In oude tijden was vuur een bron van vrees en fascinatie. Er werden talloze mythen en verhalen verteld en geschreven waarin het vuur was toebedeeld aan God of de goden. Zo bleek vuur een krachtig instrument. Toen de moderne mens, geholpen door wetenschap en techniek, het vuur eenmaal had getemd, leken alle problemen verholpen: de controle over vuur en verbranding zorgde voor vrijheid en vooruitgang. Waar hadden we ons nog zorgen om te maken? Die achteloosheid krijgen we nu als een boemerang in ons gezicht terug: het massale gebruik van fossiele brandstoffen is ziekmakend voor mens én milieu. In Vuur ontwikkelt Ignaas Devisch, geïnspireerd door denkers als Peter Sloterdijk en Bruno Latour, een nieuw idee over de plaats van vuur in onze wereld. Als we onze levensstandaard willen behouden, kunnen we niet zonder een nieuwe bron die onze vrijheid en welvaart in stand houdt zonder de wereld en onszelf te vernietigen. De grootste vuurbol uit ons sterrenstelsel – de zon – heeft dit potentieel. Kunnen we leren het heliocentrisme werkelijk te omarmen?
Het bestaat dus nog. Een steengoed filosofisch boek over het meest urgente én belangrijkste probleem. Neen, niet Corona of de bestorming van het kapitool. Als je dacht dat alles al geschreven was over klimaatopwarming, dan onderschat je een sterk filosoof. En hier bewijst Ignaas Devisch dat hij ijzersterk is. Onwaarschijnlijk vlot geschreven, ook mild (geen scheldpartijen zoals bij de anti-sociale media), maar wel glashelder. Wij mensen doen dit, daarom. Wij mensen zitten diep in de problemen, daarom en niet daarom. Wij mensen moeten dit oplossen, daarom en... zo. Neen geen handboek hoe je je thermostaat een graad lager zet, of betogingen organiseert; maar wel hoe wij als mensheid ons denken over klimaatopwarming grondig moeten bijsturen, en dan ons gedrag. Kijk naar de zon. Maar elke samenvatting van dit schitterende boek zou het onrecht aandoen. Ben je niet zo voor filosofie, ben je wat pragmatischer. Begin dan gewoon op pagina 87. Je zult later met intellectueel genoegen het begin lezen. Trouwens, je kan zeker elke hoofdstuk min of meer op zich lezen. Hoofdstuk 8 over ecologische calvinisme is overigens verplichte lectuur voor iedereen die het goed voorheeft met onze planeet A, want inderdaad er is geen planeet B, zeker niet bij Devisch. Er is wel de zon. En zonnepanelen zijn NIET DE oplossing.
Vaak zijn filosofische boeken naar mijn mening wat te veel opgebouwd met argumenten van andere denkers en te weinig met eigen, nieuwe gedurfde ideeën. Dat doet Devisch hier anders. Hij introduceert misschien geen hele nieuwe manier van denken, maar hij doet het wel vanuit zijn nieuwe perspectief. Dit is een schitterend boek, het doet je nadenken, over onze houding ten op zichte van vuur, over het helioceen, over de echte doeltreffende acties tegen de klimaatcrisis en over degene die ons enkel opzadelen met schuldgevoelens. Een toegankelijk boek dat gaat over onze geschiedenis, onze filosofie, ons heden en onze toekomst. Aanrader!
Mooie verhalen en mythes komen langs in dit zeer vlot geschreven boek 'Vuur'. Wat willen we houden van de Verlichtingsgedachte en wat niet? Kan techniek ons gaan helpen? Moet de techniek ons gaan helpen? Wat kunnen wij als mens zelf doen? We moeten weer eens omhoog kijken...Ik moest denken aan Marcus Aurelius: 'Watch the stars, and see yourself running with them.'
Beetje te veel herhaling en veel van hetzelfde. En ik begrijp de noodzaak om terug "naar de zon te kijken", maar Devisch stelt het toch allemaal wat te gemakkelijk voor. Het klopt dat de zon een enorme bron van energie is maar volgens Devisch moeten we "gewoon wat meer moeite doen" om die energie te benutten. Ik vrees dat de thermodynamica en de principes van Clausius, entropie en Carnot een stok in de wielen steken...
Helder filosofisch boek over de rol van vuur (zon, fossiele brandstoffen, zonne-energie) in onze geschiedenis. Devisch legt heel duidelijk uit dat vuur een januskop heeft: enerzijds onmisbaar voor menselijke vooruitgang (zie diefstal van het vuur door Prometheus, zonder vuur geen (economische) vooruitgang), anderzijds destructieve kracht die alles in as kan leggen (zie ook hellevuur). Hij toont duidelijk aan dat het ontzag voor vuur in mythische tijden bij ons omgeslagen is in genadeloze exploitatie van de fossiele brandstoffen met alle gevolgen vandien voor het klimaat. Verrassend genoeg verbindt hij daaraan niet de conclusie dat we het met minder zullen moeten stellen in de toekomst (het traditionele credo van ecologisten), maar dat we via technologie zullen moeten proberen de gratis energie van de zon te ontvangen. Hij pleit voor het helioceen (waar de zon centraal staat) en niet langer voor hat antropoceen. Enig minpunt aan het boek is dat hij nogal vaak dezelfde informatie herhaalt.
Devisch benaderd vuur als energie en daarmee als aanjager van al onze menselijke activiteit. Hij laat op een inzichtelijke manier zien hoe we als mensheid in hedonisten zijn veranderd door de beschikbaarheid van schijnbaar onuitputtelijke fossiele energie. Interessant is zijn verhandeling over de onmogelijkheid om tot gedragsverandering te komen op basis van een moreel appèl. We moeten het zelf gecreëerd probleem van uitputting, opwarming en vervuiling, positief benaderen en de zon tegemoet treden met meer ambitie om haar energie bruikbaar te maken. Helaas blijft ook hier weer de vraag, hoe keren we het schip, onbeantwoord. Arjen Lubach gaf daar recentelijk nog een goed voorbeeld van:https://tinyurl.com/33txdf92 Jazeker we moeten meer investeren in een andere benadering van zon energie. Wie trekt hiervoor de portemonnee? Misschien is de grootste bijdrage van dit boek dat het je weer laat nadenken over vanzelfsprekendheden die het niet zijn.
Eigenlijk zou ik het boek maar 3 sterren geven ( omdat ik het niet altijd even eens was met de schrijver ) , dan toch 4 sterren omdat ik het idee heb dat de schrijver mss ook met andere meningen overweg zou kunnen en omdat hij in het tweede stuk ook zijn mening heeft verwoord en wat zijn nek heeft uitgestoken over zijn toekomstbeeld Mijn mening , ik ben meer voor water (stof ) dan voor vuur , of andere planeten mogen bezocht of gekoloniseerd worden , als het mogelijk is wel , ik zou de voorkeur geven aan een stukje zee Een andere mening of de schrijver maar dat zou hij me waarschijnlijk niet kwalijk nemen , 4 sterren een belangrijk onderwerp , waar gaan we heen
Aldus de auteur: Met dit boek wil ik een aanzet geven tot die positieve wending naar de zon en de bouwstenen leggen voor een nieuwe relatie tot het vuur.
De lezer (ik dus): Interessante materie. Misschien zou je kunnen stoppen met het herhalen van losse flodders, het “denken” via anderen maar zelf niks toevoegen en wollige vaagheid tot kunstvorm te verheffen. Geen beste kunst maar toch. De afgelopen weken zeer zweverige boeken gelezen (oa De Sterrenwandelaar). Ze blonken uit in wollige vaagheid en je zou geneigd kunnen zijn om de tekst als een meditatie tot je te nemen. Dit boek is echter geschreven door een filosoof en daar verwacht ik meer van.
Heel interessante filosofische benadering van de relatie tussen mens en vuur, hoe die laatste de mensheid geholpen heeft te evolueren naar een 'modern' tijdperk maar tegelijk ook grotendeels verantwoordelijk is voor de destructie van onze planeet.
Het antwoord 'we moeten meer naar de zon kijken' om de klimaatopwarming op te lossen lijkt mij echter toch te simpel. Vertrekt vanuit een soort idee dat nog niet bestaande technologie obv zonne-energie de klimaatverandering kan oplossen. Onze aarde is nu aan het opbranden ignaas x
Vuur als uitgangspunt, de zon als centrale energiebron, welkom in het helioceen van Devisch! Laat ons hopen dat dit boek zijn weg vindt bij beleidsmakers, creatieve ingenieurs en ... het lees als hoopgevend...niet slecht in deze tijden, ;-)
Leuk perspectief om anders om te gaan met het klimaatdebat, een aarde zonder schaamte of inlevering van welvaart, een nieuwe fase na het antropogeen waar de (vurige) zon centraal staat. Van Verlossing over Verlichting naar Heliocentrisme.