Litt som oss. En fortelling om grisen

by Kristoffer Hatteland Endresen

Winston Churchill sa at «hunden ser opp til deg, mens katten ser ned på deg. Gi meg heller en gris - den ser deg i øynene og behandler deg som sin like».

Men relasjonen mellom gris og menneske er komplisert. Grisen er en levende metafor for det skitne, stygge, skammelige og syndefulle. Grisen er utstøtt - eller rettere sagt innesperret, godt skjult fra menneskehetens blikk. Samtidig er den en uvurderlig medisinsk modell for menneskekroppen. Og den er det dyret vi har spist mest av de siste femti årene.

For å komme til bunns i grisens vesen og mysterier har Kristoffer Hatteland Endresen røktet et grisekull fra fødsel til slakt i den intensiverte svineindustrien på Jæren. Det er blitt en fascinerende fortelling om appetitt og aversjon, om mat og moral. Og om et spørsmål som har hjemsøkt oss gjennom alle tider: Hvor går egentlig skillet mellom menneske og dyr?

Genres: Nonfiction

283 pages, Hardcover

First published October 15, 2020

Reviews

[Pieter Buskens · Rating 5 out of 5]

Loved it!!! Varkens zijn m’n nieuwe lievelingsdieren

[Danique Benschop · Rating 4 out of 5]

3.5
Had een pleidooi voor vega(n) leefstijl verwacht, was het niet. Boeiend te merken dat sommige passages weerstand opriepen omdat ze tegen de rand van m'n bubbel aanbotsten.

[Danique · Rating 5 out of 5]

I listened to the Dutch translation of this book, after listening to a preview called 'why we all still eat pig meat' by The Correspondent. I anticipated a plea about animal cruelty and the effect of meat on climate change versus cognitive dissonance, but what I got in my preview was Kristoffer genuinely asking himself if pigs really feel pain the way humans think they do, and the emotions we think they have are maybe just our way of anthropomorphizing animals. Maybe they adjust to their condition like people with tinnitus do (they can live best with their condition when they learn to accept it). This bit peaked my interest so much I needed to read [listen to] it.

Kristoffer writes in a style like Yuval Noah Harari wrote Sapiens, only in this case it isn't about the history of mankind, but about pigs, their relationship with humans, how they evolved into of the smartest animals on earth next to humans, how they became the only livestock without a big byproduct next to meat (unlike all other livestock, think about it: chicken/eggs, sheep/woll, cow/milk, goat/milk), their role in the world today, and all other meanings of the pig in a cultural, philosophical, social, etc. way. Kristoffer differentiates between objective research and storytelling about the pig and his subjective experience on a pig farm in Norway, one of the countries that provide the best care for big industry pigs.

Don't think this is a book that tries to make you vegan, it's truly a book with great storytelling that let's you perceive the pig from all possible angles, and it's really eye-opening and fun. I'm still an omnivore that cognitively dissonances her meat eating.

[Marie Alming · Rating 5 out of 5]

Dette var en veldig interessant bok, hvor jeg ikke bare lærte om grisen, men en hel del om mennesket også. Godt skrevet, og selv om noen passasjer var kvalmende å lese, er dette ikke en bok som fordrer et kjøttfritt liv. Den råder heller å ha et nyansert syn på det industrialiserte livet vi lever, og å ha mer kunnskap om og respekt for de dyrene som gir sine liv for at vi skal ha mat på bordet.

[Bianca Oortwijn · Rating 5 out of 5]

My favourite book of the month! A MUST READ for anyone interested in animals, evolution, cultural history, biology, meat industry, agriculture and livestock, culinary weird stuff, and the similarities between pigs and humans. This highly accessible, original book is one for both Meat lovers, and vegetarians.

[Anders Jaarvik · Rating 5 out of 5]

Svinaktig god bok som gir et mangefasettert bilde av grisens evolusjon, dens felles historie med mennesket, fram mot dagens industrielle kjøttproduksjon. Balansert på en måte som gjør at man blir klokere, enten man hører til den ene eller andre siden i synet på moderne husdyrhold og i spørsmålet om å spise kjøtt eller ikke. Rett og slett en underholdende og opplysende sakprosabok!

Siste avsnitt gir en liten pekepinn på hvilken vei forfatteren selv peker: «Én ting er i alle fall sikkert: Hadde menneskeheten benyttet den altetende egenskapen — som vi deler med grisen — til å styre apetitten sin inn mot planter i stedet for kjøtt, ville vi hatt så mange epidemier å snakke om. Kanskje dette dette, i siste ende, også være den beste måten å virkelig hedre dyret på. Dyret som minner så mye om oss selv.»

Her i huset utgjør grisen en nesten ukentlig del av kostholdet. Det vil neppe endre seg med det første. Fra nå av vil det i det minste med en mer kunnskapsbasert tilnærming. 🐽

[Martin Kraft · Rating 4 out of 5]

En god populærvitenskapelig innføring i forholdet vårt til grisen. Liker godt blandingen av historie, personlig erfaring og vitenskap. Underholdende!

Gjorde meg mer bestemt i det å unngå å spise gris.

[Evie · Rating 4 out of 5]

Erg informatief en interessant, ook veel geleerd over de geschiedenis van het varken. Niet zozeer een activistisch boek, vooral beschrijvend geschreven. Ik vond het wel heftig om te lezen hoe het er in de stallen en de plek waar het slachten plaatsvindt aan toe gaat...

[Nouvel Diamant]

Ich war mir vor der Lektüre nicht so bewusst, dass dieses Buch einigermassen fokussiert ist auf Schweine in Norwegen

[Atle Tungland · Rating 4 out of 5]

En forektigt grisebok for både dyre og baconentusiaster. Vi er hva vi spiser og denne boken gjør deg bedre kjent med grisen og deg selv 🐽

[Gard · Rating 2 out of 5]

For mange tilfeldige avsporinger med middels - interessante fakta

[Stella Starlight · Rating 4 out of 5]

De Noorse journalist en historicus Hatteland beschouwt het varken gedurende de geschiedenis en in relatie tot de mensheid alsmede de overeenkomsten tussen het intelligente varken en de mens.
Ook neemt hij ons mee in de Noorse varkenshouderij, die de strengste regels hanteert van alle varkenshouderijen in de wereld, en daarmee dan zgn. de beste plek voor varkens om gehouden te worden voor de slacht.
Het boek werkt toe naar het mechanische slachtproces, het reflecteren op de periode die Hatteland meeliep op een varkenshouderij en zijn ervaringen, en een afsluitende epiloog waarin we kijken naar het varken en de verschillende zoönosen op de wereld en het feit dat het hoge aantal epidemieën en de mensenlust naar vlees uiteraard alles met elkaar te maken hebben.

Hatteland was geen vegetariër toen hij startte met zijn stage op de varkenshouderij, en we leren niet of dat na zijn ervaringen en inzichten is veranderd. Hoet doel van het boek is dus niet om mij als lezer een kant op te sturen maar om te informeren over het varken in alle aspecten.
Of jij en ik daarna nog industrieel varkensvlees willen eten laat de auteur aan de lezer zelf.

[Rudi · Rating 5 out of 5]

Op speurtocht naar een boek ( waarbij het jaar begin mij rustig lijkt voor nieuwe werken) ben ik over dit verrassend boeiend boek gevallen, na een krantenartikel over een hybride harttransplantatie (mens/varken) was mijn interesse voor dit toch wel wat beschimpt organisme gewekt
Er is wat geschiedenis , biologie , ecologie, landbouwkunde,microbiologie, geneeskunde, enz mooi verweven in dit boek over een opmerkelijk dier ,
Persoonlijk vind ik het raar dat het woord varken een negatieve bijklank heeft ( ook wat bij mij ,terwijl ik me geen voorvallen met deze dieren kan herinneren die de negatieve bijklanken zouden rechtvaardigen ). Mss door het taalgebruik en geschiedenis dat het woord wat denigrerend klinkt. ,
5 sterren ,een verrassend interssant goed geschreven boek over een opmerkelijk en wat onzichtbaar dier.

[Tiril Utgaard · Rating 5 out of 5]

Til tross for at denne boka tok meg over en måned å lese, er jeg veldig glad jeg gjorde det. Forfatteren utforsker nærmest alle sidene ved grisen: hvorfor spiser vi gris? Hvorfor er grisen knyttet til stygghet? Hvorfor omtales grisen som det forbudte dyret? Hvor smart er egentlig grisen? Har grisen følelser? Hvordan ble grisene domestisert og et av verdens mest spiste dyr? Og kanskje aller viktigst, hva er forskjellen mellom menneske og gris? Du skulle kanskje trodd at dette var en bok som skal gi kjøttetere skyldfølelse. Absolutt ikke. Jeg elsket denne boken. Jeg kommer ikke til å stoppe meg selv fra å snakke om den så ofte som mulig. Får bare lyst til å skrive en artikkel om boka og temaene, kunne gjort det i nesten alle teorifagene på skolen, siden den er innom så mye forskjellig. Anbefaler alle denne boken, enten du er vegetarianer eller ei.

[Inder · Rating 5 out of 5]

Mateloos interessant boek! Veer geleerd over de cultuurhistorische geschiedenis van het Varken. Waarom eten we ze wel/niet en hoe relateert dit aan ons huidige voedingspatroon. De "modetrends" waar het varken mee te maken heeft gehad en hoe dit heeft gezorgd voor een totaal ander dier dan dat het varken ooit was. Ook het hele proces van geboorte tot slacht is interessant.
Daarnaast is de toon van het boek ook fijn. Niet belerend of een poging tot het veranderen van gedrag. Puur informerend.

[Frederik Dhlu · Rating 4 out of 5]

Fascinerend. Interessant hoe de auteur geschiedenis, filosofie, religie en huidige tendensen weet te passen in een simpel verhaal: wat doet het meehelpen in een varkensbedrijf met jou als persoon.