What do you think?
Rate this book
Сама
Роман Сама представља тек почетком 20. века обелодањени рукопис из заоставштине Милке Жицине, тематски је везаним за њено најтеже интимно страдање, боравак у „самици“ током истражног поступка Главњачи. Овај рукопис сматра се увертиром за роман Све, све, све и заједно са њим јединственим сведочанством о страдању поводом ИБ-резолуције. Оба рукописа написана су већ седамдесетих година 20. века, али их је ауторка, у страху од репресије, скривала. Текстови су после њене смрти први пут изашли у часописима Дневник (1993) и Летопис Матице српске (1998).
132 pages, Paperback
First published January 1, 2009
8 people want to read
About the author
Milka Žicina
8 booksMilka Žicina was born in 1902 in the village of Prčva near Nova Gradiška.
She comes from a poor peasant family, and as a young girl, she worked as a maid.
Milka worked in Belgrade, Vienna, and Paris, where she connected with French trade unionists. In Paris, she meets her husband Ilija Sakic, and the couple was expelled to Belgium due to subversive leftist activities.
In 1940, they returned to Yugoslavia, where they spent WW2 hiding from the German occupation force. After the war, she became a member of the Communist Party of Yugoslavia.
After 1948, relations between Yugoslavia and the Soviet Union were severed, and in 1951, she was arrested on charges of collaborating with the Information Bureau of the Communist and Workers' Parties.
She was sentenced to eight years and was released after five years in prison.
She continued to live with her husband in Belgrade until her death in 1984.
Milka Žicina has published six novels, mostly dealing with social issues and the experience of working-class women, and with her experience as a political prisoner.
She comes from a poor peasant family, and as a young girl, she worked as a maid.
Milka worked in Belgrade, Vienna, and Paris, where she connected with French trade unionists. In Paris, she meets her husband Ilija Sakic, and the couple was expelled to Belgium due to subversive leftist activities.
In 1940, they returned to Yugoslavia, where they spent WW2 hiding from the German occupation force. After the war, she became a member of the Communist Party of Yugoslavia.
After 1948, relations between Yugoslavia and the Soviet Union were severed, and in 1951, she was arrested on charges of collaborating with the Information Bureau of the Communist and Workers' Parties.
She was sentenced to eight years and was released after five years in prison.
She continued to live with her husband in Belgrade until her death in 1984.
Milka Žicina has published six novels, mostly dealing with social issues and the experience of working-class women, and with her experience as a political prisoner.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
October 25, 2023
Presna autobiografska egzistencijalna matrica - petnaestinu dana u samici*
u Glavnjači** - najprirodnije je stanište za esejizam. Žicina je unekoliko Isidorina utamničena saputnica (Može li se pripovedati aspirinom?), što se, primera radi, prepoznaje u meditacijama nad brojevima prve desetice, razmišljanjima o vremenu (Vreme se jedino ne može uhapsiti, ali zato zidove možemo okrunjivati predviđenim vremenom. Pri tom, bolje je ne lupati recke za dane, već temporalno curenje prevoditi u sate) ili recimo u davinčijevskoj ekfrazi koja otpotičinje (p)o(d)smehom čuvara a smešava u sebi Mona Lizu, Bahusa i grožde. Esejizam će sledstveno biti osiromašen, osim ako niste uživalac u umetnosti.
Samičko-ćelijska stvarnost upravlja misaonom "cikcakolikošću"***, odvlačeći je u refleksivnost (koja je ovde uvek i praktične prirode) ili u reminiscente fabulativne džepove.**** Kroz njih se uvlačimo asocijativno, "madlenički", premda bi se odomaćenom čitaocu ovim ponajpre aludiralo na socijalno-literarnog sapatnika Žicinom svetonazoru bližem, udišući paradoksalno na taj način stvarnost. Tako ono što je za Braninog Bajkića tup lopte ["Pokošeno polje"], ovde su različiti zvukovi koji, iako prigušeni slepim zidovima, dopiru. Naravno, evokativni okidači mogu biti i sasvim određene reči ili detalji [Kravo, prvo na tebe mislim!]. Nakraj svega, međutim, opet je robljenje: težački život i socijalna obespravljenost. Ali zato je sasvim poželjno svađati se sa drugima preko sebe. Simpatično je, stoga, kako besni i potiskuje na lajtmotivski dučićevsko-buržoaski stih o vitorogom mesecu (na čijem je dnu, gle čuda, proticanje vremena) i personama non grata privatne povesti (Spužićka, Adlerica). Štaviše, to joj je jasan dokaz da je i dalje pri sebi: "Sa nestankom ljudi, nestaje i mene."
Samstvovanje u teskobi - ćumez s dijagonalom od šest koraka, onakvih kao da se balansira na brvnu - diriguje narativnim ritmom, razotkriva psiho-fizička stanja pripovedačice. Naveliko se Žicina raspravlja sa zidovima, druguje s muvom... Misaona rastemperovanost povremeno umrtvi, uspava, unenormaljuje samo da bi efektnije tresnula direktom onda kada realije prodru i zaseku fabularnu zanesenost. Kao bljesak sijalice nakon dugotrajnog mraka.***** Stoga mi pojedine sirovosti "Same" ni najmanje ne smetaju, baš zato što potpadaju pod psiho-emotivnu mutninu ili je to ipak do autobiografske verodostojnosti. Čemu onda upeglavanje!
*Ćorka je bio sleng-označitelj za ćeliju bez prozora predviđenu za jednog zatvorenika. Tek kasnije proširio je semantički opseg na čitav zatvor.
**Svoje sleng-ime Uprava grada Beograda dobila je na istovetan, metonimijski transfer kao i ćorka. Glavnjača=kolektivna tamnica. U ironijskoj vizuri, zatvor bi u ateističko-komunističkoj sferi mogao predstavljati isto ono što su za monaško-otšelničku tradiciju bili opštežiće, skit i kelija.
*** "Misli se bez reda lepe jedna za drugu, sve je smolasto."
****Onaj o odrastanju u 9-članoj porodici na železničkoj vaktarni, o ocu otpravniku i čuvaru pruge, o drugačijosti i duelima sa paorskom decom urezuje se. Slutim da bi se, po afinitetu, jedna istrulela pomorandža (uz koješta drugog: dlaku svetla, pramen DDT-a umesto zraka, treščicu u potklobučenom zidu, čvor na parketu) prilepila uz Brodolome. :)
***** To mogu biti i naglo povlačenje mandala ili virke na vratima, prekor čuvara da ne brunda naglas sama sa sobom,...
u Glavnjači** - najprirodnije je stanište za esejizam. Žicina je unekoliko Isidorina utamničena saputnica (Može li se pripovedati aspirinom?), što se, primera radi, prepoznaje u meditacijama nad brojevima prve desetice, razmišljanjima o vremenu (Vreme se jedino ne može uhapsiti, ali zato zidove možemo okrunjivati predviđenim vremenom. Pri tom, bolje je ne lupati recke za dane, već temporalno curenje prevoditi u sate) ili recimo u davinčijevskoj ekfrazi koja otpotičinje (p)o(d)smehom čuvara a smešava u sebi Mona Lizu, Bahusa i grožde. Esejizam će sledstveno biti osiromašen, osim ako niste uživalac u umetnosti.
Samičko-ćelijska stvarnost upravlja misaonom "cikcakolikošću"***, odvlačeći je u refleksivnost (koja je ovde uvek i praktične prirode) ili u reminiscente fabulativne džepove.**** Kroz njih se uvlačimo asocijativno, "madlenički", premda bi se odomaćenom čitaocu ovim ponajpre aludiralo na socijalno-literarnog sapatnika Žicinom svetonazoru bližem, udišući paradoksalno na taj način stvarnost. Tako ono što je za Braninog Bajkića tup lopte ["Pokošeno polje"], ovde su različiti zvukovi koji, iako prigušeni slepim zidovima, dopiru. Naravno, evokativni okidači mogu biti i sasvim određene reči ili detalji [Kravo, prvo na tebe mislim!]. Nakraj svega, međutim, opet je robljenje: težački život i socijalna obespravljenost. Ali zato je sasvim poželjno svađati se sa drugima preko sebe. Simpatično je, stoga, kako besni i potiskuje na lajtmotivski dučićevsko-buržoaski stih o vitorogom mesecu (na čijem je dnu, gle čuda, proticanje vremena) i personama non grata privatne povesti (Spužićka, Adlerica). Štaviše, to joj je jasan dokaz da je i dalje pri sebi: "Sa nestankom ljudi, nestaje i mene."
Samstvovanje u teskobi - ćumez s dijagonalom od šest koraka, onakvih kao da se balansira na brvnu - diriguje narativnim ritmom, razotkriva psiho-fizička stanja pripovedačice. Naveliko se Žicina raspravlja sa zidovima, druguje s muvom... Misaona rastemperovanost povremeno umrtvi, uspava, unenormaljuje samo da bi efektnije tresnula direktom onda kada realije prodru i zaseku fabularnu zanesenost. Kao bljesak sijalice nakon dugotrajnog mraka.***** Stoga mi pojedine sirovosti "Same" ni najmanje ne smetaju, baš zato što potpadaju pod psiho-emotivnu mutninu ili je to ipak do autobiografske verodostojnosti. Čemu onda upeglavanje!
*Ćorka je bio sleng-označitelj za ćeliju bez prozora predviđenu za jednog zatvorenika. Tek kasnije proširio je semantički opseg na čitav zatvor.
**Svoje sleng-ime Uprava grada Beograda dobila je na istovetan, metonimijski transfer kao i ćorka. Glavnjača=kolektivna tamnica. U ironijskoj vizuri, zatvor bi u ateističko-komunističkoj sferi mogao predstavljati isto ono što su za monaško-otšelničku tradiciju bili opštežiće, skit i kelija.
*** "Misli se bez reda lepe jedna za drugu, sve je smolasto."
****Onaj o odrastanju u 9-članoj porodici na železničkoj vaktarni, o ocu otpravniku i čuvaru pruge, o drugačijosti i duelima sa paorskom decom urezuje se. Slutim da bi se, po afinitetu, jedna istrulela pomorandža (uz koješta drugog: dlaku svetla, pramen DDT-a umesto zraka, treščicu u potklobučenom zidu, čvor na parketu) prilepila uz Brodolome. :)
***** To mogu biti i naglo povlačenje mandala ili virke na vratima, prekor čuvara da ne brunda naglas sama sa sobom,...
Displaying 1 of 1 review