در کتاب پیش رو داستان روانه شدن دریانوردان پرتغالی به شرق آسیا برای دست یابی به طلا، ابریشم و ادویه روایت می شود. لشگرکشی که سبب کشف قاره ی آمریکا و سرزمین های جدید در آفریقا و همچنین به استعمار درآمدن کشور هند با استفاده از قدرت نظامی شد.
وقتی دریانوردان پرتغالی و اسپانیایی در آخرین سالهای قرن پانزدم میلادی راهی اقیانوسها شدند تا راههای جدیدی را برای رسیدن به هند کشف کنند هیچ کس فکرش را نمیکرد با کشف قاره تازه، تنها در طول چند سال، جهانی که اروپایی میشناختند بیش از دو برابر بزگتر شود. «سفر به آن سوی دریاها» جلد اول از مجموعه کتابهای سرگذشت استعمار است. این مجموعه قصد دارد تا درباره یکی از عبرت آمیزترین و دهشتناکترین ادوار تاریخی را با زبانی ساده و قابل فهم برای نوجوانان روایت کند.
«سفر به آن سوی دریاها» درمورد ماجراجویی پرتغالیها برای فتح و کشف سرزمینهای مختلف شروع میشه که اول آفریقا و بعد به سمت هند میرن. اونها توی آفریقا به تاجران مسلمان، عرب و ایرانی، برمیخورن و هرچی تلاش میکنند که بتونند بفهمند از چه طریقی میتونند به هند برسند اما به نتیجهای نمیرسند. آخرسر با مست کردن یکی از تجار عرب از زیر زبونش میکشن. اونا وقتی به هند میرسند، بخاطر کینهای که از مسلمونها داشتند حتی یکی از کشتیهایی که مسلمونها از سفر حج برمیگشتند رو هم آتیش زدند و اموالشون رو غارت کردند. از اون طرف کریستف کلمب با پادشاه اسپانیا توافق کرد برای دریانوردی و کشف سرزمینهای جدید، اونها میخواستند برن هند و بعد ژاپن ولی اشتباهی سر از قارهی آمریکا درآوردن. برای اینکه بین پرتغال و اسپانیا جنگ نشه، از پاپ خواستند که برای اونها مرزی مشخص کنه که هرکدوم از قارها و آبها برای چه کسی هست. شرق به پرتغال رسید و غرب به اسپانیا. اسپانیاییها اول با مهربونی و دادن کالاهای بیارزش اموال سرخپوستان رو غارت میکردند و ازشون طلا، نقره، مس و ادویههای مختلف میگرفتند؛ اما کمکم به فکر فتح و خونریزی افتادند و طلا اونها رو دیوونه کرده بود. نسل زیادی از سرخپوستان رو منقرض کردند با کشتار وسیع و تعداد زیادی از اونها رو به بردگی گرفتند؛ که خیلی از اونها به دلیل فشار زیاد خودکشی دستهجمعی میکردند و گاهی جمعیت هزارانتایی یه قبیله به پونصد نفر میرسید از حجم کشتار و خودکشی. اونها رو مجبور میکردند معبدهاشون رو خراب کنند و به مسیحیت ایمان بیارند. به مکزیک حمله کردند و کشورشون رو ویران کردند. از اون طرف پرتغال توی هند جنگ داخلی درست کرده بود و سعی میکرد منطقه به منطقه روی هند تسلط پیدا کنه.
این کتاب جلد اول از مجموعه «سرگذشت استعمار»عه و توی رده سنی بالای سیزده سال قرار داره و رمان نوجوانه. این مجموعه ۱۵ جلده. صفحهآرایی کتاب و عکسهاش جذابه و قلم نویسنده خیلی روان و خوبه.
اگر شما هم مثل من در کودکی و نوجوانی، پیگیر و دوستدارِ مجموعههای تاریخ ترسناک یا علوم ترسناک بودهاید، بیشک مجموعهی پانزده جلدی سرگذشت استعمار در همهی سنین به دردتان خواهد خورد؛ جایی که مهدی میرکیایی، با قلمی بسیار روان و کششدار، شما را رسماً به کتابش میچسباند! برای کسی که دوست دارد یک دوره تاریخ روان و سریع و اجمالی از قرن پانزدهم میلادی به بعد بداند، گزینهی بسیار مناسبی است؛ به خصوص نوجوانانی که میخواهند دنیا را بشناسند یا دوست دارید برایشان هدیهای مناسب تهیه کنید. برای منی که حالا حوزهی علاقه و مطالعهام، بیشتر به سمت امریکای لاتین کشیده شده، قطعاً جلد اول از این مجموعه خیلی ولعانگیز بود. مهدی میرکیایی در این اثر سعی کرده با بهرهگیری غیرمستقیم ارجاعات مستند، تاریخخوانِ عمومی را خسته نکرده و او را به کتاب خود بدوزد؛ برای همین در کنار ذکر چارچوبهای اصلی وقایع و جریانهای تاریخی، از ذکر مصادیق کوچک و داستانگوییها ابایی نداشته است. همین باعث شده کتاب خیلی خوشفرم بایستد.
انتشارات سوره مهر این مجموعهی مفید را منتشر کرده (البته نشر نوجوان آن، مهرک ). کاش بیشتر به کتابسازی آن دقت میکرد. واقعاً مقداری از تلاش نویسنده با برخی اشتباهات ویرایشی و بصری تضییع شده. کاش صفحهآرایی، حروفچینی، قلم کتاب و تصاویر بهتر و مرتبتر میبودند و برایشان بیشتر وقت میگذاشتند. امیدوارم این اشکالات ریز، در چاپهای بعدی برطرف شود.
نتیجه تاملم در این کتاب کوچک و مختصر: اروپایی ها هر چه تونستن به باقی ملت ها ظلم کردن، حالا برای حفظ همون منافع باقیمونده از غارتگریهاشون پشت واژه های صلح جهانی و حقوق بشر قایم شدن.
از ارزوهام بود این مجموعه رو بخونم... ای کسی که منو به این ارزوم رسوندی...ممنون! خب! اولا که من مجموعه کتابشو دارم...یعنی ۵ کتاب تو یه کتابه که این بخش فعلا تموم شده... دوما...ویژگی خوب کتاب اینه که متنش با رنگ قرمزه! این ویژگی باعث میشه از یه حدی به بعد چشمتون خسته بشه و کتاب رو رمانوار نخونین...باعث میشه کم بخونین و چیزایی که خوندینو مرور کنین! ایراد کتاب میتونه این باشه که روند داستانی رو بعضی جاها روایت نمیکنه... مثلا تو فصل قبل یه داستانی رو میگه که فلان ناخدا(خیلی سعی کردم حداقل اسم یکیشون یادم بیاد :) ) اخر داستان میمیره... تو فصل بعد دوباره میاد از کارایی که کرده میگه...
و اینکه: این از اون کتاباییه که بعدا دوباره خوندنش رو شروع میکنم...✌️👌
سفر به آن سوی دریاها اولین جلد از سرگذشت استعمار هست. این کتاب، برای رده سنی نوجوان البته بالای ۱۳ سال است. مطالب ساده و روان و تا حدی داستان گونه است. این کتاب، داستان سرآغاز استعمار اروپاییان در سایر نقاط جهان، البته به شیوه شناخته شده برای ما است. سفرهای ماجراجویانه و طمع کارانه که سرنوشت مردمان ساکن بر کره زمین رو، تغییر داد. تجربه کروی بودن زمین و سفر بر دور دنیا و ... البته در این جلد فقط استعمارگری پرتغال و اسپانیا (که گویا سردمدار استعمار بودند) مطرح شده و کشورگشایی اونها از شرق تا ژاپن و از غرب تا قاره آمریکا رو بیان کرده. مشکل قابل توجه نبود تاریخ برای خیلی از ماجراهاست، اینجوری امکان تحقیق گرفته می شه. حتی همزمانی وقایع شاید خیلی مشخص نباشه. همین طور نامها فقط به فارسی ذکر شده که جستجو و تحقیق رو سخت کرده و منابع هم بدون هیچ ارجاعی در متن در انتهای کتاب اومده که عملا بی استفادهاش کرده. اطلاعات نسبتا خوبی به مخاطب خودش می ده. در حدی نتیجهگیری محقق و نویسنده رو هم بیان می کنه که از زاویهای، می تونه مفید باشه. نکتهای که توجهام رو جلب کرد، اصرار کشیشان و حاکمان استعمارگر مثل اسپانیا و پرتغال بر تغییر مذهب مردمان کشورهای استعمار شده است. اصرار و اجبار به گرویدن به آیین مسیحیت و انجام هر نوع خشونت در این راه! جالبه که در قرن های اخیر بر همه این خشونت ها پرده کشیده شده و چهرهی دیگری نمایش داده میشه. در مجموع برای مخاطب خودش، یعنی نوجوانان، گزینه مفید و اگر به تاریخ علاقه مند باشند گزینه جذابیه.
تاریخ استعمار و لقمه ! یادمه دبیرستانی که بودم واسه کنکور یسری کتابهایی مد شده بودن به اسم کتابای لقمه. که مطالب درسی رو با زبان ساده و البته نسبتا جامع واسه جمع بندی ماه های پایانی طبقه بندی کرده بودن. ویژگی اصلی این کتاب همین سادگی روایتهای تاریخی موجود در کتابه که به نظرم واسه مخاطب بزرگسال هم میتونه جذاب باشه. ضمن اینکه تونسته بین وقایع مختلفی که ظاهرا پراکنده هستند ارتباط برقرار کنه و اونها رو به صورت جامع در کنار یکدیگر قرار بده. حتی یه جاهایی تونسته از عناصر داستانی هم کمک بگیره. چون عمده مخاطب هدف قشر نوجوان هستند کتاب میتونست از عکس های بیشتر و جذاب تری کمک بگیره. علی الخصوص وقتی حرف از جغرافیای خاص و فتوحات مربوطه میشد، بهتر بود از نقشه هم واسه توصیفات کمک میگرفت. اما به نظرم مهمتر از همه بهتر بود رفرنس ها و منابع مطالب ذکر شده در این کتاب در انتهای همین کتاب آورده میشد... در مجموع جای خالی این کتاب تو کتابخونه مدارس و قفسه نوجوانان کاملا احساس میشد.
+سفر به آنسوی دریاها کتاب اول از یه مجموعه پانزده جلدیه
کتاب روایت آغاز استعمار اروپاییان از قرن 15 میلادی با سردمداری پرتغال و اسپانیا است. این دو کشور که در جنوب غربی اروپا در شبه جزیره ایبری قرار دارند، به دلیل قدرت خوب کشتی سازی و کشتیرانی و شناخت راههای دریایی و البته داشتن اسلحههای آتشین، به دنبال ادویه، طلا و اجناس دیگر و گسترش بازرگانی و قلمرو حکومتی دل به دریاها زدند و پای اروپاییان را به آمریکای جنوبی و همچنین هند و شرق آسیا باز کردند. ظاهر کار تجارت بود اما غصب و غارت را به همراه داشت. در این کتاب با حقیقت افرادی مانند کريستف کلمب آشنا میشویم که سالها به عنوان یک کاشف جذاب به ما معرفی میشد اما در واقع یک غارتگر وحشی و آدم کش حرفهای بود.
کتاب ساده و سبکی بود و اطلاعاتی خوبی درمورد استعمار و چرایی و چگونگیش به مخاطب میده. توضیح اینکه پرتغالیها از کجا و چطور شروع کردن و تا کجا پیش رفتن و برای فتح سرزمینهای جدید و کوبیدن میخ خودشون توی اونجاها چه سیاستهایی رو به کار بردن به صورت داستانی و ساده خیلی خوب بود. فقط بعضیجاهاش یکم روند تند توضیح و گذشتن سریع از موضوعات بدون جمعبندی باعث گیج شدن میشد ولی درکل خوب بود.
باید تاریخ بخوانیم. چارهی دیگری نیست. نسل جدیدمان هم شدیداً نیاز دارد که بداند پسپردهی این دنیای رنگارنگ و جذاب چه گذشته و چه میگذرد. برای نسلی در بستر فضای مجازی رشد کرده و حوصلهی خواندن متنهای طولانی و سنگین را ندارد، باید فکری کرد. این کتاب تلاشیست که میخواهد این دونکتهی مهم را پوشش بدهد؛ تاریخ برای نوجوان امروزی. الحق که جلد اول خوب بود. روان و بدون حاشیههای اضافی؛ مختصر و مفید. لکن میشد با تصویرگریهای بهتر غنای کار را بالاتر میبردند.
من اخیراً یک کتابی دیدم که یکی از همین نویسندگان خودمان(۵) ــ که من از نزدیک [با ایشان] آشنایی ندارم ــ نوشته، به نام سرگذشت استعمار؛ پانزده شانزده جلد کتاب ۱۵۰ صفحهای، ۱۲۰ صفحهای است؛ تشریح میکند که استعمار چگونه در قارّهی آمریکا و در قارّهی آسیا توانست ثروتهای اینها را از بین ببرد و خودش را ثروتمند کند. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار نخبگان و استعدادهای برتر تحصیلی، ۱۴۰۱/۰۷/۲۷
تا اواسط قرن پانزده، مهمترین و باارزشترین کالاها برای اروپانشینان، یعنی ابریشم و ادویه از طریق آسیا به آنها میرسید. اما در سال ۱۴۵۳ و با فتح قسطنطنیه توسط عثمانیها و تسلط این کشور بر سواحل دریای مدیترانه، این دو کالا بسیار گران شدند. چرا که ترکهای عثمانی که تمام مسیرهای رسیدن این دو کالا به اروپا را در اختیار داشتند، قصد تصرف بخشهای بیشتری از اروپا را داشتند و کشمکشهای فراوانی را با اروپا به راه میانداختند و اروپاییها از مسیرهای قدیمی تجاری این دو کالا محروم میشدند. از طرف دیگر، جنگهای بین کشورهای اروپایی هزینه بالایی داشت و نیاز پادشاهان و حکومتها به طلا را بیشتر میکرد. عقیده اروپاییها به وجود طلای فراوان در شرق دور باعث شد که تمام پیشزمینههای استعمار فراهم شود و اولین کشور اروپایی یعنی پرتغال که اسپانیا آن را احاطه کرده بود و تنها راه ارتباطیشان با جهان خارج غیر از مرز خاکیای که با اسپانیا داشتند و در اثر اختلاف شدیدی که این دو کشور با هم داشتند غیرقابل استفاده بود، از طریق دریا بود و در کمتر از چند سال بعد از تصرف قسطنطنیه، اولین کشتیهای خود را راهی آفریقا کرد تا با دور زدن این قاره به شرق دور(هند امروزی) برسند. آنها آفریقا را کوچکتر از آنچه امروز ما میدانیم میپنداشتند و در مسیر رسیدن به هند(که طی چندین سفر دریایی محقق شد) چندین کشور آفریقایی که بیاطلاع از وجودشان بودند را استعمار کردند و حتی نام آنها را بر اساس کالایی که در آن کشور پیدا میکردند میگذاشتند(نام کشور ساحل عاج هنوز به همان نامی است که پرتغالیها گذاشتند) بعد از چیزی حدود بیست سال جولاندهی پرتغال در عرصه استعمار، کريستف کلمب ایتالیایی با امضای قراردادی با دربار اسپانیا، رسما این کشور را وارد این عرصه کرد و پای مهمترین رقیب پرتغالیها را به آمریکا(که البته خودش فکر میکرد هند است) باز کرد. البته مقصود از آمریکا کل دو قاره آمریکای جنوبی و شمالی نیست، چرا که پرتغالیها به خاطر جسارت یکی از دریانوردانشان که فاصله زیادی از سواحل آفریقا گرفته بود، پایشان به برزیل باز شد. مقصود ایالات متحده امروزی و چندین کشور در آمریکای شمالی و مرکزی است. بعد از فتوحات فراوان کريستف کلمب در آمریکا و آوردن مقدار زیادی طلا و ادویه به اسپانیا و به دلایلی مطرود شدنش از این دربار، دریانوردان بسیاری از طرف دربار اسپانیا به سمت آمریکا رفتند و باز شدن بیشتر پای پرتغالیها به همان مناطق درگیریهای بسیاری بین این دو کشور ایجاد کرد. برای برطرف کردن این درگیریها پاپ واسطه شد و تمام سرزمینهای غرب را به اسپانیا و سرزمینهای شرق را پرتغال بخشید. البته پاپ به خاطر عدم اطلاع از جغرافیا اشتباه محاسباتی بدی کرد و یکی از دریانوردان هوشمند اسپانیا به نام ماژلان با نظریه کروی بودن زمین از اسپانیا به سمت شرق راند و بعد از گذراندن قاره آمریکا به شرق آسیا رسید و ادویههای فراوانی از هند با کشتیهاش همراهش به اسپانیا رسیدند و به این طریق همه جهان را متعلق به پادشاه اسپانیا کرد چرا که او فقط به طرف شرق رانده بود. هر چند او خودش وسط راه کشته شد و دلکانو جایگزین او در ادامه راه شد. تقریبا اواسط قرن شانزده با دیدن فتوحات فراوان اسپانیاییها و پرتغالیها بقیه کشورهای اروپایی از جمله انگلیس، هلند و فرانسه وارد رقابت استعمار شدند.
به راستی استعمار یکی از پدیدههای ناشناخته است. در کشور خودمان کمتر کسی این پدیده را به درستی شناخته و شاید اصرار مقام معظم رهبری بر مطالعه کتب اینچنینی که چندین بار اسم بردند هم همین باشد. سرگذشت استعمار با زبان ساده و در عین اختصار، سرگذشت پنج قرنیِ استعمار را برای ما روایت میکند. وقتی نام استعمار برده میشد نود درصد ما به یاد انگلیس که معروف است به استعمار پیر میافتیم. اما به راستی چه کسی میداند انگلیس نه تنها پیشگام استعمار نبود، بلکه برای جا نماندن از رقابت و قدرت وارد این عرصه شد؟ جلد اول این مجموعه چنانکه متوجه شدید به اولین مستعمِران تاریخ، یعنی اسپانیا و پرتغال میپردازد. ابتدا ریشههای تاریخی استعمار را به طور مختصر بررسی میکند و سپس وارد نحوه استعمار میشود. سیر نحوه استعمار پرتغال و اسپانیا از محتاط و مذاکره مانند به خشن و به کارگیری زور میرسد. آنها ابتدا در قبال شیره قند و چندین کالای نساجی و... که در قاره آمریکا یافت نمیشد از آنها طلا و ادویه که به وفور موجود بود میگرفتند. اما چشیدن طعم قدرت آنها را به کشت و کشتارهای فجیع و ترسناکی رساند که شنیدنش مو بر تن هر آدمی سیخ میکند. در بخشی از کتاب آمده که کلمب به خاطر فشار وحشتناکی که به مردم بخشی از قاره آمریکا آورده بود، جمعیت آن بخش را از شصت هزار نفر به پانصد نفر رساند. نمیدانم این گزاره چقدر درست است ولی حتی تصورش هم دهشتناک است. از این عجیب تر اینکه آنها این را حق مسلم خود میدانستند و همان طور که در خلاصه کتاب اشاره کردم احتمالا متوجه نقش مسیحیت در این مسئله شدید. آنها خود را رسما نماینده خدا میانگاشتند و به خاطر مسیحی بودنشان، خودشان را صاحب همه حقوق میخواندند. چنانکه وقتی اسپانیاییها پادشاه اینکا گفتند که به اطاعت پادشاه اسپانیا در آید از آنها پرسید که به چه حقی چنین درخواستی را با گستاخی تمام مطرح میکنند؟ کشیش کتاب مقدس در دستش را به او نشان داد و گفت: به این حق بیاطلاعی از این تاریخ ترسناک اروپا ما را به این نقطه و تصور رساند که غرب، بدون نقص و کاملا متمدن است. به راستی اگر استعمار نبود، چه مقدار از این تمدن برای اروپا حاصل میشد؟
این کتاب خیلی جالبه ، کلا سبک با حالی داره ، تاریخ رو بسیار زیبا روایت کرده و داستان های جالبی رو در کتاب میاره ، مهم تر از همه اطلاعات تاریخی هست که میده و روایتش از استعمار میتونید این کتاب رو از طاقچه دریافت کنید https://taaghche.com/audiobook/140946
هروقت کتابی درباره ی ظلم های اروپایی ها میخونم فقط به این فکر میکنم که چطوری این کشور های مورد ظلم با اروپایی ها خوبن اما ما نیستیم؟ 🧐 چی شده که فقط این وسط بدبختیش برای ما هست؟