In 2013 verraste David Bowie de wereld, na tien jaar stilte, met de single ‘Where Are We Now?’ Daarin greep hij terug op zijn jaren in een tijd waarin hij zichzelf als artiest hervond, en met ‘Heroes’ een van zijn allergrootste hits schreef.Wat maakt Berlijn tot zo’n bijzondere muziekstad? Leo Blokhuis neemt de lezer mee naar de jaren twintig van de vorige eeuw – de jaren van Marlene Dietrich, Kurt Weill en Bertolt Brecht, maar ook de tijd van de eerste experimenten met elektronische muziek. Het naziregime maakt hier in de jaren dertig rigoureus een einde aan. Duitsland wordt het land van de schlagers. In de jaren zestig ontstaat, onder invloed van de moderne klassieke muziek, de kosmische Musik, ook wel Krautrock genoemd.De succesvolste band is Kraftwerk, en het is hun werk dat Bowie verleidt om naar Berlijn te gaan. En Bowie zet een nieuwe generatie artiesten – zoals Nick Cave, Depeche Mode en U2 – ertoe aan om hun artistieke inspiratie ook in Berlijn te zoeken.In Berlijn laat Blokhuis op zeer onderhoudende wijze zien hoe, tegen de achtergrond van politiek en geschiedenis, Berlijn eenbakermat wordt van een bijzondere muzikale revolutie.
Leo Blokhuis is de auteur van Grijsgedraaid (30.000 exemplaren verkocht) en Het Plaatjesboek. Tien jaar lang maakte hij samen met Jan Douwe Kroeske De 2 meter sessies. Hij maakt samen met Mart Smeets het radioprogramma For the Record en heeft een radioprogramma op KX Radio. Met Matthijs van Nieuwkerk presenteert hij het televisieprogramma Top 2000 a gogo. Samen schreven zij het Klein abc van de popmuziek.
In voorjaar 2009 stond hij, samen met Ricky Koole, in de theaters met de voorstelling Harmonium. In 2010 speelde hij, wederom samen met Ricky Koole, een theatervoorstelling, Laagland. In 2012 en 2013 tourde hij door Nederland met de theatervoorstelling The Band, Music From Big Pink To The Last Waltz.
In 2013 schreef hij met Electrifying Berlijn het geschenk voor de Week van het Luisterboek 2013, dat hij ook zelf insprak.
Weer een leuk, leerzaam en erg aanstekelijk geschreven boek van Leo Blokhuis. Dit keer eens niet de westcoast pop of de zuidelijke countrysoul, maar het experiment en de elektronica van Berlijn.
Natuurlijk, David Bowie prominent op de voorkant. Een eyecatcher en befaamd vanwege z’n Berlijn-trilogie. Het verhaal is echter een stuk breder getrokken en laat grofweg een eeuw (pop)muzikale ontwikkeling zien in Duitsland en dan met name Berlijn. De periode van kort na WO I tot aan nu, waarbij er dwarsverbanden worden gelegd met beeldende kunst, klassieke muziek, theater en politiek. De stad waar het een tijdlang allemaal gebeurt in Europa en die een grote aantrekkingskracht heeft op heel veel muzikanten en kunstenaars wereldwijd.
Misschien wel het knapste is dat Blokhuis experimentele muziek op een hele toegankelijke wijze weet te brengen voor een groot publiek. Geschreven vanuit z’n enthousiasme en eigen muzikale ontdekkingsreizen. Als zoon van een predikant met een voorliefde voor Luther reden ze op vakantie vaak ellenlange stukken door Duitsland, wat de liefde voor aanvankelijk de Berlijnse Bowie heeft aangewakkerd.
Uiteraard krijgt de lezer een onuitputtelijke stroom aan feiten, weetjes en trivia, waarvan een deel voor de doorgewinterde popliefhebber wellicht bekend is. Aardig om bijvoorbeeld te lezen over de missing links tussen Iggy Pop, Bowie, Joy Division en Dostojevski.
Het interessante is echter dat er verbanden worden gelegd en puzzelstukjes vallen daardoor op hun plek. Muzikale ontwikkelingen door de decennia heen en kruisbestuivingen tussen genres worden uitgestippeld. Van experimentele klassieke muziek tot vroege elektronica en primitieve synthesizers tot Kraftwerk, krautrock, disco, hiphop en techno.
Muziek van Neu!, Amon Düül, Harmonia, Varèse, Schönberg, Stockhausen, Einstürzende Neubauten en Faust, om maar eens een paar dwarsstraten te noemen, lijken opeens allemaal heel logisch te klinken en in het grotere plaatje te passen. En dat terwijl het vaak bepaald niet de makkelijkste muziek is om te beluisteren.
En Don Leo verdient alleen al een pluim om een legendarische band als The Monks uit de vergetelheid te trekken. De Amerikaanse leger-band, gestationeerd in Duitsland en compromisloos in z’n aanpak. Protopunk in 1965 en van grote invloed op persoonlijke favoriet The Velvet Underground. Waiting for the Man van de Velvets is dan weer de basis voor Heroes van Bowie.
Het grootste manco aan het geheel vind ik dat alles slechts heel kort wordt aangestipt. Je blijft daardoor met een wat onvoldaan gevoel achter. Kan haast ook niet anders in een boekje van ruim tweehonderd bladzijden en met zo’n lange en invloedrijke periode. Aan de andere kant nodigt het daardoor uit om bepaalde aspecten of periodes verder te onderzoeken en platen met een hernieuwde blik te beluisteren.
Berlijn blijkt meer dan Bowie, Bowie en Bowie. De vroege Krautrock, of in Blokhuis' woorden, de 'kosmische' Duitse muziek, komt uitgebreid aan de orde. De Neue Deutsche Welle waar ik in jaren '80 als een blok voor viel blijkt een wat ondergesneeuwd kindje, maar misschien was die stroming uiteindelijk ook weer niet zo verschrikkelijk bijzonder. De vele pagina's Bowie werpen weer een nieuw licht op de zanger. Het verrassendst aan Berlijn vond ik de fijne beschouwing van het mondaine Berlijnse artistieke leven in het Interbellum. Zoals over Schönberg, wiens Erklärte Nacht ik meteen maar weer eens op de platenspeler legde. Fijn om dit verhaal eens consistent bij elkaar te zien in uiterst leesbare vorm.
jaaaahaaaa fenomenaal vet boek: een reis met beide beentjes op de grond in het duitse kapitool maar door de tijd! van gouwe ouwe jaren twintig tot hedendaagse herrie. wat is er veel gebeurd in de tussentijd! er is ontdekt en gedanst en mislukt en gehoord en gesnoven en uitgevonden!
het boek is doorspekt met leuke persoonlijk anecdotes, plaatjes van posters of album covers en lijntekeningen van grootse helden. zowaar een multimodale ervaring om dit boek te lezen als je nummer voor nummer meeluisterd met het vallen van namen.
Een verzameling grotendeels overbekende muziekfeitjes vakkundig samengebracht door popprofessor Leo Blokhuis. Voor een goed begrip van de ‘kosmische Musik’ is de blik op Berlijn wat beperkt en iets meer context van twintigste-eeuws Duitsland was welkom geweest. Al met al weinig nieuws onder de zon, maar het las wel prettig weg. 2,5 sterren.
Het is al vanaf bladzijde 3 duidelijk dat Leo Blokhuis zichzelf vooral heel interessant vindt, maar verder wel een leuk inleidend boek. Groot minpunt zijn de laatste 2 hoofdstukken waar Blokhuis door de mand valt, als hij toch verdomd weinig over techno kan vertellen.
Er zijn op Goodreads wat negatieve dingen gezegd over dit boek, maar ik heb het met veel plezier gelezen. Een sterke opbouw, goede voorbeelden, fraaie illustraties en voor mij veel nieuwe informatie. Ik luister niet veel naar popmuziek, maar Blokhuis heeft mij door zijn enthousiasme laten kennismaken met een aantal interessante bands en muzikanten waar ik zelfs nog nooit van had gehoord. Prima als zo'n kenner je even bij de hand neemt en je meteen naar de belangrijkste albums toe leidt. Dat David Bowie, hoe goed ook, in het boek onevenredig veel aandacht krijgt neem ik dan maar voor lief. De voorgeschiedenis in Berlijn was voor mij iets meer bekend, maar ook dit onderwerp bevatte informatie die nieuw was voor mij. Ik zou dit boek zonder aarzelen aanraden aan lezers met interesse in Berlijn, muziek en geschiedenis.
Blokhuis kan de rode draad prettig beschrijven. Maar wat is het tekstueel kort! Leuk al die plaatjes tussendoor, maar het is ook om te verbloemen dat er weinig valt te lezen. Vormgeving is liefdeloos en slordig, hier had zoveel meer ingezeten. Komt zo over als haastwerk.
Heerlijk boek over muziek invloeden uit Berlijn. Ik was al fan van Blokhuis’ muzieksamenstellingen. Dit boek is een prachtige toevoeging. Hoop dat ook hier een playlist van komt.
Wel aardig boek om te lezen over de componisten, de vernieuwers die er actief waren. Alles komt langs van Mahler tot aan Bowie. Het begint en eindigt natuurlijk allemaal bij Heroes.
Goed te lezen en informatief. Leo blijft gelukkig ver vandaan bij de vaak gebruikelijke 'antisocialistische' tirades waarmee je een boek met deze titel ook zou kunnen vullen..