کریستوفر نولان هزارتوی روابط

by David Bordwell, Kristin Thompson, احسان چادگانی (Translator)

نولان تبدیل شده است به کوبریک عصر ما. او نیز همانند کوبریک از حوزه‌ی فیلم‌های مستقل عبور کرد و پیش از آن‌که اعتمادها را برای ساخت فیلم پرخرجی همچون بتمن می‌آغازد جلب کند، یک فیلم استودیویی کوچک‌تر، بی‌خوابی‌، را ساخت و خودش را آزمود. سپس با ساخت تلقین دو ژانر علمی-تخیلی و اکشن را با یکدیگر درآمیخت و یک پروژه‌ی نامتعارف و شخصی را تبدیل به فیلمی پرفروش کرد؛ درست همان کاری که کوبریک با ساخت 2001، یک ادیسه‌ی فضایی انجام داد. در ادامه، پس از ساخت شوالیه‌ی تاریکی برمی‌خیزد و میان‌ستاره‌ای، نشان داد که قادر به ساختن فیلم‌های اصیل است که هم آبرومند باشند و هم پرفروش.

Genres: Film, Nonfiction

172 pages, Paperback

First published January 1, 2013

About the author

David Bordwell, Jacques Ledoux Professor at the University of Wisconsin, is arguably the most influential scholar of film in the United States. The author, with his wife Kristin Thompson, of the standard textbook Film Art and a series of influential studies of directors (Eisenstein, Ozu, Dreyer) as well as periods and styles (Hong Kong cinema, Classical Hollywood cinema, among others), he has also trained a generation of professors of cinema studies, extending his influence throughout the world. His books have been translated into fifteen languages.

Reviews

[Tintarella]

«تلاش من بر این است که نشان دهم می‌توان از سینمای یک فیلم‌ساز علی‌رغم نقدهایی که به او در حوزه‌ی سبک وارد است، چیزهایی یاد گرفت. این موضوع در رابطه با نویسندگانی که جمله‌های شلخته و بی‌قواره می‌نویسند، اما پیرنگ داستان‌هایشان همچنان ما را جذب خود می‌کند نیز صادق است. نشان خواهم داد که چگونه فن داستان‌گوئی می‌تواند ضعف‌های سبکی را تحت‌الشعاع قرار دهد».
.
«هر ایده‌ای که با کلمات بیان شود معنایش را از دست می‌دهد؛ وقتی آن را به صورت تنها در نظر بگیریم و از دل شبکه‌ی ارتباطی‌اش بیرون بکشیم به شدت بی‌ارزش می‌شود. به عقیده‌ی من مبنای این ارتباط بر یک ایده بیان نشده، بلکه براساس چیز دیگری است و غیر ممکن است که بتوان ماهیت این ارتباط را صرفاً با کلمات بیان کرد. اما با استفاده‌ی غیر مستقیم ممکن است، آن هم با کلماتی که بیان‌کننده‌ی تصاویر، اعمال و موقعیت‌هاست... در این مورد به افرادی نیاز است که نشان دهند که جست و جوی افکار متفاوت در هنر چه‌قدر بی‌معناست و خواننده را دائماً در هزارتوئی از روابط، که هنر از آن ساخته شده، پیش ببرند و او را به قوانینی رهنمون سازند که مبنای همین روایت است.»
لئو تولستوی 1876
.
به نظر نویسنده‌ها در درجه‌ی اول دغدغه‌ی سبکی نولان شکل دادنِ یه روایت سوبژکتیو از شخصیت اصلی داستانه (در یادآوری، بی‌خوابی و کمی پیچیده‌تر با هر دو شخصیت در پرستیژ)؛ نشون دادن چیزی که -الان- داره تجربه می‌کنه و در درجه‌ی دوم اجرا کردن الگوهای تصویری متفاوت نسبت به وضعیت داستان در هر مرتبه با کات‌های تند و سریعه (و به نظر نویسنده‌ها ردش رو می‌شه حتی در هیچکاک هم پیدا کرد و در نتیجه به نظرشون نولان در واقع از یه مدل سنتی روایت سینمائی استفاده می‌کنه) که منجر به ساختن هزارتوئی از روابط می‌شه و نیاز به شخصیت‌پردازی مرسومِ کلاسیک رو از بین می‌بره. این کار رو با بررسی پلان‌های زیادی از بی‌خوابی و پرستیژ انجام می‌دن.
.
کتاب دو فصل ابتدائی درخشانی داره (و تا جائی که یادمه بوردول این فصل‌ها رو توی وبلاگ خودش منتشر کرده بود) و جزئیات زیادی رو توی ممنتو، بی‌خوابی، پرستیژ و حتی تعقیب بررسی می‌کنه. اما از فصل سوم تبدیل به یه سری نوشته‌های معمولی وبلاگی می‌شن. چیزهایی که در مورد تلقین می‌گه که طرفدارهای کارگردان قطعاً تا حالا ازش سر درآوردن و به طرز عجیبی از سه‌گانه‌ی بتمن و بین‌ستاره‌ای عبور می‌کنه تا دو سه فصلِ خواب‌آور در مورد جزئیات دانکرک حرف بزنه. برای همین به نظرم کتاب انسجام درست و حسابی‌ای نداره و در فصولی که انتظار داشتم همه‌ی این بحث‌ها رو به نتیجه برسونه به چنین چیزی نمی‌رسه و یه‌جورائی وسط بحث رها می‌شیم. در کل به نظر نویسنده‌ها نولان در کادربندی و ترکیب‌بندی اشکالاتی اساسی داره ولی شیوه‌ی روایت‌ش این ضعف رو می‌پوشونه.

«نولان صرفاً علاقه‌مند به تغییر دادن زمان‌مندی فیلم نیست. (زمان‌مندی به این معنی که فقط به دنبال این نیست تا مثلاً یک داستان را از آخر به اول روایت کند.) به گمان من نولان بیش‌تر دنبال کشف عملکرد تدوین موازی بر زمانِ داخل فیلم است.»
.
در انتها یه مصاحبه از نولان کار شده که در مورد مزایای نگاتیو و چیزای دیگه صحبت کرده که ارتباطش با هدف کتاب رو درک نکردم.
ترجمه بد نیست ولی مثل همه‌ی شگفتی‌های چاپ کتاب در ایران، عکس‌ها به صورت سیاه و سفید و با کیفیت بسیار بد چاپ شدن. من نسخه‌ی پی دی اف انگلیسی کتاب رو هم دیدم و کیفیت عکس‌ها بسیار بالا بود. (این هم عجیبه که توی کتابی که در مورد فرمت‌های تصویری و آیمکس و بقیه صحبت می‌شه، عکس‌ها این‌طوری چاپ می‌شن). در کل کتاب سنگینی نیست و می‌شه یه روزه خوند.

[AnduSanel · Rating 2 out of 5]

Going in, I expected a study of Nolan's directing style and storytelling principles. While this book is very much about that, it doesn't tell you something you already don't know if you are a fan of Nolan's movies.
Moreover, the book wastes pages upon pages to redundantly relate each of Nolan's plots, but allocates little space to actually analyzing them, and when it does it points out what can already be inferred from merely watching his movies.
Yes, of course, Inception's climax is a juxtaposition of 4 levels of dreaming (4 plot points) culminating at the same time.
Yes, of course, Nolan uses the motif of the bookshelf in Coop's house as the nexus where space and time are breached, thus allowing the climax of Interstellar to occur.
I also found certain criticisms of Nolan's style to be quite pedantic; I don't think the people who wrote this have heard of artistic intent.

[Greg Brown · Rating 3 out of 5]

Read the second edition, which isn’t on Goodreads yet. A neat look into the cinematic grammar of Nolan’s films, insightful but without falling into the trap of fawning. I love the hell out of Nolan’s films but I think Bordwell does a great job taking a measured look at his strengths and weaknesses. Makes me wanna rewatch some films!