میترا (مهر) در هندوستان و نزد مغان هندویی شده

by Helmut Humbach, رقیه بهزادی (مترجم)

شرکت کنندگان هندشناس بیشتر به تعیین جنبه آریایی مهرپرستی ایرانی توجه داشتند.اظهار امیدواری شده است که ویژگی‌های میترای هندی کهن، تا آن‌جا که ردپای آن‌ها در ریگ‌ودا به دست می‌آید، بتواند دوره تاریخی میترای ایرانی را روشن کند و بدین ترتیب، پایه‌ای مطمئن برای اشتقاق بعدی آن یعنی میترای رومی به دست آید. نه تنها نیاز به بررسی رابطه آریایی پیش-تاریخی میان میترای ایرانی و میترای هندی داریم، بلکه باید آن فرایند واقعی را بررسی کنیم، که بدان وسیله میترای ایرانی در عملکرد خود به عنوان خورشید-خدا توسط هندوان خورشیدپرست، در دوره بسیار متاخرتر از لحاظ ناریخی، اقتباس شده بود. در این فرایند تاثیر ایرانی بر دین هندی، می‌توان لااقل دو مرحله تشخیص داد. در مرحله اول، نام میترا در ایرانی کهن جای خود را در زبان سانسکریت به خویشاوند خود، یعنی میترا در هند کهن داد، در صورتی که در مرحله دوم، مهر، در تکامل ایرانی میانه از میترای ایرانی کهن و به صورت یک وام واژه وارد زبان سنسکریت شد و در آن‌جا، به صورت مهرا، یعنی خورشید، درآمد.
[از مقدمه نویسنده]

ارجاع کامل مقاله:
Humbach, Helmut (1978): “Miθra in India and the Hinduized Magi.” Études Mithriaques. Actes du 2e Congrès International, Téhéran, du 1er au 8 septembre 1975. (Acta Iranica, 17.) Pp. 229-253

68 pages, Paperback

First published January 1, 1978

Reviews

[منوچهر محور · Rating 1 out of 5]

این کتاب مقاله‌ایست که در یک کنفرانس بین‌المللی با عنوان «مطالعات میترایی» ارائه شده است؛ البته این موضوع در جایی از کتاب عنوان نشده و این خود جای تعجب دارد. به هر حال کتاب بدون پیش‌زمینه نکته‌ای جزئی درباره تاریخ میترائیسم را بررسی می‌کند و برای مخاطب عام استفاده‌ای ندارد. شاید برای مخاطب دانشگاهی چاپ شده باشد که در آن صورت هم ترجمه خوبی ندارد.