Metody przesłuchań stosowane przez FBI: rzecz o tryumfie nauki i rozumu

by Rafał Kwasiński

FBI jest prestiżową służbą specjalną o światowej renomie w zakresie pracy śledczej. Jako awangardowa agencja sięga po najnowsze osiągnięcia naukowe, rozwiązania taktyczne i technologiczne oraz zatrudnia profesjonalistów z wielu obszarów wiedzy naukowej. Prezentowana monografia odsłania kulisy pracy FBI i stanowi kompendium wiedzy na temat metodyki przesłuchiwania świadków i podejrzanych. Jest to pierwsza tego rodzaju publikacja na polskim rynku wydawniczym. W monografii zaprezentowano w sposób przekrojowy i wielopłaszczyznowy zintegrowany system przesłuchiwania przez agentów FBI świadków i podejrzanych w sprawach kryminalnych wraz z opisem narzędzi pozwalających na analizę i ocenę ich wypowiedzi (ang. Investigative Interviewing Through Statement Analysis). W opracowaniu pominięto aspekty ściśle związane z obowiązującą w USA procedurą karną. Opis dialogu ze świadkiem i podejrzanym w sprawach kryminalnych jest skoncentrowany na, mających walor uniwersalny, zagadnieniach psychologicznych i kryminalistycznych. Publikacja oparta jest zarówno na opracowaniach źródłowych (m.in. materiały FBI, Akademii w Quantico, wypowiedzi agentów), jak i badaniach naukowych Autora, w tym doświadczeniach w zakresie prowadzenia szkoleń specjalistycznych dotyczących przesłuchiwania tzw. metodą FBI. Holistyczny opis metodyki przesłuchiwania obejmuje zarówno etapy poprzedzające przesłuchanie, interakcję z osobowym źródłem informacji (w formie dialogu i monologu), jak i sekwencje następujące po niej, w tym możliwe do zastosowania narzędzia analizy behawioralnej oraz wypowiedzi. Walorem publikacji, poza jej naukowym charakterem, jest przystępność języka i wymiar praktyczny.

366 pages, Paperback

Published August 4, 2020

Reviews

[Karolina · Rating 4 out of 5]

Na wstępie zaznaczę, że czytałam tę książkę hobbistycznie, a nie ze względów zawodowych.

Lektura stanowi bogatą analizę naukową dotycząca wykrywania kłamstwa i metodologii przesłuchań świadków i podejrzanych. Jak na pracę naukową przystało jest napisana dość sucho, i jak na mój gust, nieco zbyt pompatycznie. Nie można odmówić autorowi bogatego reserchu i zapewne lat badań.
Jednak nużące było wielokrotne powtarzanie tych samych stwierdzeń. Nie skusiłam się na obliczenia, ale np. sentencja, że nie ma żadnego zachowania niewerbalnego przemawiającego za kłamstwem (oczywiście napisana różnorako) pojawiła się chyba kilkadziesiąt razy.
Jednak największym mankamentem jest skąpą ilość przykładów. Często ograniczających się do jednego rzuconego mimochodem zadania. Jak na to, że przesłuchania w Stanach są rejestrowane i przeważnie jawne, na miejscu autora pokusiłabym się o zaanektowanie niektórych z nich na poparcie swoich tez. Oczywiście nie chodzi mi tu o przepisywanie całych transkrypcji, ale np. informacje, że to i to wpłynęło w takiej, czy innej sprawie na to, że świadek "pękł" i można było odkryć prawdę. O ileż byłoby to ciekawsze niż suche wyliczanie wniosków z badań naukowych.

Książkę polecam dla osób z zainteresowanego kręgu zawodowego. Dla ciekawskich (jak ja) lepsze są chyba zwykłe książki o mowie ciała i "czytaniu" ludzi.