Đây là cuốn sách thứ năm, là công trình khảo cứu độc lập thứ ba của Nguyễn Vĩnh Nguyên viết về Đà Lạt. Cuốn sách này kể về những cuộc gặp gỡ đặc biệt trong lịch sử của thành phố. Những cuộc gặp gỡ là cơ duyên làm nên Đà Lạt yêu dấu của bao người, làm nên một phần văn hóa, cốt cách, căn tính của một đô thị đúng nghĩa.
Cuộc gặp của hai người Pháp có công khai sinh thành phố, của những nông dân Pháp -Việt đầu tiên làm nên những nhà vườn, nông trại truyền thống; cuộc gặp những tao nhân mặc khách, những chính khách, quý tộc thượng lưu, những bác sĩ quốc tế, những nhà môi trường học, dân tộc học… Những câu chuyện này mang tới một hình ảnh khác, một hình dung mới, “những gì kiến tạo nên đời sống tinh thần hay giá trị sang cả” của thành phố cao nguyên mộng mơ.
Luôn luôn làm việc rất công phu, nghiêm túc, dựa trên các sử liệu được đưa ra khách quan từ Trung tâm lưu trữ Quốc gia 2 tại TP Hồ Chí Minh và 4- tại Đà Lạt, bên cạnh tư liệu từ những cuốn sách và văn bản đã công bố, cùng những nghiên cứu cá nhân không bị những định kiến “hôm qua - hôm nay” chi phối, Nguyễn Vĩnh Nguyên thực sự thành công trong bộ 3 biên khảo có giá trị.
“Nhưng để sống với một thành phố, không chỉ cần tình yêu mà còn cần trách nhiệm, sự gắn bó mang tính lý tính. Cuốn biên khảo là sự gắn bó lý tính hơn là tình yêu. Công việc lần về quá khứ, suốt ngày rị mọ với chồng hồ sơ … bắt nguồn từ chính sự thắc mắc, muốn hiểu, muốn đi sâu vào đời sống, tâm thức của một thành phố, đã đưa tôi vào một hành trình đầy những câu hỏi cũng cần một phương pháp lý tính để trả lời.
…còn rất nhiều điều cuốn hút, làm cho mình cảm thấy còn bị hấp dẫn, hút vào và đào sâu tìm hiểu. Đà Lạt mang một vẻ đẹp treo lơ lửng trước mắt chúng ta mà không bao giờ mình định nghĩa nổi.”- Nguyễn Vĩnh Nguyên
Sinh năm 1979 tại Khánh Hòa, nhưng lớn lên ở Ninh Thuận, tốt nghiệp trung học phổ thông, anh trở thành sinh viên Văn khoa Đại học Đà Lạt. Anh là cây bút truyện ngắn, tản văn quen thuộc của nhiều tờ báo. Nguyễn Vĩnh Nguyên đã có nhiều tập truyện ngắn như Khu vườn lưu lạc (2007), Động vật trong thành phố (2008) hay Ở lưng chừng nhìn xuống đám đông (2011)... Đà Lạt một thời hương xa là tập sách thứ hai của Nguyễn Vĩnh Nguyên về thành phố mờ sương sau Với Đà Lạt, ai cũng là lữ khách.
Mỗi một vùng đất có bề dầy lịch sử, thường có những tác giả viết về nó, như Sài Gòn, Hà Nội, Huế....đã có rất nhiều, nhưng với Đà Lạt thì không nhiều như vậy. NVN, một người Đà Lạt, với một tình yêu Đà Lạt sâu đậm, chính là một tác giả đích thực dành riêng cho Đà Lạt. Cuốn sách này là cuốn biên khảo thứ 3 của anh viết cho Đà Lạt, bên cạnh một cuốn tản văn và tiểu thuyết. Với "Đà Lạt, một thời hương xa" là những con người, những huyền thoại gắn liền với Đà Lạt, "Đà Lạt bên dưới sương mù" là một không gian trí thức đậm chất Đà Lạt, thì "Đà Lạt, những cuộc gặp gỡ" đúng như tên gọi của nó, là một mảnh ghép về những khía cạnh ít người biết, như vấn đề canh nông, thủy lợi, văn khố, và những người dân rất đỗi bình thường của Đà Lạt, đã hoàn thiện gần như đầy đủ một bức tranh lớn về Đà Lạt. Đọc bộ ba cuốn sách này, ta sẽ hiểu sâu thêm về Đà Lạt một thời vàng son, về không gian văn hóa, đô thị, cảnh vật thiên nhiên và con người Đà Lạt, để thêm yêu Đà Lạt, một chốn bình yên thanh bình bên dưới sương mù, một thành phố "tịnh mặc thâm trầm" như lời tác giả nói.
Một cuốn sách nói về Đà Lạt thời xưa cũ nơi những con người thuộc nhiều tầng lớp, độ tuổi, quốc tịch, nghề nghiệp đã để lại dấu ấn và có những đóng góp cho sự hình thành của đô thị này. Những câu chuyện về con người về những cuộc gặp gỡ đôi lúc làm mình reo lên thú vị và thầm ngưỡng mộ cái cách tác giả đã khéo léo sắp xếp câu chuyện trong suốt chiều dài lịch sử của Đà Lạt. Một cuốn biên khảo - thể loại sách trước giờ mình chưa từng đọc giúp mình có góc nhìn mới mẻ, thêm cảm phục những nỗ lực nghiên cứu tìm tòi của tác giả nói riêng và các nhà khảo cứu, nhà khoa học nói chung để tạo ra những tác phẩm có giá trị. Ngôn từ mộc mạc, những phân đoạn tả cảnh núi rừng Đà Lạt tạo cảm giác như bản thân đang trên chuyến tàu xuyên qua rừng thông, tận mắt chứng kiến những đồi chè, hồ nước, thành phố lãng đãng trong làn sương lam. Đoạn mô tả kỹ thuật nhiếp ảnh cũng rất hay, đáng để học hỏi. Ngoài ra mình còn học thêm được một vài từ mới để bổ sung vào vốn tiếng Việt còn nghèo nàn của bản thân.
Mình đã đến Đà Lạt và bản thân mình cảm nhận một phần xa xưa của thành phố vẫn giữ nguyên vẹn cái nét cái hồn cho đến tận ngày nay. Cũng vì yêu quý và muốn hiểu hơn về Đà Lạt nên mình đã mua cuốn sách này và thực sự đã thoả mãn được phần nào cái ham muốn đó.
Đà Lạt trong tâm trí nhiều người bây giờ, nhất là những người trẻ, quả là một địa điểm tuyệt vời cho tình yêu. Nhưng chẳng phải ngẫu nhiên mà chúng ta có được một Đà Lạt như ngày hôm nay. Cuốn biên khảo lịch sử này rất đáng trân trọng cho những ai muốn tìm hiểu lịch sử nói chung và Đà Lạt nói riêng.
Đây là quyển thứ 3 về Đà Lạt của NVN mà mình đọc (sau "Với Đà Lạt ai cũng là lữ khách" và "Thành phố những lục địa bay"). Quyển này đọc cuốn hơn hẳn, nhiều thông tin biên khảo thú vị. "Nhà nghiên cứu về Đà Lạt" có lẽ phù hợp với NVN hơn là "nhà văn" (mấy cái tản văn trong 2 cuốn kia đọc ngán thật sư) P/s: quyển này xứng đáng đc NXB Trẻ làm bản bìa cứng S200
Thêm yêu Đà Lạt và lịch sử ẩn mình trong đấy những thăng những trầm của một thời. Dù lượng kiến thức có thể mình không nhớ hết nhưng đằng sau những câu chữ và facts, tồn tại một niềm yêu bất tận xứ sở sương mù này.