Maar ik hield al wel van je

by Marjolijn de Cocq

In september 2005, drie weken na haar bruiloft, krijgt Marjolijn de Cocq haar eerste miskraam. Ze stort van een hoge top in een diep dal – en er zullen nog drie miskramen volgen. In die jaren ondervindt ze hoe moeilijk het is om erover te praten en hoe goedbedoelde reacties vaak verkeerd vallen. Mensen schrikken als ze het vertelt. Ze wil ze hun ongemak besparen. En ze wil zichzelf hun ongemak besparen.

Gebaseerd op de dagboeken die ze bijhield, schrijft De Cocq nu een persoonlijk essay over haar verdriet, en over het geluk van de twee kinderen die er wel mochten komen. Over pijn, over onbegrip, over schuldgevoel en eenzaamheid.

Jaarlijks krijgen 11,5 op de 1000 vrouwen een miskraam – en dat zijn alleen de geregistreerde gevallen. Geen miskraam is hetzelfde. Iedereen ervaart haar of zijn eigen leed. De Cocq laat in Maar ik hield al wel van je zien dat er niet hoeft te worden gezwegen en geslikt en weggestopt en gerelativeerd. Op sensitieve en ontroerende wijze gaat ze het taboe op miskramen te lijf.

Genres: Nonfiction, Audiobook

128 pages, Hardcover

Published October 13, 2020

About the author

Marjolijn de Cocq (1967) studeerde Vertaalwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Sinds 1994 is ze werkzaam als journalist. Ze deed onder meer verslag van het Joegoslaviëtribunaal en het Lockerbie-proces. Ook gaf ze leiding aan verschillende redacties van de gpd. Momenteel is De Cocq chef boeken bij Het Parool, waarin ze ook een wekelijkse column heeft. Ze schreef eerder Beter, slanker, sterker. De mythe van de maakbare mens over dieetrages en sportgoeroes.

Reviews

[Eva Lina]

Maar ik hield al wel van jullie.

[Lauren | laurenbetweenthelines]

'Maar ik hield al wel van je' is voor iedere man of vrouw die een stilgeboren kind verloor, voor de naaste omgeving die soms niet altijd goed weet hoe te reageren op zulk verdrietig nieuws.

Marjolijn deelt stukjes dagboek, gevoelens en gedachten met de lezer om troost te bieden aan iedereen die het zelf al meemaakte. Dit korte boek is taboedoorbrekend en legt de pijnlijke waarheid bloot van hoe cru en egocentrisch mensen soms reageren op een voor de buitenwereld vaak onzichtbaar verlies.

De stukjes 'gehoord' waarin ze reacties deelt van anderen hebben mij geraakt en laten pijnlijk merken dat mensen soms te licht over dit soort rouw en verlies gaan. Het lijkt alsof dit rouwen niet is toegestaan, opstaan en direct weer doorgaan zeg maar. 'Dan maak je toch gewoon een nieuwe?'. Zo werkt het niet.

Knap dat Marjolijn dit deelt, het bespreekbaar maakt en je vooral laat zien hoe je beter niet kan reageren. Een mooie les empathisch zijn en handelen. Dus laten we allemaal wat liever zijn, respect hebben voor elkaars verdriet en vooral iedereen voor zichzelf laten uitmaken hoe ze omgaan met een stilgeboren verlies.

'Dit is het land, waar grote mensen wonen. Je hoeft er nog niet in: het is er boos. Er zijn geen feeën meer, er zijn hormonen, en altijd is er weer wat anders loos.' ('Aan een klein meisje' van Annie M.G. Schmidt).

[Jasmijn Heyer]

Gelukkig niet al te sentimenteel

[Rianne Heartfilia]

Een audioboek geeft in mijn opinie soms net een beetje meer dan als ik het zelf lees. Dat geld voor dit boek al helemaal. Ik wil dan wel geen kinderen maar dat haalt niet weg dat dit boek niet belangrijk is. En dat het eens afgelopen moet zijn met zo'n taboe.

Het is mooi nieuws dat vandaag naar buiten is gekomen dat Nieuw-Zeeland een rouwverlof heeft aangekondigd. Voor ouders van een stil geboren kind of voor bij een miskraam. Ik ben benieuwd of zoiets ook in Nederland gaat komen.

[Jacky]

(luisterboek via Spotify)

"Elke keer, vanaf het moment dat ik wist dat ik zwanger was, was er een kind waar ik hoop, verlangen en liefde op projecteerde. En die kinderen die er nooit kwamen, zijn er voor mij wel."

Bijna 4 weken na mijn eigen miskraam had ik behoefte aan verhalen van anderen die hetzelfde hebben meegemaakt. Het was fijn om te horen dat anderen het ook moeilijk hebben met een vroege miskraam (vóór de heilige 12 weken). Herkende me heel erg in hoe anderen soms reageren; dat je 'blij' moet zijn omdat het waarschijnlijk een 'ongelukkig' kindje zou zijn geweest; dat je 'er toch wel rekening mee hebt gehouden dat het mis kon gaan?'. Waarschijnlijk waar, en ja ik hield er rekening mee, maar het was voor mij ook al mijn kindje en ik hield er al wel van.

[Laura De]

Prachtig, herkenbaar, warm en nodig. Er zijn wel dingen die je beter niet kan zeggen en pijn doen. Dankjewel Marjolein de Cocq

[Bertine Mussche]

Maar ik hield al wel van je. Ja ik hield al wel van je. Fijn boek om te lezen na een miskraam of misschien zelfs om vrouwen beter te begrijpen die een miskraam hebben doorgemaakt. Gaat in op de gevoelens die naar boven kunnen komen en die er écht mogen zijn. Gaat ook over de man/papa, die ook een kindje verloor en hoevaak hij vergeten wordt. Hoe belangrijk het is om erover te praten. Dat je net zo goed een kindje hebt verloren als je 'slechts' een leeg vruchtzakje had of als je 12 weken zwanger was. Dat de 12-wekengrens stom is, alsof dat als het voor de 12 weken mis gaat, het verdriet er niet mag zijn 'omdat je er toch rekening mee houdt dat het mis kan gaan?'. Het boek geeft veel herkenning én erkenning.

[Faye]

Ongeveer 15-20% van vastgestelde zwangerschappen eindigt in een miskraam. Mogelijk was het 'maar' een onbevrucht eitje, of een embryo wat vroeg stopt met groeien.
Marjolijn bespreekt dat de ouders van deze zwangerschappen ook al hoop hadden, hun toekomsbeeld aan het aanpassen waren op een kindje en mogelijk al van hun kleine waren gaan houden.
Ze bespreekt hoe pijnlijk het kan zijn als mensen de pijn/de zwangerschap proberen te verkleinen en hoe je er als omgeving dan wél mee om zou kunnen gaan.
Een zeer pijnlijk, maar ook prachtig boek over het ouderschap en steun geven aan mensen om je heen waar je om geeft. Het geeft ook handvatten voor mensen die zelf een miskraam hebben doorgemaakt, zoals het Japanse Jizo verhaal (en bijbehorend beeldje)

[Mylène Joosten]

De titel blijft in mijn ogen het meest treffende van dit boek.

bijna 6 jaar na mijn eerst miskraam en 4 jaar na mijn laatste (3e) blijft het meest sterke gevoel dat je overhoud. Maar ik hield al wel van je.

Mooi geschreven met herkenbare stukken van het rauwe verdriet, de eenzaamheid en het egoïstische waarin je geen ruimte hebt voor het verdriet en of het geluk van een ander. Want ik hield al wel van je.

Het is goed om te zien dat er vrouwen (en mannen) zijn die het taboe op miskramen proberen te verbreken.

[Rieneke K]

Herkenbaar en eerlijk

[Kimberly Eggenhuizen-van der Loo]

Marjolijn de Cocq schreef over haar verlies in het boekje ''Maar ik hield al wel van je'' en dit liet mij zien dat ik en mijn partner niet alleen zijn. Het is mooi geschreven en op dat moment heb ik aan sommige fragmenten veel steun gehad. Alsnog heeft iedereen die iets vergelijkbaars heeft doorgemaakt een eigen verhaal en Marjolijn haar verhaal is niet dat van mij, dus bij een groot deel van het verhaal voelde ik ook weer geen connectie.