Darwin'in Türlerin Kökeni kitabının ilk çevirmeni ve sosyal Darwinizm'in ilk teorisyeni, feminist, antropolog ve filozof Clémence Royer, başta Karşılıklı Yardımlaşma olmak üzere çeşitli eseriyle anarşist teorinin önde gelen isimlerinden, çağdaşları arasında tanınmış bir coğrafyacı olan Piyotr Kropotkin'i hapishanede ziyaret etseydi, ortaya çıkabilecek diyalektik çatışma, günümüze dek çözümsüz kalmış tarihsel sorunlara ve pratiklere ışık tutar mıydı?
Siyaset ve bilim sahasına damgasını vurmuş bu iki tarihsel şahsiyeti eserlerinden ve hayatlarından yola çıkarak karşı karşıya getiren bu hayali söyleşi, kapitalizm koşullarında devrim ve reform, devlet, sömürü, eşitsizlik, kadın, ahlak gibi meseleleri ele alır.
Reformcu Filozof ve Anarşist Coğrafyacı; Darwin, Marx ve Spencer'ın görüşlerine sıklıkla atıfta bulunulan bu diyaloğun barındırdığı dayanışma, doğrudan demokrasi gibi konulara dair can alıcı sorunlarda dile getirilen zihin açıcı argümanlarla, insanlık tarihinin ezeli meselelerinin çözümlenmesi adına sıradışı bir çalışma.
"16 Nisan 1884. Kadın filozof ve antropolog Clemence Royer, o sırada Clairvaux Manastarı'nda beş yıllık hapis cezasını çekmekte olan anarşist coğrafyacı Piyotr Kropotkin'i ziyaret eder..."
Gerçekte böyle bir buluşma olmadı. Bu kitap eğer böyle bir buluşma olsaydı, o esnada taraflar arasında nasıl bir tartışma geçerdi, hipotetik olarak bunu ortaya koyuyor. Bir yazım formu olarak hipotetik tartışma bana hoş geliyor. Anarşizm ya da genel olarak da 19. yy'ın ilerici düşünce akımları ile ilgilenen birisine okumasını tavsiye ederim. Bu tartışmada benim gönlüm ise elbette Kropotkin'den yana.