In de autobiografische essaybundel Het glanzend zwart van mosselen beantwoordt Oek de Jong vragen die onmisbaar zijn voor wie dieper wil doordringen in de wereld van deze veel gelezen en bekroonde romanschrijver. Hij is een van de bekendste auteurs van nu. Maar wie is hij zelf, waar komt hij vandaan, wat is zijn achtergrond, wie inspireren hem en wat is de ideeënwereld achter zijn romans? Voor deze monumentale uitgave nam Oek de Jong al zijn essays nogmaals onder handen. Hij voegde een aantal niet eerder gebundelde, cultuurkritische stukken toe en schreef een inleidend essay. De autobiografische essays uit alle periodes van zijn schrijverschap worden gekenmerkt door beeldende kracht, psychologisch inzicht en aandacht voor details. Het glanzend zwart van mosselen laat zien dat Oek de Jong niet alleen romans kan schrijven, maar ook als auteur van autobiografische essays en reisverhalen tot de top behoort.
Oek de Jong (born in 1952) is the author of a relatively small, but highly esteemed literary oeuvre of novels, short stories and essays. He is best known for his novels: Opwaaiende zomerjurken (Billowing Summerskirts, 1979), Cirkel in het gras (Circle in the Grass, 1985) and Hokwerda's kind (Hokwerda's Child, 2002). His books have sold more than half a million copies. His work has been translated into nine languages. He was awarded the Reina Prinsen Geerligs Prize, the Bordewijk Prize and the Busken Huet Prize, and he was shortlisted for the Libris Prize in Holland and the Golden Owl Award in Belgium. As an essayist (trained as an art historian) he has written extensively on the arts. In Octobre 2012 he published the novel Pier and Ocean, his magnum opus.
Wat heerlijk om in de wereld van een schrijver die ik nog nauwelijks kende door te dringen. Van De Jongs oeuvre prijkt alleen 'Pier en oceaan' al een aantal jaar fier in mijn boekenkast. Oek (Het voelt oké om hem zo te noemen na vier weken in zijn hoofd te hebben verkeerd) heeft mij bijvoorbeeld geleerd beter naar kunst (en in mindere mate ook poëzie) te kijken. Ik kwam er al lezend achter dat ik de afgelopen jaren vooral gefocust was op het lezen van romans, maar dat er nog zoveel meer te ontdekken valt. Reeds bekende schrijvers zijn weer voor het voetlicht gebracht, mij motiverend om ze (weer) te gaan lezen (Kellendonk, Hermans, Vasalis, Gerhardt, Van Ostaijen). Voor mij nog onbekende schrijvers zijn geïntroduceerd en hebben mijn nieuwsgierigheid gewekt (Maria Dermout, F.C. Terborgh).
Iets terzijde: Ik had mij 496 pagina's lang verheugd op het essay over 'De avonden' maar deze viel uiteindelijk zowel wat betreft kwaliteit als kwantiteit tegen.
Wellicht dat dit voor meer essays zou gelden als ik op voorhand meer over het onderwerp wist. Voor nu was het heerlijk om mij in de donkere dagen na kerst mee te laten door de wereld der kunsten van deze (voor mij steeds bekendere) schrijver.
''Ons woord 'traditie' is afgeleid van een Latijns werkwoord dat 'doorgeven' betekent. Dat is wat de traditie doet: het meest waardevolle uit het verleden behouden en doorgeven als een inspiratiebron voor het heden. Gustav Mahler stelde het zeer krachtig zo: 'Traditie is niet het vereren van as, maar het doorgeven van de vlam.''' (669)
Geweldig en zeer verrijkend boek! Mooi geschreven beschouwingen over kunst, literartuur en levensvragen waarmee de schrijver zijn ideeenwereld blootlegt en daarmee voor de lezer ontsluit. Verder scherpe kritieken op onze huidige tijd, over bijvoorbeeld (een gebrek aan) aandacht, religie en tradities. Alles geschreven zoals een meesterlijk schrijver, en dus ook essayist, als Oek de Jong dat kan. Aan te raden is ook de mooie interviews te luisteren waarin De Jong over zijn schrijverschap en deze bundel vertelt, zoals recent bij VPRO Nooit Meer Slapen https://www.vpro.nl/nooitmeerslapen/s... of, veel eerder, het VPRO Marathoninterview waarin hij sprak met Wim Brands https://www.vpro.nl/programmas/marath....
De essays over mystiek en over Frans Kellendonk spreken mij erg aan. De Jong denkt hardop en neemt je mee in zijn onderzoek naar de mystieke ervaring en naar zijn vriendschap met K. In de biografie van Vasalis raakte ik ook al zo onder de indruk van de realiteit van haar mystieke ervaringen en daarom ook was het fijn om opnieuw over Vasalis’ poëzie te lezen. Oek de Jongs romans heb ik alle gelezen vanwege hun ritme, hun muzikaliteit, de compositie en het is bijzonder om de auteur zelf hierover te lezen. Een magische schrijver.
Mooie essays, met name die waarin hij zijn ideeën over literatuur uiteenzet; de drie over Kellendonk, over zijn eigen romans Opwaaiende zomerjurken en Hokwerda’s kind (wat een prachtboek was dat) en de essays over schilders. Zijn vroege essays zijn soms spetterend en fris, de laatste essays doen wat oubollig aan. Al met al zeer de moeite waard: en, heel belangrijk, het zet je aan het willen lezen en herlezen van al die klassiekers die hij noemt.
Mooie essays van Oek de Jong, van wie ik nog niet eerder iets gelezen had. De schrijver heeft zich zeer verdiept in schrijvers als Maria Dermout, Gerard Reve en Frans Kellendonk. Hiermee toont hij zich een altruïstische schrijver met een grote belangstelling voor het werk van anderen, en de ontwikkeling van de literatuur in algemene zin.
Ik had de meeste essays van Oek de Jong al eens eerder gelezen maar nu ze gebundeld zijn in een dik boek is het een genoegen om ze nog eens te lezen - ongeveer in de volgorde waarin ze geschreven zijn. Heerlijk genieten van zijn fraaie beschrijvingen van kunst en literatuur.
Dikke bundel waarin allerlei losse verhalen en literaire beschouwingen zijn samen gebracht. ik ben fan van zijn schrijfstijl, maar wel érg veel, heb niet alles gelezen.