Schuldig

by Jannah Loontjens

Als Jannah Loontjens besluit om kerst niet met haar moeder te vieren, voelt ze zich bezwaard. Hoe moet ze dit tegen haar moeder zeggen? Waar komt dit schuldgevoel vandaan?

In Schuldig. Een verkenning van mijn geweten onderzoekt Loontjens aan de hand van filosofen en schrijvers de verschillende soorten schuldgevoel die haar leven lijken te beheersen. Deze gevoelens hebben niet alleen betrekking op haar moeder, maar ook op haar geliefden, kinderen, de toestand van de wereld of, na dat ene glas wijn te veel, op haar eigen lijf. Ondertussen escaleert de situatie met haar moeder. Is verzoening mogelijk?

Met dit even erudiete als ontwapende geschrift voegt Jannah Loontjens een loot toe aan de stam van haar rijke oeuvre.

Genres: Philosophy

240 pages, Paperback

First published January 1, 2020

About the author

Jannah Loontjens (1974) is schrijfster, dichteres en filosofe. Ze werd geboren in Denemarken en woonde als kind in Zweden.

Reviews

[Florine · Rating 4 out of 5]

Een mooie combinatie van het persoonlijke en de algemeen menselijke psyche. Loontjes eigen ideeën en ervaringen, aangevuld met filosofen en andere denkers hebben mij inzicht gegeven in wat schuld is en kan zijn. En het was zeker ook herkenbaar, mijn eigen schuld, gedrag, valkuilen en wens om daarin anders te kunnen zijn.

[Bart Dhondt · Rating 5 out of 5]

Ik raad het iedereen aan. Jannah Loontjens neemt je mee op een reis doorheen haar eigen leven op zoek naar antwoorden. Ze laat zich daarbij helpen door verschillende grote denkers. Ze raakt antwoorden aan, maar die zijn nooit helemaal sluitend.

Het is een zoektocht en vooral een genoegen om mee te kunnen “reizen” met haar. Ik herken me in veel van de vragen waarmee ze worstelt. Ze plaatst deze super helder in een historisch/socio-cultureel kader. Ze schrijft enorm toegankelijk. Het boek leest dan ook als een trein of eerder als een lange avond op café met een goede vriend/vriendin.

Wat een straffe schrijfster. Zo’n lef om zichzelf helemaal bloot te geven. Ik ben er haar zeer dankbaar voor. Het was het eerste dat ik van haar las en ben zeer benieuwd naar haar ander werk.

[JannieTr · Rating 4 out of 5]

Jannah Loontjens (1974) is in Denemarken geboren. Ze groeide op in Zweden en Nederland en studeerde filosofie. Naast dicht- en essaybundels publiceerde ze 4 romans. Schuldig is een introspectieve zoektocht naar de redenen voor haar voortdurende schuldgevoelens. De ondertitel luidt dan ook: Een verkenning van mijn geweten.

Aan de hand van een dilemma over het kerstbezoek aan haar moeder neemt Loontjens ons mee op een zoektocht door haar leven. Haar moeder woont alleen in Frankrijk en verwacht dat Jannah met haar kinderen de kerst bij haar door komt brengen. Maar daar voelt ze niet veel voor. Ze gaat liever naar haar tante in Nederland die haar ook uitnodigde. Ze weet niet hoe ze het haar moeder moet vertellen, omdat ze er vanuit gaat dat die teleurgesteld en/of boos zal zijn. Niet alleen omdat ze niet komt, maar ook omdat ze dan wel naar haar moeders zuster gaat. Het boek begint ermee dat Jannah zich af gaat vragen waar dat eeuwige schuldgevoel toch vandaan komt.

Om dat te onderzoeken, blikt ze terug op haar leven. Haar jeugd in Zweden, de scheiding van haar ouders. De verhuizing naar Nederland, haar middelbare schooltijd en recalcitrante pubertijd. De vrijgevochten periode daarna, waarbij ze zich danig in de nesten werkt. Een gewelddadige relatie waar ze maar moeilijk uit kan breken. Tot en met het huidige tijdperk, waarin het klimaat onder druk staat en er maatschappelijke problemen zijn. Met steeds dezelfde vragen: waarom voelt ze zich toch altijd overal schuldig over? En waarom over sommige zaken juist helemaal niet? Is dat reëel, is dat nodig? Kan ze daar vanaf komen?

Ze gaat te rade bij filosofen en psychoanalytici. Duikt in haar familiegeschiedenis. Is het erfelijk? Of misschien zelfs cultureel bepaald door de religieuze grondslagen van onze maatschappij? En steeds komt het dilemma van de kerstbijeenkomst terug, als een spannende rode draad in het betoog. Ze bevraagt tenslotte haar moeder over diens schuldgevoelens. Het laatste hoofdstuk heeft de titel: Verzoening, met daaronder: misschien het meest met mezelf.

Dit zeer persoonlijke verhaal is op een aantrekkelijke manier geschreven. Het verveelt nergens en is niet te hoog gegrepen voor wie niet thuis is in de filosofie of psychologie. Het boeit en biedt herkenningspunten. Voor mij althans. Mijns inziens hebben vrouwen ook vaker schuldgevoelens dan mannen. Maar misschien vergis ik me. Het is beslist geen zelfhulpboek in de trant van Hoe word ik mijn schuldgevoelens de baas. Wel zet het aan tot nadenken over het fenomeen. Daarom is het een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in waar schuldgevoelens vandaan (zouden kunnen) komen en hoe daarover door filosofen en psychologen gedacht wordt. En welke invloed ze kunnen hebben op het persoonlijke leven.

Deze recensie verscheen eerder op mijn blog Mijn boekenkast: https://mijnboekenkast.blogspot.com/2...

[Mark Coenen · Rating 4 out of 5]

Mengeling van eigen verhalen en filosofie. Bijzonder interessant. Leve Spinoza!

[Huub · Rating 4 out of 5]

Eerlijke en anekdotische beschouwingen over schuld. Schuld hebben, schuld voelen, particulier en in het algemeen. Het boek geeft stof tot nadenken , iets wat een filosoof-schrijver ook tot doel had dunkt me. Enig puntje dat het geen vijf sterren maakt is dat het soms te breed wordt. In de 238 blz hadden beter enkele onderwerpen meer kunnen worden uitgediept dan nu het geval is.
Maar al met al zal ik er zeker nog eens in terugbladeren.

[Bjarne Gentier · Rating 4 out of 5]

Een bijzonder eerlijke kijk op de betekenis van schuld voor de schrijfster. Met gebruik van haar filosofische achtergrond, redeneert ze haar neurotische houding ten opzichte van haar familieleden. Fijne anekdotes die het boek een extraatje geven maar toch ook altijd een bepaald filosofisch denker aan verbonden.

[Sarah · Rating 3 out of 5]

Zit een beetje tussen drie en vier sterren in. Aan de ene kant mateloos interessant en menselijk, aan de andere kant was ik niet altijd mee in de filosofische verhandelingen. Zet je hoe dan ook wel aan het denken.

[Gini · Rating 3 out of 5]

Heel interessant onderwerp, maar het werd m.i. iets teveel een autobiografie wat me niet echt interesseerde.

[Dieneke · Rating 4 out of 5]

Fijne korte verhalen over schuld.

[Rudi · Rating 4 out of 5]

Ik vond het een mooi boek en soms voelde ik me wat schuldig door een (stukje) mee te kijken in de ziel van de schrijfster, ik vond sommige stukken herkenbaar waardoor ik wat verrast was

[Suzy Q · Rating 3 out of 5]

I

[Ariane DC · Rating 3 out of 5]

Leuk, maar ik had meer praktische verwachtingen. Blijft heel filosofisch. Toch wat opgestoken

[Anika · Rating 2 out of 5]

Voel mij schuldig, omdat ik niet laaiend enthousiast ben over dit boek over schuld!

[Johanna]

Interessante uitwerking van het thema schuldgevoel, op meerdere terreinen. De aanleiding was "wat doen we met kerst"? Persoonlijk en wetenschappelijk tegelijk.