What do you think?
Rate this book
108 μέτρα
Ένα γεροντοπρεζάκι βγαλμένο από σελίδες του Στήβενσον, ένας ξεβουλωτής καμπινέδων ερωτευμένος με την όπερα και ένας λοβοτομημένος βετεράνος σαιξπηρικός ηθοποιός. Ένας χούλιγκαν, ένας πιτσιρικάς από το Εκουαδόρ συνεχώς στην τσίτα και ένας κλεπταποδόχος, συνεπικουρούμενοι ενίοτε από έναν κλέφτη αυτοκινήτων που συλλαμβάνεται ακόμα και φορώντας τη μαγειρική ποδιά. Προσθέστε και κάμποσους νεαρούς λαντζιέρηδες με ροπή προς τη μικροεγκληματικότητα, τα ναρκωτικά και τα ποτά, και έχετε το τέλειο εργατικό τσούρμο. The new working class heroes! Με αυτή την πειρατική συμμορία, ο συγγραφέας-αφηγητής, Ιταλός μετανάστης και πτυχιούχος προλετάριος, θα σαλπάρει για τις φουρτουνιασμένες θάλασσες του σύγχρονου εργασιακού ωκεανού του Ηνωμένου Βασιλείου.
«Ορκίστηκα. Ο Θεός να φυλάει τη Βασίλισσα. Και όποιος στο Βασίλειο ζυγώσει, τον καμπινέ ας ξεβουλώσει».
Άλλη μια «Brain Drain» ιστορία; Κάθε άλλο… Εδώ μιλάμε για μια ιστορία βγαλμένη από τα χαμηλότερα πατώματα, χωρίς ακαδημαϊκά λούστρα και επιχειρηματική λάμψη. Με φόντο το Brexit, την αποβιομηχανοποίηση, τη μετανάστευση και την ακραία εργατική υποτίμηση, η ιστορία μας εξελίσσεται σε καμπινέδες και κουζίνες, σε θερμοκήπια και ψευτοϊταλικές πιτσαρίες.
Ανάμεσα σε μπύρες, τσαμπουκάδες, ποδόσφαιρο και μπόλικη λογοτεχνία, ο Αλμπέρτο θα αναμετρηθεί με τα στοιχειά που έχουν πάρει στο κατόπι τους όπου γης εργαζομένους. Μόνα όπλα του, η κληρονομιά του παρελθόντος και κάποια αποθέματα εργατικής υπερηφάνειας και ταξικής αλληλεγγύης που δείχνουν να αντιστέκονται πεισματικά στο χρόνο.
«Ορκίστηκα. Ο Θεός να φυλάει τη Βασίλισσα. Και όποιος στο Βασίλειο ζυγώσει, τον καμπινέ ας ξεβουλώσει».
Άλλη μια «Brain Drain» ιστορία; Κάθε άλλο… Εδώ μιλάμε για μια ιστορία βγαλμένη από τα χαμηλότερα πατώματα, χωρίς ακαδημαϊκά λούστρα και επιχειρηματική λάμψη. Με φόντο το Brexit, την αποβιομηχανοποίηση, τη μετανάστευση και την ακραία εργατική υποτίμηση, η ιστορία μας εξελίσσεται σε καμπινέδες και κουζίνες, σε θερμοκήπια και ψευτοϊταλικές πιτσαρίες.
Ανάμεσα σε μπύρες, τσαμπουκάδες, ποδόσφαιρο και μπόλικη λογοτεχνία, ο Αλμπέρτο θα αναμετρηθεί με τα στοιχειά που έχουν πάρει στο κατόπι τους όπου γης εργαζομένους. Μόνα όπλα του, η κληρονομιά του παρελθόντος και κάποια αποθέματα εργατικής υπερηφάνειας και ταξικής αλληλεγγύης που δείχνουν να αντιστέκονται πεισματικά στο χρόνο.
144 pages, Paperback
First published March 29, 2018
7 people are currently reading
260 people want to read
About the author
Alberto Prunetti
44 books74 followersAlberto Prunetti was born in Piombino (Italy), a Tuscan steel town in 1973. A former pizza chef, cleaner, and handyman, he is also the author of a working class trilogy of novels and has translated works by George Orwell, Angela Davis, David Graeber, Bhaskar Sunkara and many others. Since 2018 he has directed the Working Class books series for the publisher Edizioni Alegre. He is a regular contributor of Il Manifesto, Jacobin Italia, Wu Ming's Giap and other magazines.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 29 of 29 reviews
October 25, 2021
Ένας Ιταλός μετανάστης, ένας προλετάριος στη σκλαβιά του σύγχρονου Λονδίνου. Στην ανθρωπόμορφη μηχανή του κιμά, που συγκεντρώνει όλη την πλεμπα με αντάλλαγμα την ψευδαίσθηση του καλύτερου αύριο.
Εκεί συναντάει όμως κ την ομορφιά της ζωής. Ήταν συγκινητικό να βλέπει αυτούς τους σαρανταρηδες υδραυλικούς κοιλαραδες, τύφλα από τις μπύρες, να χορεύουν κρεμασμένοι σε πιτσιρίκες του Κέιμπριτζ που απεπνεαν φοιτητιλα και το έπαιζαν peace and love, ενώ οι καινούργιοι τους γκόμενοι σχημάτιζαν καρδούλες με τα δάχτυλα γδαρμένα από τις γροθιές και τους βραχίονες γεμάτους τατουάζ με τα σφυριά της Γουέστ Χαμ
Λατζα, σφουγγάρισμα, τουαλέτες στα μολ της μεσαίας τάξης σε καθημερινά δεκαπενταωρα δε βγαίνουν χωρίς φτηνό αλκοόλ και αλληλεγγύη και αγάπη του διπλανού που υποφέρει μαζί του
Και παρόλο που μιλάει τη γλώσσα του Δάντη....εεε... μάλλον του Βιαλι, του Τζόλα και του Μπαλοτελι, καταφέρνει να βρει την τέχνη και την ποίηση της ζωής τόσο μέσα από τις δημόσιες βιβλιοθήκες όσο κυρίως από την ίδια χαμερπεια της ζωής του ανθρώπου που αγωνίζεται μόνο για να επιβιώσει σήμερα
Εκεί συναντάει όμως κ την ομορφιά της ζωής. Ήταν συγκινητικό να βλέπει αυτούς τους σαρανταρηδες υδραυλικούς κοιλαραδες, τύφλα από τις μπύρες, να χορεύουν κρεμασμένοι σε πιτσιρίκες του Κέιμπριτζ που απεπνεαν φοιτητιλα και το έπαιζαν peace and love, ενώ οι καινούργιοι τους γκόμενοι σχημάτιζαν καρδούλες με τα δάχτυλα γδαρμένα από τις γροθιές και τους βραχίονες γεμάτους τατουάζ με τα σφυριά της Γουέστ Χαμ
Λατζα, σφουγγάρισμα, τουαλέτες στα μολ της μεσαίας τάξης σε καθημερινά δεκαπενταωρα δε βγαίνουν χωρίς φτηνό αλκοόλ και αλληλεγγύη και αγάπη του διπλανού που υποφέρει μαζί του
Και παρόλο που μιλάει τη γλώσσα του Δάντη....εεε... μάλλον του Βιαλι, του Τζόλα και του Μπαλοτελι, καταφέρνει να βρει την τέχνη και την ποίηση της ζωής τόσο μέσα από τις δημόσιες βιβλιοθήκες όσο κυρίως από την ίδια χαμερπεια της ζωής του ανθρώπου που αγωνίζεται μόνο για να επιβιώσει σήμερα
February 22, 2025
You’ve seen a nice world
All’inizio, specie dopo “You’ve seen a nice world” (*1) ho creduto di essere al cospetto del Gino Armuzzi etrusco. Ho dovuto presto ricredermi, quello che Alberto Prunetti aveva da offrire era essenzialmente labronicità.
La labronicità è come la crema nei cornetti: ce ne fosse uno sbuffo sarebbe gradevole, li saturano e diventa nauseante.
Io credo che i sei capitoli che compongono questo libro, siano nati singolarmente e poi confluiti in un romanzo grazie alla creazione di collettori specifici per unirli. Un’avvertenza all’inizio del libro sembrerebbe confermarlo. Quattro dei sei capitoli sono ambientati in Inghilterra e riguardano le esperienze di lavoro dello scrittore. Ne emerge un quadro di sfruttamento e di strisciante razzismo. Se questo era sospettabile, cosa mi ha colpito invece, sono stati gli atti di sabotaggio che il protagonista e i colleghi mettono in atto per vendicarsi di chi ha fornito loro un’occupazione. Mi ha colpito l’esaltazione di chi sputava nel piatto dove mangiava..no gli altri. E’ un romanzo sulla working class che affronta in tono scherzoso argomenti che nell’ultimo capitolo diventano molto seri. Ero piuttosto esasperato quando sono arrivato a “Back to Iron Town”.
All’interno di quel capitolo ho visto formarsi il dolore come quando le nubi oscurano il cielo e preparano il rovescio. Prunetti è stato coerente, ha cercato di mantenere un tono scanzonato, ha continuato a fare il livornese, ma il linguaggio del dolore, specie se hai superato i cinquant’anni, è universale: lui sapeva cosa avrebbe scritto, io cosa avrei letto.
Prunetti non lo conosco, immagino lo chiamino il Pruno (*2). Deve trattarsi di un coevo. La sua età l’ho desunta da questo passaggio
Renato incassa un colpo alla milza che sembra sganciato dal campione dei pesi massimi dell’epoca, Marvin “Marvelous” Hagler.
Avrei scritto “pesi massimi” anch’io. Hagler a me bambino pareva il pugile più forte del mondo. È stato leggendo True di Tyson e andando a documentarmi sul tubo, che ho scoperto casualmente che Marvin “Marvelous” In realtà fu campione dei pesi medi.
Non è un libro pop, non è un libro rock, è un libro di formazione che fotografa lateralmente il momento storico in cui la precarietà è stata divulgata come opportunità. A Piombino come a Santa Croce, a Prato e chissà in quanti altri distretti è arrivato il soffio di fuoco del dragone cinese, alimentato da uno sfruttamento ben più severo di quello descritto da Prunetti. Per un individuo che se la gode, ne occorrono tre che soffrono, è la triste proporzione del capitalismo che se ne fotte dell’altoforno di Piombino, della F3 di Fabriano e della working class
https://www.youtube.com/watch?v=Z5NC-...
John Lennon-Working Class Hero
(*1) A’vistounbermondo / Hai-visto-un-bel-mondo
(*2) pruni o roghi altrove correttamente sono chiamati rovi
All’inizio, specie dopo “You’ve seen a nice world” (*1) ho creduto di essere al cospetto del Gino Armuzzi etrusco. Ho dovuto presto ricredermi, quello che Alberto Prunetti aveva da offrire era essenzialmente labronicità.
La labronicità è come la crema nei cornetti: ce ne fosse uno sbuffo sarebbe gradevole, li saturano e diventa nauseante.
Io credo che i sei capitoli che compongono questo libro, siano nati singolarmente e poi confluiti in un romanzo grazie alla creazione di collettori specifici per unirli. Un’avvertenza all’inizio del libro sembrerebbe confermarlo. Quattro dei sei capitoli sono ambientati in Inghilterra e riguardano le esperienze di lavoro dello scrittore. Ne emerge un quadro di sfruttamento e di strisciante razzismo. Se questo era sospettabile, cosa mi ha colpito invece, sono stati gli atti di sabotaggio che il protagonista e i colleghi mettono in atto per vendicarsi di chi ha fornito loro un’occupazione. Mi ha colpito l’esaltazione di chi sputava nel piatto dove mangiava..no gli altri. E’ un romanzo sulla working class che affronta in tono scherzoso argomenti che nell’ultimo capitolo diventano molto seri. Ero piuttosto esasperato quando sono arrivato a “Back to Iron Town”.
All’interno di quel capitolo ho visto formarsi il dolore come quando le nubi oscurano il cielo e preparano il rovescio. Prunetti è stato coerente, ha cercato di mantenere un tono scanzonato, ha continuato a fare il livornese, ma il linguaggio del dolore, specie se hai superato i cinquant’anni, è universale: lui sapeva cosa avrebbe scritto, io cosa avrei letto.
Prunetti non lo conosco, immagino lo chiamino il Pruno (*2). Deve trattarsi di un coevo. La sua età l’ho desunta da questo passaggio
Renato incassa un colpo alla milza che sembra sganciato dal campione dei pesi massimi dell’epoca, Marvin “Marvelous” Hagler.
Avrei scritto “pesi massimi” anch’io. Hagler a me bambino pareva il pugile più forte del mondo. È stato leggendo True di Tyson e andando a documentarmi sul tubo, che ho scoperto casualmente che Marvin “Marvelous” In realtà fu campione dei pesi medi.
Non è un libro pop, non è un libro rock, è un libro di formazione che fotografa lateralmente il momento storico in cui la precarietà è stata divulgata come opportunità. A Piombino come a Santa Croce, a Prato e chissà in quanti altri distretti è arrivato il soffio di fuoco del dragone cinese, alimentato da uno sfruttamento ben più severo di quello descritto da Prunetti. Per un individuo che se la gode, ne occorrono tre che soffrono, è la triste proporzione del capitalismo che se ne fotte dell’altoforno di Piombino, della F3 di Fabriano e della working class
https://www.youtube.com/watch?v=Z5NC-...
John Lennon-Working Class Hero
(*1) A’vistounbermondo / Hai-visto-un-bel-mondo
(*2) pruni o roghi altrove correttamente sono chiamati rovi
January 17, 2021
Για το Smassing Culture.
A working class hero is something to be
Πόσες και πόσες φορές έχει ακουστεί στην Ελλάδα η φράση «τα καλύτερα μυαλά μας φεύγουν έξω». Είναι αναρίθμητες οι περιπτώσεις νέων που έλαβαν τη γνώση στα ελληνικά πανεπιστήμια και οι εσωτερικές συνθήκες του κράτους, τους ανάγκασαν να αφήσουν το σπίτι τους και να ξενιτευτούν προς εύρεση μιας καλύτερης ζωής. Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί ελληνική πρωτοτυπία αλλά συναντάται και σε πολλές άλλες χώρες. Ειδικότερα τις τελευταίες δεκαετίες με την οικονομική κρίση που πέρασε (;) και περνάει ο ευρωπαϊκός Νότος, το παραπάνω είναι συχνό φαινόμενο και στις υπόλοιπες βαλκανικές χώρες όπως και στις λεγόμενες PIGS (Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία).
Όλα τα παραπάνω ενέπνευσαν τον Αλμπέρτο Προυνέτι (1973) για το βιβλίο του 108 Μέτρα – The New Working Class Hero το οποίο κυκλοφόρησε στη δύση του 2020 από τις εκδόσεις Απρόβλεπτες, σε μετάφραση του Βαγγέλη Ζήκου. Ο Προυνέτι γεννήθηκε στο Πιομπίνο, κομμάτι της επαρχίας του Λιβόρνο στην Τοσκάνη της Ιταλίας, μια περιοχή με έντονη παρουσία της εργατικής τάξης. Η πλειοψηφία των κατοίκων της μικρής αυτής πόλης ζούσε από το εργοστάσιο που βρισκόταν εκεί και έφτιαχνε σιδηροδρομικές ράγες. Έχοντας μεγαλώσει σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο Προυνέτι έχει ασχοληθεί πολύ με την εργατική τάξη στο σύνολό της στο συγγραφικό του έργο. Είναι υπεύθυνος για τη σειρά Working Class των εκδόσεων Alegre, η οποία δίνει τη δυνατότητα να δημοσιευτούν αφηγήσεις και βιώματα των εργαζομένων των χαμηλών τάξεων.
Το βιβλιο 108 Μέτρα είναι το δεύτερο βιβλίο της working class τριλογίας του Προυνέτι και αφορά τη ζωή του νεαρού Αλμπέρτο ο οποίος αφήνει το Πιομπίνο με προορισμό την γηραιά Αλβιόνα, έχοντας την ελπίδα μιας καλύτερης ζωής. Ο Αλμπέρτο γιος ενός περήφανου εργάτη του εργοστασίου της περιοχής, θα μεγαλώσει με τα ιδανικά και την ηθική της εργατικής τάξης. Τον ίδιο όμως θα τον τραβήξει το πνεύμα και από μικρός θα θελήσει να σπουδάσει. Όταν πλέον ολοκληρώνει τις σπουδές του αποφασίζει να φύγει στην Αγγλία ώστε να αναζητήσει μια καλύτερη ζωή, έχοντας στη βαλίτσα του την ευχή και κατάρα του πατέρα του για την εργατική ηθική και τους εργατικούς κανόνες που «είναι ίδιοι σε όλον τον κόσμο».
Οπλισμένος με working class περηφάνια, θα βρεθεί στην χώρα των βασιλιάδων, της σιδηράς κυρίας Μάργκαρετ Θάτσερ και των λόρδων. Εκεί θα συναντήσει από την αρχή, την αδιαφορία και τον ρατσισμό προς κάθε τι μη-βρετανικό. Περνώντας από πολλές δουλειές που κανείς δε θα δεχόταν να κάνει, ο Αλμπέρτο θα συναναστραφεί με πολύ κόσμο με τον οποίο φαινομενικά είναι όλοι διαφορετικοί αλλά τους δένει η κοινή τους ταξική προέλευση. Αυτός ο παρακμιακός συρφετός είναι που θα τον φέρει κοντά στην αλληλεγγύη και την ανθρωπιά, το μίσος και την ειρωνεία για τα αφεντικά και τις συνεχείς αυθαιρεσίες τους.
Ο Αλμπέρτο Προυνέτι δένει αριστοτεχνικά το βρετανικό και το ιταλικό χιούμορ με τις σκληρές καταστάσεις με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωποι οι εργάτες. Μέσα από το κείμενό του θίγονται ζητήματα που πολλές φορές χρίζουν μεγάλης ανάλυσης, όπως ο νεοφιλελευθερισμός, η ανεργία, η εργασιακή ανασφάλεια και οι άθλιες συνθήκες εργασίας. Παρόλ’ αυτά το βιβλίο αυτό, κάθε άλλο παρά μαύρο είναι. Ο συγγραφέας έχει καταφέρει να αντιμετωπίζει τα πάντα με χιούμορ και ειρωνεία δείχνοντας ότι με τους κατάλληλους ανθρώπους δίπλα του και την αλληλεγγύη μεταξύ αυτών, μπορεί να σταθεί υπερήφανος στα πόδια του.
Ειδική μνεία πρέπει να γίνει και για ένα φάντασμα που πλανάται πάνω από την ιστορία του βιβλίου. Το φάντασμα της στρογγυλής θεάς. Ο Προυνέτι ως γνήσιο τέκνο της εργατικής τάξης, και ως συγγραφέας ενός working class βιβλίου που διαδραματίζεται στην Αγγλία, δε θα μπορούσε να παραλείψει τις αναφορές στον βασιλιά των σπορ. Το ποδόσφαιρο ανέκαθεν αποτελούσε πολύ σημαντικό ζήτημα για την εργατική τάξη κάθε χώρας και ιδιαιτέρως της Αγγλίας. Ο συγγραφέας έχει μια βιωματική γνώση για το άθλημα, από τα λασπωμένα γήπεδα της Ιταλίας και είναι συχνές οι αναφορές του στην ηθική που απέκτησε από αυτά. Συνεχώς οι χαρακτήρες του βιβλίου αναφέρονται στην εμπορευματοποίηση του ποδοσφαίρου και την απομάκρυνση των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων από τα γήπεδα με τις αυξήσεις των εισιτηρίων που οδηγούν σε ένα θέαμα για τους λίγους έχοντες, οδηγώντας το λαοφιλέστερο σπορ μακριά από την διαχρονική του βάση. Ακόμα και ο τίτλος του βιβλίου εμμέσως σχετίζεται με το ποδόσφαιρο. 108 μέτρα είναι το μήκος των σιδηροδρομικών ραγών που έφτιαχναν στο εργοστάσιο του Πιομπίνο, και που, όπως δήλωναν όλο περηφάνια οι εργάτες, «είναι μεγαλύτερο κατά τρία μέτρα από το μήκος του Ολντ Τράφορντ».
Άδικο θα είναι να μην γίνει αναφορά και στο εξαιρετικό εξώφυλλο δια χειρός Γιάννη Βογιατζή, αλλά και στην πολύ καλή μετάφραση από τον Βαγγέλη Ζήκο που με τις σημειώσεις του στο τέλος του βιβλίου βάζει τον αναγνώστη 100% μέσα στο κλίμα του βιβλίου.
Εν κατακλείδι, με το βιβλίο του 108 μέτρα ο Αλμπέρτο Προυνέτι καταφέρνει να δημιουργήσει ένα εξαιρετικό brain drain έργο για την εργατική τάξη, που μέσα από την τρυφερότητα που το διακατέχει όσον αφορά τις σχέσεις των εργατών, γίνεται βαθιά και υπογείως στοχαστικό, σχολιάζοντας εκ των έσω την εργατική τάξη και ταυτόχρονα κραυγάζει εναντίον του σκληρού καπιταλισμού, του νεοφιλελευθερισμού και του ταξικού και φυλετικού ρατσισμού. Ένα must read βιβλίο για όσους είναι κομμάτι ή ενδιαφέρονται για την working class.
A working class hero is something to be
Πόσες και πόσες φορές έχει ακουστεί στην Ελλάδα η φράση «τα καλύτερα μυαλά μας φεύγουν έξω». Είναι αναρίθμητες οι περιπτώσεις νέων που έλαβαν τη γνώση στα ελληνικά πανεπιστήμια και οι εσωτερικές συνθήκες του κράτους, τους ανάγκασαν να αφήσουν το σπίτι τους και να ξενιτευτούν προς εύρεση μιας καλύτερης ζωής. Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί ελληνική πρωτοτυπία αλλά συναντάται και σε πολλές άλλες χώρες. Ειδικότερα τις τελευταίες δεκαετίες με την οικονομική κρίση που πέρασε (;) και περνάει ο ευρωπαϊκός Νότος, το παραπάνω είναι συχνό φαινόμενο και στις υπόλοιπες βαλκανικές χώρες όπως και στις λεγόμενες PIGS (Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία).
Όλα τα παραπάνω ενέπνευσαν τον Αλμπέρτο Προυνέτι (1973) για το βιβλίο του 108 Μέτρα – The New Working Class Hero το οποίο κυκλοφόρησε στη δύση του 2020 από τις εκδόσεις Απρόβλεπτες, σε μετάφραση του Βαγγέλη Ζήκου. Ο Προυνέτι γεννήθηκε στο Πιομπίνο, κομμάτι της επαρχίας του Λιβόρνο στην Τοσκάνη της Ιταλίας, μια περιοχή με έντονη παρουσία της εργατικής τάξης. Η πλειοψηφία των κατοίκων της μικρής αυτής πόλης ζούσε από το εργοστάσιο που βρισκόταν εκεί και έφτιαχνε σιδηροδρομικές ράγες. Έχοντας μεγαλώσει σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο Προυνέτι έχει ασχοληθεί πολύ με την εργατική τάξη στο σύνολό της στο συγγραφικό του έργο. Είναι υπεύθυνος για τη σειρά Working Class των εκδόσεων Alegre, η οποία δίνει τη δυνατότητα να δημοσιευτούν αφηγήσεις και βιώματα των εργαζομένων των χαμηλών τάξεων.
Το βιβλιο 108 Μέτρα είναι το δεύτερο βιβλίο της working class τριλογίας του Προυνέτι και αφορά τη ζωή του νεαρού Αλμπέρτο ο οποίος αφήνει το Πιομπίνο με προορισμό την γηραιά Αλβιόνα, έχοντας την ελπίδα μιας καλύτερης ζωής. Ο Αλμπέρτο γιος ενός περήφανου εργάτη του εργοστασίου της περιοχής, θα μεγαλώσει με τα ιδανικά και την ηθική της εργατικής τάξης. Τον ίδιο όμως θα τον τραβήξει το πνεύμα και από μικρός θα θελήσει να σπουδάσει. Όταν πλέον ολοκληρώνει τις σπουδές του αποφασίζει να φύγει στην Αγγλία ώστε να αναζητήσει μια καλύτερη ζωή, έχοντας στη βαλίτσα του την ευχή και κατάρα του πατέρα του για την εργατική ηθική και τους εργατικούς κανόνες που «είναι ίδιοι σε όλον τον κόσμο».
Οπλισμένος με working class περηφάνια, θα βρεθεί στην χώρα των βασιλιάδων, της σιδηράς κυρίας Μάργκαρετ Θάτσερ και των λόρδων. Εκεί θα συναντήσει από την αρχή, την αδιαφορία και τον ρατσισμό προς κάθε τι μη-βρετανικό. Περνώντας από πολλές δουλειές που κανείς δε θα δεχόταν να κάνει, ο Αλμπέρτο θα συναναστραφεί με πολύ κόσμο με τον οποίο φαινομενικά είναι όλοι διαφορετικοί αλλά τους δένει η κοινή τους ταξική προέλευση. Αυτός ο παρακμιακός συρφετός είναι που θα τον φέρει κοντά στην αλληλεγγύη και την ανθρωπιά, το μίσος και την ειρωνεία για τα αφεντικά και τις συνεχείς αυθαιρεσίες τους.
Ο Αλμπέρτο Προυνέτι δένει αριστοτεχνικά το βρετανικό και το ιταλικό χιούμορ με τις σκληρές καταστάσεις με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωποι οι εργάτες. Μέσα από το κείμενό του θίγονται ζητήματα που πολλές φορές χρίζουν μεγάλης ανάλυσης, όπως ο νεοφιλελευθερισμός, η ανεργία, η εργασιακή ανασφάλεια και οι άθλιες συνθήκες εργασίας. Παρόλ’ αυτά το βιβλίο αυτό, κάθε άλλο παρά μαύρο είναι. Ο συγγραφέας έχει καταφέρει να αντιμετωπίζει τα πάντα με χιούμορ και ειρωνεία δείχνοντας ότι με τους κατάλληλους ανθρώπους δίπλα του και την αλληλεγγύη μεταξύ αυτών, μπορεί να σταθεί υπερήφανος στα πόδια του.
Ειδική μνεία πρέπει να γίνει και για ένα φάντασμα που πλανάται πάνω από την ιστορία του βιβλίου. Το φάντασμα της στρογγυλής θεάς. Ο Προυνέτι ως γνήσιο τέκνο της εργατικής τάξης, και ως συγγραφέας ενός working class βιβλίου που διαδραματίζεται στην Αγγλία, δε θα μπορούσε να παραλείψει τις αναφορές στον βασιλιά των σπορ. Το ποδόσφαιρο ανέκαθεν αποτελούσε πολύ σημαντικό ζήτημα για την εργατική τάξη κάθε χώρας και ιδιαιτέρως της Αγγλίας. Ο συγγραφέας έχει μια βιωματική γνώση για το άθλημα, από τα λασπωμένα γήπεδα της Ιταλίας και είναι συχνές οι αναφορές του στην ηθική που απέκτησε από αυτά. Συνεχώς οι χαρακτήρες του βιβλίου αναφέρονται στην εμπορευματοποίηση του ποδοσφαίρου και την απομάκρυνση των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων από τα γήπεδα με τις αυξήσεις των εισιτηρίων που οδηγούν σε ένα θέαμα για τους λίγους έχοντες, οδηγώντας το λαοφιλέστερο σπορ μακριά από την διαχρονική του βάση. Ακόμα και ο τίτλος του βιβλίου εμμέσως σχετίζεται με το ποδόσφαιρο. 108 μέτρα είναι το μήκος των σιδηροδρομικών ραγών που έφτιαχναν στο εργοστάσιο του Πιομπίνο, και που, όπως δήλωναν όλο περηφάνια οι εργάτες, «είναι μεγαλύτερο κατά τρία μέτρα από το μήκος του Ολντ Τράφορντ».
Άδικο θα είναι να μην γίνει αναφορά και στο εξαιρετικό εξώφυλλο δια χειρός Γιάννη Βογιατζή, αλλά και στην πολύ καλή μετάφραση από τον Βαγγέλη Ζήκο που με τις σημειώσεις του στο τέλος του βιβλίου βάζει τον αναγνώστη 100% μέσα στο κλίμα του βιβλίου.
Εν κατακλείδι, με το βιβλίο του 108 μέτρα ο Αλμπέρτο Προυνέτι καταφέρνει να δημιουργήσει ένα εξαιρετικό brain drain έργο για την εργατική τάξη, που μέσα από την τρυφερότητα που το διακατέχει όσον αφορά τις σχέσεις των εργατών, γίνεται βαθιά και υπογείως στοχαστικό, σχολιάζοντας εκ των έσω την εργατική τάξη και ταυτόχρονα κραυγάζει εναντίον του σκληρού καπιταλισμού, του νεοφιλελευθερισμού και του ταξικού και φυλετικού ρατσισμού. Ένα must read βιβλίο για όσους είναι κομμάτι ή ενδιαφέρονται για την working class.
February 1, 2021
Σ' αυτό το μικρό μυθιστόρημα (δεν ξέρω αν θα μπορούσε να ονομαστεί και νουβέλα), αφηγητής είναι ένας βιβλιοφάγος νέος από μια πάλαι ποτέ βιομηχανική περιοχή της Τοσκάνης, με εργατική καταγωγή και πανεπιστημιακές σπουδές, που μεταναστεύει κατά τη δεκαετία του '90 στην Αγγλία για να βρει δουλειά και συναντά την εκμετάλλευση, την απόγνωση, τον κθουλοθατσερισμό (δεν κάνω σπόιλερ), αλλά και την αλληλεγγύη και το νοιάξιμο μεταξύ των εργαζομένων.
Γραμμένο με πολύ χιούμορ και διακειμενικές αναφορές, το βιβλίο κατορθώνει να ισορροπεί ανάμεσα στη σάτιρα και τον (αυτο-)σαρκασμό από τη μια, χωρίς να υποβαθμίζει σε καμιά περίπτωση τη σοβαρότητα των όσων τραβά η (νέα) εργατική τάξη, και στο κοινωνικό σχόλιο και τη στηλίτευση του εκμεταλλευτικού συστήματος από την άλλη, χωρίς να γίνεται πουθενά μελό ή να μετατρέπεται σε κομμουνιστικό μανιφέστο.
Τα κεφάλαια του βιβλίου, με εξαίρεση το καταπληκτικό τρίτο κεφάλαιο όπου ο ήρωας αφηγείται τη ζωή του μέχρι να επιβιβαστεί στο αεροπλάνο για το Μπρίστολ, αντιστοιχούν ουσιαστικά στους εργασιακούς σταθμούς του στην Αγγλία: υπάλληλος σε ιταλικό εστιατόριο, καθαριστής σε εμπορικό κέντρο, σιτιστής σε θερινό σχολείο, υπάλληλος και πάλι σε ιταλική πιτσαρία (που την είχε Τούρκος)... Μεγάλο σχολείο ο καθένας από αυτούς, με περιπέτειες, μονοτονία, άγχη και σημαδιακές γνωριμίες με συναδέλφους και αφεντικά, μικρά και μεγάλα. Ίσως μάλιστα να μπορούσαν να αναπτυχθούν περισσότερο στις σελίδες του βιβλίου κάποιες από αυτές τις γνωριμίες με τους συναδέλφους για να νιώσουμε περισσότερο τους δεσμούς που φαίνεται στο τέλος ότι ο αφηγητής έχει αναπτύξει μαζί τους. Αυτό βέβαια μπορεί και να το λέω απλώς γιατί δεν ήθελα να τελειώσει το βιβλίο τόσο γρήγορα.
Και δυο λόγια για τη μετάφραση του Βαγγέλη Ζήκου που πήρε ένα δύσκολο κείμενο στο οποίο συνυπάρχουν αξεδιάλυτα η ιταλική λογοτεχνική γλώσσα με τη διάλεκτο της περιοχής του ήρωα, τα αγγλικά των εργατών της Αγγλίας (και σε μια περίπτωση με τα ισπανοαγγλικά μιας καλτ φυσιογνωμίας), αλλά και με τη γλώσσα του Σαίξπηρ, και το απέδωσε στα ελληνικά, με τη βοήθεια του επιμελητή (που του ξέφυγαν δυο-τρία επουσιώδη λαθάκια μόνο) και του ίδιου του συγγραφέα, σε μια ρέουσα και πολύ ζωντανή γλώσσα, δίνοντας εξαιρετικές λύσεις ακόμη και σε περιπτώσεις λογοπαιγνίων ανάμεσα στα ιταλικά και τα αγγλικά.
ΥΓ.1 Ευχαριστώ πολύ τον Βαγγέλη Ζήκο που χωρίς να γνωριζόμαστε προσωπικά μου έστειλε, πολύ αγχωμένος, ένα αντίτυπο του βιβλίου χωρίς να ζητήσει κάτι παραπάνω· η κριτική μου είναι απολύτως ειλικρινής για ένα πραγματικά εξαιρετικό βιβλίο.
ΥΓ.2 Επιφυλάσσομαι για μια εκτενέστερη -και συνεργατική- κριτική σύντομα στα marginalia.gr
Γραμμένο με πολύ χιούμορ και διακειμενικές αναφορές, το βιβλίο κατορθώνει να ισορροπεί ανάμεσα στη σάτιρα και τον (αυτο-)σαρκασμό από τη μια, χωρίς να υποβαθμίζει σε καμιά περίπτωση τη σοβαρότητα των όσων τραβά η (νέα) εργατική τάξη, και στο κοινωνικό σχόλιο και τη στηλίτευση του εκμεταλλευτικού συστήματος από την άλλη, χωρίς να γίνεται πουθενά μελό ή να μετατρέπεται σε κομμουνιστικό μανιφέστο.
Τα κεφάλαια του βιβλίου, με εξαίρεση το καταπληκτικό τρίτο κεφάλαιο όπου ο ήρωας αφηγείται τη ζωή του μέχρι να επιβιβαστεί στο αεροπλάνο για το Μπρίστολ, αντιστοιχούν ουσιαστικά στους εργασιακούς σταθμούς του στην Αγγλία: υπάλληλος σε ιταλικό εστιατόριο, καθαριστής σε εμπορικό κέντρο, σιτιστής σε θερινό σχολείο, υπάλληλος και πάλι σε ιταλική πιτσαρία (που την είχε Τούρκος)... Μεγάλο σχολείο ο καθένας από αυτούς, με περιπέτειες, μονοτονία, άγχη και σημαδιακές γνωριμίες με συναδέλφους και αφεντικά, μικρά και μεγάλα. Ίσως μάλιστα να μπορούσαν να αναπτυχθούν περισσότερο στις σελίδες του βιβλίου κάποιες από αυτές τις γνωριμίες με τους συναδέλφους για να νιώσουμε περισσότερο τους δεσμούς που φαίνεται στο τέλος ότι ο αφηγητής έχει αναπτύξει μαζί τους. Αυτό βέβαια μπορεί και να το λέω απλώς γιατί δεν ήθελα να τελειώσει το βιβλίο τόσο γρήγορα.
Και δυο λόγια για τη μετάφραση του Βαγγέλη Ζήκου που πήρε ένα δύσκολο κείμενο στο οποίο συνυπάρχουν αξεδιάλυτα η ιταλική λογοτεχνική γλώσσα με τη διάλεκτο της περιοχής του ήρωα, τα αγγλικά των εργατών της Αγγλίας (και σε μια περίπτωση με τα ισπανοαγγλικά μιας καλτ φυσιογνωμίας), αλλά και με τη γλώσσα του Σαίξπηρ, και το απέδωσε στα ελληνικά, με τη βοήθεια του επιμελητή (που του ξέφυγαν δυο-τρία επουσιώδη λαθάκια μόνο) και του ίδιου του συγγραφέα, σε μια ρέουσα και πολύ ζωντανή γλώσσα, δίνοντας εξαιρετικές λύσεις ακόμη και σε περιπτώσεις λογοπαιγνίων ανάμεσα στα ιταλικά και τα αγγλικά.
ΥΓ.1 Ευχαριστώ πολύ τον Βαγγέλη Ζήκο που χωρίς να γνωριζόμαστε προσωπικά μου έστειλε, πολύ αγχωμένος, ένα αντίτυπο του βιβλίου χωρίς να ζητήσει κάτι παραπάνω· η κριτική μου είναι απολύτως ειλικρινής για ένα πραγματικά εξαιρετικό βιβλίο.
ΥΓ.2 Επιφυλάσσομαι για μια εκτενέστερη -και συνεργατική- κριτική σύντομα στα marginalia.gr
April 20, 2021
Echarles una mano a tus colegas. Secundar las huelgas. No lamerle el culo al jefe. No ser un esquirol. No ensañarte cuando te toque atizar. No meterte demasiado con los pisanos, que también ellos son humanos. Desconfiar de los ricachones. Las reglas universales.
May 27, 2023
El libro consigue retratar perfectamente la soledad del trabajador emigrante que por un sueldo de miseria dedica sus días a limpiar la mierda de otros fuera de casa. Aquí aparecen una serie de vivencias que yo creo que son comunes a cualquier inmigrante del sur de Europa durante las pasadas crisis, pero leerlas de boca de otro es reconfortante.
A mi, más allá de lo interesante de la narración y que el autor escribe muy bien, lo que más me ha gustado es la comparación que está de fondo todo el rato entre la vida de Prunetti y la de su padre, un obrero del metal italiano que tampoco termina de comprender cómo de una generación a otra se pasa de vivir y morir en el mismo puesto de trabajo, a las ETT's, los McDonalds, y los aviones cargados de emigrados a Bristol.
A mi, más allá de lo interesante de la narración y que el autor escribe muy bien, lo que más me ha gustado es la comparación que está de fondo todo el rato entre la vida de Prunetti y la de su padre, un obrero del metal italiano que tampoco termina de comprender cómo de una generación a otra se pasa de vivir y morir en el mismo puesto de trabajo, a las ETT's, los McDonalds, y los aviones cargados de emigrados a Bristol.
January 26, 2021
Κείμενο στο Smassing Culture
A working class hero is something to be
Πόσες και πόσες φορές έχει ακουστεί στην Ελλάδα η φράση «τα καλύτερα μυαλά μας φεύγουν έξω». Είναι αναρίθμητες οι περιπτώσεις νέων που έλαβαν τη γνώση στα ελληνικά πανεπιστήμια και οι εσωτερικές συνθήκες του κράτους, τους ανάγκασαν να αφήσουν το σπίτι τους και να ξενιτευτούν προς εύρεση μιας καλύτερης ζωής. Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί ελληνική πρωτοτυπία αλλά συναντάται και σε πολλές άλλες χώρες. Ειδικότερα τις τελευταίες δεκαετίες με την οικονομική κρίση που πέρασε (;) και περνάει ο ευρωπαϊκός Νότος, το παραπάνω είναι συχνό φαινόμενο και στις υπόλοιπες βαλκανικές χώρες όπως και στις λεγόμενες PIGS (Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία).
Όλα τα παραπάνω ενέπνευσαν τον Αλμπέρτο Προυνέτι (1973) για το βιβλίο του 108 Μέτρα – The New Working Class Hero το οποίο κυκλοφόρησε στη δύση του 2020 από τις εκδόσεις Απρόβλεπτες, σε μετάφραση του Βαγγέλη Ζήκου. Ο Προυνέτι γεννήθηκε στο Πιομπίνο, κομμάτι της επαρχίας του Λιβόρνο στην Τοσκάνη της Ιταλίας, μια περιοχή με έντονη παρουσία της εργατικής τάξης. Η πλειοψηφία των κατοίκων της μικρής αυτής πόλης ζούσε από το εργοστάσιο που βρισκόταν εκεί και έφτιαχνε σιδηροδρομικές ράγες. Έχοντας μεγαλώσει σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο Προυνέτι έχει ασχοληθεί πολύ με την εργατική τάξη στο σύνολό της στο συγγραφικό του έργο. Είναι υπεύθυνος για τη σειρά Working Class των εκδόσεων Alegre, η οποία δίνει τη δυνατότητα να δημοσιευτούν αφηγήσεις και βιώματα των εργαζομένων των χαμηλών τάξεων.
Το βιβλιο 108 Μέτρα είναι το δεύτερο βιβλίο της working class τριλογίας του Προυνέτι και αφορά τη ζωή του νεαρού Αλμπέρτο ο οποίος αφήνει το Πιομπίνο με προορισμό την γηραιά Αλβιόνα, έχοντας την ελπίδα μιας καλύτερης ζωής. Ο Αλμπέρτο γιος ενός περήφανου εργάτη του εργοστασίου της περιοχής, θα μεγαλώσει με τα ιδανικά και την ηθική της εργατικής τάξης. Τον ίδιο όμως θα τον τραβήξει το πνεύμα και από μικρός θα θελήσει να σπουδάσει. Όταν πλέον ολοκληρώνει τις σπουδές του αποφασίζει να φύγει στην Αγγλία ώστε να αναζητήσει μια καλύτερη ζωή, έχοντας στη βαλίτσα του την ευχή και κατάρα του πατέρα του για την εργατική ηθική και τους εργατικούς κανόνες που «είναι ίδιοι σε όλον τον κόσμο».
Το εργοστάσιο του Πιομπίνο (1944), πίνακας του Ludwig Mactarian
Οπλισμένος με working class περηφάνια, θα βρεθεί στην χώρα των βασιλιάδων, της σιδηράς κυρίας Μάργκαρετ Θάτσερ και των λόρδων. Εκεί θα συναντήσει από την αρχή, την αδιαφορία και τον ρατσισμό προς κάθε τι μη-βρετανικό. Περνώντας από πολλές δουλειές που κανείς δε θα δεχόταν να κάνει, ο Αλμπέρτο θα συναναστραφεί με πολύ κόσμο με τον οποίο φαινομενικά είναι όλοι διαφορετικοί αλλά τους δένει η κοινή τους ταξική προέλευση. Αυτός ο παρακμιακός συρφετός είναι που θα τον φέρει κοντά στην αλληλεγγύη και την ανθρωπιά, το μίσος και την ειρωνεία για τα αφεντικά και τις συνεχείς αυθαιρεσίες τους.
Ο Αλμπέρτο Προυνέτι δένει αριστοτεχνικά το βρετανικό και το ιταλικό χιούμορ με τις σκληρές καταστάσεις με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωποι οι εργάτες. Μέσα από το κείμενό του θίγονται ζητήματα που πολλές φορές χρίζουν μεγάλης ανάλυσης, όπως ο νεοφιλελευθερισμός, η ανεργία, η εργασιακή ανασφάλεια και οι άθλιες συνθήκες εργασίας. Παρόλ’ αυτά το βιβλίο αυτό, κάθε άλλο παρά μαύρο είναι. Ο συγγραφέας έχει καταφέρει να αντιμετωπίζει τα πάντα με χιούμορ και ειρωνεία δείχνοντας ότι με τους κατάλληλους ανθρώπους δίπλα του και την αλληλεγγύη μεταξύ αυτών, μπορεί να σταθεί υπερήφανος στα πόδια του.
Ειδική μνεία πρέπει να γίνει και για ένα φάντασμα που πλανάται πάνω από την ιστορία του βιβλίου. Το φάντασμα της στρογγυλής θεάς. Ο Προυνέτι ως γνήσιο τέκνο της εργατικής τάξης, και ως συγγραφέας ενός working class βιβλίου που διαδραματίζεται στην Αγγλία, δε θα μπορούσε να παραλείψει τις αναφορές στον βασιλιά των σπορ. Το ποδόσφαιρο ανέκαθεν αποτελούσε πολύ σημαντικό ζήτημα για την εργατική τάξη κάθε χώρας και ιδιαιτέρως της Αγγλίας. Ο συγγραφέας έχει μια βιωματική γνώση για το άθλημα, από τα λασπωμένα γήπεδα της Ιταλίας και είναι συχνές οι αναφορές του στην ηθική που απέκτησε από αυτά. Συνεχώς οι χαρακτήρες του βιβλίου αναφέρονται στην εμπορευματοποίηση του ποδοσφαίρου και την απομάκρυνση των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων από τα γήπεδα με τις αυξήσεις των εισιτηρίων που οδηγούν σε ένα θέαμα για τους λίγους έχοντες, οδηγώντας το λαοφιλέστερο σπορ μακριά από την διαχρονική του βάση. Ακόμα και ο τίτλος του βιβλίου εμμέσως σχετίζεται με το ποδόσφαιρο. 108 μέτρα είναι το μήκος των σιδηροδρομικών ραγών που έφτιαχναν στο εργοστάσιο του Πιομπίνο, και που, όπως δήλωναν όλο περηφάνια οι εργάτες, «είναι μεγαλύτερο κατά τρία μέτρα από το μήκος του Ολντ Τράφορντ».
Άδικο θα είναι να μην γίνει αναφορά και στο εξαιρετικό εξώφυλλο δια χειρός Paper Goblin, αλλά και στην πολύ καλή μετάφραση από τον Βαγγέλη Ζήκο που με τις σημειώσεις του στο τέλος του βιβλίου βάζει τον αναγνώστη 100% μέσα στο κλίμα του βιβλίου.
Εν κατακλείδι, με το βιβλίο του 108 μέτρα ο Αλμπέρτο Προυνέτι καταφέρνει να δημιουργήσει ένα εξαιρετικό brain drain έργο για την εργατική τάξη, που μέσα από την τρυφερότητα που το διακατέχει όσον αφορά τις σχέσεις των εργατών, γίνεται βαθιά και υπογείως στοχαστικό, σχολιάζοντας εκ των έσω την εργατική τάξη και ταυτόχρονα κραυγάζει εναντίον του σκληρού καπιταλισμού, του νεοφιλελευθερισμού και του ταξικού και φυλετικού ρατσισμού. Ένα must read βιβλίο για όσους είναι κομμάτι ή ενδιαφέρονται για την working class.
A working class hero is something to be
Πόσες και πόσες φορές έχει ακουστεί στην Ελλάδα η φράση «τα καλύτερα μυαλά μας φεύγουν έξω». Είναι αναρίθμητες οι περιπτώσεις νέων που έλαβαν τη γνώση στα ελληνικά πανεπιστήμια και οι εσωτερικές συνθήκες του κράτους, τους ανάγκασαν να αφήσουν το σπίτι τους και να ξενιτευτούν προς εύρεση μιας καλύτερης ζωής. Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί ελληνική πρωτοτυπία αλλά συναντάται και σε πολλές άλλες χώρες. Ειδικότερα τις τελευταίες δεκαετίες με την οικονομική κρίση που πέρασε (;) και περνάει ο ευρωπαϊκός Νότος, το παραπάνω είναι συχνό φαινόμενο και στις υπόλοιπες βαλκανικές χώρες όπως και στις λεγόμενες PIGS (Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία).
Όλα τα παραπάνω ενέπνευσαν τον Αλμπέρτο Προυνέτι (1973) για το βιβλίο του 108 Μέτρα – The New Working Class Hero το οποίο κυκλοφόρησε στη δύση του 2020 από τις εκδόσεις Απρόβλεπτες, σε μετάφραση του Βαγγέλη Ζήκου. Ο Προυνέτι γεννήθηκε στο Πιομπίνο, κομμάτι της επαρχίας του Λιβόρνο στην Τοσκάνη της Ιταλίας, μια περιοχή με έντονη παρουσία της εργατικής τάξης. Η πλειοψηφία των κατοίκων της μικρής αυτής πόλης ζούσε από το εργοστάσιο που βρισκόταν εκεί και έφτιαχνε σιδηροδρομικές ράγες. Έχοντας μεγαλώσει σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο Προυνέτι έχει ασχοληθεί πολύ με την εργατική τάξη στο σύνολό της στο συγγραφικό του έργο. Είναι υπεύθυνος για τη σειρά Working Class των εκδόσεων Alegre, η οποία δίνει τη δυνατότητα να δημοσιευτούν αφηγήσεις και βιώματα των εργαζομένων των χαμηλών τάξεων.
Το βιβλιο 108 Μέτρα είναι το δεύτερο βιβλίο της working class τριλογίας του Προυνέτι και αφορά τη ζωή του νεαρού Αλμπέρτο ο οποίος αφήνει το Πιομπίνο με προορισμό την γηραιά Αλβιόνα, έχοντας την ελπίδα μιας καλύτερης ζωής. Ο Αλμπέρτο γιος ενός περήφανου εργάτη του εργοστασίου της περιοχής, θα μεγαλώσει με τα ιδανικά και την ηθική της εργατικής τάξης. Τον ίδιο όμως θα τον τραβήξει το πνεύμα και από μικρός θα θελήσει να σπουδάσει. Όταν πλέον ολοκληρώνει τις σπουδές του αποφασίζει να φύγει στην Αγγλία ώστε να αναζητήσει μια καλύτερη ζωή, έχοντας στη βαλίτσα του την ευχή και κατάρα του πατέρα του για την εργατική ηθική και τους εργατικούς κανόνες που «είναι ίδιοι σε όλον τον κόσμο».
Το εργοστάσιο του Πιομπίνο (1944), πίνακας του Ludwig Mactarian
Οπλισμένος με working class περηφάνια, θα βρεθεί στην χώρα των βασιλιάδων, της σιδηράς κυρίας Μάργκαρετ Θάτσερ και των λόρδων. Εκεί θα συναντήσει από την αρχή, την αδιαφορία και τον ρατσισμό προς κάθε τι μη-βρετανικό. Περνώντας από πολλές δουλειές που κανείς δε θα δεχόταν να κάνει, ο Αλμπέρτο θα συναναστραφεί με πολύ κόσμο με τον οποίο φαινομενικά είναι όλοι διαφορετικοί αλλά τους δένει η κοινή τους ταξική προέλευση. Αυτός ο παρακμιακός συρφετός είναι που θα τον φέρει κοντά στην αλληλεγγύη και την ανθρωπιά, το μίσος και την ειρωνεία για τα αφεντικά και τις συνεχείς αυθαιρεσίες τους.
Ο Αλμπέρτο Προυνέτι δένει αριστοτεχνικά το βρετανικό και το ιταλικό χιούμορ με τις σκληρές καταστάσεις με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωποι οι εργάτες. Μέσα από το κείμενό του θίγονται ζητήματα που πολλές φορές χρίζουν μεγάλης ανάλυσης, όπως ο νεοφιλελευθερισμός, η ανεργία, η εργασιακή ανασφάλεια και οι άθλιες συνθήκες εργασίας. Παρόλ’ αυτά το βιβλίο αυτό, κάθε άλλο παρά μαύρο είναι. Ο συγγραφέας έχει καταφέρει να αντιμετωπίζει τα πάντα με χιούμορ και ειρωνεία δείχνοντας ότι με τους κατάλληλους ανθρώπους δίπλα του και την αλληλεγγύη μεταξύ αυτών, μπορεί να σταθεί υπερήφανος στα πόδια του.
Ειδική μνεία πρέπει να γίνει και για ένα φάντασμα που πλανάται πάνω από την ιστορία του βιβλίου. Το φάντασμα της στρογγυλής θεάς. Ο Προυνέτι ως γνήσιο τέκνο της εργατικής τάξης, και ως συγγραφέας ενός working class βιβλίου που διαδραματίζεται στην Αγγλία, δε θα μπορούσε να παραλείψει τις αναφορές στον βασιλιά των σπορ. Το ποδόσφαιρο ανέκαθεν αποτελούσε πολύ σημαντικό ζήτημα για την εργατική τάξη κάθε χώρας και ιδιαιτέρως της Αγγλίας. Ο συγγραφέας έχει μια βιωματική γνώση για το άθλημα, από τα λασπωμένα γήπεδα της Ιταλίας και είναι συχνές οι αναφορές του στην ηθική που απέκτησε από αυτά. Συνεχώς οι χαρακτήρες του βιβλίου αναφέρονται στην εμπορευματοποίηση του ποδοσφαίρου και την απομάκρυνση των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων από τα γήπεδα με τις αυξήσεις των εισιτηρίων που οδηγούν σε ένα θέαμα για τους λίγους έχοντες, οδηγώντας το λαοφιλέστερο σπορ μακριά από την διαχρονική του βάση. Ακόμα και ο τίτλος του βιβλίου εμμέσως σχετίζεται με το ποδόσφαιρο. 108 μέτρα είναι το μήκος των σιδηροδρομικών ραγών που έφτιαχναν στο εργοστάσιο του Πιομπίνο, και που, όπως δήλωναν όλο περηφάνια οι εργάτες, «είναι μεγαλύτερο κατά τρία μέτρα από το μήκος του Ολντ Τράφορντ».
Άδικο θα είναι να μην γίνει αναφορά και στο εξαιρετικό εξώφυλλο δια χειρός Paper Goblin, αλλά και στην πολύ καλή μετάφραση από τον Βαγγέλη Ζήκο που με τις σημειώσεις του στο τέλος του βιβλίου βάζει τον αναγνώστη 100% μέσα στο κλίμα του βιβλίου.
Εν κατακλείδι, με το βιβλίο του 108 μέτρα ο Αλμπέρτο Προυνέτι καταφέρνει να δημιουργήσει ένα εξαιρετικό brain drain έργο για την εργατική τάξη, που μέσα από την τρυφερότητα που το διακατέχει όσον αφορά τις σχέσεις των εργατών, γίνεται βαθιά και υπογείως στοχαστικό, σχολιάζοντας εκ των έσω την εργατική τάξη και ταυτόχρονα κραυγάζει εναντίον του σκληρού καπιταλισμού, του νεοφιλελευθερισμού και του ταξικού και φυλετικού ρατσισμού. Ένα must read βιβλίο για όσους είναι κομμάτι ή ενδιαφέρονται για την working class.
July 5, 2021
Fantástico relato en primera persona de un joven italiano que buscó, a través de la formación universitaria, un futuro alejado de los altos hornos del Piombino. Lo único que encontró fue un año encadenando trabajos basura en Reino Unido y, a su regreso a Inglaterra, la destrucción de la industria, los puestos de trabajo y la realidad de la que había querido escapar. Con un tono irónico y descarado, Prunetti hace divertido el relato de una historia que, de cualquier otra manera, sería realmente trágica. Es la historia que podría contar cualquier miembro de la "working class" de los años noventa, pero que Prunetti cuenta mejor que nadie.
June 28, 2018
Libro bellissimo. Il degno seguito de La chiave a stella (Levi) e La dismissione (Rea). La parabola di un lavoro che muore e la solidarietà che ritorna. Assolutamente da leggere.
Read
April 7, 2018Una descrizione onesta, ribalda e fiera dell'epos contemporaneo dei "cervelli in fuga", che per alcuni significa lavori ripugnanti e durissimi nella ristorazione o nei centri commerciali.
L'orgoglio di una appartenenza operaia autentica: il babbo mitico che con la sua esperienza ha forgiato rotaie lunghe 108 metri, quelle rotaie che alla generazione successiva servono per scappare dall'Italia.
Un libro dalla parte degli oppressi e degli sconfitti (i minatori liquidati da Tatcher negli anni 80, i metalmeccanici livornesi, genovesi, sardi mandati a casa da una deindustrializzazione senza sviluppo) ma alla fine pieno di orgoglio, di fierezza e di uno spirito non domabile -al bando la resilienza!
Scritto qua e là con una memorabile parlata toscana --ma mai fiorentina: "Maremma maiala!" che ho trovato irresistibile.
Come scritto da molti (*) qui c'è Ken Loach, George Orwell e Luciano Bianciardi (roba forte, insomma).
(*) https://www.wumingfoundation.com/giap...
L'orgoglio di una appartenenza operaia autentica: il babbo mitico che con la sua esperienza ha forgiato rotaie lunghe 108 metri, quelle rotaie che alla generazione successiva servono per scappare dall'Italia.
Un libro dalla parte degli oppressi e degli sconfitti (i minatori liquidati da Tatcher negli anni 80, i metalmeccanici livornesi, genovesi, sardi mandati a casa da una deindustrializzazione senza sviluppo) ma alla fine pieno di orgoglio, di fierezza e di uno spirito non domabile -al bando la resilienza!
Scritto qua e là con una memorabile parlata toscana --ma mai fiorentina: "Maremma maiala!" che ho trovato irresistibile.
Come scritto da molti (*) qui c'è Ken Loach, George Orwell e Luciano Bianciardi (roba forte, insomma).
(*) https://www.wumingfoundation.com/giap...
December 28, 2021
108 μέτρα. Ένα βιβλίο σκέτη καύλα.
Η ιστορία ξεκινάει με μια παράδοξη ορκομωσία, όχι σε κάποιο κολέγιο ή πρωτοκλασάτο πανεπιστήμιο, αλλά σε μια ιταλική πιτσαρία στην Αγγλία. « Ορκίστηκα. Ο Θεός να φυλάει τη Βασίλισσα. Και όποιος στο Βασίλειο ζυγώσει, τον καμπινέ ας ξεβουλώσει.»
Και στη θέση του αφηγητή ένας πτυχιούχος που αδυνατεί να σταθεί στα πόδια του. Παιδί βιομηχανικής ζώνης της Ιταλίας όπου το πρόγραμμα ζωής είχε λίγο πολύ ως εξής: σχολείο, άντε και λίγο ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο και τέλος γάμος και δουλειά στις χαλυβουργίες.
Αποφάσισε λοιπόν, να κάνει τη βαλίτσα του από τον ευρωπαϊκό νότο για τη Μεγάλη Βρετανία. Κρατά βέβαια πάντα στο νου τις 10 εντολές που του έχει πει ο πατέρας του: « Να βοηθάς τους συναδέλφους. Να απεργείς. Να μη γλείφεις τον κώλο του αφεντικού. Να μην είσαι απεργοσπάστης. Μην το παρακάνεις όταν πρέπει να τις παίξεις. Μην τα παίρνεις με τους Πιζάνους, άνθρωποι είναι και αυτοί. Μην εμπιστεύεσαι τους φραγκάτους. Αν κάποιος σπουδαγμένος σε αποκαλέσει κύριο, να πηγαίνεις τοίχο-τοίχο. Συν έναν ακόμα, το πολύ δύο, που τώρα δεν μου'ρχονται »
Η προσγείωση στην μεταθατσερική-Αγγλία ως μετανάστης δεν είναι βέβαια ονειρική. Εκεί βιώνει την αδήλωτη εργασία, κάκιστα ημερομίσθια, αδικαιολόγητες κρατήσεις, καψόνια και ακατάλληλες συνθήκες δουλειάς, αλλά και διαβίωσης.
Η όλη ιστορία δεν καταλήγει να σε καταπλακώνει. Απεναντίας, συχνά γελάς με τις αντιξοότητες που αντιμετωπίζουν ο αφηγητής και ο περίγυρος του και τον τρόπο τους να ακολουθούν στο περίπου τις οδηγίες, να λουφάρουν, να σπάνε πλάκα.
Ενδιαφέρον έχει πως το ελαφρώς κάφρικο χιούμορ και οι αναφορές στη μπάλα συνδυάζονται με Σαίξπηρ και λοιπούς ποιητές και λογοτέχνες.
«Στην τελική, και ο Σαίξπηρ είχε πει ότι το νόημα της ζωής είναι αυτό ακριβώς το πράγμα: κάποιος σου ρίχνει ένα χαστούκι, του δίνεις και εσύ, κάποιος άλλος σπάει ένα μπουκάλι και απειλεί να στο μπήξει στον λαιμό. Πλέον δεν μπορείς να ξεφτιλιστείς μπροστά στους φίλους σου, είναι θέμα αξιοπρέπειας. Χώνεσαι και ξεσπάνε οι τραγωδίες. Εδώ και αιώνες οι μελετητές και οι κριτικοί προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν τα μυστικά του Σαίξπηρ. Θα αρκούσε να μπούνε σε μια εργατική παμπ Παρασκευή βράδυ και το μυστήριο θα λυνόταν.»
Τα "108 μέτρα" δεν αγιοποιούν τη σύγχρονη εργατική τάξη, ούτε την παρουσιάζουν με γελοίους όρους, σαν μια ορδή από άξεστες καρικατούρες. Απεναντίας το βιβλίο στήνει ανθρώπους με γοητευτικές όψεις, αλλά σακατεμένες αντοχές, που χαπακώνονται για να πάνε για ύπνο.
Με λίγα λόγια αφορά ανθρώπους που ζητούν «ψωμί και τριαντάφυλλα, αξιοπρεπή μισθό και τα ερωτικά σονέτα του βάρδου του Έιβον». Ενίοτε βέβαια αρκούνται στους Sex Pistols.
Το βιβλίο καταφέρνει να αναδείξει την αλληλεγγύη και τη φιλία των από κάτω. Αποτελεί μια ιστορία για την εργατική τάξη από κάποιον που ανήκει σε αυτή και δεν την παρατηρεί σα συμπαθητική μαϊμού. Και έτσι τις φιγούρες που μοστράρουν στο εξώφυλλο καταλήγεις να τις νιώθεις σα δικούς σου μακρινούς φίλους.
*Τα 108 μέτρα του Αλμπέρτο Προυνέτι κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Απρόβλεπτες
Βιβλίο του ίδιου, ο Αμίαντος, κυκλοφόρησε πριν μερικές μέρες από τις Ακυβέρνητες πολιτείες, και εννοείται πως θα το διαβάσω όσο πιο γρήγορα μπορέσω.
Να τα τσεκάρετε
Η ιστορία ξεκινάει με μια παράδοξη ορκομωσία, όχι σε κάποιο κολέγιο ή πρωτοκλασάτο πανεπιστήμιο, αλλά σε μια ιταλική πιτσαρία στην Αγγλία. « Ορκίστηκα. Ο Θεός να φυλάει τη Βασίλισσα. Και όποιος στο Βασίλειο ζυγώσει, τον καμπινέ ας ξεβουλώσει.»
Και στη θέση του αφηγητή ένας πτυχιούχος που αδυνατεί να σταθεί στα πόδια του. Παιδί βιομηχανικής ζώνης της Ιταλίας όπου το πρόγραμμα ζωής είχε λίγο πολύ ως εξής: σχολείο, άντε και λίγο ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο και τέλος γάμος και δουλειά στις χαλυβουργίες.
Αποφάσισε λοιπόν, να κάνει τη βαλίτσα του από τον ευρωπαϊκό νότο για τη Μεγάλη Βρετανία. Κρατά βέβαια πάντα στο νου τις 10 εντολές που του έχει πει ο πατέρας του: « Να βοηθάς τους συναδέλφους. Να απεργείς. Να μη γλείφεις τον κώλο του αφεντικού. Να μην είσαι απεργοσπάστης. Μην το παρακάνεις όταν πρέπει να τις παίξεις. Μην τα παίρνεις με τους Πιζάνους, άνθρωποι είναι και αυτοί. Μην εμπιστεύεσαι τους φραγκάτους. Αν κάποιος σπουδαγμένος σε αποκαλέσει κύριο, να πηγαίνεις τοίχο-τοίχο. Συν έναν ακόμα, το πολύ δύο, που τώρα δεν μου'ρχονται »
Η προσγείωση στην μεταθατσερική-Αγγλία ως μετανάστης δεν είναι βέβαια ονειρική. Εκεί βιώνει την αδήλωτη εργασία, κάκιστα ημερομίσθια, αδικαιολόγητες κρατήσεις, καψόνια και ακατάλληλες συνθήκες δουλειάς, αλλά και διαβίωσης.
Η όλη ιστορία δεν καταλήγει να σε καταπλακώνει. Απεναντίας, συχνά γελάς με τις αντιξοότητες που αντιμετωπίζουν ο αφηγητής και ο περίγυρος του και τον τρόπο τους να ακολουθούν στο περίπου τις οδηγίες, να λουφάρουν, να σπάνε πλάκα.
Ενδιαφέρον έχει πως το ελαφρώς κάφρικο χιούμορ και οι αναφορές στη μπάλα συνδυάζονται με Σαίξπηρ και λοιπούς ποιητές και λογοτέχνες.
«Στην τελική, και ο Σαίξπηρ είχε πει ότι το νόημα της ζωής είναι αυτό ακριβώς το πράγμα: κάποιος σου ρίχνει ένα χαστούκι, του δίνεις και εσύ, κάποιος άλλος σπάει ένα μπουκάλι και απειλεί να στο μπήξει στον λαιμό. Πλέον δεν μπορείς να ξεφτιλιστείς μπροστά στους φίλους σου, είναι θέμα αξιοπρέπειας. Χώνεσαι και ξεσπάνε οι τραγωδίες. Εδώ και αιώνες οι μελετητές και οι κριτικοί προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν τα μυστικά του Σαίξπηρ. Θα αρκούσε να μπούνε σε μια εργατική παμπ Παρασκευή βράδυ και το μυστήριο θα λυνόταν.»
Τα "108 μέτρα" δεν αγιοποιούν τη σύγχρονη εργατική τάξη, ούτε την παρουσιάζουν με γελοίους όρους, σαν μια ορδή από άξεστες καρικατούρες. Απεναντίας το βιβλίο στήνει ανθρώπους με γοητευτικές όψεις, αλλά σακατεμένες αντοχές, που χαπακώνονται για να πάνε για ύπνο.
Με λίγα λόγια αφορά ανθρώπους που ζητούν «ψωμί και τριαντάφυλλα, αξιοπρεπή μισθό και τα ερωτικά σονέτα του βάρδου του Έιβον». Ενίοτε βέβαια αρκούνται στους Sex Pistols.
Το βιβλίο καταφέρνει να αναδείξει την αλληλεγγύη και τη φιλία των από κάτω. Αποτελεί μια ιστορία για την εργατική τάξη από κάποιον που ανήκει σε αυτή και δεν την παρατηρεί σα συμπαθητική μαϊμού. Και έτσι τις φιγούρες που μοστράρουν στο εξώφυλλο καταλήγεις να τις νιώθεις σα δικούς σου μακρινούς φίλους.
*Τα 108 μέτρα του Αλμπέρτο Προυνέτι κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Απρόβλεπτες
Βιβλίο του ίδιου, ο Αμίαντος, κυκλοφόρησε πριν μερικές μέρες από τις Ακυβέρνητες πολιτείες, και εννοείται πως θα το διαβάσω όσο πιο γρήγορα μπορέσω.
Να τα τσεκάρετε
January 27, 2025
Un ritmo que encabalga lo arrabalero macarrilla del barrio con la desesperanza desarraigada de varias generaciones, entre un capítulo y otro pude pasar de estar llorando a estar riendo, 'es el oficio entrando', que escribió Alberto.
June 22, 2018
Le regole di Renato:
"Dai una mano ai tu’ soci. Sciopera. Non leccà il culo al capo. Non fa’ il crumiro. Non infierì se ti tocca menà. Non prendertela troppo coi pisani, so’ umani anche loro. Diffida dei quattrinai. Se uno studiato ti chiama signore, mettiti col culo al muro."
"Dai una mano ai tu’ soci. Sciopera. Non leccà il culo al capo. Non fa’ il crumiro. Non infierì se ti tocca menà. Non prendertela troppo coi pisani, so’ umani anche loro. Diffida dei quattrinai. Se uno studiato ti chiama signore, mettiti col culo al muro."
March 10, 2022
Prunetti está escribiendo una trilogía Working Class de su época y si con 'Amianto' nos deja ver la crudeza del trabajo manual de su padre, con '108 metros' nos muestra el precariado de la generación que sí pudo estudiar gracias al sacrificio obrero. Esperando ya el cierre con 'El círculo de los blasfemos'.
April 7, 2021
La autoficción puede ser política y reivindicativa sin perder el sentido del humor ni ir de víctima. Retrato del licenciado europeo del sur, hijo de obrero que soporta el racismo, el clasismo y la explotación laboral para aprender inglés en UK
January 14, 2023
La storia vera della classe operaia, che sa di sudore acido e rospi ingoiati. Comune al mondo intero e forte che arriva cone un pugno. Il modo in cui è scritta poi risuona delle stesse idee, dello stesso ritmo d'acciaieria.
Stra consigliato!
Stra consigliato!
May 4, 2018
Bellissimo per forma e sostanza, ed energia antica e terragna di una working class che, malgrado l'automazione e l'accellerazione, non muore.
September 8, 2024
Το εξώφυλλο του βιβλίου ήταν ο λόγος για τον οποίο το αγόρασα χωρίς να γνωρίζω κάτι περισσότερο και δίχως να έχω διαβάσει την περίληψη.
Οι εκκεντρικές φιγούρες του εξωφύλλου περιλαμβάνονται στην ιστορία του Αλμπέρτο, ενός πτυχιούχου προλετάριου που αφήνει τη χώρα του Δάντη ή καλύτερα του Βιάλι και του Τζόλα για να μεταναστεύσει στο Ηνωμένο Βασίλειο (του Σαίξπηρ ή καλύτερα του Τζορτζ Μπεστ και του Ντέιβιντ Μπέκαμ).
Οι ακατάλληλες συνθήκες της "μαύρης εργασίας", οι πενιχρές αμοιβές και η υποτιμητική συμπεριφορά των πληβείων εργατών θα ισοπεδώσουν τις ελπίδες του Ιταλού μετανάστη για μια καλύτερη ζωή.
Το χιούμορ και ο (αυτο)σαρκασμός του συγγραφέα- αφηγητή αμβλύνουν τις αντιξοότητες των "περιθωριακών" που αναγκάζονται να δουλεύουν ως καθαριστές τουαλετών, μάγειρες, λαντζέρηδες και εργάτες γης. Και ενώ, τα ζητήματα της ανεργίας, της εκμετάλλευσης και της απαξίωσης από τα αφεντικά είναι μείζονα και πάντα επίκαιρα, θίγονται ακροθιγώς και με αριστοτεχνικό χιούμορ.
Οι εκκεντρικές φιγούρες του εξωφύλλου περιλαμβάνονται στην ιστορία του Αλμπέρτο, ενός πτυχιούχου προλετάριου που αφήνει τη χώρα του Δάντη ή καλύτερα του Βιάλι και του Τζόλα για να μεταναστεύσει στο Ηνωμένο Βασίλειο (του Σαίξπηρ ή καλύτερα του Τζορτζ Μπεστ και του Ντέιβιντ Μπέκαμ).
Οι ακατάλληλες συνθήκες της "μαύρης εργασίας", οι πενιχρές αμοιβές και η υποτιμητική συμπεριφορά των πληβείων εργατών θα ισοπεδώσουν τις ελπίδες του Ιταλού μετανάστη για μια καλύτερη ζωή.
Το χιούμορ και ο (αυτο)σαρκασμός του συγγραφέα- αφηγητή αμβλύνουν τις αντιξοότητες των "περιθωριακών" που αναγκάζονται να δουλεύουν ως καθαριστές τουαλετών, μάγειρες, λαντζέρηδες και εργάτες γης. Και ενώ, τα ζητήματα της ανεργίας, της εκμετάλλευσης και της απαξίωσης από τα αφεντικά είναι μείζονα και πάντα επίκαιρα, θίγονται ακροθιγώς και με αριστοτεχνικό χιούμορ.
November 18, 2019
prestato da Ilia, bevuto in un giorno e una notte.
uno spaccato splendido su cosa siamo diventati, e come ci siamo rifiniti.
imprescindibile se sei piombinese, ma anche se sei finito in qualche maniera a lavorare all'estero, per quanto ti sia capitato dopo, quando certi meccanismi ormai ti tritavano in maniera diversa. che tu ci sia rimasto, o che tu sia tornato indietro.
tanto crudo e amaro quanto divertente, prunetti lo volevo leggere da un po'.
non potevo trovare un modo migliore di cominciarlo.
uno spaccato splendido su cosa siamo diventati, e come ci siamo rifiniti.
imprescindibile se sei piombinese, ma anche se sei finito in qualche maniera a lavorare all'estero, per quanto ti sia capitato dopo, quando certi meccanismi ormai ti tritavano in maniera diversa. che tu ci sia rimasto, o che tu sia tornato indietro.
tanto crudo e amaro quanto divertente, prunetti lo volevo leggere da un po'.
non potevo trovare un modo migliore di cominciarlo.
October 24, 2023
"So' regole che valgono in qualsiasi cantiere, anche se vai a lavorà all'estero oppure se usi il geodolide invece che la saldatrice. Semplici. Daí una mano ai tu' soci. Sciopera. Non leccà il culo al capo. Non fa' il crumiro. Non infieri se ti tocca menà. Non prendertela troppo coi pisani, so' umani anche loro. Diffida dei quattrinai. Se uno studiato ti chiama signo- re, mettiti col culo al muro. Più una o due massime che ora 'un mi ricordo. Regole universali, che valgono ovunque ci sia la classe operaia. In tutto il mondo. Uno che è andato in una piattaforma offshore in Scozia mi ha detto che le usano anche nel mare del Nord. Son le stesse, paro paro. Quindi, bimbo: occhio, polso saldo e niente scherzi. Studia ma non fa' il furbo, sei il mi' figliolo e non pói tradì le regole. Se ti metti a fa' il lecchino dei quattrinai ti prendo a pedate anche il giorno che ti laurei. Ora principia a studià".
Read
September 19, 2024Maestri d’ogni arte culinaria, brillavamo per la unauthorised abscence, misconduct e incompetence, ma ci facevamo onore anche nel lack of application. Certuni preferivano il theft, vale a dire il latrocinio, ma tutti eccellevano nel fighting e nel serius damage to company property, la distruzione dei beni della ditta. Nel campo dell’immagine aziendale eravamo da copertina, evidenti maestri per dishonesty e afflitti da intoxication by means of drink, mentre alle relazioni pubbliche con clienti e fornitori offrivamo tutto il calore della nostra violent, dangerous and intimidating conduct.
October 15, 2025
Che vi devo dì bimbi, so di Piombino e m'ha fatto emoziona', via giù. Libro di cuore, divertente, con i balzi narrativi sincronizzati al ritmo della presa di coscienza di classe, le imprecazioni in inglese che d'altronde vengono su davvero bene, e un tantino di magia che poi alla fine tanto magia non è. Una prova provata che, con la giusta prospettiva, non esiste più il bisogno di uno sguardo penoso per alleggerire il grottesco del più esperto sturacessi di Bristol.
Chi non lo legge è, probabilmente, un brodo e un lecchino.
Chi non lo legge è, probabilmente, un brodo e un lecchino.
December 12, 2021
Secondo capitolo della trilogia operaia di Prunetti, che racconta la sua storia di immigrato nel Regno Unito, tra risse nei pub, lavori in nero, supervisor occhiuti e compagni di lavoro bizzarri e pittoreschi.
Apre un mondo su quanto i nostri connazionali all'estero vivano di fatto una vita simile agli stranieri che lavorano nel nostro paese.
Nel libro compare nuovamente anche babbo Renato, protagonista del primo libro "Amianto" con i suoi insegnamenti operai di una dignità immensa.
Apre un mondo su quanto i nostri connazionali all'estero vivano di fatto una vita simile agli stranieri che lavorano nel nostro paese.
Nel libro compare nuovamente anche babbo Renato, protagonista del primo libro "Amianto" con i suoi insegnamenti operai di una dignità immensa.
October 25, 2022
Qué maravilla
August 6, 2023
Molto bello e interessante, però non potrebbe essere difficile da capire per un italiano che non ha mai vissuto nel regno unito e vice versa
February 26, 2025
Un maravilloso retrato proletario. Cerebro, puños y corazón, pero sobre todo, conciencia de clase.
May 5, 2018
Tre opere sul "mondo del lavoro" (o meglio sulla vita dell'autore): "Works" di Trevisan, "Ipotesi di una sconfitta" di Falco e questo di Prunetti che mi ha attizzato di meno. Non che pulire le pregiate toilette inglesi sia spettacolare ma ho trovato il tutto più tirato via facile degli altri due.
January 12, 2025
Αν κάποιος σπουδαγμένος σε αποκαλέσει κύριο, να πηγαίνεις τοίχο τοίχο...
Αν είσαι και συ ένας ένα "γουρούνι" (κατάγεσαι από τις P.I.G.S.) σίγουρα θα βρεις κάποιες από τις εικόνες και τις "οσμές" του βιβλίο γνώριμες. Εκτός και αν φοράς γραβάτα...
Αν είσαι και συ ένας ένα "γουρούνι" (κατάγεσαι από τις P.I.G.S.) σίγουρα θα βρεις κάποιες από τις εικόνες και τις "οσμές" του βιβλίο γνώριμες. Εκτός και αν φοράς γραβάτα...
Displaying 1 - 29 of 29 reviews