Jan Six og hans mange liv er historien om en overklassefamilie fra Amsterdam gjennom fire århundrer. Samtidig er det historien om byen og tidsånden, om ambisjoner og begrensninger, om storhet og den evige angsten for undergang og nedgangstider. Portrettet av Jan Six sies å være det fineste hans venn Rembrandt noen gang malte, og det henger fremdeles i familiehuset ved Amstel-elven. Jan Six kjente alle i 1600-tallets Amsterdam, fra dikteren Vondel til filosofen Spinoza. Men hva var det egentlig som foregikk i hodet til denne patrisieren og kunstsamleren fra 1600-tallet? Notatboken hans er bevart i det rikholdige familiearkivet sammen med tusener av notater, alt fra oppskrifter, anekdoter og religiøse anskuelser, til grove vitser. Etter ham fulgte nye menn. Den dag i dag heter eldste sønn av eldste sønn i familien Six alltid Jan Six. De ble borgermestere og vitenskapsmenn, de ervervet stor rikdom og stavret seg noen ganger også pukkelrygget, fattige og ensomme gjennom livet. Alt ligger gjemt i familiehuset; i endeløse korrespondanser gjennom fire århundrer, om små og store saker. «Downton Abbey i Amsterdam» De Telegraaf
Dutch historian mostly known for his documentary series 'In Europa' (In Europe) and book of the same name. Nowadays he gives lectures about the Netherlands in the USA.
Lang geleden dat een boek mij nog eens echt "meegenomen" heeft. Mak is een zalig verteller, hij heeft deze familiegeschiedenis gebruiktom nog eens een stuk geschiedenis van Amsterdam te vertellen. Hij dwaalt af, weift uit, maar vertelt als de beste. Ik kocht dit boek, terwijl ik er al drie aan het lezen was, las het eeerste blad, liet al de rest liggen en las het in één ruk uit. Ik hou gewoon geweldig van de kleine geschiedenissen die Mak vertelt. Aanrader!
Waar kan het gebeuren dat je naar een geschilderd bruidsportret uit 1612 kijkt, met een bevallig meisje met een paar mooie, schitterend geborduurde bruidshandschoenen in de hand, om vervolgens een moment later diezelfde handschoenen in je handen gedrukt te krijgen? Het overkwam Geert Mak, in het huis van de nazaten van de familie Six. Het huis is een levend museum. De voorouders kijken de familie vanaf de schilderijen op het geschilderde behang toe. De belangrijkste, een Rembrandt met daarop een Jan Six uit 1654, is nog altijd in het bezit van de familie.
De familie Six heeft in de afgelopen eeuwen alles geregistreerd, alles opgeschreven. Geert Mak kreeg toegang tot dit uitgebreide familie archief vol met aantekeningen, dagboeken en brieven en wist op deze wijze een intiem beeld te geven van de familie Six, een familie die vanaf de 17e eeuw een sterke stempel op de stad Amsterdam wist te drukken. Aan Geert Mak de eer om de levens van de familie Six te reconstrueren.
Het boek bestaat grofweg uit een drietal perspectieven. Ten eerste zijn er de fysieke, tastbare voorwerpen aan de hand waarvan Geert Mak de lezer meeneemt. Geert Mak kan het echter niet laten om hier en daar ook een eigen draai aan het verhaal te geven. Daarnaast moet hij de verschillende Jan Sixen in een historische context te plaatsen. Dit levert in mijn optiek ook meteen het grootste nadeel op: je wordt heen en weer geslingerd tussen de verschillende invalshoeken, en een tastbare kern mist in dit boek. Het ene moment bevindt je je weer in het huis aan de Amsterdamse gracht, om vervolgens op een verhandeling getrakteerd te worden van een specifieke gebeurtenis in Amsterdam zelf om als laatste nog een inzicht van Geert Mak zelf voorgeschoteld te krijgen. Dit zorgt ervoor dat het boek een structuur mist en rommelig aandoet - het vereist moeite van de lezer om bij de les te blijven.
Dit is even wennen en het boek komt daardoor wat langzaam op gang, maar gaandeweg krijgt het verhaal wat meer focus en diepgang, vooral in de beschrijvingen van het wel en wee van de familie tijdens en na de Napoleontische tijd. Geert Mak beschrijft op boeiende wijze de opkomst en ondergang van de familie, die aan het eind van de 18e eeuw vervallen dreigde te raken, maar door een aantal goed afgesloten huwelijken er toch weer bovenop wist te komen.
Wat mij trof was hoe klein de wereld van de patriciërs familie eigenlijk was. Het fortuin was reeds in de 17e eeuw vastgelegd - vele families wisten hun rijkdom gedurende de navolgende generaties te bewaren, vooral als er niet al te kwistig werd omgesprongen en hier en daar een strategisch huwelijk werd afgesloten. De families trouwden dan ook met name onder elkaar, en wist onderling de lucratieve baantjes te verdelen. Vooral voor de grote omwenteling in 1848 wisten op deze manier de families zich te voorzien van vaste inkomsten, zonder er veel voor hoeven te doen. De economische terugval na het einde van de Gouden Eeuw wisten veel families te overleven door hun geld goed te beleggen. Pas aan het einde van de 19e eeuw dreigden veel adelijke families aan de bedelstaf te raken. Met name de successie belasting op de erfgelden, alsmede het feit dat meer en meer banen nu ook aan degene met de grootste competentie werden toebedeeld en de toevoer van de nieuwe (rijke) elite in wat Geert Mak de tweede Gouden Eeuw noemt, zorgde ervoor dat veel families moeite hadden om het hoofd boven het water te houden. Wat overigens ook niet meespeelde was wanneer er sprake was van een al te wilde zoon of familielid, die vaak op wilde wijze het hele familiefortuin wist te verbrassen.
De familie Six werd ook getroffen - veel bezittingen moesten van de hand worden gedaan en veel werken uit de omvangrijke kunstcollectie moest verkocht worden, vaak tegen bodemprijzen. In 1922 wist dan ook een Jan Six, met vooruitziende blik, de kunstcollectie in een stichting onder te brengen (de “Collectie Six”) waardoor het bezit beschermd kon worden.
Hede ten dage bestaat de familie nog steeds - al is van het oude adelijke al lang afscheid genomen. Er is ook al weer een nieuwe jonge Jan Six, die Geert Mak in zijn buggy aantrof.
Al met al is het een interessant boek geworden. Ondanks de wat warrige verhaalstijl is dit zeker een aanrader. Het geeft een goed beeld van hoe een Nederlands patriciërs geslacht tot op heden ten dage heeft weten te overleven.
De levens van Jan Six stond al een tijd op mijn verlanglijst om te lezen. Maar ik had daarbij ook de hoop om er echt even goed de tijd voor te kunnen nemen. Deze week had ik de mogelijkheid om dit boek te verslinden en wat was dat fijn. Door de vele geschiedschrijving van andere historische figuren, de vaderlandse geschiedenis, de ontwikkeling van Amsterdam, et cetera, had ik de naam van Jan Six en zijn familie al regelmatig vernomen. Dat maakte me erg nieuwsgierig naar meer, vooral omdat het zo'n prominente familie is die vaak aan de beginselen van een nieuwe ontwikkeling binnen de Nederlandse cultuur hebben gestaan. Geert Mak heeft zijn huiswerk gedaan en in zijn bekende, zeer prettige vertelstijl uit de doeken gedaan. Je kunt merken dat zijn interesse hier zelf de grootste drijfveer is geweest en dat geeft hij in de epiloog ook toe. Ik ben heel blij dat ik dit in één ruk tot mij heb kunnen nemen, waarmee ik het eerlijk gezegd ook erg jammer vind dat ik dit boek uit heb. Voor mij was dit absoluut 5 sterren en een genot om te lezen!
Excellent book on an interesting subjec: the family Six and more in particular the eldest sons in the family Jan Six. From the seventeenth century till today we follow the life of the family Six, put against the history of Amsterdam, The Netherlands and the global history. Particularly interesting is the part on the Jan Six of Rembrandt’s portrait and the art collection the family Six collected.
Interessant om te zien hoe de de familie Six vanuit Frankrijk hierheen gekomen, niet onbemiddeld, in de 17e eeuw hier haar rijkdom (in de ververij) vergroot en daarmee aanzien en een zekere macht verwerft. Zo ging dat toen. Niet zo belangrijk wat je kunt maar wie je bent. Tot eind 18e eeuw zou dat zo gaan. Vanaf de 20e eeuw zie je dat ook de Sixen werkelijk moeten gaan werken voor het geld…
De generaties na Jan Six I (1618-1700) waren vooral bezig de rijkdom te behouden. Door er verstandig mee om te gaan (de kunstcollectie) of door simpelweg geld problemen op te lossen door te trouwen met geld, zoals Hendrik deed door in het huwelijk te treden met Lucretia Johanna van Winter (deze familie bezat ook een aanzienlijke kunstcollectie waaronder Maerten en Oopjen van Rembrandt, later verkocht aan de Rothschilds). Je trouwde sowieso in die tijd binnen de ‘eigen’ kringen of gewoon niet. Er is slechts één Six die trouwde met de liefde van haar leven. Maar niet van stand, dus over haar werd niet meer gesproken.
Door de eeuwen heen zie je het vermogen ook verdampen omdat steeds meer kinderen in leven bleven. In de 17e eeuw was dat wel anders:
“Het was altijd dichtbij, dat onverwachte einde, zeker voor kinderen, zeker in die tijd. Een kwart van de kinderen haalde niet eens het volle eerste levensjaar, de helft werd niet ouder dan vijf. De gebrekkige hygiëne was een oorzaak, plus de voeding die ook in de hoogste kringen tot ver in de 19e eeuw verbazingwekkend eenzijdig was. Regelmatig werden ook baby’s ‘doodverzorgd’, vooral in betere kringen: ze werden zo ingepakt dat ze nauwelijks meer konden ademen, ze werden getrakteerd op bloedzuigers en aderlatingen, ze overleefden de toenmalige geneeskunst niet.”
De familie Six fungeert in dit boek vooral als kapstok. Die kapstok is op zichzelf het minst interessant. Dat er een Six erg deskundig was op het gebied van munten of planten is aardig maar niet echt boeiend. Het zegt genoeg dat Mak vaak praat over tijdgenoten (bijvoorbeeld Rembrandt, Tulp, Vondel) of over de algemene en politieke ontwikkelingen in die tijd.
Dat is ook de reden dat dit boek niet in de schaduw kan staan van zijn eigen familiegeschiedenis: De Eeuw van mijn Vader. Gewone mensen, maar veel interessanter en onthullender. Bij het schrijven van deze familiegeschiedenis is hij begrijpelijkerwijs nogal discreet te werk gegaan.
Hm - honestly I was disappointed by this book. I loved so much his books about Europe and America and fell for the way Geert put history in context. this time however it was too much for me. It appears to me that you obviously need some more context in dutch history and/or in the setting of Amsterdam to really get it. Since I lack both I couldn't really follow the story line. In addition the story about the family is told rather vivid - with side paths everywhere that are difficult to follow without a frameing overall knowledge. For an "insider" to Amsterdam or to the Dutch history this might be a treat - for a newbee it was rather a thread and to hard to get.
Fijn boek om te lezen. Het is vlot geschreven. Interessant om de levens van deze aristocratische familie te zien in het kader van de geschiedenis van Nederland. Dus zeker goed om je kennis van geschiedenis bij te spijkeren. Af en toe moest ik het boek even wegleggen om alle gebeurtenissen even te laten bezinken. Maar verder van het boek genoten.
De levens van Jan Six was het eerste audioboek dat we mijn oud tante schonken om uit te proberen op haar voorleesapparaat. Als voormalig verwoed leester, kon ze nu weer genieten van een mooi boek. Ik bezocht haar twee keer die week en toen had ze het uit. Ze was het echter opnieuw gaan lezen want alle namen waren haar wat gaan duizelen. Nadat ze klaar was, nam ik de cd's mee naar huis zodat we er samen over konden praten. De stem van Job Cohen stond me bij tijdens de afwas, het stofzuiger, de was en het opruimen. Terwijl ik mijn thee mokken terug in de kast zette, vertelde Job me over de Sixen uit Kamerijk en de "eerste" Jan Six. Dat was hard werken. Mijn mokken waren niet zwaar, maar Job was met zijn vliegensvlugge vertelling amper te volgen. Ik begreep mijn oud tante volledig en aas dankbaar dat haar leesapparaat een "schildpadknop" heeft, waarmee Job in slow motion kan. Ik stapte over naar mijn ereader, waar ik het boek las met wat meer aandacht en de optie terug te bladeren. Veel interessants geleerd. Sommige stukken voelen wat trager en logger aan dan andere (ik ben het eens met anderen die aangeven dat het boek beter Jan Six in de Gouden eeuw en andere Sixen" kan heten). Ik kan het boek aanraden, maar geef het de tijd. Lees er wat lichts bij, zodat je niet te gaar wordt van steeds weer nieuwe namen en verbanden, en kies het (e)book. (Ben er ook achter gekomen dat ik erg traag lees. Mijn ereader geeft het boek 13 uur, ikzelf deed er 18 over + nog 4 audioboek uren.) Maar bedankt Geert Mak en de familie Six voor het gezelschap houden de laatste tijd! Ik ga het eens bespreken met mijn oud tante.
Tegen de achtergrond van vier eeuwen Amsterdam krijgen we een beeld van de familie Six. Toch komen de personages nooit echt tot leven omdat Geert Mak zich volledig op feiten baseert nooit eens een smeuïg verhaal een beetje inkleurt, daardoor is de tekst vaak droog en wat saai.
Voor het totaalbeeld haalt hij er ook wel heel veel details bij en maakt uitstapjes naar andere aristocratische families, die door huwelijken allemaal met elkaar verbonden zijn. Het is een door de tijd heen meanderend familierelaas. Misschien heeft Mak te veel gewild: met naast de Sixen in al hun generaties ook de achtergrond van het tijdsbeeld te schetsen, het politieke klimaat in Amsterdam, de oorlogen, Amerika, de Franse tijd. Het werd daardoor soms een taaie les in de vaderlandse geschiedenis, nuttig natuurlijk, om de feiten even op te frissen.
Maar ik doe niet rottig. Geert Mak heeft een schat aan materiaal uit het familiearchief van de familie Six doorgeploegd en een interessant goed en vlot boek geschreven. Dat is Geert Mak ook wel toevertrouwd.
Audioboek (fijn en rustig voorgelezen door Job Cohen). Heel informatief, vooral voor mensen zoals mezelf die de Nederlandse - onterecht - een beetje links hebben laten liggen ten faveure van meer exotische landen. Ook erg toegankelijk en een originele manier om via een familiegeschiedenis de ontwikkeling van Amsterdam te beschrijven. En dat allemaal dankzij een ongelooflijk familiearchief waar zo'n beetje alles wat relevant is bewaard is gebleven.
Vooral het eerste gedeelte van het boek, de eerste Jan Six in het Amsterdam van de Gouden Eeuw, bevriend met Rembrandt en Nicolaas Tulp, is geweldig. Daarna wordt er door de Sixen vooral veel (en slim) geteerd op het opgebouwde kapitaal en reputatie.
Als lid van de Kernjury voor de NS Publieksprijs heb ik eind vorige maand o.a. dit boek ontvangen om te lezen.
Dit boek is een behoorlijk dikke pil vergeleken met de meeste andere genomineerde boeken, maar het is wel erg interessant. Het neemt je aan de hand van "Jan Six" mee door de geschiedenis en langs belangrijke figuren uit de tijd van deze Sixen. Amsterdam speelt een zeer grote rol in dit boek en ik vermoed dat als ik Amsterdam minder goed zou kennen, dit boek mij veel minder zou aanspreken. Maar dankzij dit boek weet ik bijvoorbeeld ook dat "mijn" provincie, Zeeland, nooit de vrede met Spanje heeft ondertekend terwijl de rest van de Republiek dat in 1648 wel deed. Toch bijzonder, zo'n feitje tussendoor.
Wat ik wel jammer vond, was dat, omdat ik dit boek voor de NS Publieksprijs moest lezen, ik flink moest doorlezen. Een boek als dit komt voor mij beter tot zijn recht als ik zo nu en dan een stuk lees en de tijd heb om alles te laten bezinken. En dat ik dan naast een boek als dit een "makkelijk" boek lees. Daar had ik nu helaas de tijd niet voor, dus ik denk dat ik dit boek nog maar eens moet herlezen zodra de andere boeken ook uit zijn, want Geert Mak heeft duidelijk heel veel interessante zaken in dit boek verwerkt en aangezien mijn kennis over de Nederlandse geschiedenis niet zo heel erg goed ontwikkeld is, kan het geen kwaad als ik wat meer kennis uit dit boek zou halen.
Ik twijfel nog of dit boek mijn stem krijgt voor de NS Publieksprijs. Ik vind het heel interessant, maar dit is wel een boek waar ik mijn aandacht echt bij moet houden en dat ik dus minder makkelijk lees na een dag werken, als ik al wat moe ben.
Als jij zelf ook wilt stemmen op jouw favoriete boek, dat kan nog tot en met 22 november 2017. Als je stemt, maak je ook nog eens kans op een jaar lang gratis boeken en een jaar vrij reizen met de trein!
Vier eeuwen aan vaderlandse geschiedenis, bij de hand genomen door de familie Six . Mijn voornaamste motivatie om dit te lezen was de realisatie dat ik belachelijk slecht weet hoe de Nederlandse staat nou eigenlijk tot stand is gekomen. Dit boek heeft dat deels opgelost, maar ik raak eerlijk gezegd nog steeds verward in het historische web van Willems, stadshouders, prinsgezinden etc etc.
Bijkomend voordeel was dat dit boekje eigenlijk ook een fantastisch verslag geeft van het verval van de adel in Nederland: hoe ze zich, door de eeuwen heen, strategisch hun familiekapitaal bewaarden, om uiteindelijk toch te bezwijken aan de moderniteit.
De zeer gedetailleerde geschiedenissen beginnen boeiend met de beschrijving van het leven van Jan Six de eerste. Al gauw blijkt dat ongeveer de eerste helft van het 400 pagina's tellende boek in beslag wordt genomen door zijn leven. Hierna worden de verhalen saai, langdradig met veel herhalingen en een wazige chronologie. De tweede helft is, op enkele passages na, zo gortdroog dat het lezen ervan doorbijten is. Als je dat dan uit hebt gelezen volgt er nog een epiloog en een verantwoording. Hier had ik geen zin meer in...
Geert Mak schreef op een levendige manier de geschiedenissen van enkele generaties Six en plaatst ze in het kader van ontwikkelingen op lokaal niveau (Amsterdam, Hillegom, de Republiek en in relatie tot het buitenland) en tijd. Zeer fijn voorgelezen door Job Cohen.
Typisch Geert Mak boek waarin hij levendig schrijft en op een knappe manier de familie geschiedenis van Six in het groter geheel plaatst. Leest als een trein en geeft je het gevoel dat je er zelf bij bent.
De levens van Jan Six, een familiegeschiedenis. De nieuwste van Geert Mak. Waar Geert Mak ook verblijft: Jorwerd, Amsterdam, Europa, Istanbul, de Verenigde staten van Amerika, en zo verder, hij keert altijd weer terug naar Amsterdam. Over zijn rondreizen en terugkeren kan ook een boek geschreven worden. Amsterdam. Over die stad valt veel te schrijven, vanuit welke invalshoek dan ook. De enige republiek in dit Koninkrijk: Amsterdam. De stad waar zoveel nationaliteiten huizen toen en nu. Oorspronkelijke bewoners en vluchtelingen, door de eeuwen heen de bevolking. De familie Six, koopmannen en handelaren, vluchtten ooit en velen met hen, eeuwen geleden, vanuit Frankrijk en kwam in Amsterdam terecht, ging uiteindelijk tot de elite behoren. Mak neemt ons weer, met zijn typerende meanderende vertelstijl, bij de hand en laat ons de eeuwen zien, in alle duisternis, schaduw, donkerte en verlichting. Het eb en vloed van het bestaan. Mak doet de Jannen Six en nazaten aan de hand van schilderijen, voorwerpen, aantekeningen en dagboeken van hen herleven. Ook eeuwen van rijke, steeds rijker wordende families, een stad, een aantal provincies, een republiek, een koninkrijk, een land, Europa, de wereld komen aan bod. De macht en onmacht van de bevolking. Ongelijkheid van verdeling van middelen, zoals het toen was, door de eeuwen heen en nu in zekere mate nog steeds is. De rijkdom van de gegoede burgerij en evenzogoed het verval daarvan. De wijzingen in de posities van deze elite in de loop van lange tijd. Mak schuwt de pittige thema’s niet, hij benoemt ze: Nepfuncties en opgeblazen ambten. Het uitbuiten van overzeese wingewesten, partner in slavernij. Mannen uit de gegoede burgerij, ook van het geslacht Six gingen weliswaar in dienst, maar namen niet deel aan de strijd aan het front. Dat was in de tijd van Napoleon, de 1e wereldoorlog. De ondergeschikte positie van de vrouwen, ook al werd er binnen de eigen kringen getrouwd, vermogen trouwde vermogen, stand trouwde stand, na het huwelijk had de vrouw geen zeggenschap meer. Het door de koning toegezegd krijgen van een adellijke titel in de 19e eeuw. De familie Six, ook zij waren, zoals vele rijken, verzamelaars door de eeuwen heen. Het ging om schilderijen, munten, poëzie, proza, gebouwen, landerijen en overige. Men onderhield, voor zover het kapitaal het toeliet, deze erfenis van kostbare verzamelingen. Toch moest er uit geldgebrek worden verkocht, of viel de verzameling uiteen door het vererven, of vernietiging door een boze schoonzus. De Jan Six van deze eeuw beheert de resterende kunstverzameling, hij past erop als een goed huisvader. Op afspraak te bezichtigen. Er was ook kunstzinnig talent in deze familie Six: toneelstukken en poëzie werden geschreven, er was een keramiste, schilderes. In de vorige eeuwen, nadat de familie Six ‘aanzien had verworven’ door goede handel te drijven en een fors kapitaal op te bouwen konden de daaropvolgende generaties potverteren, kregen banen met macht toegeschoven, en schoven op hun beurt banen door aan de vermogenden, omdat dat zo hoorde. Mak beschrijft de keuzes welke de aristocratie en het patriciaat, ook de familie Six op een gegeven moment uiteindelijk wel moest maken. Men probeerde lang de kringen gesloten te houden: onder andere leven van het kapitaal wat er nog was, binnen de kring huwen, verkopen van eigendommen, totdat ook zij weer moesten gaan werken om aan inkomen te komen, terug naar de bron: gewoon geld verdienen. Op bladzijde 470 schrijft Mak: ‘In wezen gaat dit boek – dat zie je vaak pas achteraf – over ongelijkheid en ongelijkwaardigheid.’ Mijns inziens gaat het in dit prachtige boek ook om wat Mak op blz. 404 schrijft over het: ‘Met moeite uitzetten van een paar lijnen’ over het karakter van de Six-en. Hij verwijst daarbij naar een citaat van Marguerite Yourcenar: ‘De grafiek van een mensenleven uitzetten.’ Een grafiek die geen rechte lijn is van de wieg tot het graf, maar drie curven ‘die elkaar voortdurend naderen en zich van elkaar verwijderen: dat wat een mens geweest meent te zijn, dat wat hij heeft willen zijn en dat wat hij werkelijk was.’ Mak geeft daarbij aan dat er ‘Natuurlijk duizend vragen blijven.’ Een mooi Geert Mak boek. Alweer. Een boeiende tijdreis door zes ongeveer zeven eeuwen.
het idee van het boek vind ik heel vet, we volgen vijf generaties Jan Six te beginnen in de 17e eeuw. Het wordt gedetailleerd beschreven waardoor je gevoel krijgt voor het leven in zo’n eeuw, anderzijds is het door dit gedetailleerde geschets soms langdradig en saai.
Een erg leuke balans tussen een geschiedenisboek en een roman. Af en toe draaft Mak te ver door met z'n anekdotes en vertellingen, maar dat maakt het niet minder kunstig geschreven.
Kroniek van het rijke en beroemde Amsterdamse geslacht Six, waarvan de oudste zonen bijna allemaal Jan heetten. Het begint allemaal eind 16de eeuw, waar voorvader Charles Six zich verplicht ziet vanuit Vlaanderen (eigenlijk het huidige Frans-Vlaanderen, meer bepaald Saint-Omer of Sint-Omaars) de wijk te nemen naar Amsterdam als gevolg van de godsdienstoorlogen. In Zuid-Nederland woedde de Inquisitie in volle hevigheid, protestanten moesten zich naar de Noordelijke Nederlanden reppen om het vege lijf te redden.
De Sixen gedijen heel goed in Amsterdam, en worden snel rijk (of nog rijker, want Charles was al welgesteld bij aankomst) in de lakenververij. De beroemdste Six, Jan I (1618-1700), was niet alleen industrieel en politicus (eventjes zelfs burgemeester), maar ook dichter en bovenal kunstminnaar. Hij propte zijn imposante huis aan de Amstel (later de Herengracht) vol met schilderijen, boeken, beeldhouwwerken, juwelen en kleinodiën allerhande. Hij was bevriend met Hooft, Vondel en Rembrandt, en deze laatste heeft zijn portret geschilderd in 1648, het beroemde schilderij met de rode cape. Nadien volgen nog vele Jan Sixen met hun broers, zusters, vrouwen en kinderen. Een rode draad doorheen het boek is het proberen bewaren binnen de familie van dit kunstpatrimonium in de volgende eeuwen. Needless to say dat de Sixen geregeld verplicht waren om stukken uit hun collectie te verkopen om schulden te delgen, en dat ook erfenissen dreigden de collectie te versnipperen. Mak heeft een groot aantal bronnen kunnen raadplegen, stedelijke documenten, belastingsaangiften, en ook veel persoonlijke brieven, dagboeken enz. ten huize Six zelf. Hij maakt hier overvloedig gebruik van, in alle details. En waar de details niet altijd even duidelijk zijn of ontbreken, aarzelt Mak niet om er een boel veronderstellingen aan toe te voegen (die wel in alle eerlijkheid als zodanig voorgesteld worden). Mak kadert de levens ook altijd in de heersende Europese en wereldpolitiek. De Sixen komen rechtstreeks of onrechtstreeks in aanraking met de 80-jarige oorlog, de Amerikaanse vrijheidsoorlog, de Franse Revolutie, Napoleon, het koningschap van Willem I, Tsaar Alexander I, Keizer Wilhelm II enz. Heel fijne, gedetailleerde, menselijke geschiedenis, diep geworteld in de Amsterdamse grachtengordel.
Mak brengt de bedrijvigheid, het lawaai en de stinkende grachten van het 17de-eeuwse Amsterdam schitterend tot leven. Hij reconstrueert het verhaal van Jan Six en zijn nageslacht aan de hand van gedichten, brieven, dagboeken, schilderijen, kledingstukken en ontelbare snuisterijen die de familie Six door de eeuwen heen met zich meesleepte.
Het is het handelsmerk van Geert Mak. Hij vertelt de geschiedenis vanuit de kleinste details, van de handschoenen op een portret tot verrimpelde verfzakjes. Mak bracht drie jaar door in het familiehuis aan de Amstel. Hij dompelde er zich onder in het omvangrijke familiearchief dat maar liefst 100.000 documenten bevat, waaronder zelfs handgeschreven brieven van George Washington.
De auteur verwijst zelf naar de ‘historische sensatie’, een gevoel dat de Nederlandse historicus Johan Huizinga omschreef als ‘een onmiddellijk contact met het verleden, een sensatie even diep als het zuiverste kunstgenot’.
De auteur slaagt er wonderwel in om dit gevoel over te brengen naar z’n lezers. Dat is precies wat dit boek zo goed maakt: door mensenlevens van onderuit te bestuderen, zet hij encyclopedische geschiedenis om in een voor ons vreemde, maar toch bijna tastbare historische werkelijkheid waarin mensen van vlees en bloed rondlopen. Ook tijdens de Gouden Eeuw vertelde men schuine moppen en ook in de nasleep van de Franse Revolutie maakten mensen zich kleinzerig druk over onbenulligheden. Dergelijke details zijn, in de woorden van Mak, ‘bruggen in tijd en ruimte’.