Cuốn sách đầu tiên mình đọc xong trong năm 2021 và là cuốn sách thứ hai của cùng tác giả. Sách tổng hợp những câu chuyện của tác giả trong hành trình 2 tháng trải nghiệm và tìm hiểu về giáo dục ở Mỹ. Tác giả được gặp và trò chuyện với nhiều nhân vật lớn, trong đó có những tên tuổi mà mình đã được biết. Có rất nhiều ý tưởng hay sau mỗi bài viết về cách làm giáo dục, suy nghĩ về giáo dục ở Việt Nam mà mình có thể cảm nhận được, dù rằng mình chỉ bước chân vào giáo dục mới gần 1 năm nay. Có lẽ mình sẽ đọc lại cuốn sách để chắt lọc những ý tưởng có thể áp dụng được cho công việc của mình. Rất ngưỡng mộ nhiệt huyết, tấm lòng và tư duy lớn của anh Hiếu trên con đường làm giáo dục. Làm gì thì làm, miễn sao cảm thấy vui và bình an.
Giống như cuốn sách trước, chỉ là mình không hợp lắm với cách viết hơi văn chương, lối hành văn bay bổng của tác giả.
Những góc nhìn, những nghiên cứu, sự tâm huyết với ngành giáo dục trong thời đại chuyển dịch. Cuốn sách thật sự truyền cảm hứng để mình chọn ở lại một tổ chức phát triển năng lực các bạn trẻ. Mình học được góc nhìn tổng thể về nền giáo dục xoay chuyển của thế giới và Việt Nam, cũng như các đối tượng xung quanh nó. Đọc là một bước để khai sáng, các bước tiếp theo sẽ là hành động, được khởi động từ chính bản thân mình, rồi từ đó lan toả tới cộng đồng nhỏ xung quanh.
Cuốn sách đầu tiên đọc của tác giả. Đọc sách mới biết tác giả đã tốt nghiệp trường ĐH danh tiếng của Mỹ, nhận được nhiều thành công trên con đường học tập. Tác giả là người trẻ, đam mê và nhiệt huyết, có nụ cười rất lớn và đôi mắt sáng.
Những phần hay nhất của cuốn sách là những đúc kết về giáo dục của những ngôi trường/ nhân vật mà tác giả có cơ hội tham quan/ gặp gỡ. Phần còn lại, lối viết và dẫn chuyện, đặt vấn đề, bố cục đều còn khá yếu, nhiều chỗ dẫn lòng vòng, hơi cố gồng quá, nhiều từ ngữ sử dụng còn khuôn sáo.
Nếu xét như một cuốn sách thông thường, tôi đánh giá ở mức đọc được - 3 sao. Nhưng bởi cũng là người làm giáo dục, tôi thực lòng mong chờ và cũng học hỏi được đôi chút ý tưởng từ cuốn sách, đồng thời, hy vọng sẽ được đọc cuốn tiếp theo, là trải nghiệm làm giáo dục tại Việt Nam của Hiếu. Tôi tặng Hiếu thêm 1 ngôi sao cho những nỗ lực của bạn.
Giáo dục- một phạm trù mà bất cứ người nào theo đuổi đều mang một nỗi trăn trở làm sao để tạo ra một hệ thống tốt nhất cho học sinh để khai phá ra tiềm năng và giúp chúng phát triển một cách toàn diện nhất. Mình cũng là một người làm về giáo dục- cũng đã tìm hiểu, đọc rất nhiều những tài liệu và câu chuyện để mong sao có thể áp dụng với chính những học trò của mình. Tuy nhiên, nói thì luôn dễ hơn làm, để thay đổi một điều gì đó trong một chuỗi hệ thống tồn tại từ xưa giờ là một thách thức cực kì lớn. Đọc xong cuốn sách Giáo dục: Tương lai và Đổi mới, mình thật sự phải cảm thán bởi sự yêu nghề và dấn thân của tác giả- Tiến sĩ Nguyễn Chí Hiếu- một du học sinh trường đại học hàng top đầu thế giới- Stanford và Harvard- sau đó thay vì theo đuổi các công việc tầm cỡ với mức thu nhập khủng, đã quyết định quay về Việt Nam để tìm cách thay đổi nền giáo dục nước nhà. Sau 10 năm dày công nghiên cứu, đi lại gặp gỡ với các nhà giáo dục hàng đầu thế giới, tác giả đã ghi chép ra những công thức chung cho sự đổi mới giáo dục với kì vọng có thể ứng dụng vào trường lớp ở Việt Nam. Có thể nói điều làm nên giá trị cuốn sách là trải nghiệm phong phú của tác giả về nhiều nền giáo dục, phương pháp giáo dục khác nhau. Trong cuốn sách của mình, tác giả cũng chia sẻ lại những chuyến đi, những con người và cuộc gặp gỡ đã truyền cảm hứng và mang đến cho anh nhiều bài học bổ ích. Xen kẽ trong đó là suy tư, chiêm nghiệm của một nhà giáo có tâm với nghề, một con người sống với niềm đam mê của mình bằng tất cả nhiệt huyết và sức sống. Về nội dung, tác giả khái quát những ghi chép và quan điểm cá nhân thành 4 phần, bắt đầu với việc chỉ trích những cái bóng quá khứ của giáo dục đã và đang kìm hãm sự phát triển của lũ trẻ, và dần biến chúng thành những con zombie với biết bao áp lực: thi cử, chạy đua thành tích hay biến những đứa trẻ trở thành những con thiêu thân, lao vào học thêm, thi được nhiều giải thưởng, nhưng tư duy trống rỗng, chông chênh. Đây là những cái bóng mà có lẽ các nhà Giáo dục đã phát hiện ra nhưng không phải ai cũng đủ can đảm hay nguồn lực để thay đổi. Tiếp sau đó, với hàng chục cuộc gặp gỡ và nói chuyện với các nhà giáo dục đại tài như: David Perkins, Howard Gardner, Clayton Christensen, …tác giả dần đã đúc kết được những mô hình giáo dục mới tập trung vào cung cấp cho học sinh những kĩ năng cần thiết cho thế kỉ 21, để họ không bị hụt hơi khi bước ra thế giới và tác giả cũng so sánh ngược lại với mô hình cũ để độc giả có cái nhìn rõ hơn về sự cách mạng, đổi mới đó. Và sau cùng, những ngôi trường với những đột phá giáo dục nổi bật đã được tác giả viếng thăm và tường thuật lại quá trình thay đổi một cách sống động, như hệ thống trường KIPP với tầm 3000 học sinh thuộc những tầng lớp nhập cư, và nghèo đói nhất xã hội, đã vươn mình lên với các con số ấn tượng hay ngôi trường làng Raleigh với những dự án STEM nhỏ nhưng có võ, đẩy mạnh sự sáng tạo và gia tăng niềm đam mê học tập của học sinh. Cuốn sách khép lại bằng lời phát biểu đầy cảm hứng của tiến sĩ Nguyễn Chí Hiếu tại Innovation Forum (Diễn đàn Sáng tạo) ở thành phố San Francisco với 3 quan điểm mang một ý nghĩa để đời: SUY NGHĨ LỚN- HÃY TỰ DO- HỎI TẠI SAO. Một cuốn sách nên đọc, đọc để chính mình cũng phải vỡ lẽ ra nhiều sự thay đổi, nhiều sự khác biệt trong xu hướng giáo dục mới, để biết được các mô hình, các mục tiêu, các kĩ năng cần thiết người học cần phải trang bị là gì, từ đó chính bản thân mỗi người làm giáo dục cần phải mang một niềm tin, niềm khao khát và lòng yêu nghề vô bờ bến để tiếp tục làm nhiệm vụ đưa các chuyến đò tri thức cập bến.
Cuốn sách đã kể lại cuộc hành trình của tác giả khi đặt chân đến nhiều nơi của nước Mỹ để trò chuyện với những con người làm giáo dục đầy đam mê và ghé thăm những ngôi trường đã/đang và sẽ tiếp tục tạo ra những kỳ tích trong hệ thống giáo dục của nước Mỹ. Cuốn sách đã làm mình nhiều lần phải à, ồ thán phục trước cách đổi mới giáo dục của những con người đầy đam mê với nghề giáo, với trẻ con. Lớp 3 chế tạo xe điện có động cơ Lớp 4 tạo ra môi trường sống cho tuyết rơi cho gấu Bắc Cực Lớp 5 lập trình để mã hóa thông tin Lớp 6 chế tạo máy bay drone để chụp hình khu ngoại ô, đưa lên Google Maps Lớp 7 sản xuất cơ quan nội tạng nhân tạo Lớp 8 xây dựng hệ thống sinh thái sông ngòi mini Chương trình học không chỉ có duy nhất mà được nghiên cứu và xây dựng thành nhiều chương trình để phù hợp với các đối tượng học sinh khác nhau. Chương trình học được thiết kế để giảng dạy trong 2 ngày, các ngày còn lại học sinh dành để làm dự án. Mình chợt nhớ đến câu chuyện người chị chia sẻ về lý do chị chọn một trường tư ở gần nhà cho cô con gái nhỏ theo học. Chị bảo chị ấn tượng với lời chia sẻ của thầy Hiệu trưởng về quan điểm giáo dục khi lần đầu tiên đến tham quan trường. Học tập luôn là ưu tiên hàng đầu đối với học sinh, nhưng điều quan trọng không kém là rèn luyện tính cách cho đứa trẻ, để đứa trẻ trở thành một con người sống tốt, có ích cho xã hội trong tương lai. "Hãy để cho nghề giáo tốt đẹp trở lại" - Câu khẩu hiệu này của tiểu bang North Carolina thực sự khiến chúng ta phải suy nghĩ. Thử nghĩ xem, những người được xem là lớn như chúng ta, trong khả năng của mình, có thể làm gì để tụi nhỏ sẽ có mỗi ngày đến trường là một ngày vui, sẽ không ngừng học hỏi, tìm tòi, sáng tạo trên con đường tìm kiếm tri thức của mình? Làm giáo dục là phải có hy vọng
Mình thích những phần nội dung sau của sách, về những con người làm giáo dục, những ngôi trường nơi những đứa trẻ được tự do làm điều mình thích nhưng vẫn không bỏ sót những nội dung mà giáo viên muốn truyền đạt, có những câu nói đến từ những người làm giáo dục lâu năm, những giáo viên tâm huyết với giáo dục và của những bạn HS thật sự rất ấn tượng và khiến mình ngẫm nhiều. Cảm ơn tác giả về những câu chuyện, về những con đường giáo dục chân chính và về những câu nói động viên trước những vấn đề khó khăn. Một số phần mình chưa cảm nhận được nhiều có lẽ do nó chuyên sâu quá còn hiện tại trong sách thì tác giả chỉ là giới thiệu qua. Mong được đọc thêm nhiều hành trình nữa của tác giả trên con đường làm giáo dục của mình.
Mình đang làm giáo dục, chỉ khác là mình yêu tụi nhóc nhỏ xíu hơn nên chọn mầm non. Giống như Hiếu là mình cũng học về kinh tế, đi làm vài năm chỉ đến khi có con đọc nhiều về sách tâm lý và giáo dục thì mình mới phát hiện ra là mình thích làm trong lĩnh vực này. 6 chữ tổng kết cuối bài là con đường mình đã, đang và sẽ đi. Muốn làm nhiều cho tụi nhỏ nhưng phải lựa cách tiếp cận với từng bạn và sẽ còn cần phải điều chỉnh rất nhiều.
Cám ơn Hiếu vì những quyển sách em đã xuất bản, nó đã cung cấp thông tin và khơi gợi cảm hứng cho chị rất nhiều, khiến chị kiên định hơn bước tiếp trên con đường chị chọn. Chúc em chân cứng đá mềm, sức khoẻ và đam mê để có thể làm được nhiều việc hơn nữa cho giáo dục Việt Nam.
Cuốn sách kể lại hành trình 2 tháng trong chương trình Eisenhower Fellowships của tác giả - 2 tháng tác giả được gặp gỡ và trò chuyện với những chuyên gia giáo dục hàng đầu của nước Mỹ.
Qua mỗi chương, tác giả giới thiệu những ý tưởng giáo dục mới qua các cuộc trò chuyện, và xuyên suốt cuốn sách, có 2 ý tưởng chính: "Học sinh là trung tâm của lớp học", và "Học sâu, không phải học rộng". Tác giả đơn thuần đưa ý tưởng, một số suy nghĩ (mà một số là suy nghĩ hơi tích cực quá). Do thời gian viết (Có vẻ là ngay trong 2 tháng đi, và khi kết thúc chuyến đi thì cuốn sách đã thành hình), nên các phần nội dung chưa có phản biện sâu sắc, mà đa phần vẫn là "khen kịch liệt".
Vẫn cần nhìn nhận rằng các ý tưởng tác giả giới thiệu đều có các điểm rất tích cực và đáng học hỏi. Cuốn sách có thể tạm nói là đã hoàn thành mong muốn của nó: "Hi vọng đem đến một góc nhìn về những gì đang sôi sục diễn ra với giáo dục trên thế giới". Nếu góc nhìn ấy sắc sảo hơn, có thể đây sẽ là cuốn sách 5 sao.
Đọc xong lại muốn đi làm giáo dục năm 45 tuổi vì lúc đó rảnh - giàu - còn khỏe - nhiều vốn sống rồi. Sách chuyên ngành của người làm tư vấn hệ thống giáo dục mà giống như hồi ký vậy.
Cuốn sách là nhật ký ghi chép hành trình của anh Hiếu trong học bổng Eisenhower Fellowship. Nhiều ý tưởng và học giả được nhắc đến gợi mở hướng đi tiếp theo của giáo dục. Đọng lại trong mình là trăn trở đổi mới phương pháp dậy học, đặt giáo dục tính cách (kiên trì, tích cực, tôn trọng) lên trên điểm số bài thi quy chuẩn. Một số mô hình trường áp dụng phương pháp đào tạo thông qua dự án và học sâu được làm rõ hơn trong sách. Highly recommend cho những bạn đọc sách chủ đề này!