Ilyas

by Ernest van der Kwast

Er is een nieuwe Rembrandt ontdekt, een portret van een onbekende jongeman. Conservator Peter Lindke is het niet eens met de toeschrijving en wordt ontslagen na een televisieoptreden. Thuis komt hij erachter dat hij in een huwelijkscrisis zit, maar ook dat hij een schoonmaakster heeft met grote problemen. Hij ontfermt zich over haar en weet haar leven weer op de rails te krijgen. Maar als de schoonmaakster vervolgens met Ilyas aankomt, een jongen met het gezicht van een gekwelde dichter én bijna dertigduizend euro schuld, aarzelt Peter Lindke. Moet dit betekenis geven aan zijn leven? Het helpen van anderen, van mensen die hij niet kent. Of kan hij beter zijn huwelijk redden? Ilyas is een heerlijke meeslepende roman waarin Ernest van der Kwast op lichte wijze de dringendste vragen van deze tijd aan de orde stelt.

319 pages, Paperback

First published October 13, 2020

About the author

Dutch writer Ernest van der Kwast was born in Mumbai, India. Mama Tandoori (2010), his breakthrough novel, enjoyed huge success in the Netherlands and Italy, selling over 100,000 copies. In 2012 he produced the novella Giovanna’s Navel, which entered the Der Spiegel bestseller list immediately after publication in Germany in spring 2015. His fluid, sensual style has charmed critics everywhere. As German newspaper Frankfurter Allgemeine Zeitung put it ‘Ernest van der Kwast flutters around his storyline like a butterfly and his playfulness delights the reader.’ He works in his hometown Rotterdam as a programme-maker and presenter.

Reviews

[Mireille · Rating 5 out of 5]

Hoofdpersoon Peter, conservator in het Boijmans van Beuningen en hoofdpersoon Ilyas, een jongeman met veel schulden. Beide ontmoeten elkaar in dit boek, maar dat is niet vanzelfsprekend. Eerst moest Peter ontslagen worden n.a.v. een afwijkende mening over een nieuwe Rembrandt. Vervolgens komt hij thuis te zitten, heeft geen flauw benul wat te doen (weet niet eens hoe het koffiezetapparaat werkt), ook omdat hij zijn vrouw en zoons niet echt spreekt over hun bezigheden. Kort gezegd ging hij tot dan met plezier naar zijn werk en voor de rest liep hij overal op achter en voelde zich ‘vader, echtgenoot hors concours’. Mooi gezegd.
En dan blijkt er een slecht Nederlands sprekende schoonmaakster elke week het huis schoon te maken. Peter, verrast en geïnteresseerd naar het waarom en hoe, hoort Djemines verhaal over haar schulden en gaat ermee aan de slag. Raakt verbijsterd door het financiële systeem van iets niet kunnen betalen – boetes – deurwaarders – incassobureaus; het lijkt wel een markt die bewust zo in stand gehouden wordt. En dan neemt Djemine Ilyas mee, een 20-jarige jongen zonder werk, al in de bak gezeten, kortom iemand die een zetje nodig heeft.
Zonder verder veel van de inhoud weg te geven, wil ik zeggen dat de verhaallijn tussen Peter en Ilyas zich ontwikkelt; het werd “echt”.

Enerzijds luchtig, met vaart en humor (een paar keer echt gelachen), anderzijds ook goed serieus met deze maatschappelijke thema’s. Het verschil tussen de kunsthistoricus die in alles verftoetsen en penseelstreken ziet en de jongen die hem wat meer over het straatleven en het menselijke bijbrengt. (Ilyas leert hem de wens “Ramadan kareem”, waarop Peter automatisch “Rembrandt kareem” antwoordt.) De verschillen, maar ook overeenkomsten, tussen oude en nieuwe bewoners in een wijk. Waarom je soms complete huisraad aan de weg ziet staan. Wat het nut is van werk en waarom je anderen zou helpen – of niet. Waar je je identiteit aan ontleent. En dan heb ik het nog niet gehad over de “problemen” waar enkele hoogopgeleide bewoners mee te maken hebben: wel/geen minnaar, losgebroken wandelende takken en Himalayazout. Het geeft te denken.

Met een essentiële rol voor Titus en ook een beetje voor Homeros. Als je het boek hebt gelezen, snap je waarom ik een tekstfragment over Odysseus erbij heb gezocht (Odyssee, boek 23, r.156).
Op de middelbare school las ik van dezelfde auteur ‘IJsmakers’ voor mijn lijst, ‘Ilyas’ raad ik daarvoor ook van harte aan.
In het nawoord vertelt Ernest van der Kwast over de stichting Rotterdamse Douwers, een project waarbij Rotterdammers zich belangeloos inzetten voor jongeren die hulp nodig hebben.

[Tom · Rating 3 out of 5]

3.5
Vlotte zinnen, afgewisseld met mooie dromerige passages en omschrijvingen. Vooral de passages over schilderkunst worden fraai uitgediept en lijken op sterk onderzoek gebaseerd te zijn.
Ernest neemt verschillende ingewikkelde sociale en persoonlijke problemen (rijk/arm, linkse culturele bubbel/arbeidersklasse en immigratie, een vastgeroest huwelijk) en weet deze fijn te verweven met alledaagse en minder alledaagse situaties. Ernest maakt problemen toegankelijker, bespreekbaar en dat zonder aan originaliteit in te leveren. Echter legt hij soms de problematiek en de grote verschillen tussen sociale klassen er wat te dik bovenop, wat als storend zou kunnen worden ervaren. Anderzijds zou dit ook juist verfrissend kunnen werken, vooral in tegenstelling tot het oneindig wollig eromheen-gedraai van anderen. Lees en oordeel zelf, u zult er op vooruitgaan.

[Peter-paul Dirickx · Rating 5 out of 5]

Wat is dit een geweldige roman van Ernest van der Kwast. Zijn vorige De IJsmakers was al prachtig, maar dit boek is zo mogelijk nog beter. Een roman over deze tijd, voor deze tijd, en met personages die je nooit meer vergeet. En er valt heel wat te lachen! Lezen!

[Jeroen Jansen · Rating 4 out of 5]

Mooi, klein verhaal over een Peter Lindke, getrouwd met Kee en vader van twee zoons. Peter blijkt maar nauwelijks écht deel uit te maken van dat gezin en leeft voor zijn werk als conservator in een museum. Hij neemt vooral andere mensen de maat. Vaak grappig, maar soms iets te gezocht. Als hij ontslagen wordt, wordt hij geconfronteerd met een andere wereld, die van hun schoonmaakster en van Ilyas. Hij besluit hen te helpen en dit opent al snel zijn ogen.

De lezer wordt heen en weer geslingerd tussen ergernis over de houding van Peter in het eerste deel en bewondering over de mentale reis die hij maakt. Het verhaal is hier en daar wat kort door de bocht en had misschien baat gehad bij een iets lager tempo, waardoor de karakterontwikkeling meer uit de verf was genomen. Maar de humor, de vragen die het verhaal tussen de regels door aan de lezers stelt en het geslaagde einde maakten het voor mij een zeer geslaagde roman.

[Reinier · Rating 4 out of 5]

De schrijfstijl van Ernest van der Kwast is lekker los. Het is soms gewoon fijn om pagina na pagina om te kunnen slaak zonder echt door te hebben gehad hoe veel je nou al hebt gelezen.
Je zou kunnen beweren dat het verhaal vol clichés zit en dat het daarom tegenvalt, maar welk verhaal bevat geen clichés? Uiteindelijk gaat het erom hoe ze worden verteld. Van der Kwast kan dat zonder je te vervelen.
Hey verhaal van Peter Lindke en Ilyas is echt een verhaal van deze tijd. Daarom moet je het boek ook in deze tijd lezen!

[Denise · Rating 2 out of 5]

2.5

[Joop Herder]

Een mooie ontroerende roman…..

[Wouter]

Ieder mensenleven telde een encyclopedie van laatste keren, die aan het einde dik en zwaar is, en de stem van je moeder bevat, een afbeelding van het huis waarin je bent opgegroeid, een sigaret, de afscheidskus van een grote liefde, de oude, moedige hond die zijn ogen sluit, het roze licht voordat het gaat sneeuwen, nog één keer het geluid van golven die stukslaan op de branding.

[Miriam · Rating 4 out of 5]

Vlot geschreven boek waarin haarfijn de vinger op de zere plek gelegd wordt. De verschillen tussen mensen, hun problemen. Echt met veel genoegen gelezen.

[Martine Fink · Rating 3 out of 5]

Meh

[Geertje Bruijn · Rating 4 out of 5]

In een adem uitgelezen, mooie achtergrondinformatie en inspiratie voor de Rotterdamse Douwers waar ik vrijwilliger ben. Het boek zet je zeker aan tot denken en laat je met andere ogen naar de stad kijken. Als de kunstbeschouwingen wat korter waren geweest was het helemaal 5 sterren waard.

[Evi · Rating 4 out of 5]

ik vond het leuk dat er himalayazout in zat en een kraag zo plat als een pannenkoek

[Theo · Rating 3 out of 5]

Goede bedoelingen maken niet per se een goed boek.

[Frans Van Der Zanden · Rating 3 out of 5]

Een boek wat ik moeilijk kan plaatsen. Enerzijds een fijne, makkelijk geschreven zedenschets met vlot en luchtig taalgebruik. Anderzijds heb ik geen flauw idee waar de schrijver nu precies naar toe wil. Hij stipt allerlei zaken op een rake manier aan, maar komt zelden tot een clou of een oplossing. Tegelijkertijd haalt hij er gekunstelde, moeilijk inpasbare, verhandelingen over schilderkunst bij. Wel de moeite waard, maar zal niet blijven hangen.

[MartinaF · Rating 3 out of 5]

De hoofdpersoon is te aardig, saai en voorspelbaar en lijkt daardoor niet zo gelaagd. Het verhaal mist daardoor de 'wat-is-er-nu-gebeurd-factor'; een plottwist had het spectaculairder gemaakt. Tegelijk is het vast een feestje om te lezen als je het Rotterdam van het verhaal kent. Voor wie meer wil leren over (kansen)ongelijkheid in Nederland, de kloof tussen arm en rijk, over een systeem dat (te) ingewikkeld is voor mensen met een lage sociale economische achtergrond is dit een laagdrempelig verhaal over de maatschappij. Juist dat laagdrempelige maakt het leerzaam, maar niet verrassend en erg voorspelbaar. Een rijke man met first world problems is de redder, voelt zich na het redden van minder fortuinlijke mensen weer beter en heeft z'n steentje weer bijgedragen aan de maatschappij.

[Fou Assa · Rating 4 out of 5]

Verheugd was ik toen mijn dochter afgelopen december met kerst dit gesigneerde exemplaar van de laatste roman van Ernest van der Kwast meenam naar hier vanuit Nederland. Vervolgens heeft het daarna helaas nog best even geduurd maar een korte poos geleden kon ik er dan eindelijk induiken.

Ernest brengt mij, met een nogal ontluikende openingsscène in zijn laatste roman Ilyas, ongeveer 30 jaar terug in mijn herinneringen, ergens in Spanje onderweg met de auto naar Marokko, nog voordat we de afslag naar een pompstation namen om te tanken en voor de hoognodige sanitaire stop, spraken mijn moeder, die voorin zat, en ik, die achterin zat, af om van zitplaats te ruilen. Het was al donker en mijn vader wilde nog voor middernacht op een populaire en nogal grote (lees veilige), parkeerplaats overnachten. Toen ik, na terugkomst uit de toiletten voorin instapte, reed hij de snelweg op. Ik kan me niet meer zo goed herinneren hoe we het ontdekten maar we waren mama bij het tankstation vergeten.
In dit verdomd fijn geschreven verhaal, laat de hoofdpersoon Peter Lindke, zijn echtgenote Kee bij een pompstation achter. Het blijkt de druppel voor Kee te zijn geweest. Een begin van het einde.

Tegen een achtergrond van een gegentrificeerde wijk waarin enige spanning ontstaat tussen de welvarende nieuwbouwbewoners, die de nieuwkomers zijn, en de oorspronkelijke bewoners die tijdens de ramadan in een snikhete zomer zich tot diep in de nacht op het naastgelegen plein voor rumoer zorgen, ontvouwt zich een hedendaags verhaal over ‘the haves and the have-nots.

Peter (nieuwbouwbewoner), conservator in een museum raakt daarnaast ook nog eens ontslagen nadat hij in een tv optreden uitspraken doet met een zeer afwijkende mening over een zojuist ontdekte Rembrandt.
Peter komt thuis te zitten en beseft zich gaandeweg dat hij wel heel erg vervreemd is van zijn gezin (“hors concours”) en het leven buiten zijn werk. Hierdoor ontmoet hij voor het eerst hun schoonmaakster Djemine. Er volgen gesprekken. Djemine blijkt schulden te hebben. Bij Peter gaat de knop om. Hij ziet kans om zich nuttig te maken. Wat vervolgens haarfijn aan de oppervlakte wordt geschreven door Ernest is het bizarre financiële systeem in Nederland wanneer mensen te maken krijgen met onbetaalde of te laat betaalde rekeningen. Een financieel strafsysteem met deurwaarders, boetes op boetes en een neerwaartse spiraal van ellende waarin mensen verstrikt raken. Peter helpt Djemmie belangeloos uit de schulden.
Als Djemmie niet veel later aan komt zetten met Ilyias, een jonge man van Marokkaanse afkomst die een behoorlijke schuld heeft opgebouwd, zet Peter zich ook in voor hem. Peter stapt hiermee, een voor hem tot dan toe, onbekende parallelle wereld in. Een wereld waarin ogenschijnlijk willekeurig aan de straat gezette meubels in achterstandswijken een verhaal krijgen. Een wereld van segregatie, discriminatie, kansen-ongelijkheid. Een wereld van mensen die aan de kantlijn staan en geen invalbeurt krijgen.

Ernest verweeft in dit luchtig geschreven verhaal een aantal complexe maatschappelijke thema’s met persoonlijke menselijke problemen. Een hedendaagse en hartverwarmend verhaal, in een fijn tempo geschreven met geinige humor maar ook met ongekend prachtige omschrijvingen van meesterlijke schilderijen en over historische schilderkunst in het algemeen. Betoverend gewoon.
Persoonlijk had ik eigenlijk toch nog wel heel graag gezien dat de persoon Ilyas meer body had gekregen. Wat meer achtergrond over het hoe, maar nog veel meer het waarom. Voor mij het enige minpuntje in een verder absoluut fantastisch boek.

Bijzonder is verder ook dat Ernest in het nawoord beschrijft hoe, nadat hij tijdens een gesprek met Hugo de Jonge in een talkshow uitgedaagd werd om zelf buddy te worden, zichzelf inmiddels sinds 2017 aangesloten heeft bij het Rotterdamse intiatief, Douwers. Hij is daar mentor van Rotterdamse jongeren die er zelf niet uitkomen en wel wat hulp kunnen gebruiken. Mad Respect!

 

[Ancla Müller · Rating 5 out of 5]

Die Erfüllung im Unvollkommenen

**** Worum geht es? ****
Peter hat alles und doch irgendwie auch nichts, wie geht das? Die Geschichte zeigt eindringlich, wie ein perfektes Leben leer sein kann und ein nicht perfektes Leben erfüllend sein kann. Peter hat einen tollen Job, eine Frau und zwei Kinder. Aber als Peter seine Frau an der Tankstelle vergisst und durch ehrliche Worte seinen Job verliert, bröckelt es einfach überall. Für Peter scheint dies allerdings ein Schlüsselmoment zu sein, in dem ihm klar wird dass nicht alles geregelt sein muss. Statt sich aufzugeben schöpft er neue Energie und begibt sich auf neue unvollkommene Pfade.

**** Mein Eindruck ****
Eine Geschichte dessen negative Stimmung mich zunächst verwirrt hat. Mit dem Verlauf der Geschichte erlebte ich diese Anfangsszenen allerdings als äußerst relevant um den Nuancen in den Veränderungen der Persönlichkeit von Peter und der Handlung volle Aufmerksamkeit widmen zu können. Ein gelungener Aufbau um mich emotional voll und ganz abzuholen. Gemeckert, gefreut und gelacht habe ich mit den Charakteren. Eine Geschichte mitten aus dem Leben gegriffen, mit Peter mitten im Leben stehend. Eine Hommage an den Wunsch nach Veränderungen ohne diesen wirklich wahrzunehmen. Die Nähe von Glück und unglücklich sein und die Hoffnung genau dies (ob bewusst oder unbewusst) selbst steuern zu können. Das Schicksal das hier einfach manchmal einem den richtigen Schubs geben darf. Mut, Hoffnung und Verständnis strahlt dieses Buch für viele unterschiedliche Lebenslagen aus und spiegelt damit dich, mich und uns alle in seiner eigenen Art und Weise wieder.

**** Empfehlung? ****
Wundervoll verfasst und zwischen Realismus und Humor darf sich hier jeder irgendwo wiederfinden. Eine gelungene Geschichte, die ich gerne weiterempfehle.

[André Voesenek · Rating 4 out of 5]

Dit is duidelijk een boek met een missie en ik denk dat we er vooral zo naar moeten kijken. Het schuren en botsen van verschillende culturen zit in meer van Ernest zijn verhalen (de ijsmakers, mama tandoori), maar dit verhaal is echt om een uit te dragen boodschap heen geconstrueerd. Dat heeft soms een wat gekunsteld effect, maar hé, als je 20 plus euro kan uitgeven om alleen al een boek te lezen, dan zit je waarschijnlijk niet in de schuldhulpverlening en sterker nog, je zult weinig idee hebben hoe zo‘n leven echt is en dat toch proberen te vertellen vind ik moedig van de schrijver, die ook nog eens ervaringsdeskundige blijkt te zijn.
Toen ik begon aan dit boek dacht ik: „Wat is dìt nu weer, wat een klunzige vertelling!“, maar toch ben ik blijven lezen en ben blij dat ik het niet weg heb gelegd. Vijf sterren voor wat Ernst ons - de meeste lezers van dit verhaal zullen niet het leven van Ilyas leiden vermoed ik - heeft willen afschilderen. Dat heeft hij met gevoel en zonder drammerigheid gedaan. Drie sterren als literaire waardering. Het verhaal staat, maar niet voorop. Dus al met al vier sterren.

[Roos · Rating 4 out of 5]

Ik was meteen enthousiast over dit boek, de setting is in het begin helemaal duidelijk waardoor het makkelijk wegleest. Naarmate het verhaal verder liep begon ik een klein beetje af te haken, ik snapte de situatie nu wel: Peter zat in een huwelijkscrisis en de situatie thuis was niet erg gezellig. Totdat Peter een ontwikkeling begon door te maken, hij ging namelijk Djemine helpen. Later werd ook nog het personage Ilyas geïntroduceerd en toen begon het verhaal pas echt interessant te worden. Ik werd regelmatig ontroerd door het contact tussen Peter en Ilyas. Peter wil Ilyas koste wat kost helpen, maar kon hij hij dat wel? Tegelijkertijd begon zich een ontwikkeling voor te doen tussen Peter en zijn vrouw. Even leek het erop dat de afstand tussen hen kleiner werd. Het einde heeft me ook erg ontroerd.

[Dirk · Rating 5 out of 5]

Mooi boek over hoe om te gaan met tegenslagen. Een conservator in een bekend Nederlands museum wordt ontslagen omdat hij twijfels uit bij een nieuw ontdekt schilderij van Rembrandt. Zijn wedde loopt wel nog enige tijd voort maar moet toch op zoek naar een nieuwe baan. Ook thuis botert het niet goed. Ruzie met zijn vrouw is het minste wat je kan zeggen. Wanneer hij toevallig een dame ontmoet in een broodjeszaak die hem meetroont naar haar woonst ontdekt hij dat ze zwaar in schuldbemiddeling zit. Hij is bereid om haar te helpen en dat lukt eigenaardig goed. Maar als ze hem ook een allochtone jongere aanbeveelt lijkt dit niet van een leien dakje te lopen. Het is een meeslepend verhaal die je toch doet nadenken over eenvoudige thema's in het leven van alledag.

[Angeline · Rating 2 out of 5]

Als jemand, der eine enge Verbindung zu Rotterdam hat, hat mich dieses Buch zunächst sofort angesprochen. Die Beschreibungen der Stadt, ihrer Kunstszene und ihrer Atmosphäre haben mir ein Gefühl von Wärme vermittelt – ein vertrautes Setting, das mich neugierig auf die Geschichte gemacht hat.

Die Handlung selbst beginnt mit viel Potenzial, doch je weiter die Geschichte voranschreitet, desto mehr hatte ich das Gefühl, dass sie ins Leere läuft. Der Hauptcharakter wirkt von Anfang an verloren – ein interessanter Ausgangspunkt für eine Entwicklung – doch leider bleibt er bis zum Ende in diesem Zustand. Anstatt einer klaren Richtung oder eines emotional befriedigenden Abschlusses hatte ich das Gefühl, als würde die Geschichte einfach mitten im Geschehen abgeschnitten.

[Anton Segers · Rating 3 out of 5]

Zeer de moeite waard. Geen meesterwerk als 'De ijsmakers', maar het scheelt soms niet veel.
Vooral de huwelijksproblemen van Peter en Kee boeiden me, in een goeie mix van cynisch spottende en prangend pijnlijke scènes, en op de beste momenten simultaan.
De bekering van Peter tot een sociaal betrokken persoon verloopt voor mij wisselend overtuigend: eerst wat ongemotiveerd en simplistisch, met een te expliciete aanklacht, maar gaandeweg almaar sterker.
Ook de schilderkunstreferenties vind ik soms knap, om de vaderliefde te tonen, maar soms minder, te schools en irrelevant.
Maar de roman heeft een groot hart, en raakt geregeld dat van de lezer.

[Brechtje Spoorenberg · Rating 4 out of 5]

Ik weet niet hoe dit precies op mijn leeslijst terecht is gekomen (behalve dan dat ik na Mama Tandoori altijd nieuwsgierig ben naar de nieuwe Van der Kwast) maar het kwam precies op het goede moment. Ik heb me een tijdje geleden opgegeven als budgetmaatje bij een stichting die vergelijkbaar is met die waar Ernest van der Kwast voor gewerkt heeft. Behalve een roman die prettig wegleest en vanuit alle karakters invoelbaar is, heb ik met extra belangstelling gekeken hoe hij de hulp aan eerst Djemine en vervolgens Ilyas aanpakt en hoe dat uitpakt. De maatschappijkritiek die er in zit herken ik helemaal. En wat een leuke en leerzame laag over de schilderkunst loopt er door het boek heen.

[Reimke Willemze · Rating 5 out of 5]

Fantastisch boek! Hoe krijg je het als schrijver voor elkaar: drie verhaallijnen of thema’s behandelen (een huwelijkscrisis, de maatschappelijke kwetsbaarheid van nieuwe Nederlanders en de sublieme schilderkunst van Rembrandt) in een humoristische en gemakkelijk leesbare stijl en een overzichtelijke structuur? Ik kan niet anders zeggen: een supergave leeservaring! En voor mij, als Rotterdamse, extra leuk om genoemde buurten en straten te herkennen. Het is alsof ik de personages zo tegen kan komen. En ja, ook ik ben een bewonderaar van Rembrandt en wil nu graag alle beschreven schilderijen weer eens zien.
Een echte aanrader. Kritisch, confronterend en humoristisch.

[Mirakel · Rating 5 out of 5]

Maatschappelijke relevantie, verpakt in een boek dat leest als een trein. Tijdens het lezen word je ongemerkt meegenomen in huidige problemen van segregatie en discriminatie, en aan het denken gezet over je eigen rol hierin. Een aanrader die je bij zal blijven!

[MiekeWin · Rating 2 out of 5]

Mwah. Had er meer van verwacht. Door De IJsmakers. Dat vond ik hartstikke leuk. Dit boek een stuk minder. Werd ook niet zo goed voorgeleZen. Vlakke stem. Scheelt ook. Maar ook het verhaal vlak. Nee. Jammer.

[Henkjan de Haan · Rating 5 out of 5]

Ernest vd Kwast is een meesterlijk schrijver in de traditie van Rembrandt en Fabritius met het penseel. Ik heb genoten van dit ontroerende verhaal over een ontslagen conservator die tijdens een flinke crisis ontdekt hoe hij van betekenis kan zijn voor minder bedeelden die bij hem om de hoek wonen.

[Joost van Hoek · Rating 5 out of 5]

Geschiedschrijving van het nu. Iets waar Joost Zwagerman altijd zo goed in was Gebruik literatuur ook om te reflecteren over waar we nu in godsnaam mee bezig zijn. Van der Kwast maakt de waanzin zichtbaar.

[Isa · Rating 5 out of 5]

Ik kwam er zeker niet gelijk in en had zelf meerdere weken de boek niet op gepakt maat toen ik er in kwam kon ik het niet neerleggen Ernest van der Kwast zorgt voor verhaal waar je in kleine delen jezelf terug kunt zien

[Puck Gräffner · Rating 3 out of 5]

Vermakelijk en vlot boek. Ik wist niet dat het verhaal over De Rotterdamse Douwers ging, dat was een erg leuke verrassing. Maar vond het daardoor lastig om niet de Ernest voor me te zien (die in het echte leven Douwer is) i.p.v. de daadwerkelijke hoofdpersoon Peter.