Вештица

by Венко Андоновски

Една девојка од Македонија, во седумнаесеттиот век заминува, по игра на судбината, во Хрватска. Во Хрватска е во ек голем прогон на вештици – жени кои склучиле сексуален пакт со ѓаволот. Во исто време, од Италија, падре Бенџамин, личен пријател на Џордано Бруно, доаѓа во Хрватска да учествува во инквизицискиот прогон и судењето на вештиците. И девојката од Македонија е обвинета за пакт со ѓаволот, само затоа што не го сака својот сопруг со кој е во договорен брак. И, наместо нејзин џелат, учениот теолог Падре Бенџамин станува нејзин спасител. Меѓу нив пламнува огнена љубов... Како оган на клада на која горат еретиците... Ќе изгорат ли? Или ќе се родат повторно во дваесеттиот век, како писателот кој ја пишува Вештица и една верна читателка која се поистоветува со женскиот лик од неговиот роман?


„Но во ова сјајно полифонично дело, во кое разновидноста на наративните техники го изненадува и го радува читателот, потсетувањето на вештици и магии постојано е проследено и збогатено со приказни кои се сместени во современиот живот, така што Вештица станува голем роман за Европа. За минатото и сегашноста на Европа. Но, доволно е. Не сакам да го раскажувам овој роман што не може да се раскаже. Ве молам да го прочитате. Со љубовта која ја заслужува.“ Милан Кундера

„Венко Андоновски во романот Вештица ги урива сите стереотипи. Неговиот јазик и по својата синтакса и по својата сензибилност има една благородна мелодика и промислена сигурност. Тој е супериорен мајстор да ги вработи сите зборови и на сите да им даде еднакви, речиси рамносилни задачи и значења. (...) По завршувањето на некои мои книги, многупати сум останувал рамнодушен, мислејќи дека некој друг ги напишал. За романот Вештица, пак, многу повеќе се радував отколку јас да сум го напишал...“ Петре М. Андреевски

Genres: Historical Fiction, Romance, Fiction, Philosophy

497 pages, Paperback

First published January 1, 2006

About the author

Раскажувач, романсиер, драмски автор, поет, есеист, критичар, книжевен теоретичар. Роден е во Куманово на 30 мај 1964 година. Завршил Филолошки факултет во Скопје. Доктор по филолошки науки. Професор на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје. Член на Македонскиот ПЕН центар. Член на ДПМ од 1990 година.
Автор е на книгите: Нежното срце на варварот (поезија, 1986), Квартот на лиричарите (раскази, 1989), Фрески и гротески (раскази, 1993), Азбука на непослушните (роман, 1993), Текстовни процеси (есеи, 1996), Ѕвоната на Матош (студија, 1996), Структурата на македонскиот реалистички роман (студија, 1997), Три драми - Словенски ковчег, Бунт во домот за старци, Адска машина (1998), Дешифрирања (2000), Папокот на светот (2001).
Добитник на наградите: „Рациново признание“, прва награда за роман на издавачот „Зумпрес“ - Скопје, награда за најдобар драмски текст на Македонските театарски игри „Војдан Чернодрински“ - Прилеп, награда „Роман на годината“ и награда „Балканика“.

Венко Андоновски бил уредник на Блесок Проза

Reviews

[Tijana]

Došao je trenutak da se pomirim s time da se neću vratiti ovom romanu. A realno, ne moram ni ja sve u životu da čitam od korica do korica. Andonovski je nekako uspeo da zadrži uspešno poigravanje formom a da izgubi sadržinu u toj meri da su se i istorijski ljubić i savremeni ljubić i njihova potencijalno zanimljiva međuigra smuljali u pretencioznu i neuspelu kašu.

[Jᴀɴᴀ · Rating 4 out of 5]

Роман во роман во роман, кој некаде во таа мешавина на изразни средства можеби и изгубил полет па на крај наликува на една мешавина од суровини кои не биле доволно обработени. Една ѕвезда повеќе во оцената чисто затоа што ме фасцинираше вокабуларот на Андоновски, изобилството на метафори кои знае да ги скрои божем како од небо да паднале, како и неговите размислувања и она што јас го сфатив како осуда на одредени аспекти на религијата, особено католицизмот. Инаку, романот е едно средно тројче, златна средина која осцилара меѓу претенциозни и непотребни изјави и измешани појави и настани од една страна, и големата болка во историјата на светот— палењето на пола милион жени на клада ради побуди во име на нешто што не постои. Вреди да се прочита во секој случај, но дали е нешто најдобро што излегло од Македонија? Не би можела да речам да.

[Mare · Rating 5 out of 5]

Lijepa. Teška. Zanimljiva.

Ovo nije priča o lovu na vještice, nije krimi roman, nije ljubavni roman. Ovo je roman iz "drugog kuta gledanja". Priča o muškarcu i svemu što on je, i priča o ženi i sve što ona je, u modernom i srednjovjekovom svijetu. Isplati se pročitati :)

[Dario Malic · Rating 1 out of 5]

Iako je na samom početku djelovao obećavajuće, ovaj roman me vrlo brzo počeo zamarati i u potpunosti dotukao negdje oko 150-e stranice. Ambiciozno je to djelo složene strukture, s više istovremenih i međusobno isprepletenih linija pripovijedanja. Uz srednjovjekovnu priču o ocu Benjaminu i "vješticama" tu je i ona smještena u sadašnjost o autoru prvospomenute i jednoj crvenokosoj djevojci, kao i segmenti u kojima se isti taj autor obraća nama, čitateljima. No kompleksnost sama po sebi nije nužno vrijednost. U ovom slučaju više mi se čini kao (neuspio) pokušaj impresioniranja čitatelja, što se očituje i u tek na momente dojmljivom, a uglavnom pretjeranom filozofiranju, kao i u autorovom pretencioznom stilu. Priznajem da je sve skupa ipak bilo dovoljno intrigantno da me natjera da bar na preskok pročitam još koju stranicu kao i, naravno, sam kraj, no ni on, koji je još imao šansu barem donekle iskupiti djelo, nije donio ništa vrijedno spomena. Šteta, jer mogao je to biti jedan zanimljiv roman o razumu u borbi protiv lova na vještice, jednostavniji, ali i bolji.

[Марија Андреева · Rating 5 out of 5]

Знаете како викаат дека книгите се тие кои ве пронаоѓаат вас, а не обратно? Токму тоа се случи со мене и оваа книга. Долго време ми седеше на полицата со непрочитани книги и ете, токму периодов посака да ја земам во рака и ме маѓепса како што ретко која книга ме маѓепсала. Најпрво, секоја чест за стилот на пишување, описите, зборовите се толку прекрасно избрани, што будат посебно чувство. Но, освен „естетскиот“ момент, длабоката суштина е неверојатна. Љубовта во својата исконска форма, наспроти општественото лицемерие, преточено преку кладите на инквизиторите, но ништо помалку не гледаме и во модерното општество, преку емоционални и морализаторски „клади“. Неверојатна книга, се чита бавно, полека, да се ужива и да се почувствува напишаното. Ме погоди на еден личен и длабоко емотивен начин.

[Marija Atanasova · Rating 4 out of 5]

Секогаш со резерва, поточно со одбивност приоѓам кон дела окарактеризирани како оригинални, постмодерни, кои внесуваат инвентивни решенија и постапки, отскокнуваат од класичната структура, т.е. измислуваат “топла вода“. Обично сето ова се еуфемизми за "piece of shit"."Вештица“ е едно од ретките “сотворенија“ кое навистина ги поседува сите овие својства, дело со натприродна моќ, “сочинение“ кое ги претставува нашите сопствени мисли, чувства,реминисценции како “ини“, создавајќи ефект на de ja vu, на илузија.
За сечиј вкус- малку историја, малку фактологија, дел мемоари, ред преписка, учење по најсовремени методи(преку игра), филозофија и многу поезија. Од се по малку- ништо премногу, ништо пренападно, ништо невкусно; а се толку потентно, моќно.
Како што на циганското здолниште во јарки бои има совршена хармонија и убост; како што на есента не можеш да и замериш дека е “сувише геј“; така и овој “роман во сурова состојба е без фабричка грешка“ и покрај различните, навидум неспоиви зачини:агнец, e-mail,кафе Лондон,поетски ребуси закитени со старословенизми, дијалози меѓу левтерни стажантки...Way to go!

[Bilyanap · Rating 5 out of 5]

Премногу впечатливо за правилен избор на зборови. Без коментар, највисока оцена ќе се вклопи совршено - парафразирано: Ако сакаш да зборуваш, кажи нешто посовршено од тишината.

[Maglica · Rating 5 out of 5]

Apsolutno oduševljena s knjigom.
Neobična, teška za čitati jer stalno skače iz jednog vremena u drugo s povezanim radnjama, pa flashbackovi u prošlom i u sadašnjem vremenu, različiti stilovi pisanja za prošlost i sadašnjost, hrpa staroslavenizama i zastarjelog izričaja, ali meni najviše prirasla srcu od svih knjiga koje sam nedavno pročitala.
A Andonovskom skidam kapu zbog same ideje da napiše tako nešto, a kamoli da sve to stavi na papir.
Ova je knjiga primjer kako me nekada privuče samo pisanje, analizirala sam i proučavala valjda svaku rečenicu, ponekad toliko da mi je pobjegla i nit radnje.

[Marija S. ivanovska · Rating 5 out of 5]

Приказна заробена во мрачниот век на инквизицијата, потчинета од страста, недопрена од канџите на злото. Сведочи за непокорливоста на љубовта, нејзината бесценетост. Не' учи дека таа не познава страдание, ниту болка. Таа е вечно жив пламен кој колку повеќе го делиш, толку повеќе се умножува. Среќата пак - таа е како прашинка на дланка - ако дишеш ќе ја загубиш, ако не дишеш ќе умреш. ,,Вештица'' е безвремена сказна, навидум раскажана низ призмата на падре Бенџамин и Јована црвенокосата. Сепка, украдена од дневниците на оние кои умеат да љубат.

[Elena · Rating 5 out of 5]

Не ми беше на листа за читање книгава, од толку многу што ми ја збореа изгубив ќеф. Си реков ако некогаш ми падне во раце ќе ја прочитам. Така едно попладне шуркајќи низ полиците во библиотека, библиотекарката дојде и буквално ми ја „тупна“, па си реков доста беше одложување, ко што вели Венко или падре Бенџамин или Папа „суштината на задоволството е во одлагањето“ ама не можеш да одложуваш до вечност оти така никогаш нема да го искусиш задоволството.

Се прашував што се воодушевуваат сите од книгава, па од љубов било воодушевувањето, цела книга е љубов.

[Metodija Nikolovski · Rating 1 out of 5]

‘Роман во сурова состојба’ не е изговор, Венко!

[Cestmoi]

picked this up because there was an interrobang in the title and i've never read a north macedonian author. styles itself as 'an author's notebook', and is basically a sort of eco-lite historical/romantic fiction about a monk during the witch trials in croatia interspersed with constant author asides about the writing of the book, the nature of fiction, and complaints about the implied reader making him write things that he doesn't think should go in the book. it's pretty fun, apparently he only has 1 book available in english, the navel of the world, it's probably worth checking out if you can find it and enjoy balkan metafiction stuff

[Martina P · Rating 4 out of 5]

Mislim da ću je ovaj puta upamtiti.
Ovaj puta sam si baš dala truda i bila sam koncentrirana i promišljala sam o njemu svako malo.

Svaki put me šokira na početku s podatkom da je izvršen femicid tijekom stoljeća i to u kolikom omjeru, a sve zbog toga što se ili svećenstvu odnosno muškom rodu nije svidjelo kako se žena ponaša iz nekakvog straha, manjka samopouzdanja ili pak je žena bila ljubomorna na ženu iz eto nekog razloga. Prestrašno.

Vještica nije toliko roman o vještici i vješticama te vještičarenju koliko je roman koji pokušava objasniti koliko je sve to jedna velika obmana na temelju jednog slučaja na kojem radi teolog, a sve se odvija na našem području.

Meni je osobno odlično smišljen i ostvaren. Možda mu nedostaje nešto da bi mi bio među najboljima, ali je na samoj granici.

A tek ideja o dvostrukom romanu i k tome još povezanom, iako se tako niti ne mora čitati, pokazuju kako se autor zaista potrudio i zna što radi, što i ne čudi s obzirom da je akademski čovjek s Filozofskog fakulteta.

[Jasmina Bocheska · Rating 5 out of 5]

Малиот осврт кој ќе го напишам за оваа голема книга, не по бројот на страни, туку по нејзината вредност, дело полно магија. Започна со тоа што се навлеков на читање и истражување на периодот на лов на вештерки, поточно времето на инквизација. Па така и главната хероина од минатото време Јована Македонска од нашето прекрасно Вевчани ќе биде прогласена за вештица. Вешта во рацете, полни со убавина, но за тоа време полни со лоша магија. Но, сето тоа е на крајот. Целосната воодушевувачка магија започнува од почетокот. Започнува од минатото, па се приклучува на сегашноста. Па Ве наведува и Вас драги љубители на пишаниот збор да се приклучите кон ткаење на приказната. Јована продадена од харемот на Џеладин бег од Струга, а купена и преселена до последниот здив во Загреб од Флоријан. Додека трае приказната се заљубува во папа Бенџамин. Нивната страст и љубов е незаборавна. Незаборавна како оганот и неговиот пламен.
Морам да споделам дека денешната Јована на моменти ме вадеше од памет 😆.
Читаш, уживаш, се навлекуваш, па повлекуваш. Па продолжуваш и не запираш. И не се каеш. Магијата те навлекува. Па, уште повеќе кога во книгата е опишано моето омилено место во мојата најубава Струга ( Женска плажа ). Под светлината на месечината е волшебно, исполнително, прекрасно.
Прочитајте го ова дело, нема да погрешите❤❤❤
Јас погрешив чекајќи до сега.

[Louise · Rating 2 out of 5]

En voilà un livre qui ne m'a pas laissé indifférente. Son titre, ce point d'interrogation entremêlé à l'exclamation, une maison d'édition que je ne connaissais pas... ça faisait un moment que je l'avais reçu en cadeau. Un roman macédonien, préfacé par Kundera qui plus est !
Grosse déception, mais j'en retire quelques points d'intérêt. Sorcière (?!) mélange les styles, les époques, les tons et les procédés narratifs, et devient de plus en plus labyrinthique et abscons, tant et si bien que j'ai sauté pas mal de pages à partir de la moitié... J'ai appliqué scrupuleusement les droits du lecteur de Pennac, et ça m'a permis de ne pas l'abandonner.
Sorcière raconte l'histoire de Padre Benjamin, qui tombe amoureux d'une jeune femme pourchassée comme sorcière. Elle lui enseignera un Dieu qu'il n'a jamais étudié dans les livres. Mais c'est aussi un brouillon de roman, où l'auteur nous apostrophe sans cesse, pour nous engueuler ou nous faire tergiverser sur l'art du roman (ah je comprends mieux ce qui a plu à Milan tiens). Mais c'est encore aussi des mails envoyés à un éditeur impatient. Et des conversations entre une jeune femme rousse courtisée par un mystérieux personnage, et sa copine blonde qui ne cesse de l'extirper du monde irréel qui se tisse autour d'elle. Tous ces différents niveaux s'entremêlent, se croisent et fusionnent parfois, compliquant exagérément la lecture, sans qu'on y retire aucun plaisir. J'ai perdu le fil de la progression de l'histoire, détectant ci et là des points communs, des clins d'oeil des différents récits, mais sans y trouver d'intérêt. Je me suis beaucoup ennuyée avec l'histoire d'amour sirupeuse et prétentieusement profonde de Jovanna et Papà, qui déploiera sa puissance dans les toutes dernières pages, je l'admets. Il y a donc quelques belles idées (sur l'Eros et Thanatos, la Mort comme une Porte, l'Amour comme une Porte, le Réel et le Roman...), mais la partie théorie du roman m'a juste saoulé.
L'auteur résume assez bien les défauts de son livre en pensant contrer les critiques sur la fin du roman, preuve qu'il est au moins clairvoyant...

[Мартин Перчинков · Rating 2 out of 5]

Најпрво, очигледното: зборот „вештица“.
Јасно ми е дека постои во официјалниот речник на македонскиот јазик, и да, знам дека авторот кажува зошто не го користи зборот „вештерка“, но тоа објаснување, според мене, нема многу смисла. Како и да е, мене лично тој збор ми штрчи. Исто така, често користи зборови како „красотица“, „адријатско“ и „церковнославјански“ кои, мене лично, не ми се допаѓаат.

Кога се срочуваат женските мисли, јасно се гледа дека се пишувани од балкански маж во години. Некои од гледните точки на писателот се чувствува дека се многу застарени. Исто така, иако знам дека книгата е од пред 25 години, не можам да не се ежам од фрази како "таа пливаше како силно момче", а и на неколку делови се чувствуваше проткаена хомофобија, што сѐ заедно беше одвратно и непријатно.

Освен на самиот крај, нема вистинска кулминација во приказната, нешто што ме разочара. Постојано чекаш нешто големо да се случи и баш кога ќе дојде времето за тоа, авторот менува тема, а во следната глава, кога се навраќа, наместо да продолжи, сфаќаш дека тоа што си го чекал - веќе се случило.

Во книгата се проткајуваат повеќе јазици (англиски, хрватски) коишто авторот ги остава без превод, што додава дополнителна сложеност на читањето. Општо, при читањето, морам да признаам дека цели параграфи, па и страници беа тешки за читање и неразбирливи. Често има непотребно вртење во круг што ја прави приказната уште позаморна. Сѐ на сѐ, сметам дека целата идеја и концепт на ваков тип на книга се интересни и несекојдневни, но, според мене, лошо изведени.

Правописните грешки се сведени на минимум.

[Petia Simeonova · Rating 2 out of 5]

Дадох всичко от себе си в опита си да я довърша, но се отказвам на 120 страници преди края. Мазало, голямо мазало е тази книга, изненадана съм от успеха й. Имало е идея, но тя се губи някъде в различните разкази и разказвачи. Калвино държи за ръката читателя си и го води, а тук нищо не създава интерес, който да те води до финала.

[Tatjana Radmilo · Rating 5 out of 5]

majstorski

[Katerina Gjerovski · Rating 5 out of 5]

Definitely, the most magnificent literature piece that I have read, knitted by the hands of a Macedonian grandmaster. Left me speechless.

[Igor · Rating 5 out of 5]

Fantastična i jako teška za čitati i definitivno među top 3.

[Billy Billy · Rating 5 out of 5]

Kniga sto nema da sakate da ja ispustite od race. Odlicno osmislena i navistina ke vi ja razbudi imaginacijata.

[Aleksandar Ardzaliev · Rating 5 out of 5]

Ako sakaš da glagoliš, kaži nešto posovršeno od tišinata.

[Ivona · Rating 5 out of 5]

Masterpiece!

[Cvetannka · Rating 5 out of 5]

One of my favorite authors from Macedonia, and one of my favorite books written by him.
Quite an emotional book.

[Lara · Rating 5 out of 5]

❤

[Kitanov · Rating 5 out of 5]

„Како рокчиња од полжавчиња. Ќе се појават, ќе се осмелат, ќе нараснат. И потем, во миг, кога тие ќе ги допреш, ќе се повлечат од страв. Ќе ги стиснеш тие пупчиња, тие модри лалиња меѓу показалецот и палецот и одеднаш пак ќе се појават: рокчиња од полжавчиња, лигави од твојот јазик, топли“.

Совршена книга, thumbs up за Венко, маестралниот стил на пишување и одличните описи. Ме купи, одамна го почитувам со сите негови ставови, колумни, критики и слично, сега дојде ред и на романот. Браво!

[BybeDkid · Rating 5 out of 5]

One of my favorite books

[Cloi Gicheska · Rating 4 out of 5]

Венко Андоновски е еден од најзначајните автори во Македонија, а тоа уште еднаш го покажа со оваа прекрасна приказна, иако на некој начин, навистина потресна. Со еден збор, неверојатна книга. :)

[Radmila Gjorgjevska · Rating 5 out of 5]

.
Ова е дефинитивно мојата омилена книга. Веќе не знам колку пати ја имам прочитано Вештица, и секој пат уживам во пишувањето на Венко.