What do you think?
Rate this book
Van Rossem houdt je scherp
Met onderkoelde humor, historische feitenkennis en de nodige relativering buigt Maarten van Rossem zich over politieke kwesties en maatschappelijke vraagstukken zoals alleen hij dat kan. In 31 vlijmscherpe essays volgt u de altijd kritische en leerzame gedachtegang van Nederlands bekendste historicus. Van Rossem schijnt zijn licht over uiteenlopende thema's, zoals de afbrokkeling van de Amerikaanse hegemonie, de invloed van de neoliberale ideologie, technologische vooruitgang en de Nederlandse parlementaire democratie, Naast prikkelende analyses op het gebied van geschiedenis, politiek en internationale betrekkingen schrijft hij ook over luchtige onderwerpen, zoals zijn geliefde Verkade-albums en de krankzinnige gewoonte van de sportjournalistiek.
256 pages, Paperback
First published September 18, 2020
13 people are currently reading
46 people want to read
About the author
Maarten van Rossem
71 books93 followersMaarten van Rossem is a Dutch historian, presenter and commentator. He specializes in the history and politics of the United States. As an expert on America, he is a frequent guest on television talk shows. His public career started when he was asked to comment on the 1984 vice presidential elections. He makes regular TV appearances and gives frequent public lectures.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 13 of 13 reviews
October 20, 2020
‘Van Rossem houdt je scherp’ is een bloemlezing van de essays die Maarten van Rossem publiceerde in ‘Maarten!', de glossy die zijn naam draagt en waarvan het eerste nummer eigenlijk als een soort van grap was bedoeld. Die publicatie was echter zo’n succes dat besloten werd van ‘Maarten!’ een echt periodiek te maken.
Van Rossem is en blijft een interessant publiek figuur. Aanvankelijk een onbekend historicus die zijn dagen sleet aan de Universiteit van Utrecht maar min of meer per toeval in 1984 op tv commentaar mocht geven op de toenmalige Amerikaanse presidentsverkiezingen. Veel tv-deskundigen waren destijds niet veel meer dan een soort spreekpoppen die de aan hen gestelde vragen tot in het oneindige herhaalden (later schitterend geparodieerd door Kees van Kooten als dr. Clavan). Juist binnen dat speelveld was Maarten van Rossem met zijn grote kennis van de VS, zijn humor en scherpe waarnemingen een verademing. Het succes bleef dan ook niet uit. Van Rossem groeide in een aantal jaren uit tot een begrip en werd een mediaproduct ‘an sich’; het draait daarbij echter niet meer alleen om zijn opinie, maar evengoed om zijn persoon zelf. De populariserende boeken die hij sinds een aantal jaren op de markt brengt stralen dat ook uit; geen neutrale omslag, maar de auteur vol in beeld op de voorkant – zo ook bij “Van Rossem houdt je scherp”. Ironisch is dat hij daarmee exact dezelfde ´truc´ toepast als de door hem zo verguisde Pim Fortuyn die zich eveneens prominent op de omslag van zijn boeken liet afbeelden. Die popularisering heeft er echter ook voor gezorgd dat veel van Van Rossems publicaties niet (meer) de diepgang hebben die je van een wetenschapper mag verwachten.
Ik gebruik deze lange inleiding om iets duidelijk te maken over mijn gevoelens bij lezing van dit boek. Van Rossem is een begenadigd schrijver en is het sterkst als hij schrijft over de VS en zijn eigen persoonlijke levenservaringen in de context van de geschiedenis. Op een aantal andere terreinen slaat hij echter met regelmaat de plank mis of blijft – al dan niet bewust – teveel aan de oppervlakte. Dat is het duidelijkst bij zijn opvattingen over democratie en populisme. Ver kan ik met hem meegaan als hij stelt dat het democratisch proces in Nederland, in de vorm van verkiezingen, prima functioneert; de kiezersopkomst is namelijk nog steeds opvallend hoog. Probleem is echter dat de uitkomst van dat proces sommigen niet aanstaat, vooral als sprake is van electoraal succes van populistische partijen. En juist daar laat Van Rossem de nodige steken vallen. Je bestrijdt het populisme heus niet door zijn voormannen te beschuldigen van inhoudsloos gebral, zoals hij doet. Nog afgezien van het feit dat er soms ook door vertegenwoordigers van gevestigde partijen wordt ‘gebrald’, is het populisme een uitingsvorm van een steeds groter maatschappelijk probleem; een groep kiezers die zich niet meer vertegenwoordigd voelt en dat op democratische wijze uit in het stemhokje. Van Rossem zegt weinig tot niets over die toenemende kloof tussen een hoog opgeleide bovenlaag en een maatschappelijk slecht geschoolde onderlaag. Die kloof is heus geen verzinsel en wordt een steeds grotere bedreiging voor de maatschappelijke stabiliteit. Op dat moment lijkt Van Rossem een elitair denker die wegkijkt voor de onderliggende oorzaken van een belangrijk vraagstuk.
Een ander minpuntje: Van Rossem besteedt veel aandacht aan het naar zijn mening onzinnige idee dat we op basis van historische gebeurtenissen voorspellingen kunnen doen. Elke situatie in het verleden en in het heden is namelijk anders en afhankelijk van verschillende factoren. Merkwaardig genoeg maakt Van Rossem zich schuldig aan hetgeen hij zelf zegt te bestrijden, bijvoorbeeld als hij stelling neemt tegen staatsrechtelijke hervormingen zoals het instellen van een Constitutioneel Hof. De ervaringen in de VS, waar dit Hof volledig is gepolitiseerd, zouden al voldoende reden zijn er in Nederland vanaf te zien, aldus Van Rossem. Echt logisch klinkt het allemaal niet want als hij zijn eigen opvattingen over de leerzaamheid van de geschiedenis zou toepassen, zou hij moeten concluderen dat Nederland de VS niet is en er dus geen enkele zekerheid kan worden gegeven over het effect van een dergelijke instituut in ons land.
En zo kan ik nog wel even doorgaan, maar toch geef ik dit boek – na enige aarzeling – drie sterren, vanwege de schrijfstijl, de humor en de enkele briljante essays die er wel degelijk tussen zitten. Tenslotte nog een redactioneel kritiekpuntje: de samenstellers en uitgever hadden er goed aan gedaan de publicatiedata van de verschillende essays te vermelden. Zo is in een ervan Willem-Alexander nog steeds kroonprins en geen koning. Als die data wel waren vermeld had elke bijdrage door de lezer in de context van de tijd kunnen worden geplaatst.
Van Rossem is en blijft een interessant publiek figuur. Aanvankelijk een onbekend historicus die zijn dagen sleet aan de Universiteit van Utrecht maar min of meer per toeval in 1984 op tv commentaar mocht geven op de toenmalige Amerikaanse presidentsverkiezingen. Veel tv-deskundigen waren destijds niet veel meer dan een soort spreekpoppen die de aan hen gestelde vragen tot in het oneindige herhaalden (later schitterend geparodieerd door Kees van Kooten als dr. Clavan). Juist binnen dat speelveld was Maarten van Rossem met zijn grote kennis van de VS, zijn humor en scherpe waarnemingen een verademing. Het succes bleef dan ook niet uit. Van Rossem groeide in een aantal jaren uit tot een begrip en werd een mediaproduct ‘an sich’; het draait daarbij echter niet meer alleen om zijn opinie, maar evengoed om zijn persoon zelf. De populariserende boeken die hij sinds een aantal jaren op de markt brengt stralen dat ook uit; geen neutrale omslag, maar de auteur vol in beeld op de voorkant – zo ook bij “Van Rossem houdt je scherp”. Ironisch is dat hij daarmee exact dezelfde ´truc´ toepast als de door hem zo verguisde Pim Fortuyn die zich eveneens prominent op de omslag van zijn boeken liet afbeelden. Die popularisering heeft er echter ook voor gezorgd dat veel van Van Rossems publicaties niet (meer) de diepgang hebben die je van een wetenschapper mag verwachten.
Ik gebruik deze lange inleiding om iets duidelijk te maken over mijn gevoelens bij lezing van dit boek. Van Rossem is een begenadigd schrijver en is het sterkst als hij schrijft over de VS en zijn eigen persoonlijke levenservaringen in de context van de geschiedenis. Op een aantal andere terreinen slaat hij echter met regelmaat de plank mis of blijft – al dan niet bewust – teveel aan de oppervlakte. Dat is het duidelijkst bij zijn opvattingen over democratie en populisme. Ver kan ik met hem meegaan als hij stelt dat het democratisch proces in Nederland, in de vorm van verkiezingen, prima functioneert; de kiezersopkomst is namelijk nog steeds opvallend hoog. Probleem is echter dat de uitkomst van dat proces sommigen niet aanstaat, vooral als sprake is van electoraal succes van populistische partijen. En juist daar laat Van Rossem de nodige steken vallen. Je bestrijdt het populisme heus niet door zijn voormannen te beschuldigen van inhoudsloos gebral, zoals hij doet. Nog afgezien van het feit dat er soms ook door vertegenwoordigers van gevestigde partijen wordt ‘gebrald’, is het populisme een uitingsvorm van een steeds groter maatschappelijk probleem; een groep kiezers die zich niet meer vertegenwoordigd voelt en dat op democratische wijze uit in het stemhokje. Van Rossem zegt weinig tot niets over die toenemende kloof tussen een hoog opgeleide bovenlaag en een maatschappelijk slecht geschoolde onderlaag. Die kloof is heus geen verzinsel en wordt een steeds grotere bedreiging voor de maatschappelijke stabiliteit. Op dat moment lijkt Van Rossem een elitair denker die wegkijkt voor de onderliggende oorzaken van een belangrijk vraagstuk.
Een ander minpuntje: Van Rossem besteedt veel aandacht aan het naar zijn mening onzinnige idee dat we op basis van historische gebeurtenissen voorspellingen kunnen doen. Elke situatie in het verleden en in het heden is namelijk anders en afhankelijk van verschillende factoren. Merkwaardig genoeg maakt Van Rossem zich schuldig aan hetgeen hij zelf zegt te bestrijden, bijvoorbeeld als hij stelling neemt tegen staatsrechtelijke hervormingen zoals het instellen van een Constitutioneel Hof. De ervaringen in de VS, waar dit Hof volledig is gepolitiseerd, zouden al voldoende reden zijn er in Nederland vanaf te zien, aldus Van Rossem. Echt logisch klinkt het allemaal niet want als hij zijn eigen opvattingen over de leerzaamheid van de geschiedenis zou toepassen, zou hij moeten concluderen dat Nederland de VS niet is en er dus geen enkele zekerheid kan worden gegeven over het effect van een dergelijke instituut in ons land.
En zo kan ik nog wel even doorgaan, maar toch geef ik dit boek – na enige aarzeling – drie sterren, vanwege de schrijfstijl, de humor en de enkele briljante essays die er wel degelijk tussen zitten. Tenslotte nog een redactioneel kritiekpuntje: de samenstellers en uitgever hadden er goed aan gedaan de publicatiedata van de verschillende essays te vermelden. Zo is in een ervan Willem-Alexander nog steeds kroonprins en geen koning. Als die data wel waren vermeld had elke bijdrage door de lezer in de context van de tijd kunnen worden geplaatst.
August 31, 2021
Geen page-turner, maar dat komt omdat het een bloemlezing is. Geweldige inzichten van een groot denker, maar soms ietwat ouderwets in zijn opvattingen. Aanrader!
January 4, 2021
Bundeling interessante essays van Maarten van Rossem die al eerder zijn verschenen in zijn blad Maarten. Hij geeft zijn mening over allerhande onderwerpen in o.a. de politiek, geschiedenis en economie, waar je vaak gratis en voor niets een minicollege van de voorgeschiedenis erbij krijgt. De essays zijn scherp met af en toe heerlijke cynische of sarcastische opmerking tussendoor. Enig minpuntje vind ik de samenstelling van het boek. Sommige essays zaten in dezelfde hoek (de Amerikaanse democratie en presidenten) en hadden een overlappende inhoud. Daardoor had ik soms het gevoel dat ik twee keer hetzelfde stuk aan het lezen was. Misschien is het idee dat je iedere dag een essay leest, maar dat is dan niet voor mij weggelegd.
Read
January 8, 2022Interessant en scherp.
November 10, 2024
At times hilarious and entertaining, especially when the author is dealing with unpolitical topics like football or literary classics. His stern left-wing ideological agenda gets a bit irritating over time, though. You might expect a slightly more balanced grip on things from a historian.
April 13, 2024
Goed, ik ben bevooroordeeld omdat ik een fan ben van Van Rossem, maar wat schrijft deze man heerlijk! Hij gebruikt begrijpelijke taal zonder enige vorm van pompeusheid.
Net als in zijn vorige boek is ook hier het gehalte aan 'een gepensioneerde die terugdenkt aan vroeger en praat over wat hem te binnen schiet' rijkelijk aanwezig. Maar dankzij de structuur van dit boek stoort het zeker niet, en mij al helemaal niet.
Dit boek is een verzameling essays over diverse onderwerpen, elk gevuld met de karakteristieke 'van Rossem'-nuchterheid en provocerende stellingen. Het is perfect om even op te pakken, een verhaal te lezen, en dan weer verder te gaan met je dag.
Hoewel de achterflaptekst beweert dat het om 'de beste essays' gaat, kan ik nergens achterhalen wanneer deze zijn geschreven. Het zou mij niets verbazen als Maarten gewoon is begonnen met typen en een uitgever dacht: 'Hé, dat kunnen we wel publiceren'.
Net als in zijn vorige boek is ook hier het gehalte aan 'een gepensioneerde die terugdenkt aan vroeger en praat over wat hem te binnen schiet' rijkelijk aanwezig. Maar dankzij de structuur van dit boek stoort het zeker niet, en mij al helemaal niet.
Dit boek is een verzameling essays over diverse onderwerpen, elk gevuld met de karakteristieke 'van Rossem'-nuchterheid en provocerende stellingen. Het is perfect om even op te pakken, een verhaal te lezen, en dan weer verder te gaan met je dag.
Hoewel de achterflaptekst beweert dat het om 'de beste essays' gaat, kan ik nergens achterhalen wanneer deze zijn geschreven. Het zou mij niets verbazen als Maarten gewoon is begonnen met typen en een uitgever dacht: 'Hé, dat kunnen we wel publiceren'.
January 3, 2026
Voor dit boek geldt voor mij wat de schrijver zegt in zijn artikel over geluk: 'Je leest boeken die complexe gebeurtenissen analyseren waar je eigenlijk nog nooit goed over hebt nagedacht, en dat levert met enige regelmaat momenten op waarbij je ineens weet: ja, zo zit dat natuurlijk, zo moet dat wel zitten - dat is geluk.' Heel leerzaam!
March 7, 2021
Genuanceerd en wel doordachte betogen. Prettig om te lezen.
April 22, 2025
De titel en subtitel op de voorzijde van het boek worden door Maarten ruimschoots waargemaakt. Als geen ander prikt hij door de waan van de dag en geeft hij in heldere taal bondig duiding. Een absolute aanrader!
January 12, 2025
Informatief en leest prettig
October 27, 2021
Scherp en relevant.
November 19, 2025
Houdt je scherp….
Displaying 1 - 13 of 13 reviews