روایتی تلخ و تامل برانگیز درباره تجارت برده داری رایج در قرن شانزدهم تا هجدهم میلادی و ظلم و ستمی که در پی آن به سرخ پوستان و سیاه پوستان وارد شد. تاجران پرتغالی و دیگر کشورهای اروپایی با پیوستن به این بازار ننگین و پرسود، به شکار انسان در آفریقا می پرداختند و آن ها را برای کار در معادن و مزارع با سودی چند برابر بیشتر از هزینه ی خریدشان به فروش می رساندند. «شکار انسان» جلد سوم از مجموعه کتابهای سرگذشت استعمار است. این مجموعه قصد دارد تا درباره یکی از عبرت آمیزترین و دهشتناکترین ادوار تاریخی را با زبانی ساده و قابل فهم برای نوجوانان روایت کند.
بعد از رسیدن انگلیسیها، اسپانیاییها و فرانسویها به قارهی آمریکا و شروع فتح و بهرهبرداری از زمینها و منابع این قاره، اونها به نیروی انسانی زیادی برای کار کردن در مزارع و معادن و خانههای مهاجرنشینها نیاز داشتند. ابتدا از مردم بومی و سرخپوستان استفاده کردند اما چون اون توانایی بدنی زیادی نداشتند؛ تصمیم بر این شد که از آفریقا بردههایی رو به قارهی آمریکا بفرستند. پس تجارت برده، یکی از پردرآمدترین داد و ستدها شد و هرکسی دنبال سود بیشتری بود توی این زمینه یا مسائل و فعالیتهای وابسته به برده فروشی سرمایهگذاری میکرد. کشورهای اروپایی برای به دست آوردن برده، به اختلافات قبیلهای درون سرزمینهای آفریقایی دامن میزدند و اونها رو به جون همدیگه مینداختن، چون در این جنگها هرکسی پیروز میشد افراد قبیلهی دیگه رو به عنوان اسیر میگرفت. اروپاییها با دادن کالاهاشون به قبایل، اسیران رو به عنوان برده میگرفتند و به قاره آمریکا میبردند. این کتاب درمورد نحوه بردهداری، چگونگی پیشرفت صنعت بردهداری و اثرات اون، زندگی بردهها، تصویب قانونهای مربوط به بردهداری، چگونگی شکلگیری ایالات متحده آمریکا و چرایی لغو قانون بردهداریه. این کتاب جلد سوم از مجموعه ۱۵ جلدی «سرگذشت استعمار»عه. منابع مطالب کتاب هم تمامش در انتهای کتاب موجوده. قلم روان و توضیحات مختصر و مفیدی داره و بسیار جذابه.
عالی، محشر حتما پیشنهاد میکنم. برای من که اطلاع زیادی از برده داری و تاریخچه و چگونگی پیشرفت غرب توسط برده ها و ... نداشتم بسیار عالی بود... یه لقمه تمیز و شسته رُفته بود که از اول تا الان که چرا انقدر تبعیض نژادی بین سفید پوست ها و سیاه پوست ها زیاده رو متوجه میشین.ولی خب اگه دنبال اطلاعات کامل و یا تحقیق تو این زمینه هستین هم میشه از منابعی که آخر کتاب آورده استفاده کنین. جالب بود...همیشه برام سوال بود که اصلا چرا سیاه پوست ها تبدیل به برده شدن؟؟ علاوه بر رنگ پوستشون ، اختلافات قومی قبیلهای هم که با هم داشتن و سوء استفادههای کشورهای استعمار از این وضعیت قبیله های آفریقا باعث این داستان شد. قسمت حمل برده ها با کشتی ها و بیگاری کشیدن از برده ها توی مزارع نیشکر و پنبه واقعا تاسف بار و منزجر کننده بود. دقیقا هنگام مطالعه کلمهی (غرب وحشی) توی ذهنم تداعی میشد. شورش سیاه پوستی به اسم توسان لوورتور که بعد از سه سال جنگ با سفید پوستان بالاخره پیروز شد و باعث استقلال هائیتی از فرانسه شد ؛ جیگرم رو حال آورد.😁 همچنین اینکه ایالات متحده آمریکا اصن چجوری تشکیل شد (به رهبری جورج واشنگتن در سال ۱۷۷۵) خیلی برام جالب بود. اینکه آمریکا کمتر از ۲۵۰ سال قدمت داره... و اینکه آمریکا و انگلیس و فرانسه و پرتغال و اسکاتلند و که و که و که... هر چی دارن از دزدی و قاچاق انسان و برده و وحشیگری دارن. و اینکه قانون برده داری کمتر از ۱۶۰ ساله که لغو شده. پس اینهمه خشونت علیه سیاهان ، واسه اینه که زمان زیادی از به اصطلاح متمدن شدن اروپا و امریکا نمیگذره... :)) حتما دلم میخواد کتاب (ریشهها) رو شروع کنم.
جلد سوم مجموعه سرگذشت استعمار، به بحث برده داری پرداخته است. کاری که ابتدا بر حسب نیاز نیروی کار و با حضور پرتغالی ها و اسپانیایی ها در قاره آفریقا آغاز شد و طبق معمولی فرانسوی ها و انگلیسی ها که در وحشی گری همیشه میخواهند در صدر باشند، اینجا هم به میدان آمدند و گوی سبقت را از بقیه ربودند. انتقال وحشیانه بردهها از آفریقا به آمریکا و زندگی پر از زحمت و سختی آنان در مزارع و کارگاههای آمریکاییان به خوبی در کتاب بیان شده است.
این کتاب، برای رده سنی نوجوان بالای ۱۳ سال است که خوب به خاطر مطالب پر از خشونت که در این جلد زیاد بود، به نظر نامعقول نبود. مطالب خوشخوان با زبانی ساده تا حدی داستان گونه است. این کتاب، داستان بردهداری از سیاه پوستان شرح داده میشه. داستانی تلخ به قدمت قرنها که البته در چند قرن از آغاز استعمارگری گسترده اروپاییان شدت گرفت و به صورت یک تجارت رسمی و جهانی شد. این ماجرای تلخ، ابعاد تلختری داشت که بعضیاش رو نمی دونستم. از جمله این حقیقت که بسیاری از این بردههای سیاهپوست، نه به واسطه شکار شدن توسط سفیدپوستان(البته اون هم بود)، بلکه در جنگهای قبیلهای بین خود سیاهپوستها اسیر می شدند و در مقابل بهای ناچیزی (مثل شراب و اسلحه و اجناس اروپایی) به سفیدپوستها فروخته می شدند. در واقع بخشی از این تجارت کثیف، از ظلم خود سیاهپوستها به مردمان خودشون ناشی شده بود. این برای من خیلی دردناکتر از حتی خود تجارت برده بود. واقعیت عجیب دیگه، این حقیقت بود که این تجارت غیرانسانی، اونقدر پرسود بوده که هرکسی رو، حتی کسانی که ظاهرا اعتقاد به غیرانسانی بودنش داشتند، وسوسه می کرده. نکته جالب این بود که اکثر کسانی که بعد از مدت زمانی سود بردن از تجارت برده، از مخالفان بردهداری شدند، کسانی بودند که منافعشون رو در برده داری از دست می دادند و حتی این مخالفت، در اون برهه از زمان، باعث نفع مالی/ قدرتی شون می شده. در مجموع برای مخاطب خودش، یعنی نوجوانان، گزینه مفید و اگر به تاریخ علاقه مند باشند گزینه جذابیه.
حین مطالعه این جلد فقط همین جمله تو ذهنم رژه میرفت: [تاریخ را تنها خرده دروغهای خندهآور تاریخی قابل تحمل میکند وگرنه چیزی جز خون مظلومان، مرکب تاریخ نبوده است...] در انتهای کتاب، برخلاف کتاب قبلی رفرنس و منابع ذکر شده بود. اما نمره سه فقط و فقط به خاطر ایرادات ویراستاری موجود در متن کتاب بود
اروپاییهای قرن شانزده هرگز بردهداری را به وجود نیاورند. بردهداری از دوران باستان روجا داشت. اما استعمار تحول عظیمی در حیطه بردهداری ایجاد کرد. تحولی که آثار آن هنوز تبعات و آثار آن در تبعیضهای نژادی قرن بیستمی و یکیمان قابل مشاهد است.
پرتغال همانگونه که استعمار را آغاز کرد، شروع کننده بردهداری در میان کشورهای استعمارگر بود. شاید عجیب باشد که بردهداری وسیع و گسترده قرن شانزده تا هجده با فقط ده برده شروع شده باشد که پرتغالیها از آفریقا به کشور خودشان بردند. پرتغالیها از همان اول متوجه سود عظیم این تجارت کم هزینه شدند و با حرص و ولع بردههای بیشتری را از آفریقا به کشور خودشان میبردند. اسپانیاییها که منابع عظیم قاره آمریکا را در اختیار داشتند، نیاز اساسیای به نیروی کار پیدا کردند. آنها ابتدا از سرخ پوستان استفاده کردند. اما سرخ پوستان که تا قبل از آمدن اروپاییها کارشان شکار بود، به کار سنگین معدن و مزرعه عادت نداشتند و خیلیهایشان زیر فشار این کار میمردند. بیماریهایی که همراه اروپاییها وارد این قاره شده بود مزید بر علت شده و در نهایت اسپانیاییها را به این نتیجه رساند که برای بهره بیشتر از این منابع طبیعی نیاز به نیروی کار دیگری دارند. اسپانیا هم وارد تجارت برده شد و هزاران آفریقایی سیاه پوست را به قاره آمریکا آورد. آفریقاییها که پیشهشان کشاورزی و کار معدن بود، نیروی کار خوبی برای اروپاییها بودند. آفریقاییها با توجه به زندگی قبیلهای شان وقتی یک قبیله به قبیلهای دیگر حمله میکرد، طرف پیروز قبیله شکست خورده را غارت میکرد و افراد باقیمانده از آن قبیله را برده خود میکرد. اروپاییها هم این بردهها را از رُؤسای قبایل با قیمتی پایین میخریدند و در اروپا و آمریکا میفروختند. ورود انگلیسیها به عرصه استعمار و به تبع بردهداری وضعیت را برای سیاهپوستان آفریقایی بدتر هم کرد. حرص و طمع اروپاییها برای انتقال برده باعث ایجاد وضعیت اسفبار و هولناکی برای سیاهپوستان در حال انتقال شد. اروپاییها برای انتقال هر چه بیشتر برده تعداد طبقات کشتی را بیشتر میکردند و طول آنها را کمتر. طول طبقات بعضی کشتیها گاها تا هشتاد سانت بیشتر نمیرسید و بردهها فاصله چند ده هزار کیلومتری تا آمریکا را باید دراز کشیده طی میکردند. شیوع بیماریهای مختلف بین بردهها به خاطر وضعیت بهداشتی ضعیف کشتیها، دامن اروپاییها را هم گرفت به طوری که از بین هر چهار نفر اروپایی کشتیهای حامل برده، یک نفر میمرد. همین مسئله باعث ایجاد بیمه در اروپا و آمریکا شد و بردهها هم کنار اروپاییها بیمه میشدند. اما مسئولین بیمه آنها را نه به عنوان یک انسان بلکه به عنوان کالا بیمه میکردند. وضعیت بردهها در آمریکا هم اصلا خوب نبود. آنقدر فشار کار در این قاره زیاد بود که هلندیها در یکی از مستعمراتشان، جزیره سورینام در دریای کارائیب اعلام کردند که جمعیت پانصدهزار نفری این جزیره هر بیست سال یک بار باید نوآوری شود چون همه آنها در این مدت میمیرند. بزرگترین مهاجرت اجباری تاریخ در همان سالها اتفاق افتاد. انگلیسیها در بین سالهای ۱۶۸۰ تا ۱۷۶۸، ۲۱۳۰۰۰۰ برده آفریقایی را به آمریکای شمالی منتقل کردند و در مجموع از زمان کشف قاره آمریکا توسط کريستف کلمب تا پایان قرن هجده بیش از ۳۵۰۰۰۰۰ برده توسط اروپاییها به آمریکا منتقل شدند. وضعیت اسفبار سیاهپوستان در قاره آمریکا باعث شد وقتی فرانسویها، پشیمان از بیانیه حقوق بشر به هاییتی حمله کردند، سیاهپوستان در برابر آنها صف آرایی کنند و حمله نظامی آنها را پس بزنند و این کشور استقلال خودش را جشن بگیرد. در ایالات متحده هم چند دهه جنگ بین ایالتهای شمالی و جنوبی بر سر لغو بردهداری، هر چند به دست آبراهام لینکلن به نتیجه رسید، ولی تبعیض بین سیاهها و سفیدها را هرگز به پایان نرساند و سیاهپوستها تا کنون در این کشور به دنبال برابر شدت حقوق خودشان با سفیدها هستند.
بردهداری تاریخی قدیمی دارد و افراد زیادی بودند که افراد ضعیفتر را به بردگی میگرفتند تا از آنها به صورت رایگان کار بکشند. اما استعمار، بردهداری را وارد مرحلهای تازه کرد. نیاز به نیروی کار ارزان، کار اروپاییها را به پیشروی هر چه بیشتر در قاره آفریقا کشاند. بردهها تا قبل از دوران استعمار شاید حقوقی حداقلی داشتند و بسیار مورد ظلم واقع میشدند، اما با ورود استعمار از انسانیت خارج شده و تبدیل به کالایی برای بردهداران شدند. از طرف مقابل هم خود بردهداری، استعمار را تبدیل کرد به آنچه امروز از آن میشناسیم. شاید اگر بردهداری نبود هیچگاه کشورهای استعمارگر تا این حد به این عرصه روی نمیآوردند. چرا که داشتم منابع عظیم بدون نیروی کار کافی، فقط باعث ایجاد هزینه بیشتر برای کشور استعمارگر میشد و هیج سودی برایش نداشت. اصرار نویسنده بر اختصار مجموعه را میتوانم درک کنم. بالاخره این مجموعه برای نوجوانان نوشته شده و نباید طول و تفصیلهای کتب تاریخی که برای این قشر جامعه خسته کننده هستند، در این کتاب زیاد باشد. اما این اصرار بر اختصار گاهی جذابیتهای ممکن را از کتاب میگرفت و این دو جلد اخیر بر خلاف جلد اول به این آفت دچار شدند. دلیل ستاره پنجمی که ندادم همین است.
واقعیت های خیلی تلخی درباره جنایت های اروپایی های مدافع حقوق بشر که به طرز فجیعی مشغول تجارت برده بودن... با انسان ها مثل یه کالا رفتار میکردن برای سود هر چه بیشتر و هیچ اصل اخلاقی و انسانی نداشتن. کاش همه میدونستم غربی ها از کجا این ثروت و پیشرفت رو به چنگ آوردن و کشورها شود رو روی خون چند هزار برده ی بیگناه بنا کردن.
دردناک اما خواندنی ، واقعا شدت ظلم چه قدر زیاده ، ذات این اروپایی ها ظالم بودن و منفعت طلبیه ، اما نکته جالب این بود که سرخ پوست ها و کلا آدم ها خودشون هم به خودشون رحم نمیکردن . تفرقه مساویه با پیروزی دشمن و نابودی. میتونید این کتاب رو از طاقچه دریافت کنید https://taaghche.com/audiobook/140964