Gas: Het verhaal van een Nederlandse bodemschat

by Emiel Hakkenes

De ontdekking van aardgas in de bodem, in 1959, zette de provincie Groningen in vuur en vlam: eindelijk zou deze arme regio ook delen in de rijkdom. Het bleek ijdele hoop – de opbrengsten van het aardgas gingen aan de Groningers voorbij. Nu de gaswinning na ruim zestig jaar stopt, blijven zij achter met de ellende van een bevende aarde die huizen vernielt. Gas schetst de dromen en daden van de mensen die de loop van de geschiedenis van het Nederlandse gas hebben bepaald, soms tegen wil en dank: de Belg die het Nederlandse gasgeheim onthulde, de premier die dankzij het aardgas zijn kabinet redde, de klokkenluider die niet werd geloofd. Een ontluisterend en soms grimmig verhaal van dode bomen, koppige jonkheren en inwoners van Groningen met scheuren in hun huis en in hun hart.

347 pages, Paperback

Published January 1, 2020

Reviews

[Elisa Goudriaan · Rating 4 out of 5]

Goed geschreven, als een roman, en ondertussen word je heel veel wijzer over de Groninger gaswinning en verschillende perspectieven daarop, door de jaren heen. Van 1923 tot nu! Hakkenes heeft zich grondig gedocumenteerd met archiefonderzoek, secundaire literatuur en interviews en dit alles komt het boek ten goede.

[Sonny Spek · Rating 5 out of 5]

Dit boek zou verplichte kost moeten zijn voor alle studenten politicologie en/of bestuurskunde. Het geeft verschillende perspectieven rond de gaswinning in Groningen en is een samenvatting van de Nederlandse politiek en bestuurlijk handelen in dit land. De eerdere Nederlandse trots dat we konden werken met een betaalbare en ruim voorradige brandstof uit eigen bodem maakt langzaam plaats voor de ongerustheid rond de aardbevingen. Komend jaar beginnen de voorbereidingen voor de parlementaire enquête rond 'Groningen' en het boek helpt goed om de verschillende perspectieven naar voren te brengen. Een vertraagde toeslagenaffaire en lang niet altijd met de slechte intenties.

De wereld is niet zwart-wit.

[Jaap Meindersma · Rating 3 out of 5]

Interessant boek over de geschiedenis van de gaswinning en de consequenties daarvan in Nederland. De opzet- om het te beschrijven via individuele spelers in die geschiedenis - houdt de vaart in het boek. Maar leidt ook tot heel veel verdiepingsvragen. Wat was de rol van de Gasunie en de NAM precies? Hoe ver strijkt de macht van de internationale aandeelhouders? Welke bewuste rol heeft de rijksoverheid gespeeld om Nederland aan het gas te helpen? Waarom ging het zo moeizaam met de uitvoeringsmaatregelen in Groningen... kortom: het wachten is op de parlementaire enquetecommissie.

[Jorg · Rating 4 out of 5]

Een belangrijk boek over een belangrijk onderwerp. Wel een met flinke mitsen en maren. Hakkenes noemt zijn boek een geschiedenis van de gaswinning, maar als historicus roept dit boek veel meer vragen op dan dat het antwoorden biedt. De keuze voor het subjectieve: de persoon centraal, is goed te begrijpen, omdat dit thema bij uitstek persoonlijk is (geworden). Echter, door nauwelijks context te geven en bronnen klakkeloos te citeren heeft het boek al snel het leesgevoel van een grote aanklacht. Het lijkt soms of alles een bewuste actie tegen Groningen was. Ook sluipt er zo een pad afhankelijkheid in het verhaal; alsof de uitkomst altijd zo was geweest. Uiteindelijk staat de gekozen vorm m het meest tegen aan het boek. (Voor de volledigheid: Een aanklacht is wellicht wel terecht, maar wees dan ook duidelijk daarover.) Al met al een boek dat zeker het lezen waard is als je meer wilt weten over gaswinning in Nederland en de aardbevingen in Groningen.

[Iris van den Brand · Rating 4 out of 5]

Ik heb al veel boeken gelezen over de gasproblematiek in Groningen maar dit is bij uitstek de beste. Het belicht een persoonlijke en meeslepende geschiedenis waarbij de key figures (volgens Hakkenes) worden uitgelicht. Van de welbekende minister Eric Wiebes naar de minder bekende Melissa Dales, geestelijk verzorgster binnen aardbevingen gedupeerden. Ook de wijze waarop hij schrijft, laat je doorlezen maar brengt het schrijnende verhaal ook echt bij je binnen. Je maakt mee wat men al jaren moet meemaken. De geschiedenis, de verhalen, de zinnen en de woorden maken dit tot een naar mijn inziens een goed boek.

[Katja Smit · Rating 3 out of 5]

Dit boek geeft inzicht in besluitvorming, politiek en persoonlijke ervaringen rond de Groningse gaswinning. Vanuit verschillende perspectieven wordt een blik geworpen op heden en verleden. Je wordt er niet vrolijk van. En je vertrouwen in de Haagse politiek neemt er ook niet door toe. Maar het boek is de moeite van het lezen waard, omdat het meer dan tijd is voor waarheid en gerechtigheid.

[Jeroen Somhorst · Rating 3 out of 5]

Dit boek gekocht na een tip in de podcast 'Alle geschiedenis ooit'. Ik verwachte een droog feitenrelaas over de historie van dit dossier maar trof een in roman vorm opgeschreven feitenrelaas. En dat werkt heel erg fijn. Omdat elk hoofdstuk een andere hoofdpersoon bespreekt krijg je de historie van diverse kanten mee.

Het boek doet uit de doeken hoe diverse instanties en overheden op een of meerdere plekken hebben gefaald en geeft ook goed aan dit niet iets is van de afgelopen 10 ~ 20 jaar maar al een zeer lang dossier is.

Wil je meer weten over het Groninger gas en de historie hiervan dan is dit boek zeer aan te raden.