Jump to ratings and reviews
Rate this book

De wraak van Diponegoro: begin en einde van Nederlands-Indië

Rate this book
In De wraak van Diponegoro vertelt Martin Bossenbroek het grote verhaal van het gewelddadige begin én einde van Nederlands-Indië, zoals dat werd beleefd door de hoofdrolspelers in beide kampen. In het eerste deel, handelend over de Java-oorlog (1825-1830), legt de mystieke prins Diponegoro het na jaren van massaal en fanatiek verzet af tegen de flegmatieke legercommandant Hendrik de Kock. In het tweede deel, over de dekolonisatieoorlog (1945-1949), bundelt de charismatische, door Diponegoro geïnspireerde nationalistische leider Soekarno met succes alle krachten tegen ‘de laatste landvoogd’, de noeste dromer Huib van Mook.

De wraak van Diponegoro is een magistraal epos in twee bedrijven over de bloedstollende krachtmeting tussen tijger (Nederland) en buffel (Indonesië).

800 pages, Hardcover

First published November 10, 2020

22 people are currently reading
350 people want to read

About the author

Martin Bossenbroek

16 books35 followers
Martin Philip Bossenbroek is een Nederlands historicus en auteur.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
86 (45%)
4 stars
81 (42%)
3 stars
20 (10%)
2 stars
2 (1%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 25 of 25 reviews
Profile Image for Boudewijn.
857 reviews208 followers
June 17, 2024
Dit boek bundelt de ervaringen van de hoofdrolspelers van het gewelddadige begin én eind van Nederlands-Indië. Het eerste deel gaat over de Java-oorlog (1825-1830), waarin prins Diponegoro het aflegt tegen legercommandant Hendrik de Kock. In het tweede deel, de dekolonisatieoorlog (1945-1949), wordt de strijd van de door Diponegoro geïnspireerde vrijheidsstrijder Soekarno tegen Huib van Mook beschreven.

Dit boek biedt geen uitgebreid historisch overzicht van het begin en einde van Nederlands-Indië, maar laat de gebeurtenissen zien door de lens van de verschillende hoofdpersonen. De persoonlijke verhalen van prins Diponegoro en Soekarno, en hun tegenhangers Hendrik de Kock en Huib van Mook, bieden een unieke invalshoek. We zien hun achtergronden, beweegredenen en idealen, die ze wanhopig proberen vast te houden, maar soms ook gedwongen zijn om los te laten. Via deze personen krijg je ook een goed beeld van de opvattingen van die tijd: de Europese superioriteit uit het begin van de 19e eeuw en de Nederlandse illusie dat ze Nederlands-Indië vlak na de capitulatie van de Japanners konden behouden.

Als lezer moest ik soms wel tot de conclusie komen dat ik her en der toch wat meer achtergrondinformatie wilde hebben om de gebeurtenissen in een breder historisch kader te kunnen plaatsen. Dat is wellicht geen manco van dit boek, maar eerder een gebrek aan kennis van mijn kant. Misschien moet ik me eens meer gaan verdiepen in de economische en sociale aspecten van de Nederlandse koloniale heerschappij. Hoe kan het toch dat zo'n relatief klein land als Nederland al die jaren deze omvangrijke archipel aan zich heeft weten te binden?

Hoewel een traditioneel geschiedenisboek wellicht meer context zou bieden, kan de intrigerende manier waarop persoonlijke verhalen in dit boek zijn verweven, moeilijk te evenaren zijn. Dit boek is een uitstekende aanvulling voor iedereen die geïnteresseerd is in de menselijke kant van de geschiedenis, zelfs als het niet alle historische context biedt die ik had willen wensen.
Profile Image for Olaf Koopmans.
121 reviews10 followers
August 31, 2021
Bossenbroek heeft een eigenzinnige manier van geschiedschrijving gekozen voor het beschrijven van het kolonisatie en de-kolonisatie proces van Nederlands-Indie vanaf ongeveer 1800.
Hij nestelt zich niet op de zetel van de alles overziende historicus die zo objectief mogelijk het geheel overziet, maar in plaats daarvan beschrijft hij de periode door de ogen van een aantal actoren die vooraanstaand zijn geweest in de ontwikkelingen tijdens bepalende periodes in de geschiedenis.
Hij deelt het boek daarbij op in twee periodes en per periode twee hoofdpersonen. Eén vanuit Nederlands perspectief en één vanuit Indonesisch perspectief. Gedurende de hoofdstukken worden echter meerdere personen opgevoerd om het beeld compleet te maken en komen ook Engelse, andere inlandse en Nederlandse perspectieven aan bod en natuurlijk in het tweede deel ook het Amerikaanse.
Bossenbroek kruipt dus letterlijk in het hoofd van historische personen en gebruikt hun gedachtengang om het verhaal te vertellen. Dat deze subjectieve benadering toch een tamelijk evenwichtig objectief beeld schetst komt vooral omdat hij verschillende personen opvoert verdeeld over breed spectrum van de belanghebbende.
In het eerste deel werkt deze aanpak erg goed, maar in het tweede deel, helaas, minder. De periode rond 1800 kende minder actoren, minder diverse standpunten, maar waarschijnlijk ook minder bronnen. Daardoor is het verhaal overzichtelijker en neemt Bossenbroek zelf meer het voortouw in de opbouw van het verhaal. Maar ook dan struikel je als lezer toch nog wel vaak over het aantal opgevoerde personages. Vooral aan Indonesische kant is het een komen en gaan van machthebbers met voor mij soms onduidelijke titels, machtsposities en belangen, met lastige namen, die dan in de loop van de tijd ook nog eens veranderen als ze eretitels krijgen of aannemen.
Deze onoverzichtelijkheid neemt echter in tweede deel aanzienlijk toe. De complexiteit van deze periode is dusdanig dat je als lezer af en toe het overzicht een beetje kwijt raakt. Het aantal opgevoerde karakters, nodig om alle kanten van het verhaal tot z'n recht te laten komen neemt ook hand over hand toe. Zo veel richtingenstrijd in beide kampen maakt het er niet makkelijker op de grote lijn te volgen.
Toch heb ik dit boek met genoegen gelezen omdat het nadeel van Bossenbroek's aanpak niet opweegt tegen het voordeel van het indringende beeld dat hij uiteindelijk schetst van een moeizame periode in de geschiedenis van beide landen.
Daarnaast blijft de geschiedenis van Nederlands-Indie, en de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië, een blinde vlek in het historisch besef van de Nederlandse samenleving en kan ik alleen maar hopen dat dit boek een beetje bijdraagt aan het vergroten van dat besef.
Profile Image for Philip.
65 reviews
January 18, 2021
Het is bijzonder dat in de huidige gepolariseerde tijd een onderzoek naar een dusdanig betwist verleden zo relativerend opgeschreven kan worden.

Dit evenwicht is precies wat discussies over soortgelijke geschiedenis nodig hebben. Hopelijk volgen er dan ook meer onderzoeken met deze insteek.

Chapeau voor de schrijver.
70 reviews
January 2, 2021
Een prachtige manier om het zo veelomvattende thema Nederland-Indonesië te beschrijven: de tijger, Diponegoro en de buffel , Soekarno. De buffel wint. Daardoorheen de vele kleine en grote geschiedenissen. Ik had toch wel wat gelezen over het onderwerp in mijn leven maar dit boek geeft zover samenhang en inzicht. Bekenden uit mijn familie duiken op zoals Ponke Princen en Beb Vuyk. Ik bezocht haar eens op haar woonboot in Loenen aan de Vecht. En ja, mijn oom woonde jaren op Jalan Diponegoro 129.
65 reviews
April 11, 2024
Fantastisch geschreven boek over de koloniale strijd in Indonesië in twee periodes (eerste helft 19de eeuw en eerste helft 20ste eeuw). Vanuit het perspectief van verschillende kanten: Indonesiërs , Nederlanders, Engelsen, Japanners en Amerikanen. Geschiedschrijving zoals geschiedschrijving hoort te zijn. Objectief en proberend inzicht te geven in de beweegredenen en handelswijze van historische personen. Met oog voor de zwakstes van beide kanten zonder, met terugwerkende kracht, verheven morele verontwaardiging.
Profile Image for Karina Samyn.
212 reviews1 follower
April 20, 2025
4,5
Geschiedenis saai? Lees dit! Het leest als een thiller. Nederland en Indonesië. Het verhaal van kolonisatie en dekolonisatie, macht en onmacht, verzet en onderdrukking (een geschiedenis waarbij Nederland zich allesbehalve van zijn mooiste kant liet zien, les over deze dekolonisatie : wat is macht loslaten toch moeilijk!) wordt opgehangen aan vier hoofdrolspelers in dit drama. Vlot, amusant en toch gedetailleerd. Een echte aanrader voor wie geinteresseerd is in moderne geschiedenis. En laat je niet afschrikken door de dikte van deze knoert : het leest als een lier.
Profile Image for Robert Van haastert.
22 reviews1 follower
May 29, 2021
Het koloniale verleden van Nederland staat in de schijnwerpers. Deels is dit een inhaalslag, deels een afgeleide van het 'Woke-tijdperk' waarin we leven. Het is onomkoopbaar dat de discussies die nu gevoerd worden in worden gegeven door het activisme van de huidige tijdsgeest. Een evolutie in ons denken is goed maar dit moet wel gepaard gaan met de nodige distantie en relativeringsszin. Dat het hier momenteel aan ontbreekt wordt door de auteur Martin Bossenbroek in zijn nawoord goed verwoord door te stellen dat het huidige denkraam rondom ons koloniale verleden '...louter en alleen het gevolg is van hedendaagse veranderingen in normen, waarden en morele criteria, waaraan met terugwerkende kracht universele eeuwigheidswaarde wordt toegekend'.
Dit boek vormt gelukkig een uitzondering en staat daarmee in contrast met het werk 'Revolusi' van David van Reybroeck, die vooral de zwarte pagina's van de Indische geschiedenis benadrukt in zijn streven af te rekenen met het Kolonialisme. Bossenbroek heeft een heel andere aanpak waarin in 2 tijdvakken (De Javaanse oorlog en de tijd rondom de politionele acties/onafhankelijkheidsstrijd) worden genomen waarin het verhaal wordt verteld van 2 personages die vanuit hun eigen perspectief een grote rol hebben gespeeld in de gebeurtenissen. Op deze wijze ontstaat een genuanceerd beeld dat illustreert dat goed en kwaad geen absolute begrippen zijn maar gezichtspunten afhankelijk van context en maatschappelijke ontwikkelingen.
Ik hoop dat dit boek nog eens verfilmd gaat worden, dat zou een mooie toevoeging zijn aan het (eveneens zeer activistische) epos 'De Oost'.
Profile Image for Ruby.
72 reviews
April 20, 2023
Zeer inzichtelijke geschiedschrijving over het begin en einde van Nederlands-Indië.

Het boek bestaat uit twee bedrijven met het idee dat de meer recente periode veel verleend aan de eerdere. Deels is dat zo. Een van de belangrijkste personen uit het tweede bedrijf ziet een van de hoofdpersonen uit het eerste bedrijf als held en voorbeeld. Echter las het boek meer als twee losse boeken dan als één boek waarin de verbinding werd gelegd tussen de vroege 19e eeuw en de periode vlak voor, tijdens en na de tweede wereldoorlog.

Daarnaast lag de schrijfstijl mij ook niet helemaal lekker. De schrijver beoogt de geschiedenis te duiden via verschillende "hoofdpersonen"; echter is de toon een vreemde middenweg tussen betrokkenheid bij en begrip voor de hoofdpersonen aan de ene kant en afstandelijke feitenbeschrijving aan de andere kant. Ik had liever gezien dat er vol overgave gekozen was voor één van de twee. Of zelfs voor beiden, maar dan uitgesplitst in verschillende passages. Nu was het een lichte mengelmoes. Mede hierom heb ik net iets na de helft een forse leespauze ingelast. Ik kwam er niet helemaal lekker in voor wat betreft bedrijf twee.

Desondanks een uitvoerig beeld van twee conflicten/oorlogen tussen Nederland en - uiteindelijk - Indonesië. Het lezen waard voor wie het verhaal van "Nederlands-Indië" niet alleen wil leren vanuit persoonlijke anekdotes en familieverhalen maar ook de politiek-bestuurlijke motivaties en belangen interesseert.
Profile Image for Jeroen Kerssies .
13 reviews1 follower
January 15, 2021
Bossenbroek doet het weer. Na "de Boerenoorlog" is ook dit boek een kritische blik én nuance op een elementair stuk uit de wereldgeschiedenis waaraan in Nederland in het algemeen - en in het onderwijs specifiek - te weinig aandacht voor is. Wat mij betreft komt dit op de literatuurlijst/in het geschiedenis canon van elke Nederlandse middelbare scholier.
Profile Image for Kay-Leigh.
120 reviews1 follower
March 14, 2021
Erg boeiend vertelde geschiedenis van Nederlands-Indië, over de grote namen en diplomatieke verhoudingen. Maar niet over de bevolking, de gewone mensen, dus nu verder met Revolusi.
16 reviews1 follower
April 18, 2021
Prachtig boek met een originele benadering door beurtelings hoofdrolspelers van Nederlandse en van Indonesische kant te belichten als een allegorie van een strijd tussen tijger en buffel. De tijger (Nederland) lijkt in eerste instantie te winnen in de periode 1806-1830 waarbij de Nederlandse generaal de Kock uiteindelijk de sultan van Yogyakarta, Diponegoro, in de boeien slaat. In het tweede deel van dit vierluik trekt de buffel (Indonesië) aan het langste eind, zoals blijkt uit de levensgeschiedenis van Soekarno tegenover van Mook. Meeslepend geschreven is dit boek een waardige opvolger van Bossenbroeks Boerenoorlog. De tragiek van dit boek is dat het publicitair werd weggedrukt door het een maand na dit boek uitgegeven Revolusi van van Reybrouck, hetwelk ik 3 maanden na de wraak van Diponegoro heb gelezen. Beide boeken belichten dezelfde geschiedenis waarbij Bossenbroek veel dieper ingaat op de periode 1806-1830 en kiest voor de originele insteek van vier biografieën in een boek. Beide boeken zijn het zonder meer waard om gelezen te worden en ik kan ook absoluut niet zeggen dat de een beter is dan de ander. Indien u besluit beide boeken te lezen, adviseer ik om te beginnen met dit boek, de wraak van Diponegoro, omdat dit boek beter de beginperiode doet begrijpen.
25 reviews2 followers
February 23, 2022
Een kei, en kei goed boek over het gevecht tussen de tijger en de buffel. Bossenbroek weet beide hoofdpersonen in zijn beide delen goed te belichten en bijna aanraak baar te maken. Hoewel dit in het eerste deel erg goed werkt, tegelijkertijd het minder omstreden stuk geschiedenis is dat in het tweede deel iets problematischer. Vanuit ieders oogpunt kan gekeken worden naar hoe het boek daar net wat te aardig is tegen de hoofdpersonen. Vooral voor Soekarno word er in mijn ogen iets te veel goed gepraat. Nergens, op 1 heel klein stukje na, gaat het over het leed van Rōmusha die onder toeziend oog van Soekarno de slavernij in werden gedwongen. Ook word zijn collaboratie in mijn ogen onvoldoende belicht.
Profile Image for Xroldx.
953 reviews6 followers
July 4, 2021
Een zware bevalling niet omdat het slecht geschreven of oninteressant is, maar omdat Bossenbroek enorm veel research heeft gedaan voor zijn boek en alle feiten en personages af en toe net wat te veel zijn om te bevatten.

Persoonlijk vind ik dit een beter boek over de geschiedenis van Nederlands-Indie dan het ook recent verschenen boek Revolusi van Van Reybrouck.

Bossenbroek vertelt zijn verhaal door te kiezen voor twee hoofdrolspelers aan de Nederlandse kant en twee aan de Indische kant. Hierdoor krijg je een completer beeld van de situatie in de tijd van Napoleon en die ten tijde van de Tweede Wereldoorlog.
10 reviews
August 31, 2021
De structuur van dit boek is een kopie van Martin Bossenbroecks boek over de boerenoorlog. Aan de hand van vier hoofdpersonen krijgt de lezer een beeld van de geschiedenis van Nederlands-Indie.

Het boek leest zeer prettig weg en geeft de tijdgeest (19de en 20ste eeuw) goed weer. De hoofdpersonen aan Nederlandse en Indonesische zijde zijn relevant om deze geschiedenis goed te begrijpen.

Minpunt is dat de schrijver te veel informatie wil delen waardoor ik soms de draad van het verhaal kwijtraakte. Toch geef ik dit boek vijf sterren. Bossenbroeck schrijft de feiten op in het boek zonder hier een moreel oordeel over te geven. In deze gepolariseerde tijden is dat een verademing.
Profile Image for Ruben Fuchs.
83 reviews1 follower
July 16, 2023
Bossenbroek proves again that he’s a storytelling master. This history of the Dutch Indies, that covers two periods of Dutch dominance in Indonesia between 1806-1830 and 1925-1949, is a thrilling account of different characters that come to life thanks to his phenomenal gift to bring historical figures to life, especially in the book’s first part. The second half of the book tends to be a more descriptive report of the political events that follow each other in quick succession, but is nevertheless very informing. I do miss some more information and perspectives related to the two ‘police actions’. RF
Profile Image for Diana Willemsen.
1,123 reviews11 followers
Read
August 3, 2025
DNF. Hoewel dit deel van de geschiedenis me boeit, doet dit boek dat niet. Geschreven alsof het een lesboek voor de onderbouw van de middelbare school is (opgeleukte verhaaltjes geschiedenis tussen de plaatjes) maar dan saai. Heel saai.

“Raffles was niet bijgelovig. Rationele verklaringen, daar vertrouwde hij op, ook voor mysterieuze verschijnselen.” Tjonge. Dit is echt heel relevant. Ik geef het dus maar op en hou me aanbevolen voor tips over betere boeken.
Profile Image for Leo.
23 reviews1 follower
January 9, 2022
Briljant verteld verhaal van hoe Nederlandsch-Indië Indonesië werd. Vier hoofdpersonen uit de 19 e (Diponegoro, de Kock) en 20e (Soekarno, van Mook) zetten de lijnen uit en zo wordt het boek een adembenemende ervaring van oorlog, bezetting, vernedering, schuld zonder dat de schrijver dat expiliciet uitlegt. Lees en oordeel zelf.
Profile Image for Marnix Matthijsse.
15 reviews
January 2, 2026
Mooi overzicht van de Nederlands-Indische geschiedenis vanuit beide ‘kanten’. Hij probeert de hoofdrolspelers te laten zien hoe ze waren, met hun goedbedoelde foute keuzes, of soms minder goede intenties. Aanrader en mooie toevoeging aan een geschiedenis waar in Nederland in korte tijd (terecht) anders wordt naar gekeken.
Profile Image for Arie Kok.
144 reviews6 followers
January 9, 2021
Indrukwekkend boek, goed leesbaar en stevig onderbouwd. Bossenbroek vertelt de geschiedenis van Nederlands-Indië vanuit een dubbelperspectief: het Nederlandse en het Indische. Hij concentreert zich op vier personages, die we gedurende twee belangrijke episoden volgen. Aan het begin van de negentiende eeuw ontstond de kolonie onder Nederlands gezag, na een paar eeuwen bemoeienis via handelsposten vanuit de VOC. De pogingen van de Nederlanders om de kolonie winstgevend te maken, roepen verzet op onder leiding van de Javaanse prins en sultan Diponegoro. De manier waarop Nederland hem bedriegt en vernedert, en zo de Javaanse oorlog beëindigt, werkt door in de Javaanse ziel. Tijdens de onafhankelijkheidsstrijd in de jaren veertig van de twintigste eeuw rolt de bal de andere kant op. Het resultaat is bekend: een onafhankelijke republiek Indonesië.
Profile Image for Els Tieman.
45 reviews1 follower
March 19, 2021
Geweldig en ongelofelijk interessant en leerzaam boek over de geschiedenis van Indonesie in het begin en het einde van de kolonisatie door Nederland. Mooi is dat je vanuit verschillende perspectieven naar deze geschiedenis kijkt. Aanrader
Profile Image for Marleen Schippers.
130 reviews
June 30, 2021
Heel indrukwekkend boek. Originele invalshoek. Vooral ook niet oordelend verteld, over welke kant dan ook. Ik zou hier wel tien keer opnieuw naar kunnen luisteren en dan elke keer weer iets nieuws ontdekken.
Profile Image for Levi.
30 reviews
August 15, 2024
A book divided in two parts: gouverneur generaal de Kock vs Diponegoro in the Java war and van Mook vs Sukarno during the Indonesian war of independance. A great portrait of four man who shaped Dutch and Indonesian history in their own way.
Profile Image for Margreeth.
1,171 reviews5 followers
February 16, 2021
Onderhoudend en boeiend geschreven. Helder uitgelegd dat er altijd dilemma's zijn waarover nagedacht moet worden. Iedere regering heeft zijn eigen rechtvaardiging.
126 reviews
November 21, 2021
Op de vreemde wazige anti-(verkeerd begrepen danwel neergezette) huidige tendens omtrent post kolonialisme in de inleiding en het nawoord na een solide boek.
Displaying 1 - 25 of 25 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.