Τι καθιστά την προφορική ιστορία διαφορετική - Ομιλία, Γραφή και Ανάμνηση

by Alessandro Portelli, Βάσια Λέκκα (Translator )

Ο ιταλός ιστορικός Alessandro Portelli, ηγετική μορφή διεθνώς του κλάδου της προφορικής ιστορίας, συνέβαλε τα μέγιστα όχι μόνο στην εδραίωσή του, αλλά ανανέωσε μεθοδολογικά και πρακτικά το ίδιο το πεδίο του με την έμφαση που έδινε στη λογοτεχνικότητα των προφορικών μαρτυριών, μέσω της οποίας αναδύεται όχι μόνο το νόημα των ιστορικών συμβάντων, αλλά και η υποκειμενικότητα όσων τα βίωσαν. Ο Portelli κατέδειξε τη σημασία που διαδραματίζει για τη διάσωση της ιστορικής μνήμης και για την πιο σφαιρική γνώση της ιστορίας η επανερμηνεία των ιστορικών γεγονότων μέσω της ανάμνησης των αφηγητών. Για τον Portelli, τα ολισθήματα, οι συνειρμικές συνδέσεις, ακόμη και τα "λάθη" στην αφήγηση αποκαλύπτουν την ιστορική πραγματικότητα. Αυτή η μεθοδολογική καινοτομία αναδεικνύει τον πρωταρχικό ρόλο της "υποκειμενικής" ανάμνησης στη διαμόρφωση και συγκρότηση της "αντικειμενικής" ιστορικής μνήμης.

63 pages

First published October 18, 2007

About the author

Alessandro Portelli, nato a Roma nel 1942, è considerato tra i fondatori della storia orale. Professore di Letteratura angloamericana all’Università «La Sapienza» di Roma, ha fondato e presiede il circolo Gianni Bosio per la conoscenza critica e la presenza alternativa delle culture popolari. Collabora con la Casa della Memoria e della Storia di Roma e con «il manifesto», «Liberazione» e «l’Unità».

Reviews

[foteini_dl · Rating 3 out of 5]

[3.5*]
Αυτό το βιβλίο είναι μια μικρή* συλλογή δύο άρθρων του Αλεσάντρο Πορτέλι, μπροστάρη της προφορικής ιστορίας. Μέσα από τα άρθρα φαίνεται η λογοτεχνική αξία του προφορικού λόγου, ακόμα και αν έχει τόσα κενά, τόσες εντάσεις, τόσες συνειρμικές συνδέσεις. Ή μάλλον, ακριβώς για αυτούς τους λόγους.

Ο Πορτέλι δείχνει πώς ο προφορικός λόγος συμβάλλει στη διάσωση της ιστορικής μνήμης και πώς μας βοηθά να καταλάβουμε πιο σφαιρικά την ιστορία. Στην τελική, θα ξέραμε τόσες ιστορίες από τις γιαγιάδες στα χωριά, οι οποίες κρατάνε χρόνια και χρόνια, αν δεν υπήρχε ο προφορικός λόγος; Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι ο Πορτέλι μιλάει για την προφορική ιστορία από τη μεριά της εργατικής τάξης, μιας και έτσι μόνο μπορεί να πει τις δικές της ιστορίες, τις δικές της αλήθειες.

* τόσο μικρή συλλογή που την διαβάζεις πριν καν τελειώσεις τον καφέ σου.

[Marty · Rating 4 out of 5]

Premetto che ho letto solo la prima parte integralmente e alcuni capitoli della seconda, terza e quarta parte.
Davvero molto interessante, si fa leggere bene dato che vengono riportate le interviste svolte da Portelli, quindi risulta molto scorrevole da quel punto di vista. Le analisi proposte sono ben fatte e fin troppo dettagliate, alcune sono veramente noiose...

[Dona · Rating 5 out of 5]

Ένα πολύ μικρό και πολύ ενδιαφέρον βιβλίο που μας μαθαίνει γιατί η προφορική ιστορία ως λόγος "από τα κάτω", είναι διαφορετική και σημαντική, αλλά και μας προβληματίζει τόσο ως προς αυτή και τη μεθοδολογία της, αλλά και ως προς τα γραπτά τεκμήρια και την αξιοπιστία τους.

"[...] Οι προφορικές πήγες συνιστούν μια αναγκαία (όχι μια επαρκή) προϋπόθεση για μια ιστορία των μη-ηγεμονικών τάξεων· είναι λιγότερο αναγκαίες (αν και σε καμία περίπτωση, άχρηστες) για την ιστορία των κυρίαρχων τάξεων, οι οποίες είχαν τον έλεγχο επί του τι γραφόταν και αφήνουν πίσω τους ένα πολύ περισσότερο πλούσιο γραπτό αρχείο. [...]"