Το πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ - Ένας ιδιόρρυθμος δικομματισμός

by Θανάσης Διαμαντόπουλος

Ένα καινούριο κράτος, μια παλιά δημοκρατία. Δεκατρείς αποικίες-"επαρχίες" του βρετανικού στέμματος, που έγιναν η ισχυρότερη δύναμη της υφηλίου. Ένα οιονεί μοναρχικό μοντέλο αιρετής εξουσίας, που επελέγη ως σύμβολο εθνικής ταυτότητας και ως αντίβαρο στις εξουσίες του κληρονομικού άρχοντα της μητρόπολης. Μια αδύναμη και πολλαπλά οριοθετημένη κεντρική εξουσία, επιστεφόμενη από έναν παντοδύναμο πρόεδρο, το μόνο ουσιαστικά εθνικό αιρετό όργανο ενός ομοσπονδιακού πολιτικού μορφώματος. Μια χώρα, επίσης, συχνά πρόθυμη να πραγματοποιεί επίδειξη δύναμης, αλλά πάντα έτοιμη για σπονδές στον φιλελεύθερο ιδεαλισμό. Μια κοινωνία, τέλος, με αναρίθμητες ταυτότητες, ετερότητες και πολυειδείς βιοποικιλότητες, οι οποίες ωστόσο σχεδόν πάντα εκφράζονταν πολιτικά μέσα από δύο μόνο δεσπόζουσες πολιτικές δυνάμεις.
Αυτές τις ιδιαιτερότητες του πολιτικού συστήματος των ΗΠΑ, κυρίως δε τον σταθερά δικομματικό του χαρακτήρα, επιχειρεί να ερμηνεύσει το παρόν έργο. Επιπρόσθετα, σε ένα βασικό παράρτημα, ο συγγραφέας διερευνά τη σκοπιμότητα, τη δυνατότητα και τις προϋποθέσεις "μεταμόσχευσης" του προεδρικού μοντέλου δημοκρατίας στη χώρα μας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Αναγνώριση οφειλομένων
Προβληματική και διάγραμμα του έργου
Εισαγωγικό κεφάλαιο
Α. Περί δικομματισμού
Β. Ο δικομματισμός των ΗΠΑ
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Πορεία, διαμόρφωση και μετεξέλιξη του αμερικανικού δικομματισμού
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: Ερμηνεία του αμερικανικού δικομματισμού
Α. Κοινωνικοϊστορικοί παράγοντες
Β. Θεσμικοί και πολιτικοί παράγοντες
α. Ο προεδρικός θεσμός: λειτουργία και εκλογή
β. Η φύση των κομμάτων στις προεδρικές -και ομοσπονδιακές- δημοκρατίες
γ. Οι προκριματικές εκλογές (primaries) και η "ανοικτή" πολιτική ζωή
δ. Τα εξειδικευμένα θεσμικά εμπόδια στην ανάπτυξη "τρίτων" κομμάτων
ε. Το πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα σε μια χώρα χωρίς κυρίαρχη πολιτισμική ταυτότητα
Γενικό Συμπέρασμα
Παραρτήματα
Παράρτημα 1ο: Προεδρικό σύστημα στην Ελλάδα; Στοχασμοί για μια εναλλακτική θεσμική αρχιτεκτονική
Εισαγωγικές επισημάνσεις
Μέρος πρώτο
Ι. Γενικοί προβληματισμοί για την προεδρική δημοκρατία
II. Ο κίνδυνος της σύγχυσης: το ημιπροεδρικό σύστημα
Μέρος δεύτερο
Επιλεκτική βιβλιογραφία
Παράρτημα 2ο: Η εκλογή του Προέδρου των ΗΠΑ: Τυπικά έμμεση, de facto άμεση
Παράρτημα 3ο: Η προεδρική ισχύς στις ΗΠΑ
και στη Γαλλία: Συγκριτική προσέγγιση
Παράρτημα 4ο: Πρόεδροι των ΗΠΑ
Παράρτημα 5ο: Πολιτείες των ΗΠΑ
Βιβλιογραφία
Άλλα έργα του συγγραφέα
Ευρετήριο κύριων ονομάτων
Ευρετήριο πολιτειών

264 pages, Paperback

Published September 1, 2012

About the author

Ο Θανάσης Διαμαντόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα τον Αύγουστο του 1951. Πτυχιούχος της Νομικής Αθηνών (αρχικά του νομικού, μετέπειτα του "πολιτικού" τμήματος) καθώς και της Φιλοσοφικής Αθηνών (τμήματος ΦΠΨ, κατεύθυνσης Ψυχολογίας), μεταπτυχιακός διπλωματούχος (D.Ε.Α.) και διδάκτορας πολιτικής επιστήμης του Πανεπιστημίου Paris I - Σορβόνης (στα Συγκριτικά Πολιτικά Συστήματα), διδάσκει στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και, ως προσκεκλημένος καθηγητής, στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών της Λίλλης.

Ειδικεύεται στη θεωρία των πολιτικών κομμάτων-κομματικών συστημάτων, όπως επίσης στην ελληνική πολιτική ζωή του 20ού αιώνα και στα εκλογικά συστήματα.

Έχει συνεργασθεί επί χρόνια, ως πολιτικός σχολιαστής-αναλυτής, με την "Καθημερινή", τον "Οικονομικό Ταχυδρόμο", τον "Τύπο της Κυριακής" και το ραδιοσταθμό "Αθήνα-9.84". Είναι συγγραφέας πολλών βιβλίων με θέμα την εξουσία, τα πολιτικά κόμματα και τη σύγχρονη ελληνική πολιτική.