Bękarty pańszczyzny. Historia buntów chłopskich

Ludowa Historia Polski

by Michał Rauszer

Książka, która powstała ze złości i frustracji.

Do czego doprowadzić mogą głód i ciężka praca? I kiedy wyzysk staje się nie do zniesienia? W swojej najnowszej książce Michał Rauszer odpowiada na te i inne pytania, a także analizuje historyczny fenomen buntów chłopskich. Wykorzystując interdyscyplinarne narzędzia, przygląda się wybuchającym w całej Europie antyfeudalnym wojnom chłopskim i dziewiętnastowiecznej rabacji galicyjskiej.

Rauszer nie rozpatruje tych wydarzeń w kategoriach spontanicznych czy zorganizowanych wystąpień politycznych, nie ogranicza się również do stworzenia kroniki walki klasowej. Bunty chłopskie okazują się bowiem jednym z kluczowych procesów konstruowania kultury oporu, która w swoich zróżnicowanych i determinowanych historycznie przejawach może być inspirująca także dzisiaj.

Genres: History, Nonfiction, Poland, Polish Literature

280 pages, Paperback

First published September 28, 2020

Reviews

[Marcin Bruś · Rating 4 out of 5]

Wychodzimy ze szkoły z zaledwie „oblizaną” historią potęgi Polski w Europie od XVI wieku. Pędzimy przez sprawdziany z dat bitew i nazwisk. Słuchamy o postępie Polski, bogactwie, „spichlerzu” Europy, szlachcie i o imponujących folwarkach. Bardzo mało wiemy o cenie tego postępu. Ceną było Polskie niewolnictwo, czyli pańszczyzna. "Większość szlachty utrzymywała się wyłącznie dzięki pracy niewolniczej chłopów". Zaczadzeni łatwą gotówką, bezlitośni w wyzysku a nawet przemocy, za rękę z Kościołem, nie chcieli niczego w Polsce zmieniać. Zmiana cywilizacyjna musiała przyjść z zewnątrz. Folwark mentalny jednak w pełni nie przeminął. Kto nie wierzy, niech spojrzy na niektórych polityków, menedżerów i rodzimych przedsiębiorców. Aby zacząć zmieniać zachowania, warto zacząć od większej świadomości skąd przychodzimy, bez naiwnego lukrowania i wyparcia, które można zrozumieć tylko u małych dzieci. Polecam.

[Kofeina · Rating 4 out of 5]

Cieszę się, że wreszcie możemy poznawać dokładniej historię większości polskiego społeczeństwa, historię moich przodków.

[Jowix · Rating 3 out of 5]

Michał Rauszer przywraca pamięć o ludowym oporze, jego tekst organizują rozmaite formy sprzeciwu i walki o samostanowienie chłopów. Niestety "Bękarty pańszczyzny" nie dostarczają żadnej czytelniczej satysfakcji, pisane jest to wszystko bez polotu, językowo i kompozycyjnie co najwyżej poprawnie.
Raczej za dużo wiedzy się nie osadzi, a szkoda.

[natalia róża · Rating 3 out of 5]

dużo dygresji i powtarzania się (z jakiegoś powodu więcej napisane jest o wierzeniach ludowych niż o wojnach chłopskich), co przy takiej małej objętości książki nie wypada najlepiej, materiał dziwnie rozłożony

ale oceniam lepiej niż "Ludowy antyklerykalizm"

[Lobo]

Bardzo dobra i potrzebna książka, która w przystępny sposób objaśnia rozmaite strategie oporu wobec pańszczyzny i zniewolenia stosowane na polskich ziemiach. Wyjaśnia, jak dokładnie działała pańszczyzna, poziomy zniewolenia warstw ludowych i przechodzenie oporu biernego w czynny w formie zbiegostwa, zbójnictwa, powstań i zrywów, co więce przytacza jak zachowała się pamięć o tych strategiach chociażby w postaci pieśni ludowych oraz podań i legend. Demitologizuje wiele z tego, jak przekazywana jest pamięć o Rzeczypospolitej Szlacheckiej i polskiej historii, która w tej formie, w jakiej jest obecnie nauczana nie dotyczy 70% społeczeństwa, zbyt zajętego walką o przeżycie i klasowo wykluczonego z "polskości".

[Kat · Rating 5 out of 5]

Bardzo dobra i bardzo potrzebna pozycja. Must-read.

[Kasztanowa · Rating 4 out of 5]

Cieszę się, że wreszcie w Polsce pojawiła się potrzeba na pisanie i czytanie o przemilczanej historii niemal 90% mieszkańców dzisiejszej Polski.
Na odmitologizowanie tej "wspaniałej" Rzeczypospolitej.

Pozycja Rauszera powstała dokładnie z takich powodów - z poczucia, że jakaś część naszej historii nigdy nie została opowiedziana.

Jak wyszło? Jest dobrze, dużo tu wiedzy, dużo obalonych sterotypów, ale miejscami książka jest nieco przegadana i zbyt przypomina pracę magisterską czy doktorancką niż pozycję, która miałaby przybliżać nam "skradzioną" część historii.

[Asia · Rating 5 out of 5]

Gente Ruthenus, natione Polonus posługiwali się językiem ruskim, a nie rosyjskim.
Poza tym to bardzo dobra książką popularna.

[Tosssster · Rating 3 out of 5]

Mega mnie wymęczyła, spodziewałam się innej perspektywy

[Tomek · Rating 2 out of 5]

Temat ciekawy ale widać wszystkie bolączki polskiej historiografii.

[Zmora · Rating 5 out of 5]

zajebiste

[Szymon Szymczyk · Rating 5 out of 5]

Kolejna po "Chamstwie" książka, która udowodniła mi, że tak naprawdę nic nie wiedziałem o polskiej historii (i Ty też pewnie nie wiesz).

[Adam · Rating 4 out of 5]

Wartościowa pozycja, uzupełniająca wiedzę o części historii polski, której do tej pory nie znałem. Aczkolwiek książka wyłącznie dla fanów rewizjonistycznej wersji historii Polski, jak ktoś jest zwolennikiem dworków szlacheckich i wsi spokojna, wsi wesoła - to nie ma co tutaj szukać.
Swoją drogą fascynujące jest to, jak jako naród sami się oszukujemy i przedstawiamy się jako lepsi niż w rzeczywistości byliśmy - ten brak odwagi spojrzenia w lustro jest widoczny na każdym kroku w naszym codziennym świecie

[Tomasz · Rating 2 out of 5]

Nie dość, że napisane jest toto chaotycznie (widać, że cięte z większej całości, ale krojczy nie był trzeźwy), to jeszcze upiorną polszczyzną nierozgarniętego licealisty, dla którego wszystko jest "jakieś", a sens wielu wyrazów w najlepszym razie mglisty. Błędy merytoryczne - spoko, też są. Niestety, sama słuszna teza nie ratuje tej książki wcale.

[Pebro · Rating 2 out of 5]

Książka o chłopach, a dokładniej o pańszczyźnie, wszczynanych rebeliach i buntach. Książka dość trudna w odbiorze. Przez ciężki temat, a także przez język, którym została napisana. Autor podaje bardzo wiele przypisów, co pozwala dociekliwym powiększyć swoją wiedzę.

[Agnieszka · Rating 5 out of 5]

Krótka, zwarta, dobrze się czyta i wnosi wiele nieoczywistych informacji. Podoba mi się też przełamanie stereotypu o rzekomym lenistwie chłopów i pokazanie jak można (i warto!) zreinterpretować je jako opór. Polecam jako pierwszą książkę o pańszczyźnie.

[Grzegorz · Rating 4 out of 5]

Kolejna z "Ludowych Historii Polski". i dobrze ze seria to powstaje, ale mam wrażenie że ostatecznie ocenić będę to mógł po porównaniu z "naukową" wersja tej książki zapowiadanej na przyszły rok

[K · Rating 4 out of 5]

5

[Aleksandra Wojtaszek · Rating 4 out of 5]

Czytałam namiętnie polski zwrot ludowy, a zaprawdę, było tego morze. Gdybym miała wskazać ulubioną, to chyba jednak wygrałby Rauszer i Bękarty, choć Chamstwo Pobłockiego dyszy mu po karku.