Το τίμημα της ζωής είναι ο θάνατος· όχι ο δικός μας θάνατος, παρά ο θάνατος των ανθρώπων που αγαπάμε.
Φυλακές Ναυπλίου, 1872.
Στο αθλιότερο δεσμωτήριο της χώρας, δύο θανατοποινίτες περιμένουν την εκτέλεσή τους. Ο Πάρις και ο Λιανός, δύο απόκληροι που δεν έχουν τίποτα κοινό, βλέπουν το κοινό τέλος τους να πλησιάζει χωρίς να γνωρίζουν πόσες μέρες τούς έχουν απομείνει.
Κλεισμένοι μέσα σε πέτρινα τείχη, προσπαθώντας να ξορκίσουν το επικείμενο τέλος, θα αναβιώσουν το παρελθόν τους με όλη τη λαμπρότητα και την τραγωδία του. Το μακρινό Παρίσι του φιλελληνισμού, έργα τέχνης και προσωπικότητες που διαμόρφωσαν τον κόσμο μας, τραγικές σκηνές της Ελληνικής Επανάστασης και ο αγώνας για επιβίωση, όλα θα αναδυθούν κι όλα θα μπλεχτούν μέσα στο μικρό κελί – ένα κελί όπου θα γεννηθεί μια αναπάντεχη φιλία.
Πόσες ανατροπές χωράει η ζωή; Πόσο πόνο και πόση λύτρωση; Πώς μπορείς να συμφιλιωθείς με το αναπόφευκτο κι αυτό που άλλοι έχουν αποφασίσει για εσένα;
Ο Φαίδων Κυριακού γεννήθηκε στην Αθήνα το 1990. Σπούδασε Εφαρμοσμένα Μαθηματικά και Φυσικές Επιστήμες στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, απέκτησε διδακτορικό στην Εμβιομηχανική από το Πανεπιστήμιο του Strathclyde στη Γλασκόβη, όπου εργάστηκε ως ιατρικός ερευνητής, και σήμερα ζει στην Αγγλία. Έχει εκδώσει δύο ιστορικά μυθιστορήματα και τρία παιδικά βιβλία. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε τον ιστότοπο του συγγραφέα www.faidonkyriakou.com
Τέτοιες μέρες θυμόμαστε τα δεινά των Ελλήνων κάτω από τον Τουρκικό ζυγό και τη μεγάλη και αιματηρή επανάσταση που μας χάρισε αυτό που σήμερα ονομάζουμε ελεύθερη πατρίδα. Σε εκείνα τα χρόνια επιχειρεί να μας επιστρέψει και ο Φαίδων Κυριακού με το μυθιστόρημά του «Η Γκιλοτίνα του Ναυπλίου».
Η ιστορία ξεκινάει το 1872 στις φυλακές του Ναυπλίου, το γνωστό Μπούρτζι. Σε αυτό, το αθλιότερο δεσμωτήριο της χωράς περιμένει την εκτέλεσή του ο Πάρις Πρεβώ. Ξέρει πως αν όχι την επομένη το ξημέρωμα, τότε μια μέρα μετά, θα έρθει η ώρα να συναντήσει το θάνατο κάτω από τη βαριά λεπίδα της λαιμητόμου. Η αναμονή είναι πολύ δύσκολη, μέχρι που ένας ακόμα θανατοποινίτης, ο Λιανός, έρχεται στο κελί του. Οι δυο τους δεν έχουν κάτι κοινό, πέρα από την καταδίκη τους. Βλέπουν το τέλος να πλησιάζει και το αντιμετωπίζουν ο καθένας με το δικό του τρόπο αλλά και οι δύο μαζί βυθισμένοι στις αναμνήσεις της ζωής τους.
Προσπαθώντας να αντέξουν τις ώρες της αναμονής και να ξορκίσουν το τέλος, ξεκινούν μια αναδρομή στο παρελθόν, περιγράφοντας ο καθένας τη ζωή που έζησε στον άλλον. Μια ο ένας πιάνει το κουβάρι της ιστορίας του, μια ο άλλος, προσπαθώντας να βγάλουν από μέσα τους, να μοιραστούν όλα όσα τους έφτασαν στο σημείο που σήμερα βρίσκονται. Μέσα από της αφηγήσεις τους αναθυμούμαστε το παρελθόν της χώρας μας, την ηρωική επανάσταση, τα πολιτικά παιχνίδια και τις προδοσίες που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο σε διάφορες στιγμές του αγώνα, αλλά ακόμα θυμούμαστε τους Έλληνες του εξωτερικού και τη συμβολή του από απόσταση, τον φιλελληνισμό που έδωσε πόρους αλλά και μαχητές στον αγώνα, τους καλλιτέχνες που με τον τρόπο τους έβαλαν το λιθαράκι τους να μη σβήσει η φλόγα του φιλελληνισμού στην Ευρώπη και να δοθεί η ώθηση που χρειάζονταν οι μεγάλες δυνάμεις ώστε να συνδράμουν στον αγώνα των Ελλήνων για την ελευθερία.
Ο συγγραφέας με ένα λόγο ώριμο και μεστό, βάζει τον αναγνώστη μέσα στην αφήγηση και του δίνει την ευκαιρία να ζήσει δυο ζωής. Αυτή του Πάρι και αυτή του Λιανού. Και οι δύο γεννήθηκαν και μεγάλωσαν, μέχρι κάποιο ηλικία, διαφορετική ο καθένας τους, στα νησιά της Ελλάδας. Ο ένας στη Μήλο και ο άλλος στη Χίο. Ο ένας είχε την ευκαιρία να συμμετέχει σε ένα ιστορικό γεγονός και να ταξιδέψει πέρα από τα όρια του μικρού νησιού του και με προορισμό μια μεγάλη πόλη της Ευρώπης, ενώ ο άλλος, στην τρυφερή ηλικία των οχτώ χρόνων έζησε μια από τις μεγαλύτερες καταστροφές της επανάστασης, τη σφαγή της Χίου. Ένα γεγονός που αποτυπώθηκε στον πολύ γνωστό πλέον πίνακα του Ντελακρουά, αυτόν που υπήρχε και στα σχολικά μας εγχειρίδια, και έγινε η αφορμή να αρχίσει και η δεύτερη αφήγηση, από πλευράς Λιανού.
Όταν ο άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος με το θάνατό του δεν έχει τίποτα να φοβηθεί, παρά μόνο για τους ανθρώπους που αφήνει πίσω του. Όταν όμως έρχεται αντιμέτωπος με το θάνατο των ανθρώπων που αγαπάει, τότε χάνει την ίδια τη ζωή.
Η έρευνα που έχει κάνει ο συγγραφέας φαίνεται σε κάθε πτυχή της ιστορίας. Από την ανακάλυψη του αγάλματος της Αφροδίτης της Μήλου, που αποτελεί το κίνητρο για να φύγει ο Πάρις από τη Μήλο, μέχρι και το τραγικό γεγονός που διέσυρε τη χώρα μας στο εξωτερικό, είναι όλα ιστορικά τεκμηριωμένα. Και μάλιστα, το χρονικό περιθώριο της κάθε ιστορίας έχει στηθεί με τρόπο τέτοιο ώστε να προκύψει τελικά μια σύγκλιση ανάμεσα στις δύο αφηγήσεις, τέτοια που οι αφηγητές δεν το περίμεναν μέχρι την τελευταία τους νύχτα. Ο αναγνώστης μπορεί από ένα σημείο και μετά να υποθέσει αυτή τη σύγκλιση, όμως αυτό δεν είναι αρνητικό για το βιβλίο αφού η αφήγηση είναι τέτοια που δίνει περισσότερα στοιχεία για το ίδιο το γεγονός και επιβεβαιώνει τις υποθέσεις.
Τα συναισθήματα όμως που δημιουργούνται εν αναμονή της εκτελεστικής πράξης αλλά και κατά τη διάρκειά της δεν τα βλέπουμε συχνά. Οι τελευταίες σελίδες του βιβλίου ήταν και οι πιο δυνατές.
Πολλές φορές επιλέγω να διαβάζω πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς. Οι ιστορίες τους μπορεί να με ενθουσιάζουν. Όπως και κομμάτια της γραφής τους. Πάντα όμως έβρισκα κάποια μικρά ή μεγάλα ψεγάδια που φανέρωναν είτε την απειρία του συγγραφέα. Είτε φανέρωναν κάποιες ελλείψεις που χωρούσαν βελτίωση σε κάποιο επόμενο βήμα του. Πρώτη φορά όμως διαβάζω πρώτο μυθιστόρημα συγγραφέα και είναι σαν να διαβάζω βιβλίο έμπειρου λογοτέχνη. Ένα βιβλίο αψεγάδιαστο. Ένα βιβλίο που εισχωρεί εξαιρετικά στον τόπο, στον χρόνο και κυρίως στην ψυχολογία των ηρώων για να ανατρέψει μοναδικά και αλλεπάλληλα το κάθε συναίσθημα και την κάθε ορατή πραγματικότητα.
Φέτος συμπληρώνονται τα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης δεν υπάρχει πιο επίκαιρο ανάγνωσμα από την Γκιλοτίνα του Ναυπλίου. Το κυρίαρχο σύνθημα της Ελληνικής Επανάστασης ήταν το "Ελευθερία ή Θάνατος ". Αυτά λοιπόν τα δυο κυρίαρχα στοιχεία η Ελευθερία και ο Θάνατος γίνονται οι στυλοβάτες της συγκλονιστικής ιστορίας του Φαίδωνα Κυριακού.
Βρισκόμαστε το 1872 στις φυλακές του Ναυπλίου. Ο Πάρις Πρεβώ περιμένει το ξημέρωμα που θα φέρει την εκτέλεση του. Με μια γραφή ρεαλιστική που ηλεκτρίζει. Που σπάει κόκκαλα. Που κόβει σαν λεπίδα. Μπαίνουμε κατευθείαν στο εσωτερικό της ψυχής ενός μελλοθάνατου που μετράει πλέον ώρες και ελάχιστες στιγμές ζωής. Η ανέλπιστη παράταση ζωής και η άφιξη ενός νεοφερμένου μελλοθάνατου, του Λιανού θα δώσει την ευκαιρία στους δυο άντρες να κάνουν έναν τελευταίο απολογισμό ζωής μέσα από την εναλλαγή των αναμνήσεων τους.
Η αφήγηση του Πάρη μας πάει στο νησί της Μήλου όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε από πατέρα Γάλλο και μητέρα Ελληνίδα. Ζώντας στο μεταίχμιο της Τουρκοκρατίας και της Επανάστασης, μοιάζει να αιωρείται διαρκώς ανάμεσα σε συναισθήματα και καταστάσεις. Η διχασμένη του καταγωγή ανάμεσα σε δυο πατρίδες. Αυτή των παιδικών του χρόνων και αυτή της ενηλικίωσης και της ωριμότητας του, φέρνει τις αντιθέσεις και τις αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε λαούς, σε ανθρώπους, σε συνθήκες διαβίωσης. Σε μυαλά που παράγουν φως, αλλά και σε μυαλά που διεγείρουν την αμφισβήτηση. Ένα κύριο σημείο του βιβλίου είναι ο αντιθέσεις που ενώνουν τις κουκίδες του δράματος με τον πολιτισμό και την ιστορία που έφεραν κοντά τους δυο λαούς και έδωσαν το έναυσμα της αντιπαράθεσης αλλά και της προσέγγισης του Ελληνικού ζητήματος σε όλη την Ευρώπη.
Με έναν ενσωματωμένο καταπληκτικά, μυθιστορηματικό τρόπο μαθαίνουμε για την ανεύρεση του αγάλματος της Αφροδίτης της Μήλου. Συναντάμε υπαρκτά πρόσωπα και μαθαίνουμε συγκλονιστικά πως η παρουσία τους σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή. Ο Μπράιγ και το σύστημα ανάγνωσης που έδωσε ανάσα πνεύματος στους τυφλούς. Ο Ντελακρουά και ο τρόπος με τον οποίο έμαθε και απέδωσε την σφαγή της Χίου στον ακόμα και σήμερα διαχρονικό πίνακα του.
Ειδικά ο πίνακας του Ντελακρουά γίνεται ο σύνδεσμος που ενώνει τον Πάρη με την πατρίδα του και την πραγματική αίσθηση των Επαναστατημένων Ελλήνων. Αλλά ταυτόχρονα το κόμματι εκείνο που αναγκάζει τον ως τότε σιωπηλό Λιανό να ξετυλίξει το δικό του κομμάτι ζωής. Η εκστατική περιγραφή του πίνακα ενός ζωγράφου που δεν είδε, αλλά φαντάστηκε. Και η συνταρακτική αφήγηση ενός ανθρώπου που έζησε στο πετσί του την καταστροφή, αποτυπώνει μοναδικά την διαφορετικότητα ανάμεσα στην φαντασία και την παρουσία. Ανάμεσα στα βιώματα των δυο ηρώων που τους καθιστά τόσο ίδιους και τόσο διαφορετικούς. Συνάμα συνδέει αποστομωτικά με λίγα και λιτά, λόγια, το όλο σκηνικό του δράματος στο σήμερα. Στο σκηνικό του εγκλεισμού στο πιο άθλιο δεσμωτήριο της χώρας και στην αναμονή του προαναγγελθέντος θανάτου για τους δυο μελλοθάνατους.
Ο Γαλλικός Φιλελληνισμός. Αλλά και οι κόντρες στην διαμόρφωση της σκέψης, της κρίσης και της ευαισθητοποίησης απέναντι στο Ελληνικό ζήτημα και στην Ελληνική επανάσταση. Με επιχειρήματα ισχυρά και με μια ατμόσφαιρα που συνάδει απόλυτα στο κλίμα της εποχής. Μέσα από τον Πάρη Πρεβώ συναντάμε όλους αυτούς τους Ευρωπαίους που ήταν κοντά και μακριά από την Ελευθερία της Ελλάδας. Στα μεγάλα σαλόνια, αλλά και σε κάποιο κομμάτι των κεντρικών αποφάσεων της Ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής. Μιας και πάντα οι αποφάσεις για την χώρα μας περνούσαν μέσα από την Διπλωματία άλλων χωρών. Ο Πάρης ζει από μακριά τον αγώνα της μισής πατρίδας του, αλλά δεν παραμένει αμέτοχος.
Στην αντίπερα όχθη ο Λιανός είναι ο Επαναστατημένος Έλληνας που αγωνίζεται ενεργά, έστω και στα μετόπισθεν λόγω ηλικίας. Μαζί του ερχόμαστε σε επαφή με όλο το άρωμα του μπαρουτιού, της φλόγας και της καταστροφής. Με ήρωες και προδότες. Με αγωνιστές και λιγόψυχους υπονομευτές του άνισου αγώνα.
Μέσα από την εναλλαγή της αφήγησης η ιστορία ανοίγει σαν βεντάλια και αγκαλιάζει μοναδικά τις αφηγήσεις των δυο συνοδοιπόρων στον θάνατο. Με μια αντίστροφη πορεία μαθαίνουμε όχι μόνο για την πρότερη ζωή τους για να φτάσουμε μέχρι το σημείο που μας αποκαλύπτεται ο πραγματικός λόγος που ο καθένας από αυτούς θα βρεθεί στην γκιλοτίνα και στην εκτέλεση. Αλλά αισθανόμαστε κυρίως τα παλλόμενα συναισθήματα τους. Την απόγνωση, τον φόβο, την αμφιβολία. Καθώς ο χρόνος συρρικνώνεται και αντίστροφα διογκώνεται η αγωνία που εκτρέπει με τις ολοένα και περισσότερες ανατρεπτικές προσθήκες τους δυο άντρες άλλοτε σε θέση ισχύος και άλλοτε σε θέση μειονεκτική. Με τον θάνατο να καραδοκεί τα διλλήματα και η ανάγκη να διατηρηθούν η ανθρωπιά και οι αξίες σε ισορροπία ακολουθούμε μια πορεία μοναδική και αμφίρροπη. Ο τρόμος γίνεται ο υποβολέας και η τελευταία ευκαιρία σωτηρίας μπαίνει σαν αγκάθι φθοράς ανάμεσα στην ιδιότυπη σχέση του Πάρη και του Λιανού.
Γιατί το μαγικό σε αυτό το βιβλίο εκτός από την εναλλαγή των αφηγήσεων, είναι η εναλλαγή των ρόλων και των προσωπείων. Η εναλλαγή της προσωπικής επιλογής και της μοίρας. Τα φρικτά συναισθήματα, αλλάζουν χέρια μέσα σε λίγες στιγμές και οι ευθύνες και οι αποφάσεις μετατίθενται μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.
"Αφήνω από μέσα μου να βγει ότι σπαρταράει. Ότι είναι έτοιμο να μπει σε δάκρυα, να κυλήσει από τα μάγουλα μου και να χαθεί στο πέτρινο κελί. Τίποτα δεν μπορεί να σε προετοιμάσει για την ζωή..." Και παραφράζοντας αυτή την φράση του Πάρη, θα πω πως τίποτα δεν μπορεί να προετοιμάσει τον αναγνώστη για αυτή την ανατρεπτική ιστορία, που ενώνει δυο πολιτισμούς. Δυο λαούς. Επαναστατημένες ζωές. Θύτες και θύματα. Ζωντανούς νεκρούς που αλλάζουν ρόλους μέσα από την Ελευθερία και τον Θάνατο.
Ο συγγραφέας επίσης βάζει στο στόχαστρο τις ανθρώπινες αδυναμίες. Τις πράξεις που ακολουθούν μια νομοτελειακή πορεία που δεν έχει επιλεγεί εκ των προτέρων. Που σε κάνει να αμφιβάλεις για το εκούσιο ή το ακούσιο της πραγματικής πρόθεσης των ανθρώπων. Επισημαίνει το χνάρι που αφήνει πίσω μας η κάθε απόφαση μας στο βωμό του καθήκοντος, αλλά και στην κάθε επιλογή μας. Η δικαιοσύνη και το Θεϊκό δίκαιο που αντιπροσωπεύει η ίδια η συνείδηση μας, Οι νόμοι των ανθρώπων και οι νόμοι της Ειμαρμένης. Η Ελευθερία και το τίμημα της. Και ο Θάνατος ως μέρος μιας ουσιαστικής κάθαρσης και λύτρωσης.
Ένα ταξίδι λύτρωσης και επαναπροσδιορισμού με βήματα ελευθερίας δίπλα στον θάνατο με πρωταγωνιστές που αφήνουν το στίγμα τους σε μια συγκλονιστική ιστορία που δεν θα αφήσει αδιάφορο κανέναν απολύτως αναγνώστη.
Για μένα είναι από τα καλύτερα μυθιστορήματα που έχω διαβάσει σε όλη μου την ζωή. Μεστό, περιεκτικό, ατμοσφαιρικό. Με σπουδαία αποτύπωση της κάθε στιγμής, και του κάθε ερεθίσματος που δίνει ώθηση στην πλοκή. Με εκπληκτική διαχείριση της γλώσσας, των φράσεων και των σκέψεων. Του ύφους που πρέπει να πάρουν οι ήρωες για να αναδείξουν το μέγεθος της απόγνωσης και της απελπισίας. Του θυμού αλλά και της κάθε συναισθηματικής ρευστότητας που δημιουργούν οι συγκλονιστικές ανατροπές της ζωής τους. Ως την τελευταία στιγμή, ένα βήμα πριν τον άηχο και ακαριαίο αποκεφαλισμό τους. Ως την στιγμή εκείνη που η Ελευθερία και ο Θάνατος θα γίνει ΈΝΑ, εάν και μόνο η μοίρα και η ανθρώπινη επιλογή το επιτρέψει.
"Ο Θάνατος που λυτρωτικά ορθώνεται μπροστά μου, μοιάζει να μου λέει: Ζήσε! Ζήσε ελεύθερος απο τους φόβους ότι θα αποτύχεις. Ελεύθερος από τις προσδοκίες να γίνεις χίλια πράγματα. Ξαφνικά η έξαρση που νιώθω είναι βαθύτερη από ότι έχω αισθανθεί για χρόνια. Με έναν απίθανο τρόπο, μέσα μου δεν βρίσκω τίποτα, πέρα από την επιθυμία να αφεθώ. Χωρίς ρίζα, χωρίς όνειρα. Νιώθω κενός και ήσυχος και άδειος. Αυτό το ταξίδι δίπλα στον θάνατο κάτι μέσα μου έχει σκοτώσει. Κάτι μέσα μου πέθανε κι ελαφρύτερος έμεινα. Ένα πλατύ χαμόγελο απλώνεται στα χείλη μου και ανασαίνω βαθιά. Τώρα νιώθω θαρρείς ό,τι μπορώ να ζήσω."
Επειδή κάποιοι αναγνώστες ξέρω πως το κάνουν: Ποτέ και με τίποτα μην πάτε στην τελευταία σελίδα. Θα χάσετε την μαγεία της ανατροπής που κρύβεται, ακόμα και στο νόημα της τελευταίας λέξης.....
Προσπαθώ , καθώς καταθέτω τις σκέψεις μου σε αυτές τις γραμμες , να ανακαλέσω στη μνήμη μου την τελευταία φορά που διάβασα κάποιο μυθιστόρημα και δεν εντόπισα το παραμικρό ψεγάδι . Μετρημενες στα δάχτυλα οι περιπτωσεις στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία . Αυτό συνέβη τελευταια φορά με το βιβλίο του πρωτοεμφανιζόμενου ,στο ιστορικό είδος πεζογραφίας ,Φαίδωνα Κυριακού «η γκιλοτίνα του Ναυπλίου » , το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος . Μόνο θετικά στοιχεία έχω να υπογραμμίσω για το πρωτολειο του Κυριακού και δηλώνω μαγεμένη από τη λογοτεχνική του πένα . Ας μιλήσω όμως πιο συγκεκριμένα . Ο συγγραφέας μας μεταφέρει στο Ναύπλιο , το 1872. Στις φυλακές δυο απόκληροι της ζωής , ο Πάρις Πρεβώ και ο Λιανος μοιράζονται το ίδιο μικρό και ανήλιαγο κελί . Είναι θανατοποινίτες αλλά δε γνωρίζουν ποτέ ακριβως θα έρθει το οδυνηρό τέλος τους , που είναι σιμά . Σε ένα χώρο , σκοτεινό , ελαχίστων διαστάσεων , ο Παρις και ο Λιανος γίνονται εξομολογοι ο ένας για τον άλλον . Αφηγούνται την ζωή τους , τους σταθμούς που τους σημάδεψαν και προς το τέλος μαρτυρούν τις αιτίες που τους έφεραν σε αυτή την δεινή θέση , να αναμένουν το θάνατο τους στη γκιλοτίνα του Ναυπλίου . Ο Κυριακού ξεκινά την αφήγηση με τον εσωτερικό μονόλογο του Π. Πρεβώ . Συστήνει στον αναγνώστη τον έναν από τους δυο κεντρικούς ήρωες με μαεστρία καθως με α ενικό πρόσωπο εξομολογείται σε εμάς τις μύχιες σκέψεις του για το επερχόμενο τέλος του . Είναι συγκλονιστικά αληθινά όσα αναφέρει και ακουμπά κάθε πτυχή της ευαισθησίας μας , παρολου που αγνοούμε για ποιο έγκλημα καταδικάστηκε . Καταφέρνει να μας ωθήσει να συμπαθήσουμε τον Πρεβω , γιατί νιωθεις πως μπροστα στα μάτια σου θα γίνουν αποκαλυψεις τραγικες που θα ξεσκεπάσουν μια ανθρώπινη τραγωδία . Με πρωτοφαντο ρεαλισμό , με δεξιοτεχνία στη χρήση της ελληνικής γλώσσας ,άμεσα και παραστατικά ,μας εισάγει στον κόσμο των Πρεβω και Λιανου εναλλάξ , οι οποίοι ξετυλίγουν το νήμα της ζωής τους από την αρχή ως το αδυσώπητο φιναλε της . Παράλληλα , με μαεστρια κανοντας ενδιάμεσες στάσεις στο Παρίσι του φιλελληνισμού καθως και στην φοβερή τραγωδία της Χίου , όπως και σε γεγονότα που συντάραξαν τον κόσμο κατά τη διάρκεια της Ελληνικής επανάστασης ο συγγραφέας πετυχαινει ένα εγχείρημα δύσκολο . Διαβάζεις αβίαστα ιστορία μιας ολόκληρης εποχης μέσα από ένα πολύ σημαντικό κοινωνικό θέμα , της θανατικής καταδίκης , μέσα από δυο πρόσωπα , με διαφορετικές καταβολές , ιδιοσυγκρασίες και κοσμοθεωρίες . Τελικά , οι ζοφερές συνθήκες της φυλακής ένωσαν με άρρηκτους δεσμούς φιλίας , δυο ψυχές που χωρίς να θέλω να σας κάνω αποκαλύψεις , βίωσαν πολλά . Είναι πρόσωπα τραγικά , τα οποία όσο διεισδυεις στον ψυχισμό τους και τους μαθαίνεις κατανοείς πολλά και νιωθεις γι αυτούς και οίκτο . Όσο προχωρά η αναγνωση γίνεσαι κοινωνός μυστικών και προς την τελική λύση , που αφορά τους λόγους που έφεραν τον Πρεβω και τον Λιανό σε αυτήν την κρίσιμη καμπή , οι ανατροπές σε πιάνουν ολότελα απροετοίμαστο . Ειδικότερα , στο τέλος θεωρώ πως δεν υπάρχει άνθρωπος που δε συγκινήθηκε ή δεν πόνεσε μ αυτήν τη σκηνή . Είναι σαν να αποχαιρετούνε τον αναγνώστη απογυμνώνοντας τις προσωπικότητες τους , οδηγούμενοι στη δίκη τους κάθαρση . «Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου »ανήκει καθαρά στο ιστορικό μυθιστόρημα , και αν εξαιρέσει κανείς τους δυο βασικούς πρωταγωνιστες , οι υπόλοιποι είναι πρόσωπα υπαρκτά . Δεν γνώριζα την ιστορία του Μπραιγ , ούτε πολλά πράγματα που αφορούσαν στο ζωγράφο Ντελακρουά . Ομολογώ πως ήταν συναρπαστικά όσα έμαθα από τις εγκιβωτισμενες σκηνές που αφορούσαν σε αυτούς . Συγκλονιστικα σε καταγραφή είναι όσα γεγονότα συνέβησαν κατά τη διάρκεια της σφαγής των Ελλήνων στη Χίο . Αυτό το πολύπαθο νησί , απορείς πως άντεξε τόσο πόνο και βάσανα και πως ανταπεξηλθε από αυτό το γολγοθά . Σίγουρα , δε γίνεται να μην σταθώ στην γλώσσα . Είναι το πιο σημαντικό όπλο στη λογοτεχνική φαρέτρα του Κυριακού . Φαίνεται πως μελέτησε ενδελεχώς ιστορία αλλά από μόνο του αυτό δεν επαρκεί . Ο συγγραφέας κεντά με την λογοτεχνική οπτική της γλώσσας του . Χωρίς πολλά φτιασίδια , δίχως συγγραφικά κλισέ , «μαγεύει » με την μουσική της πένας του και το μυθιστόρημα του σε κερδιζει καλώντας να χορέψεις με τον Πρεβω και το Λιανό , ένα αποχαιρετιστήριο βαλς . Έχεις να κανείς με κάτι ατόφιο , ουσιαστικό , απλό αλλά τόσο σημαντικό . Μου θύμισε ο Κυριακού τους κλασικούς λογοτέχνες που έχω διαβάσει , αλλά και λίγους σύγχρονους που έχουν κλέψει τις εντυπώσεις . Επίσης , δεν γίνεται να μην αναφερθώ πως χρησιμοποιεί εξαιρετικά τις εγκιβωτισμενες αφηγήσεις και τις χρονικές μετατοπίσεις . Χαίρομαι που στο συγγραφικό πανθεο προστέθηκε ένας ακόμα λογοτέχνης με ταλέντο και δημιουργική πνοή , νέος στα χρόνια , αλλά ώριμος στη σκέψη . Το αριστούργημα αυτό με προέτρεψε να διαβάσω περισσότερα πράγματα για τον Κυριακού . Διέκρινα , ήθος , χαρακτήρα και σεμνότητα . Όταν είχα διαβασει στο μειλ μου την περίληψη του βιβλίου με είχε ιντριγκάρει η περίληψη . Πρωτοτυπο και παράλληλα δύσκολο θέμα το να πραγματεύεται κανείς τη θανατική ποινή . Αναριθμητες φορες με απασχολει άλλοτε εχοντας θετική στάση , άλλοτε αρνητική και αλλες βαθυτατους προβληματισμους . Με έβαλε η περίληψη σε πολλές σκέψεις να διαβάσω το βιβλίο , γιατί για τα χρόνια εκείνα δεν ήξερα πως αντιμετώπιζαν οι άνθρωποι κάτι τέτοιο . Έμεινα άφωνη , που τοτε κάποιοι έκλειναν ακόμα και καταλύματα σε μέρη που γίνονταν εκτελέσεις για να παρακολουθήσουν το θέαμα . Δε συνεχίζει να με εκπλήσσει το τέρας που λεγεται άνθρωπος . Θυμήθηκα τον Νίκο Καζαντζακη , ο οποίος είχε γράψει πως ο ανθρωπος είναι κτήνος και αν του κανείς κακό σε σέβεται . Άλλωστε σήμερα ζούμε στην κοινωνία που το καλό το υποτιμούμε και εκθειάζουμε και εγκωμιαζουμε το κακό . Όταν , λοιπόν , στην καθημερινότητα μας, η οποία μαστίζεται από μικροπρέπειες , βάσανα και σκληρότητα , συναντουμε πονήματα σαν το «η γκιλοτίνα του Ναυπλίου » είμαστε τυχεροί . Είναι χάδι ψυχής . Μην διστάσετε λεπτό να χαρίσετε ένα τέτοιο απαλό άγγιγμα στην καρδιά σας . Το έχει ανάγκη .
Ένα από τα καλύτερα ιστορικά μυθιστορήματα που διάβασα τα τελευταία χρόνια! Με συνεπήρε από τις πρώτες του σελίδες! Με έβαλε με τον πιο πειστικό τρόπο μέσα στην εποχή που διαδραματίζεται, να παρακολουθώ τους ήρωες και τις ζωές τους με κομμένη την ανάσα. Γραφή σχεδόν κινηματογραφική. Το βιβλίο όλο σαν ταινία εποχής. Γεμάτο εικόνες, δράση και συναισθήματα , εξαιρετική πλοκή, εκπλήξεις και ανατροπές! Οι χαρακτήρες του πολύ σωστά δομημένοι , τους γνωρίζουμε καλά χωρίς κενά ή ερωτηματικά. Αυτό το βιβλίο τα έχει όλα. Έμαθα ιστορικά στοιχεία που δεν ήξερα, γνώρισα με ολοζώντανο τρόπο ( σαν να ήμουν εκεί) την Ελλάδα στα χρόνια της Επανάστασης αλλά και αργότερα. Ο συγγραφέας με μια δυνατή και έμπειρη πένα ( αξιοθαύμαστο γιατί είναι το πρώτο του μυθιστόρημα, που δεν θα το πίστευα αν δεν το διάβαζα) με ταξίδεψε σχεδόν σε όλη την τότε Ελλάδα της Τουρκοκρατίας αλλά και στο Παρίσι όταν ξεκινούσε το κίνημα του Φιλελληνισμού. Το έργο του είναι σίγουρα προϊόν μεγάλης έρευνας. Αξίζει πολλά συγχαρητήρια για την διάθεση του να καταπιαστεί με ένα τόσο σημαντικό κομμάτι της ιστορίας μας και να μας δώσει ένα έργο ολοκληρωμένο. Ο Φαίδων Κυριακού μας έδωσε σπουδαία δείγματα γραφής. Η " Γκιλοτίνα" του προστέθηκε στα πολύ αγαπημένα μου μυθιστορήματα. Απ' αυτά που διαβάζεις ξανά και ξανά και σε ταξιδεύουν, ενώ ανακαλύπτεις κάθε φορά νέα στοιχεία και νέες πλευρές της ανθρώπινης φύσης. Γνώριζα τον συγγραφέα από τα παραμύθια του που είναι γεμάτα εικόνες, ρίμα, χιούμορ και φαντασία. Με ωραίες ιστορίες που έχουμε απολαύσει μικροί και μεγάλοι. Αναμένω με μεγάλο ενδιαφέρον τα επόμενα δημιουργήματα του. Ως τότε σας συστήνω ανεπιφύλακτα την Γκιλοτίνα ως την καλύτερη βιβλιοπαρέα!
Τελικά ήρθε το πλήρωμα του χρόνου να συναντηθώ με την αφηγηματική ενέργεια, αντίδραση και δραπέτευση των ηρώων του πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα,ο οποίος μ’εντυπωσίασε, σε τόπους και χώρους φιλόξενους αλλά και δισπρόσιτους. Τον διακρίνει η ποιότητα ,η σεμνότητα αλλά και το αλύγιστο λογοτεχνικό ήθος του.Έτσι τουλάχιστον το εξέλαβα. Η θεματογραφία του μυθιστορήματος ασυνήθιστη. Άλλωστε, ο τίτλος του βιβλίου υποδηλώνει ακριβώς την δυναμική του .Περιμένοντας λοιπόν να πέσει η γκιλοτίνα στις φυλακές του Ναυπλίου κατά την περίοδο γύρω στο 1870,αναβιώνονται οι ιστορίες των δύο θανατοποινίτων μέσω των αναμνήσεων τους,ενός Ελληνογάλλου και ενός Έλληνα που βρίσκονται στο ίδιο κελί περιμένοντας την ημέρα της εκτέλεσής τους.Η περίοδος που διαδραματίζεται δεν μας είναι και τόσο γνωστή και ο συγγραφέας την επέλεξε και τελικά κατάφερε να προσεγγίσει τον αναγνώστη.
Συνδέει μ’ένα όμορφο και δομημένο ,σωστά,λόγο την Ελληνική Επανάσταση,Γαλλική Επανάσταση,στασιαστές,ληστές,πολιτιστικά γεγονότα,έργα τέχνης,Μουσείο Λούβρου,φιλελληνισμό,φιλοπατρισμό,αποστασιοποίηση,αποφάσεις,λάθη ,αδιέξοδες σχέσεις,συγκρούσεις,συναισθήματα ανάμεικτα.Και όλα αυτά περιμένοντας τον θάνατο.Είναι άραγε ο θάνατος τόσο ήρεμος για ορισμένους?Φέρνει λύτρωση κοιτώντας τον κατάματα? Κατά έναν παράδοξο τρόπο ο ήρωας κοιτώντας κατάματα το πόσο άβολα ένιωθε με τον θάνατο, τον βοήθησε να αντιμετωπίσει τους φόβους του και να μπορέσει να βρει την ειρήνη μέσα του.
Το τοπογραφικό σκηνικό της δράσης των ηρώων δεν είναι στάσιμο αλλά κινείται σε ιστορικά πλαίσια και τόπους.Ο συγγραφέας φαίνεται να δούλεψε πολύ τους χαρακτήρες της ιστορίας. Καταγράφει και προσάπτει τα σφάλματα και το γραφτό των ηρώων του.
Η γλώσσα απλή, κατανοητή, με δυναμισμό και αυτοπεποίθηση που κρατούν τον αναγνώστη σε εγρήγορση. Περιγραφές και εικόνες κινηματογραφικές.Θα μπορούσε κάλλιστα να γυρισθεί ταινεία και μάλιστα θα ήταν πολύ ενδιαφέρουσα.
Μου δίνει ιδιαίτερη χαρά το γεγονός πως ''αγκαλιάζετε'' με θέρμη τα άρθρα που αφορούν βιβλία που σας παρουσιάζω στο blog καί έχω ξεχωρίσει κι εγώ η ίδια. Είναι αλήθεια πως τα γούστα του αναγνωστικού κοινού ποικίλουν,όπως άλλωστε διαφέρουν μεταξύ τους όσοι κι όσες αγαπούν να διαβάζουν βιβλία. Πάντα υπήρχε,υπάρχει καί θα υπάρχει μία υποκειμενική ματιά όσον αφορά την πλειονότητα των βιβλίων,μα είναι αρκετά που με πάσα βεβαιότητα μπορώ να πω πως πρόκειται για αντικειμενικά καί κοινώς αποδεκτά καλά βιβλία. Τα χαρακτηριστικά που καθιστούν ένα βιβλίο καλό είναι πολλά,αλλά θα μου επιτρέψετε να θεωρώ πως ο λόγος του/της εκάστοτε δημιουργού καί η υπόθεση του βιβλίου είναι δύο εκ των βασικοτέρων καί απαραιτήτων.
Για ένα ανάλογο βιβλίο έχω σκοπό να σας μιλήσω σήμερα. Δεν έχει πολύ καιρό που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κέδρος το πρώτο ιστορικό μυθιστόρημα του συγγραφέα κυρίου Φαίδωνα Κυριακού,με τίτλο ''Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου''. Ένα βιβλίο που με συνεπήρε από την αρχή έως καί το εκπληκτικό του φινάλε καί δύσκολα θα ξεχαστεί από την σκέψη μου. Θαυμάζω τους νέους συγγραφείς που μέσα από τις πλοκές των βιβλίων τους επιθυμούν να αναδείξουν κομμάτια της ιστορίας του τόπου μας καί να μας δώσουν τη δυνατότητα να κάνουμε ένα νοερό ταξίδι πίσω στο χρόνο καί να συναντήσουμε πρόσωπα που γνωρίζουμε ακουστά από τα βιβλία ιστορίας. Θα μπορούσε να θεωρηθεί σαν ένας άτυπος φόρος τιμής. Μία μνεία σε ανθρώπους καί γεγονότα που σημάδεψαν με ανεξίτηλο τρόπο τη σύγχρονη ιστορία του τόπου μας. Μία παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.
Άν δεν είχα διαβάσει στο βιογραφικό του συγγραφέα πως πρόκειται για το πρώτο του μυθιστόρημα,για να είμαι ειλικρινής,δε θα μπορούσα να το αντιληφθώ τόσο εύκολα. Ο λόγος του είναι σωστά δομημένος,με αρχή,μέση καί τέλος. Δεν πέφτει σε τυχόν αστοχίες. Παρ΄όλο που έχουμε μία παράλληλη αφήγηση από την μεριά των δύο κύριων πρωταγωνιστών σε παρόν καί παρελθόν,δεν υπάρχουν περιττές επαναλήψεις,ή,''κοιλιές''. Όλα ρέουν με μία φυσικότητα που επιτρέπουν στο αναγνωστικό κοινό να προβεί στην ανάγνωση του βιβλίου με ευχαρίστηση,χωρίς να κουραστεί κανείς. Το λεξιλόγιο προσαρμόζεται στην εποχή καί στον τρόπο καταγωγής καί στο επίπεδο μόρφωσης των ηρώων. Αποφεύγονται περίτεχνα οι φιοριτούρες καί οι βερμπαλισμοί. Οι περιγραφές των εικόνων ήταν τόσο παραστατικές που μας δίνουν την εντύπωση πως μπορούμε να δούμε τα πάντα καί να τα αγγίξουμε με τα χέρια μας.
Ο εξομολογητικός χαρακτήρας της αφήγησης των γεγονότων από την μεριά των δύο πρωταγωνιστών βοηθά ποικιλοτρόπως. Αρχικά,θα μπορέσουμε να προβούμε σε μία άρτια σκιαγράφηση των χαρακτήρων τους. Να κατανοήσουμε τους ίδιους,τις επιλογές καί τις πράξεις τους. Έπειτα,θα μας φανερωθούν αρκετές απόψεις σχετικά με το τι συνέβαινε τότε καί το πως όλα αυτά επηρέασαν όχι μόνο τους δύο ήρωες,αλλά καί τον ρού της ιστορίας. Τέλος,δε θα υπάρξουν κενά καί απορίες σχετικά με τα πρόσωπα που εμφανίζονται μέσα στην υπόθεση καί θα έχουμε ολοκληρωμένη την εικόνα του παζλ. Δε θα λείπει ούτε το πιο μικρό,ίσως καί ασήμαντο για κάποιους/ες,κομμάτι.
''Φυλακές Ναυπλίου, 1872. Στο αθλιότερο δεσμωτήριο της χώρας, δύο θανατοποινίτες περιμένουν την εκτέλεσή τους. Ο Πάρις και ο Λιανός, δύο απόκληροι που δεν έχουν τίποτα κοινό, βλέπουν το κοινό τέλος τους να πλησιάζει χωρίς να γνωρίζουν πόσες μέρες τούς έχουν απομείνει. Κλεισμένοι μέσα σε πέτρινα τείχη, προσπαθώντας να ξορκίσουν το επικείμενο τέλος, θα αναβιώσουν το παρελθόν τους με όλη τη λαμπρότητα και την τραγωδία του. Το μακρινό Παρίσι του φιλελληνισμού, έργα τέχνης και προσωπικότητες που διαμόρφωσαν τον κόσμο μας, τραγικές σκηνές της Ελληνικής Επανάστασης και ο αγώνας για επιβίωση, όλα θα αναδυθούν κι όλα θα μπλεχτούν μέσα στο μικρό κελί – ένα κελί όπου θα γεννηθεί μια αναπάντεχη φιλία.''(Περίληψη οπισθοφύλλου)
Μπορείτε να μου βρείτε έναν άνθρωπο που δεν φοβάται το θάνατο; Ακόμη κι αν υπάρχει κάποιος/α που δε δειλιάζει μπροστά στο δικό του/της επερχόμενο θάνατο,η σκέψη καί μόνο πως μπορεί να φύγει από τη ζωή ένα αγαπημένο του πρόσωπο δύναται να τον/την ταράξει συθέμελα καί να προκαλέσει πανικό καί τεράστιο πόνο. Έχω την,σωστή ή λάθος,γνώμη πως μόνο όσοι κι όσες δεν έχουν να χάσουν κάτι σημαντικό καί αναντικατάστατο στη ζωή τους,δεν φοβούνται. Κι αυτήν μου την άποψη έρχεται να την ενισχύσει/επιβεβαιώσει εν μέρει η φράση που κοσμεί το εξώφυλλο του βιβλίου,η οποία λέει: ''Το τίμημα της ζωής είναι ο θάνατος· όχι ο δικός μας θάνατος,παρά ο θάνατος των ανθρώπων που αγαπάμε.''
Άραγε υπάρχει πιθανότητα εμείς οι άνθρωποι να συμφιλιωθούμε ποτέ με το πεπρωμένο μας καί το θάνατο; Μήπως,τελικά,ο θάνατος ως ιδέα μας κρατάει αιχμαλώτους/αιχμάλωτές του με αόρατα δεσμά από την στιγμή της γέννησή μας μέχρι τη δύση της ζωής μας; Ίσως η ελευθερία μας να είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την έννοιά του. Άν επιθυμούμε να ζούμε ελεύθερα καί χωρίς φόβο,θα πρέπει να πάψουμε να του επιτρέπουμε να μας γεννά αρνητικά συναισθήματα. Να τον κοιτάξουμε κατάματα καί να σταθούμε αγέρωχοι/ες μπροστά του. Η ψυχική μας δύναμη είναι μεγαλύτερη απ'όσο νομίζουμε. Για σκεφτείτε το λίγο...
Θα μπορούσα να σας μιλάω ατελείωτες ώρες για το συγκεκριμένο βιβλίο χωρίς να πάρω ανάσα,όπως ακριβώς καί το διάβασα. Αλλά επειδή δε θέλω ούτε να σας κουράσω,ούτε να χάσει κάτι από την ομορφιά του,κάπου εδώ θα ολοκληρώσω την αναφορά μου σε αυτό. Επειδή,όπως προείπα,το βιβλίο είναι νέα κυκλοφορία καί δεν ξέρω πόσοι/ες έχετε προλάβει να το προμηθευτείτε και να το διαβάσετε,εγώ σας προτρέπω να το κάνετε πρίν ακόμα τελειώσει η χρονιά,μα κι αν δεν τα καταφέρετε,βάλτε το ως αναγνωστικό στόχο τη νέα χρονιά. Εμένα μου άφησε τις κάλλιστες εντυπώσεις!
Μια περίοδο της ιστορίας, όχι και τόσο γνωστή, επέλεξε ο Φαίδων Κυριακού για να τοποθετήσει το νέο του μυθιστόρημα «Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Κέδρος
Φυλακές Ναυπλίου, 1872. Ένας άντρας περιμένει την εκτέλεση της θανατικής του ποινής και τις τελευταίες του μέρες του βάζουν στο κελί έναν συγκρατούμενο. Ανάμεσά τους θα καλλιεργηθεί μια ιδιαίτερη φιλία και μέσα από τις αναπολήσεις των ζωών τους αναβιώνουν τα γεγονότα της Επανάστασης του 1821 και του κινήματος του φιλελληνισμού. Μόνο που η μοίρα δεν έχει πει την τελευταία της λέξη και κάτι θα μπει σύντομα ανάμεσά τους.
Το πρώτο μυθιστόρημα του Φαίδωνα Κυριακού είναι ένα άκρως ατμοσφαιρικό και προσεκτικά τεκμηριωμένο κείμενο, μεστό, ολοκληρωμένο, άρτιο, γεμάτο χιλιάδες ενδιαφέρουσες ιδέες, πολλά νοήματα, σημαντικά ιστορικά γεγονότα της Ελλάδας από την εύρεση της Αφροδίτης της Μήλου το 1820 ως τη Σφαγή στο Δήλεσι το 1870 και με άψογη πλοκή, γεμάτη πρωθύστερα, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, ανατροπές και μετρημένα καλολογικά στοιχεία. Δύο άντρες ζουν τις τελευταίες τους μέρες πριν την καρατόμησή τους στην γκιλοτίνα, αφηγούνται ο ένας στον άλλον το παρελθόν τους, μοιράζονται λύπες και χαρές, προσδοκίες και προδοσίες. Πότε ο ένας και πότε ο άλλος, άνθρωποι που ξεκίνησαν από διαφορετικές αφετηρίες και με διαφορετικό μορφωτικό, οικονομικό και κοινωνικό υπόβαθρο, ξεδιπλώνουν όσα τους σημάδεψαν και όσα τους κατατρύχουν μέχρι τώρα. Ο 70άρης Πάρις Πρεβώ ξεκίνησε από τη Μήλο («Κι αυτός ήταν όλος κι όλος ο τόπος μου, λίγα σπίτια, μυρωδιά ψαριού και θάλασσα», σελ. 49), ορφανός, μεγάλωσε με τον ψαρά θείο του, οπότε μαθαίνουμε για τους γονείς του, πώς γνωρίστηκαν κλπ. «Η ιστορία μου δεν ξεκίνησε πολύ μακριά από δω, σαν τον σολομό, λίγο πριν το τέλος, είχα γυρίσει στον τόπο που γεννήθηκα» (σελ. 11), λέει χαρακτηριστικά. Ο Γάλλος πατέρας του δεν ήξερε «ρωμαίικα», «πώς αγαπήθηκαν με τη μητέρα του χωρίς να έχουνε μια γλώσσα να μιλήσουν»; Είμαστε σε μια εποχή που οι περιηγητές, παρασυρμένοι από το αρχαιοελληνικό μεγαλείο, επισκέπτονται την Ελλάδα και διαπιστώνουν πως δεν υπάρχουν κοινά σημεία με αυτό που πίστευαν πως ήταν οι αρχαίοι Έλληνες. Περπατούν σ’ έναν τόπο γεμάτο αγράμματους χωρικούς, αφού η τουρκοκρατία έχει ρημάξει βιος, γράμματα, συμπεριφορές, οπότε «το κλασικό παρελθόν βρισκόταν οριστικά στο παρελθόν» (σελ. 40). Δυστυχώς «Την ώρα που οι Γάλλοι συγκινούνταν απ’ την αρχαία Ελλάδα, στη σύγχρονη Ελλάδα ο κόσμος δεν ήξερε τίποτα γι’ αυτή» (σελ. 66).
Η μόρφωση του Πάρι, οι οικογενειακές του καταβολές και η ανακάλυψη της Αφροδίτης τον φέρνουν με απροσδόκητο τρόπο στο Παρίσι των αρχών του 19ου αιώνα. Συναρπαστικές και τεκμηριωμένες οι περιγραφές της πόλης, όπου τον παρακολουθούμε στην καθημερινότητά του, τι δουλειά κάνει, πώς τα βγάζει πέρα, τι περιπέτειες ζει, ποια ερωτεύεται κλπ. Με άφθαστη τέχνη στήνεται μπροστά στα μάτια μας μια πόλη γεμάτη αντιθέσεις, όπου ο Σηκουάνας είναι το σημαντικό και μοναδικό εμπορικό μονοπάτι που την τροφοδοτεί με όσα χρειάζεται για να ζήσει. Αστοί και ναυτικοί, λογιοσύνη και μεροκάματο, πλακόστρωτοι δρόμοι και πάρκα, οι πλούσιες οικογένειες στα ισόγεια κι οι πιο φτωχές «στ’ αναθεματισμένα ρετιρέ», πάνω απ’ όλα αυτά όμως κυριαρχεί ο αέρας ελευθερίας που σε κάνει να περπατάς πιο ξένοιαστος ακόμη κι αν δεν έχεις εύκολη ζωή. Ναι, η πρωτεύουσα της Γαλλίας είναι η πόλη των ευκαιριών, όπου «…ενώ πολλοί κατάφερναν να κερδίσουν τα προς το ζην, άλλοι τόσοι αποτύγχαναν» (σελ. 184). Γνωρίζουμε για την ιστορία ίδρυσης του Μουσείου του Λούβρου, για τους όρους της συνθήκης του Τολεντίνο που επέφερε εδαφικές κτήσεις στη Γαλλία και ιταλικά αριστουργήματα τέχνης στο Μουσείο, για τη Γαλλική Επανάσταση μα κυρίως για την περίοδο της Τρομοκρατίας που την ακολούθησε, για τον Ναπολέοντα, για τον Ευγένιο Ντελακρουά που έκανε αίσθηση στο Salon de Paris (την ετήσια έκθεση της Γαλλικής Σχολής Καλών Τεχνών) του 1824 με το έργο του «Η σφαγή της Χίου» («…ένα κουβάρι εξαθλίωσης και τρόμου…η απελπισία έχει ποτίσει τον καμβά κι αναδύεται πέρα κι απ’ αυτόν…», σελ. 142), που υπήρξε το πρώτο βήμα προς την αφύπνιση του κόσμου και προς το κίνημα του φιλελληνισμού (παρόλο που μου έκανε εντύπωση η δεύτερη σκέψη ότι ίσως ο Γάλλος καλλιτέχνης απλώς ικανοποιούσε τη δίψα του για μελαγχολική δόξα, όπως ακριβώς απαιτεί το κίνημα του ρομαντισμού στο οποίο υπαγόταν). Πώς αναπτύχθηκε λοιπόν ο φιλελληνισμός, ποιοι και πώς βοήθησαν, γιατί ένιωσαν οι Γάλλοι κοινούς δεσμούς με αυτόν τον αγώνα, τι συνέβαινε στην υπόλοιπη Ευρώπη και πολλά άλλα ερωτήματα στήνουν έναν μελετημένο ιστορικό καμβά στο πλαίσιο του οποίου διαδραματίζονται μικρά και μεγάλα γεγονότα του βίου του Πάρι και των ανθρώπων που γνωρίζει και αναπτύσσει δεσμούς μαζί τους. Δεν επαναπαύεται ούτε κρύβεται όμως όταν η πατρίδα του ξεσηκώνεται, αντιθέτως, πρωτοστατεί στις συγκεντρώσεις χρημάτων και αφυπνίζει συνειδήσεις: «Εκεί που ήμουνα δεν είχα ρίζες κι εκεί που ήταν οι ρίζες μου είχε ανάψει φωτιά» (σελ. 130). Την Επανάσταση του 1821 και τις εξελίξεις της τις μαθαίνει από τις εφημερίδες, το μυαλό του και η καρδιά του είναι στην πατρίδα του, αναρωτιέται τι απέγιναν οι δικοί του άνθρωποι, αν συμμετείχαν στον Αγώνα με τα σκάφη τους και ταυτόχρονα με υπέροχο τρόπο περνάνε υποδόρια η πάλη για την ιδεολογία και η ένταση της δύναμης που δίνουν στον άνθρωπο οι ιδέες και το πνεύμα. Κι όλα αυτά είναι μόνο η αρχή μιας πολυκύμαντης ζωής!
Παράλληλα με τον Πάρι γνωρίζουμε και τον Λιανό, που ορφάνεψε στη σφαγή της Χίου, πώς γλύτωσε όμως και πώς κατέληξε στην Ελλάδα και ακόμη χειρότερα στη φυλακή του Παλαμηδιού; Συγκλονιστικές, απάνθρωπες και σκληρές οι περιγραφές της σφαγής στο νησί κι από τότε εξίσου αδυσώπητη είναι και η καθημερινότητα για ένα νεαρό παιδί που πουλήθηκε σκλάβος στην Κωνσταντινούπολη και προσπάθησε να έρθει στην ξεσηκωμένη Ελλάδα κατά τη χειρότερη ίσως περίοδο της Επανάστασης, αυτήν του πρώτου εμφυλίου. Ανθρωποκυνηγητό, κακουχίες, αίμα, πείνα, αγώνας και πολλά άλλα ατσαλώνουν σώμα και ψυχή κι έτσι το κείμενο μας ταξιδεύει πότε στο παρελθόν του Πάρι και πότε στο τώρα, όπου περιμένουμε από μέρα σε μέρα την εκτέλεσή των δύο αντρών. Ο Λιανός έζησε μια εξίσου πλούσια και έντονη ζωή, δεν πρέπει όμως να γράψω περισσότερα γιατί κάποια στιγμή οι ζωές των δύο αντρών τέμνονται αναπάντεχα! Δύο παράλληλες ιστορίες λοιπόν γεμάτες ανατροπές, η μια με τύχη και θέληση και η άλλη με κακουχίες, αναποδιές και σκλαβιά, ξεδιπλώνονται κατά την καθημερινή ζωή της Ελλάδας πριν και μετά την επανάσταση κι όσο απολαμβάνουμε τις καλογραμμένες σκηνές και παρακολουθούμε ενδιαφέρουσες εξελίξεις δεν παύουμε να αναρωτιόμαστε πώς κατέληξαν αυτοί οι δύο άντρες στη φυλακή.
Σταδιακά γνωρίζουμε και το περιβάλλον μέσα στον οποίο κινούνται οι αφηγητές εν όψει της θανατικής τους εκτέλεσης, με το κείμενο να σχηματίζει ένα αργό μα απολαυστικό fade in από τον περιβάλλοντα χώρο στις προσωπικότητες του Λιανού και του Πάρι. Είμαστε στα τείχη του Παλαμηδίου, σε τόπο υγρό, στενό, γεμάτο ακαθαρσίες και βρωμιές, με το φαγητό να είναι λιγοστό και να μην τρώγεται, με τους φυλακισμένους να έχουν ξεκάθαρες κάστες και να τους χαρακτηρίζει μια θάλασσα από ρούχα: τσαρούχια και φουστανέλες, μαντίλες, φράγκικα ρούχα, σερβέτες, πουκαμίσες και παντελόνια, βράκες και γιλέκα, ντουλαμάδες και κάπες, φλοκάτες και καπέλα. «Κάθε τόπος είχε να επιδείξει κι από έναν τουλάχιστον βαρυποινίτη, άξιο πρεσβευτή, να βρίσκεται σ’ ετούτο το ασφυκτικό κάτεργο φορώντας τα παραδοσιακά του» (σελ. 21). Η αυλή και τα κελιά, το μπουντρούμι και το φυλάκιο είναι τα μέρη του απάνθρωπου αυτού σκηνικού, όπου βαρυποινίτες με σκισμένα χέρια, οι πιο βρώμικοι απ’ όλους, με σιδερένιες μπάλες στα πόδια, βρίσκονται σε χειρότερη μοίρα από τους επιζωήτες (ισοβίτες) και τους πρόσκαιρους ή τους απλώς καταδικασμένους σε ειρκτή. Κι όμως μέσα σε αυτό το περιβάλλον και χάρη στις κουβέντες τους ο Λιανός αρχίζει να ξανασκαλίζει ξύλα και να φτιάχνει αγαλματάκια ενώ ο Πάρις αναπολεί τη ζωή του, ξαναθυμάται τα γεγονότα που τον άλλαξαν και αγωνίζεται να βρει τη γαλήνη που έχασε μετά από μια σειρά τραγικών γεγονότων που τον οδήγησαν στον χαμό και στην απελπισία. «Μεγαλείο είναι ο άνθρωπος, πλούσιο κι αιώνιο. Ένα λιτό μεγαλείο με καθαρές γραμμές» (σελ. 264), μόνο που «…το μυαλό είναι επίμονο μαραφέτι και δεν το κάνεις εύκολα ζάφτι» (σελ. 46).
«Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου» είναι ένα μυθιστόρημα κατ’ ουσίαν ιστορικό, κατά βάση όμως αφιερωμένο στην τέχνη που εξεγείρει, στην τέχνη που ξεσηκώνει, στην τέχνη που προκαλεί: «…η τέχνη είναι αυτό που μας θυμίζει την ουσία μας, γι’ αυτό τη χρειαζόμαστε στα δύσκολα…» (σελ. 263). Μέσα από τα ιστορικά γεγονότα που γέννησαν μια καινούργια Ελλάδα και εκείνα που έδειξαν στην παρισινή κοινωνία τη σκληρή μεριά του προσώπου της επίπλαστης δημοκρατίας που κατάφερε με τη Γαλλική Επανάσταση, με άψογα σκιαγραφήματα, ενδιαφέρουσες ανατροπές και φρέσκια γραφή πλάθεται μια ιστορία γεμάτη ιδέες και νοήματα γύρω από τη φυλάκιση του ανθρώπου (είτε αυτή είναι πραγματική, όπως στο Παλαμήδι είτε φαντασιακή, όπως σε μια ψυχή που αποζητάει λύτρωση και δεν τη βρίσκει), την αξία της «μπέσας» και της φιλίας, τη δύναμη της συγχώρεσης και της ειλικρίνειας, τον φόβο του θανάτου που είτε σε κάνει τολμηρό είτε σε ρίχνει ψυχολογικά και πολλά άλλα. Άρτιος σχεδιασμός πλοκής, πληθώρα διαχρονικών μηνυμάτων, ολοκληρωμένοι χαρακτήρες και μια ανατριχιαστική τελευταία λέξη είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός βιβλίου που με μάγεψε και με κράτησε ως το τέλος με κομμένη ανάσα.
1972. Στις φυλακές του Ναυπλίου συναντώνται δύο καταδικασμένοι σε θάνατο. Ο Πάρις και ο Λιανος περνούν τις τελευταίες ώρες τους στο ίδιο κελί αναβιώνοντας το παρελθόν τους. Μια φιλία θα γεννηθεί μέσα σε αυτό το άθλιο δεσμωτήριο. Ένα συγκλονιστικό βιβλίο με μια διαφορετική ματιά για τα γεγονότα της εποχής εκείνης. Ολοζώντανες περιγραφές γεγονότων και έργων τέχνης. Δεν σε κουράζει η αλλαγή στο «παρόν» και στο παρελθόν. Επιπλέον αξίζει να σημειωθεί ότι είναι το πρώτο βιβλίο του συγγραφέα και πραγματικά η γραφή του είναι εξαιρετική!
"Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου", που έγραψε ο Φαίδων Κυριακού και κυκλοφόρησε πρόσφατα από τον Κέδρο, είναι ένα εντυπωσιακό ιστορικό μυθιστόρημα, που διατρέχει μέσα από μια πανέξυπνη σύλληψη την ιστορία της Ελλάδας κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Στις 11 Οκτωβρίου 1872, ο σχεδόν εβδομηντάχρονος Ελληνογάλλος Πάρις Πρεβώ, με φράγκικα ρούχα και τρόπους, βρίσκεται μελλοθάνατος -δίχως να γνωρίζουμε τον λόγο- στην άθλια φυλακή του Ναυπλίου, όταν η μοίρα τού επιφυλάσσει μια έκπληξη. Η καρατόμησή του αναβάλλεται και αναγκάζεται να μοιραστεί το κελί του με τον επίσης μελλοθάνατο -πάλι δίχως να γνωρίζουμε τον λόγο- Λιανό, λίγα χρόνια νεότερό του, φουστανελοφόρο και απόκληρο της κοινωνίας. Κατά τη διάρκεια της σύντομης συμβίωσής τους, οι δυο θανατοποινίτες αφηγούνται, εν είδη εξομολόγησης, ο ένας στον άλλον τη ζωή τους. Ο Πάρις, καρπός του έρωτα ενός Παριζιάνου και μιας Μηλιώτισσας, δεν ζει την Ελληνική Επανάσταση από κοντά, καθώς ενηλικιώνεται στη γαλλική πρωτεύουσα, όπου τον οδήγησε μετά τον θάνατο των γονιών του το περίφημο άγαλμα της Αφροδίτης που βρέθηκε στη μητρίδα του. Στο Παρίσι ζει μέσα στην Τέχνη, καθώς εργάζεται στο Λούβρο, κάνει οικογένεια και αγωνίζεται όσο μπορεί για την προώθηση του Φιλελληνισμού στην Ευρώπη. Ο Λιανός από την άλλη, από τους ελάχιστους επιζήσαντες της σφαγής της Χίου, κινείται από παιδί στα όρια της παρανομίας, κατά τη διάρκεια της Επανάστασης πολεμάει στο πλευρό σπουδαίων οπλαρχηγών, μα δεν βρίσκει θέση στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος και παραμένει ένας παρίας, ένας κλέφτης με ορμητήριο την Πεντέλη. Όμως, οι ζωές του Πάρι και του Λιανού, εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους, τέμνονται αναπάντεχα και λυτρωτικά μέσα σε λίγα τετραγωνικά μέτρα ενός σκοτεινού, βρώμικου, πέτρινου κελιού, λίγο πριν η περίφημη λαιμητόμος του Παλαμηδίου τούς αποκεφαλίσει, απαλλάσσοντάς τους οριστικά από τον ψυχικό πόνο τους. Θαύμασα την αφηγηματική ικανότητα του [νεότατου] συγγραφέα, που δημιούργησε ένα έργο [πρωτόλειο μυθιστόρημα ενηλίκων, έπειτα από δυο εικονογραφημένα παραμύθια για παιδιά] με τεράστια ιστορική, φιλοσοφική/ηθική και βέβαια λογοτεχνική σημασία. Ο Κυριακού, που φαίνεται πως έχει μελετήσει πολύ καλά τις πηγές του, αναβιώνει μέσα από εξαιρετικές περιγραφές και αφηγηματική δεινότητα το παρελθόν του ελληνικού έθνους με όλη τη λαμπρότητα και την τραγωδία του. Το μακρινό Παρίσι του φιλελληνισμού, έργα τέχνης και ιστορικές προσωπικότητες που διαμόρφωσαν τον κόσμο μας, τραγικές σκηνές της Επανάστασης και του καινούργιου κράτους που αναδύθηκε μέσα από αυτή και ο αγώνας για επιβίωση, όλα αναδύονται και εμπλέκονται με μαεστρία μέσα σε ένα μικρό κελί, όπου, μέσα από μια σειρά συμπτώσεων [που παίζουν σημαντικό ρόλο σε όλη την αφήγηση], θα γεννηθεί μια αναπάντεχη φιλία. Οι δυο παράλληλες μέχρις ενός σημείου αφηγήσεις, σε δυο διαφορετικές γλώσσες -γιατί Πρεβώ και Λιανός είναι φτιαγμένοι από άλλη πάστα- αν και φαινομενικά είναι αταίριαστες, ξαφνικά συγκλίνουν σε ένα από τα πιο θλιβερά γεγονότα του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα, που έπληξε τη χώρα μας διεθνώς. Κι αποδεικνύεται για άλλη μια φορά πως το τίμημα της ζωής -πέραν της Ιστορίας που φυσικά μας ξεπερνά- είναι ο θάνατος· κι όχι ο θάνατος ο δικός μας, παρά ο θάνατος των ανθρώπων που αγαπάμε.
This entire review has been hidden because of spoilers.
«Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου» Φ.Κυριακού Εκδόσεις Κέδρος 2020 σελ. 475 Οι εκτελέσεις γίνονται κατά κανόνα με το πρώτο φως της αυγής… Μια ψηλή ξύλινη κατασκευή με μια μεγάλη λοξή λεπίδα . Μεταλλική λεπίδα. Βαριά. Υψωμένη κι έτοιμη να πέσει. Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου στήθηκε και περιμένει . Φριχτή , ολόκληρη ποτισμένη στο αίμα… Το μυθιστόρημα διαδραματίζεται από την Πέμπτη 10 Οκτωβρίου 1872 έως Δευτέρα 14 Οκτωβρίου 1872 ,στις φυλακές Παλαμηδίου του Ναυπλίου . Ένα ταξίδι πέντε μέρες δίπλα στον θάνατο… Ένα ταξίδι ,μια ιστορία ,ένας μελλοθάνατος ,που σαν τον σολομό ,λίγο πριν το τέλος , είχε γυρίσει στον τόπο που γεννήθηκε. Γεννήθηκε στη Μήλο αλλά από δεκαέξι χρονών έζησε στο Παρίσι. Ο πατέρας του ήταν Γάλλος και η μητέρα του Ελληνίδα .Για την Ελλάδα γύρισε ,έφυγε από το Παρίσι, για να δει την Ελλάδα ξανά. Και βρέθηκε φυλακισμένος .Δεν εκτελέστηκε την Πέμπτη 10 Οκτωβρίου 1872 ,γιατί σκοτώθηκαν οι δήμιοι που ερχόταν από το Μπούρτζι και έπρεπε τώρα να βρουν νέους δήμιους. Από τους εξήντα φυλακισμένος ,μόνο ένας ήταν καταδικασμένος σε θάνατο , ο Πάρις Πρεβώ, με φράγκικα ρούχα, ραμμένα στο Παρίσι. Ένας εξηνταεπτάχρονος καταδικασμένος για εσχάτη προδοσία. Τον καημό ενός μελλοθάνατου μόνο ένας μελλοθάνατος μπορεί να τον καταλάβει. Σε λίγο φέρνουν στο ίδιο κελί και άλλον ένα μελλοθάνατο, τον Λιανό ή Αναστάσιο Ρίζο . Ο Λιανός καταδικάστηκε σε θάνατο, γιατί είχε κάνει φόνο. Δύο θανατοποινίτες περιμένουν την εκτέλεσή τους. Αφού μοιράστηκαν το ίδιο κελί γνωριστήκανε καλύτερα. Ο καθένας αρχίζει και διηγείται την ιστορία του .Σε εκείνον τον προθάλαμο του θανάτου, που δεν ξέρανε πότε θα εκτελεστούνε ,αποφάσισε ο καθένας να πιάσει το κουβάρι της ζωής του ,που τόσους λόγους είχαν να μην αγγίξουν. Ο πενηνταοχτάχρονος Λιανός καταγόταν από την Ελάτη της Χίου και μετά την καταστροφή της Χίου, από τους Τούρκους , παιδάκι επτάχρονο πουλήθηκε στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής. Μπόρεσε να ξεφύγει και γύρισε στην ελεύθερη Ελλάδα .Πολέμησε για την απελευθέρωση της Ελλάδας με τον καπετάνιο Καρακώστα .Μετά έγινε μέλος σε συμμορίες της Πεντέλης ,μαζί με άλλους αρματολούς και κλέφτες, που πολέμησαν για την πατρίδα ,αλλά εν καιρώ ειρήνης πεινούσαν , έγινε μέλος της ληστρικής συμμορίας με αρχηγό τον παλιό καπετάνιο Γούρμο και μέλος άλλων συμμοριών. Ο Πάρις Πρεβώ γεννήθηκε στο χωριό Κλήμα της Μήλου και έμεινε από μικρός ορφανός. Όμως τα λίγα χρόνια που γνώρισε τον πατέρα του Ρεμί Πρεβώ ,ένα πλούσιο Γάλλο περιηγητή, έμαθε καλά τα Γαλλικά και αγάπησε την πατρίδα του πατέρα του .Δούλεψε δύο χρόνια ψαράς με τον θείο του και κάθε μέρα από τα δέκα του χρόνια ,ήθελε να φύγει και να δει τόπους εξωτικούς και να γνωρίσει και την Γαλλία. Ώσπου μια μέρα τον κάλεσε εσπευσμένα ,ο θείος του ο Θόδωρος, διότι κάτι φράγκοι είχαν βρει στο χωράφι του κάτι μάρμαρα .Και τον ήθελε να συνεννοηθεί Γαλλικά με αυτούς, που κάνανε ανασκαφές. Ο Πάρις μίλησε με τον επικεφαλής των ανασκαφών ,τον αξιωματικό Ολιβιέ Βουτιέ και αυτός του εξήγησε ότι θα έπαιρνε το άγαλμα και θα έδινε στον θείο του μια αμοιβή περίπου χίλια γρόσια επειδή το άγαλμα βρέθηκε στο χωράφι του . Τα μάρμαρα που βρήκαν αποτελούσαν ένα τεράστιο γυναικείο άγαλμα σε κομμάτια , μια γυμνόστηθη γυναίκα με ένα κομμάτι υφάσματος ριγμένο στη μέση της ,αλλά τα χέρια της δεν βρέθηκαν πουθενά .Ήταν η Αφροδίτη της Μήλου!! Επειδή ο Πάρις έκλεισε την συμφωνία του θείου του Θόδωρου και του Γάλλου Βουτιέ ,ζήτησε από τον Βουτιέ ,να τον πάρουν μαζί τους στη Γαλλία ,όταν θα μεταφέρουν το άγαλμα, έτσι θα πραγματοποιούσε το όνειρό του ,να φύγει από το φτωχό νησί της Μήλου. Το άγαλμα έφτασε το 1821 στο μεγαλύτερο μουσείο του κόσμου ,στο παλάτι του Λούβρου, που είχε γίνει μουσείο το 1793, και ο νεαρός Πάρις Πρεβώ έγινε εξωτερικός φύλακας του μουσείου. Έτσι ο Πάρις άρχισε να δουλεύει στο μουσείο και γυρίζει στους δρόμους και τις πλατείες να γνωρίζει το Παρίσι . Γνώρισε επίσης και τον έφορο αρχαιοτήτων του μουσείου τον κύριο Γκουστάβ Σέφερ, που τον εκτίμησε για την δουλειά του. Γνώρισε επίσης ένα τυφλό παιδί ,που τελικά έγινε πολύ γνωστός σε όλο τον κόσμο με την εφεύρεσή του , το σύστημα Μπράιγ , για τους τυφλούς . Έμαθε επίσης ο Πάρις ότι πατέρας του ήταν ευγενής ,ο παππούς του ήταν έμπορος πολυτίμων λίθων και ότι το επίθετό του που κουβαλούσε είχε μεγάλη ιστορία. Στην Περίοδο του Τρόμου ,επί Ροβεσπιέρου χάσανε την περιουσία τους και επειδή ο παππούς του δωροδόκησε τους φύλακες να μην στείλουν την οικογένειά του στην λαιμητόμο ,ο πατέρας του Πάρι διέκοψε κάθε σχέση μαζί τους και έφυγε να επισκεφτεί την Ελλάδα ,αλλά δεν ξαναγύρισε ποτέ στη Γαλλία. Εν τω μεταξύ άρχισε η Επανάσταση στην Ελλάδα και ο Πάρις μέσω του φιλανθρωπικού κομιτάτου του Παρισιού πρόβαλε και ενίσχυσε τον αγώνα των σκλαβωμένων Ελλήνων. Πολλοί καλλιτέχνες ευαισθητοποιήθηκαν από την ελληνική επανάσταση και πολλοί φιλέλληνες λάβανε μέρος σε πολλές μάχες. Ο Ντελακρουά ζωγράφισε δύο πίνακες που συγκίνησε όλους τους Ευρωπαίους : Τη Σφαγή της Χίου και Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου. Ο Πάρις έζησε αρκετά χρόνια στο Παρίσι ,παντρεύτηκε έκανε ένα γιο και κάποτε μέσα από δύσκολες συνθήκες αποφάσισε μεγάλος πια ,να επιστρέψει στην Ελλάδα , να γνωρίσει την Αθήνα και την Ακρόπολη , να επισκεφτεί τους συγγενείς του στην Μήλο. Αλλά τελικά σε ένα καφενείο των Αθηνών έβρισε και πρόσβαλε τον βασιλιά της Ελλάδας και συνελήφθη για εσχάτη προδοσία. Οι λέξεις είναι άτιμα πράγματα και καμιά φορά λεκιάζουν την ψυχή με λεκέδες που δεν βγαίνουν… Πεθαίνεις πιο εύκολα άμα είσαι ξεγραμμένος ; Οι ληστές πατάγανε τους νόμους της πόλης ,τους δικούς τους ποτέ ; Υπήρχε η μπέσα ; Τι σχέση είχε ο Πάρις με την Γαλλική εξέγερση του 1848 ; Ήταν τελικά παλικάρι ο Λιανός ; Πόσες ανατροπές χωράει η ζωή ; Πόσο πόνο και πόσο λύτρωση ; Το τίμημα της ζωής είναι ο θάνατος ; Η ελευθερία θέλει αγώνα ; Ποιο μυστικό βασανίζει τον Πάρι ; Γυρίζουν πίσω στον τόπο τους όσοι έχουν ανάγκη ένα κλείσιμο ; Ένα συγκλονιστικό ιστορικό μυθιστόρημα. Βασισμένο σε αληθινά ιστορικά γεγονότα το βιβλίο αυτό είναι ένα λυρικό αριστούργημα, όπου ο ωμός ρεαλισμός συνδιαλέγεται με το αναπόφευκτο ,οι ιστορικοί τόνοι καταλήγουν σε καθαρή ποίηση και η αποτύπωση της οδύνης γίνεται ένας ύμνος προς την ελευθερία, την περιπέτεια και τη ζωή . Ο Φαίδων Κυριακού γεννήθηκε στην Αθήνα το 1990. Είναι διδάκτωρ Εμβιομηχανικής του Πανεπιστημίου Strathclyde στη Γλασκόβη και σήμερα εργάζεται στη Σκοτία ως μεταδιδακτορικός ερευνητής καρδιαγγειακών μοσχευμάτων. Παράλληλα ασχολείται ενεργά με την ποίηση και έχει εκδώσει δύο παιδικά βιβλία: Η σούπα της σοφίας (εκδ. Μεταίχμιο, 2015) και Όνειρο Χριστουγέννων (εκδ. Μάρτης, 2019). Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου είναι το πρώτο του μυθιστόρημα. Γράφει : Ο Κώστας Τραχανάς
This entire review has been hidden because of spoilers.
Τι να πρωτοπεί κανείς για αυτό το αριστούργημα.... Είναι τόσα τα συναισθήματα που σου διεγείρει. Ντροπή, οργή, περηφάνεια, ηρωισμό, λύπη, πένθος... Και με το πέρας των σελίδων, αναλογίζεται κανείς... Πόσο έχει αλλάξει η κατάσταση από τότε; Όλα το ίδιο και το αυτό, με διαφορετικό, πιο "ευρωπαϊκό" περιτύλιγμα...
Είναι σπάνιο φαινόμενο για έναν πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα να προσφέρει στο αναγνωστικό του κοινό μία τόσο δυνατή αναγνωστική εμπειρία που να περιλαμβάνει μία τόσο έξυπνα στημένη πλοκή, πλούτο συναισθημάτων και γεγονότων, αλλά και συγκινητικό τέλος, από το πρώτο του κιόλας βιβλίο. Κι όμως, ο Φαίδων Κυριακού με το βιβλίο του "Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου" αποτελεί μία τέτοια ακριβώς περίπτωση, η οποία υπόσχεται, αν μη τι άλλο, ένα λαμπρό συγγραφικό μέλλον για τον δημιουργό της.
Ο Φ.Κ. παραμονεύει στα σκοτεινά, σαν ιαγουάρος, προκειμένου να αφουγκραστεί τις πιο μύχιες σκέψεις και την ψυχολογία δύο ανθρώπων στην πιο κρίσιμη στιγμή της ζωής τους: εκείνη πριν την εκτέλεση της καταδίκης του σε θάνατο στην γκιλοτίνα του Ναυπλίου εν έτει 1872.
Θεωρητικά, όλη η υπόθεση εξελίσσεται στη διάρκεια των πέντε τελευταίων ημερών της ζωής των δύο θανατοποινιτών μέσα στο χειρότερο δεσμωτήριο της χώρας, εκείνο του φρουρίου στο Παλαμήδι. Πρακτικά, όμως, αυτή μεταφέρεται σε όλα τα μέρη όπου έζησαν οι δύο θανατοποινίτες, ο Πάρις και ο Λιανός, μέσα από την αφήγηση των ζωών τους, στην οποία προβαίνει ο ένας στον άλλο στην προσπάθειά τους να διασκεδάσουν τον λιγοστό χρόνο που τους απομένει σε αυτόν τον κόσμο.
Πρόκειται για εκ βαθέων εξομολογήσεις, οι οποίες θυμίζουν το De Profoundis του Όσκαρ Ουάιλντ, αλλά συνδυασμένες με δράση καταιγιστική. Οι ζωές των δύο ανδρών διασταυρώθηκαν πολλάκις με τη Ιστορία η οποία όρισε τις ζωές τους χωρίς να τους ρωτήσει. Μέσα από αυτές σχηματίζεται το ψηφιδωτό των ιστορικών γεγονότων ολόκληρου του 19ου αιώνα σε Ελλάδα και Γαλλία.
Ο μεν Πάρις, Ελληνογάλλος που μεγάλωσε στη Μήλο, μετά τον θάνατο των γονιών του, αποφασίζει να ταξιδέψει στη γενέτειρα του πατέρα του, το Παρίσι. Εκεί θα δουλέψει στο Μουσείο του Λούβρου, θα αναμειχθεί στο Φιλελληνικό Κίνημα και η ζωή του θα αλλάξει ριζικά, με αποτέλεσμα να μην ξαναγυρίσει στην Ελλάδα, παρά μόνο στο τέλος της ζωής του.
Ο δε Ανέστης Ρίζος, με το παρατσούκλι Λιανός, με καταγωγή από τη Χίο, θα ζήσει μία δύσκολη ζωή εξαιτίας της ατυχίας του να είναι παρών στην περίφημη Σφαγή το 1822, η οποία θα σημαδέψει ανεξίτηλα την μετέπειτα πορεία του. Θυμωμένος με τη ζωή που του αρνήθηκε την ευτυχία, θα μπλεχτεί στα γρανάζια της Ελληνικής Επανάστασης, όντας παιδάκι ακόμη και θα αναπτύξει μία ανταγωνιστική σχέση με το ελληνικό κράτος κατά τη δύσκολη ενηλικίωσή του.
Οι δύο άντρες διαφέρουν εκ διαμέτρου μεταξύ τους. Ο Πάρις είναι εσωστρεφής, ευαίσθητος και δείχνει να τρέμει και να αδυνατεί να συμβιβαστεί με το αναπόφευκτο τέλος του. Ο Λιανός, από την άλλη, φαίνεται να έχει αποδεχτεί την αποτρόπαια μοίρα του, συχνά όμως δείχνει εκνευριστικά φλεγματικός, αναίσθητος και μυστηριώδης. Ο Πάρις είναι ένας καλλιεργημένος κοσμοπολίτης, ενώ ο Λιανός μοιάζει με αγροίκο χωριάτη. Κι όμως, και οι δυο άντρες κρύβουν περισσότερα απ' ότι φαίνεται εξαρχής και είναι αρκετά ρεαλιστές και γενναίοι ώστε να αναγνωρίζουν τα λάθη και τις ευθύνες τους...
Το φινάλε είναι απροσδόκητο και προσφέρει τιμωρία και κάθαρση μαζί. Ο συγγραφέας σκοπίμως φροντίζει να μην αποκαλύψει από την αρχή του βιβλίου τον λόγο για τον οποίο οι δύο άντρες έχουν καταδικαστεί με την εσχάτη των ποινών. Αυτό αποτελεί μία έξοχη μυθιστορηματική τεχνική, η οποία κρατάει τον αναγνώστη σε αγωνία και εξάπτει την περιέργειά του. Αποτελεί δε, τον πρώτο από τους τρεις πολύ καλούς λόγους που μπορεί να βρει κανείς για να διαβάσει το εν λόγω πόνημα.
Ο δεύτερος είναι η ίδια η Ιστορία. Ο αναγνώστης, περιδιαβαίνοντας τις σελίδες του βιβλίου θα γνωρίσει μεγάλες προσωπικότητες της Ιστορίας, όπως ο Ευγένιος Ντελακρουά και ο Λουί Μπράιγ και θα γίνει μάρτυρας κορυφαίων στιγμών στην Ευρωπαϊκή και την Ελληνική Ιστορία του 19ου αιώνα: την ανασκαφή του αγάλματος της Αφροδίτης στη Μήλο, τη Σφαγή στη Χίο, τη ζωή στα βουνά με τους ξεσηκωμένους Έλληνες στη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, το Φιλελληνικό Κίνημα στο Παρίσι, την επανάσταση του 1848 στη γαλλική πρωτεύουσα και τη Σφαγή στο Δήλεσι το 1870. Όλα αυτά είναι γεγονότα τα οποία ενσωματώνονται αρμονικά στον κορμό της αφήγησης και περιγράφονται εναργώς.
Ο τρίτος είναι η λογοτεχνία και το ψυχογράφημα το οποίο επιχειρεί ο δημιουργός για τους πρωταγωνιστές του. Ο λόγος του Φ.Κ., ο οποίος εναλλάσσει την πρωτοπρόσωπη με την τριτοπρόσωπη αφήγηση, μιλάει απευθείας στην καρδιά του αναγνώστη, είναι κινηματογραφικός και περιγραφικός, μα, πάνω απ' όλα, γεννά όλων των ειδών τα συναισθήματα για τις ζωές και τη δύστηνη μοίρα των δύο αντρών. Ο αναγνώστης καταλήγει να συμπαθεί τους δυο καταδικασμένους και να θλίβεται με το αναπότρεπτο τέλος τους. Μέχρι την τελευταία στιγμή, εύχεται να αλλάξει κάτι και να ακυρωθεί η εκτέλεσή τους, την οποία κι αυτός μοιάζει να τρέμει όσο και οι ίδιοι. Σπανίως ένα βιβλίο θα μας κάνει να σκεφτούμε τόσο πολύ τη ζωή και τον θάνατο, τον δικό τους, αλλά και τον δικό μας, ως ζεύγη από τη μία αντιθετικά, μα από την άλλη, παραδόξως, και συμπληρωματικά.
Εν κατακλείδι, όλα όσα θέλει να μας πει ο συγγραφέας μέσα από τις τραγικές ιστορίες των δύο ηρώων του, συνοψίζεται στη φράση: Το τίμημα της ζωής είναι ο θάνατος. Όχι ο δικός μας θάνατος, παρά ο θάνατος των ανθρώπων που αγαπάμε.
Πολύ καλό βιβλίο. Ο συγγραφέας έκανε μεγάλη ιστορική μελέτη πριν τον γράψει. Βιβλίο που μας βοηθάει να καταλάβουμε το πλαίσιο εκείνης της εποχής. Πολλά μπράβο.
1872, Παλαμήδι, φυλακές Ναυπλίου. Δύο θανατοποινίτες που δεν έχουν τίποτα κοινό μεταξύ τους αναμένουν την επικείμενη εκτέλεση. Από το μικρό και αποπνικτικό τους κελί το κουβάρι των αναμνήσεών τους θα τους οδηγήσει στο μακρινό Παρίσι του φιλελληνισμού και στον αγώνα της επιβίωσης κατά την Ελληνική Επανάσταση . Ένοχα μυστικά, ανατροπές και πόνος θα ξετυλιχτούν εμπρός τους σφυρηλατώντας μια απρόσμενη και αναπάντεχη φιλία. Πώς όμως μπορείς να συμφιλιωθείς με το αναπόφευκτο κι αυτό που οι άλλοι έχουν αποφασίσει για εσένα;
Το πρώτο μυθιστόρημα του Φαίδωνα Κυριακού ομολογώ ότι με εντυπωσίασε με τη σφιχτοδεμένη του πλοκή, τη γρήγορη ροή του, τους διακριτούς και καλογραμμένους χαρακτήρες του και την ευφυή σύλληψη του συγγραφέα να συνδέσει με μυθιστορηματικό τρόπο σημαντικά ιστορικά γεγονότα και πρόσωπα της εποχής που χαρακτηρίζονται από χωρική και θεματολογική -κάποιες φορές- απόσταση μεταξύ τους. Έτσι, εκτός από γνωστές προσωπικότητες της Ελληνικής Επανάστασης, στο βιβλίο κατέχουν περίοπτη θέση διάσημα έργα τέχνης όπως η Αφροδίτη της Μήλου ή " Η Σφαγή της Χίου" του Ευγένιου Ντελακρουά, καθώς και φιλέλληνες, όπως ο ίδιος ο Ντελακρουά, ή προσωπικότητες που έχουν συμβάλει σημαντικά στη διαμόρφωση του σημερινού κόσμου, όπως ο Λουί Μπράιγ, ο επινοητής της γραφής για τυφλούς που φέρει το όνομά του. Κανένα από τα παραπάνω ιστορικά στοιχεία δεν μπήκε στο μυθιστόρημα απλώς και μόνο για να μπει. Όλα τους εντάσσονται οργανικά στην ιστορία βοηθώντας την εξέλιξη της πλοκής και αλληλοεπιδρώντας με τους ήρωες, δίνοντας τους έτσι την ευκαιρία να φωτίσουν όλες τις πλευρές του χαρακτήρα τους.
Η υπόθεση βασίζεται πολύ στην αντιθετική σχέση ανάμεσα στους δύο θανατοποινίτες, τον Πάρι και τον Λιανό, και αυτό είναι ένα από τα δυνατά σημεία του βιβλίου. Ο πρώτος είναι πιο καλλιεργημένος και εξευγενισμένος, έχοντας ζήσει στο Παρίσι, ενώ ο δεύτερος πιο τραχύς και απότομος, αλλά κουβαλά την σοφία που αποκόμισε από τις δύσκολες εμπειρίες του στην επαναστατημένη Ελλάδα. Αυτή η αντίθεση χαρακτήρων Πάρι-Λιανού πυροδοτεί πολύ ενδιαφέρουσες αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στους δύο πρωταγωνιστές, επιτρέπει τη διαφορετική οπτική θέαση και τον σχολιασμό των ίδιων γεγονότων από άλλη ματιά, ενώ αποδίδεται με πολύ ομαλό και όμορφο τρόπο η σφυρηλάτηση της αμοιβαίας εκτίμησης και φιλίας που αναπτύσσεται μεταξύ τους, παρά τις διαφορές τους.
Η αγωνία και ο φόβος των πρωταγωνιστούν μπροστά στον επικείμενο θάνατό τους εκδηλώνονται παραστατικά από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου. Ο συγγραφέας κατάφερε με τη γραφή του να με κάνει κοινωνό αυτής της ψυχοσύνθεσης ήδη από την αρχή, ενώ στα τελευταία κεφάλαια η αγωνία κορυφώνεται με αναπάντεχες αποκαλύψεις και με την αναπόδραστη μοίρα των μελλοθάνατων να πλησιάζει.
Αξίζει επίσης να τονιστεί ότι συχνά πυκνά ο συγγραφέας επιλέγει τη χρήση ιδιωματισμών της εποχής, οι οποίοι επεξηγούνται με υποσημειώσεις, αποδίδοντάς έτσι πιο παραστατικά τη χρονική περίοδο και τους ανθρώπους που έζησαν σε αυτή.
"Η Γκιλοτίνα του Ναυπλίου" είναι ένα εξαιρετικό ιστορικό μυθιστόρημα τόσο από τη σκοπιά της ιστορικής ακρίβειας όσο και από την μυθιστορηματική του σκοπιά. Η σφιχτοδεμένη του πλοκή, η ευρηματική μυθιστορηματική σύνδεση σημαντικών ιστορικών προσώπων και γεγονότων, οι ρεαλιστικοί και αντιθετικοί του χαρακτήρες καθώς και η ενδοσκοπική και φιλοσοφική του ματιά μπροστά στο αναπόφευκτο του θανάτου το καθιστά ένα βιβλίο που θα αγαπηθεί από λάτρεις και μη του είδους.
"Το τίμημα της ζωής είναι ο θάνατος. Όχι ο δικός μας θάνατος, παρά ο θάνατος των ανθρώπων που αγαπάμε."
Διαβάστε την παρουσίαση του βιβλίου στο ιστολόγιο:
Ένα νοερό ταξίδι στο χρόνο και τα μονοπάτια της ιστορία μας με οδηγό την πένα του Φαίδων Κυριακού μέσα από το μυθιστόρημα του «Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου». Φυλακές Ναυπλίου, 1872, στην πτέρυγα των θανατοποινιτών. Ο Πάρις και ο Λιανός περιμένουν την ώρα που η περίφημη λαιμητόμος του Παλαμηδίου θα δώσει τέλος στην ζωή τους και θα τους απαλλάξει από τον ψυχικό τους πόνο. Καθώς έρχεται μια απρόσμενη παράταση ζωής οι κεντρικοί ήρωες με διάθεση εξομολογητική, μέσα στο ανήλιαγο και βρώμικο κελί τους, γίνονται εξομολόγοι ο ένας του άλλου. Δυο άνθρωποι που στέκονται απέναντι στην μοίρα που τους επιφύλαξε αυτό το τέλος. Μια αναμέτρηση με το θάνατο, καθώς βλέπουν την ζωή να χάνεται μέσα από τα χέρια τους. Μια ενδελεχή διαδρομή αναμνήσεων μέσα από την πορεία τους και πως νομοτελειακά έφτασαν στο σημείο μηδέν.
Οι ζωές τους εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους, τέμνονται αναπάντεχα μέσα στον υγρό τάφο της φυλακής. Έρχεται και για τους δυο, η ώρα της κρίσης, των αποκαλύψεων, της συγχώρεσης. Ο συγγραφέας μας συστήνει τους κεντρικούς χαρακτήρες του μυθιστορήματος , την ζωή που έζησαν, αυτά που τους σημάδεψαν και τους έφεραν σε αυτό το σημείο. Ο Φαίδων Κυριακού, δημιούργησε ένα εξαιρετικό ιστορικό μυθιστόρημα, πλέκοντας την μυθοπλασία με την Ιστορία, με ήρωες άρτια ψυχογραφημένους, να αφηγούνται την ιστορία της ζωής τους. Μέσα από γεγονότα που συντάραξαν την Ελλάδα αλλά και όλο τον κόσμο, κατά την διάρκεια της Ελληνική Επανάστασης αλλά και την μετέπειτα εποχή, ακολουθούμε το μονοπάτι της ζωής των δυο αντρών. Από το Παρίσι της τέχνης και του φιλελληνισμού, στην άκρατη τραγωδία της Χίου. Από τα μουσεία, μέσα από έργα τέχνης που αναβιώνουν την Επανάσταση, ως την αφήγηση του Λιανού που έζησε ο ίδιος την καταστροφή της Χίου που του στέρησε τα πάντα. Δυο ανόμοιοι χαρακτήρες που η ζωή τους ενώνει στο τέλος της ζωής τους με ένα ισχυρό δεσμό. Προσωπικές ιστορίες που έχουν δημιουργηθεί και σφυρηλατηθεί μέσα στον καπνό της μάχης , του πόνου, της απώλειας. Ο συγγραφέας μέσα από την ζωή του Πάρι, αφιερώνει πολλές σελίδες του βιβλίου, για ένα παιδί- θαύμα εκείνης της εποχής. Τον Λουί Μπράιγ που σε ηλικία δεκαπέντε χρονών εφευρίσκει την γραφή για τους τυφλούς γνωστή σε όλους μας ως σύστημα Μπράιγ. Μέσα από την εξαιρετική πένα του συγγραφέα, την πλούσια και δομημένη γλώσσα, ξαναγεννιέται η ιστορία της Ελλάδας στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 αλλά και μετέπειτα. Με γραφή παραστατική ο Φαίδων Κυριακού μας περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια τα ήθη της εποχής, τους χαρακτήρες των απλών πολεμιστών , την ντοπιολαλιά και την ενδυμασία διάφορων περιοχών της Ελλάδας αλλά και τα γεγονότα που διαδραματίζονται στο Παρίσι της τέχνης και του Φιλελληνισμού. Γραφή σχεδόν κινηματογραφική, γεμάτο εικόνες, δράση και συναισθήματα , εξαιρετική πλοκή, εκπλήξεις και ανατροπές που σου κόβουν την ανάσα! Ένα μυθιστόρημα που αξίζει να το ανακαλύψετε! Ένα από τα καλύτερα ιστορικά βιβλία που έχω διαβάσει!
Η Γκιλοτίνα του Ναυπλίου είναι ένα μυθιστόρημα που κάθε βιβλιόφιλος και ειδικότερα κάθε λάτρης του ιστορικού μυθιστορήματος είναι σίγουρο ότι θα απολαύσει. Η πλοκή του βιβλίου αναφέρεται στην εποχή της Ελληνικής επανάστασης και είναι φανερό ότι ο συγγραφέας έχει κάνει εκτεταμένη έρευνα για τα γεγονότα που διαδραματίζονται στη νησιώτικη και ηπειρωτική Ελλάδα, στην Οθωμανική αυτοκρατορία αλλά και στην Ευρώπη. Είναι τόσο ενδελεχής η έρευνα του Φαίδωνα Κυριακού και τόσο εκπληκτική η περιγραφή και η ροή του μυθιστορήματος που ο αναγνώστης πιστεύει ότι ακόμα και ο Πάρις και ο Λιανός οι δύο βασικοί μυθοπλαστικοί ήρωες είναι υπαρκτά πρόσωπα. Δύο πρόσωπα που συναντιούνται για πρώτη φορά στις φυλακές του Ναυπλίου και καλούνται να διαχειριστούν τον άμεσα επερχόμενο θάνατο τους, αλλά και τις μικρές αναπάντεχες αναβολές του. Διαχείριση θανάτου λοιπόν από δύο τελείως διαφορετικούς χαρακτήρες με τελείως διαφορετικά βιώματα. Ενώ περιμένουν ώρα με την ώρα την εκτέλεση τους στην Γκιλοτίνα του Ναυπλίου, μέσα από την αφήγηση της ιστορίας της ζωής και των βιωμάτων τους ο συγγραφέας μας περιγράφει «με ευφυείς και καθόλου κουραστικές αναδρομές» και με περίτεχνη λεπτομέρεια τα ήθη της εποχής, τους χαρακτήρες των απλών πολεμιστών και όχι μόνο, την ντοπιολαλιά και την ενδυμασία διάφορων περιοχών της Ελλάδας αλλά και τα δραματικά γεγονότα που συμβαίνουν στο Παρίσι της τέχνης αλλά κυρίως του Φιλελληνισμού. Με την ίδια φαινομενική ευκολία και με εκπληκτική συγγραφική έμπνευση συνδέει γεγονότα που φαίνονται απίστευτα μακρινά και ασύνδετα. Η περιγραφή εικόνων είναι τέτοια που σου δίνει την αίσθηση ότι παρακολουθείς τρισδιάστατη κινηματογραφική ταινία και ότι είσαι μέρος της κάθε εικόνας που διαδραματίζεται. Ένα μυθιστόρημα με συνεχείς ανατροπές που κράτησαν αμείωτο το ενδιαφέρον μου από τη πρώτη μέχρι την τελευταία «σελίδα» ή καλύτερα «λέξη». Ένα βιβλίο που το προτείνω ανεπιφύλακτα. Χριστόφορος Καρασάββας
Πέρυσι γιορτάσαμε τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση και οι εκδοτικοί οίκοι κυκλοφόρησαν πολλά και αξιόλογα αναγνώσματα. Το συγκεκριμένο που εκδόθηκε από τις εκδόσεις Κέδρος μου κίνησε το ενδιαφέρον και αποφάσισα να το διαβάσω και μετά την γνωριμία μου με τον συγγραφέα.
Η ιστορία ξεκινάει το 1872 στο Παλαμήδι και συγκεκριμένα στις φυλακές του Ναυπλίου. Εκεί συναντάμε δύο θανατοποινίτες που περιμένουν κάθε μέρα το επικείμενο τέλος τους. Αν και είναι δύο ετερόκλητοι χαρακτήρες αποφασίζουν να ανοιχτούν και να μας παρουσιάσουν στιγμές από την ζωή τους. Ο Πάρις είναι ένας Φιλέλληνας που έζησε την αγωνία των Ελλήνων από το Παρίσι και με τον δικό του τρόπο κινητοποιήθηκε και προσπάθησε να βοηθήσει. Σε αντίθεση με τον Λιανό που είναι ένας τραχύς και σκληρός χαρακτήρας που βίωσε τα γεγονότα στο πετσί του.
Ο συγγραφέας με την χρήση της πρωτοπρόσωπης αφήγησης έδωσε αμεσότητα στο κείμενο και ζωντάνια. Δημιούργησε δύο άριστους λογοτεχνικούς χαρακτήρες με βάθος και ουσία. Η πλοκή του βιβλίου ήταν άριστη και αυτό το κατάφερε με την ωραία εναλλαγή του παρελθόντος με το παρόν. Με συνεπήρε η λεπτομερής ανάλυση των συναισθημάτων που βίωναν στο δεσμωτήριο. Αυτό που ξεχώρισα επίσης είναι και η ιστορία του Μπράιγ και του Ντελακρουά που ενσωματώθηκαν στο βασικό θέμα του βιβλίου με αριστοτεχνικό τρόπο.
Ο Φαίδων είναι ένας συγγραφέας που ήρθε για να μείνει καθώς το πρωτόλειο του είναι ένα σπουδαίο βιβλίο που σε κάνει να το αγαπήσεις από την πρώτη σελίδα.
Η Γκιλοτίνα του Ναυπλίου είναι ένα ιστορικό βιβλίο. Βρισκόμαστε στο 1872 στο Μπούρτζι οπου δύο θανατοποινίτες περιμένουν να εκτελεστούν. Στην αναμονή αυτή Ο Πάρις αφηγείται στον Λιανό πώς έφτασε εκεί και ο Λιανός κάνει ακριβώς το ίδιο. Μέσα από τις αναδρομές αυτές ο Φαίδων Κυριακού δημιουργεί δύο άρτιους χαρακτήρες και μία αναπάντεχη φιλία. Η αφήγηση τρέχει σε δύο χρόνους. Από τη μία έχουμε τη φυλακή και και το πώς αντιμετωπίζουν την προσμονή του θανάτου και από την άλλη έχουμε τις αναμνήσεις του παρελθόντος. Μπροστά στο θάνατο οι αναδρομές των ηρώων γίνονται ένας επαναπροσδιορισμός της ζωής που πέρασε, μετράνε τα βήματα που έκαναν μέχρι εδώ και ζυγίζουν αποφάσεις που πλέον φαντάζουν λανθασμένες. Ο συγγραφέας συνδέει αριστοτεχνικά πραγματικά ιστορικά γεγονότα και μυθοπλασία, την κατάσταση που επικρατούσε στην Ευρώπη κατά την Ελληνική επανάσταση και την ίδια στιγμή στην Ελλάδα. Ο Φαίδων έκανε εξαιρετική έρευνα κατά τη συγγραφή του βιβλίου. Είναι ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχω διαβάσει ποτέ. Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι αυτό είναι ένα πρώτο βιβλίο γιατί είναι αψεγάδιαστο. Ο συγγραφέας με τον τρόπο που χρησιμοποιεί τη γλώσσα μεταφέρει τον αναγνώστη σε μία εποχή, σε δύο χώρες, σε μία φυλακή. Ο αναγνώστης περιμένει σαν θανατοποινίτης το τέλος και ταυτίζεται αναπόφευκτα με έναν από τους δύο ήρωες. Το τέλος του βιβλίου ανατρεπτικό- συγκλονιστικό. Η τελευταία πρόταση ειδικά απλά ανατριχιαστική.
Μετά από πολύ καιρό, επιστρέφω σε ιστορικό μυθιστόρημα και είμαι απόλυτα ικανοποιημένος. Μια συγκλονιστική ιστορία που σε κράτα σε εγρήγορση μέχρι την τελευταία λέξη, η οποία μάλιστα δεν προλαβαίνει να ολοκληρωθεί!!! Ο συγγραφέας κάνει μια πραγματικά έντιμη προσπάθεια, να αποδώσει το κλίμα της εποχής και αρκετές από τις περιγραφές είναι συγκλονιστικές. Σίγουρα θα τον παρακολουθώ και στις επόμενες δουλειές του. Θα ήθελα τέλος να σημειώσω μερικά αρνητικά στοιχεία που με απέτρεψαν άλλωστε να βάλω και το 5 στην βαθμολογία : 1.πραγματικά απίστευτος ο λόγος για τον οποίο καταδικάστηκε ο Πάρις, χωρίς μάλιστα να υπάρχει αναφορά στην εξέλιξη της δικής μετά την σύλληψη του. Πολύ δύσκολο να πιστέψει κάνεις ότι δόθηκε θανατική ποινή για τα λόγια κάποιου μεθυσμένου (μεγάλο κενό από πλευράς του συγγραφέα) 2. πολύ βιαστική η εξιστόρηση της τελευταίας περιπέτειας του Λιάννου χωρίς επαρκή αναλυση της εκτέλεσης των μαρτύρων και της σύλληψης του δράστη 3. μεγάλες να αναφορές στις επαφές του Πάρι π.χ. με τον Μπραιγ και καθόλου ανάλυση στιγμών της ζωής του, π.χ. τι έγινε με την εργασία του τελικά. Σε κάθε περίπτωση το συνιστώ ανεπιφύλακτα...!!!
Εξαιρετικό βιβλίο του Φαίδωνα Κυριακού. Μπορώ να πω ότι είμαι ενθουσιασμένη με το βιβλίο του νέου Έλληνα συγγραφέα και αναμένω πολλά από αυτόν, αφού έβαλε πολύ ψηλά τον πήχη. Είναι η ιστορία δύο κρατουμένων θανατοποινιτών στο Παλαμήδη του Ναυπλίου το 1872. Οι δύο φυλακισμένοι μοιράζονται το ίδιο κελί και μέχρι να έρθει η ώρα της ποινής τους και της θανάτωσής τους, διηγούνται ο ένας στον άλλον τις ζωές τους. Έτσι μέσα από τις δικές τους διηγήσεις θα βρεθούμε στην Μήλο και στην ανακάλυψη του αγάλματος της Αφροδίτης και της μεταφοράς του στο Λούβρο, στην σφαγή της Χίου, στο Παρίσι του 19ου αιώνα και στην εφεύρεση στου συστήματος ανάγνωσης Μπράιγ για τους τυφλούς, στην σφαγή του Δήλεσι( την οποία έχει περιγράψει πάρα πολύ ωραία και ο Αιμίλιος Σολωμού). Ο συγγραφέας δεν θα διστάσει να κάνει τα σχόλιά του και για τους εμφύλιους πολέμους που σπάραξαν το νέο ελληνικό κράτος με τον αφορισμό του Οδυσσέα Ανδρούτσου και την γνωστή μοίρα του Κολοκοτρώνη και του Καραϊσκάκη καθώς και τα απαρχαιωμένα μέτρα του ποινικού συστήματος. Αναμένω την συνέχεια από τον Φαίδωνα Κυριακού με μεγάλη χαρά.
Ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα με συναρπαστική πλοκή αλλά και ιστορικά γεγονότα της εποχής που σε καθηλωνουν. Οι δύο πρωταγωνιστές θανατοποινιτες σου κρατούν το ενδιαφέρον από την αρχή θέλοντας να μάθεις περισσότερα για την ζωή και τέλος τους. Ένα βιβλίο υπέροχα γραμμένο που σίγουρα θα σας ενθουσιάσει με τις ανατροπές και το αναπάντεχο τέλος του. Πολλά Συγχαρητήρια στον συγγραφέα Φαίδωνα Κυριακού που μας χάρισε αυτό το θαυμάσιο μυθιστόρημα.!!! Σας το συστήνω ανεπιφύλακτα ελπίζοντας πως θα δούμε και άλλο δημιούργημά του στο μέλλον.
Θεωρώ ότι είναι ένα από τα καλύτερα βιβλία ελληνικής λογοτεχνίας που έχω διαβάσει τα τελευταία χρόνια. Καλή γραφή, παραστατική, με ιστορικά στοιχεία τα οποία είναι σωστά δομημένα στο κείμενο ώστε να μην κουράζουν τον αναγνώστη και 2 ήρωες εντελώς διαφορετικούς αλλά με εξαιρετικό ενδιαφέρον. Αυτό που μου άρεσε περισσότερο είναι ότι τους διαλόγους τους τοποθετεί μέσα στις παραγράφους και όχι ξεχωριστά με αποτέλεσμα να τους "ζεις " πραγματικά.