Atatürk ve Sumerliler

by Muazzez Ilmiye Cig

Türkiye’nin büyük Sumeroloğu Muazzez İlmiye Çığ, 19722009 yılları arasında kaleme aldığı makalelerini Atatürk ve Sumerliler başlıklı kitabında topladı. Bu makalelerin ortak konusu Atatürk, Cumhuriyet devrimleri ve Sumer bilimidir. Atatürk, modern, gelişmiş ve aydınlanmış ve bir Türkiye’nin yaratılması için tarihimize, arkeolojiye ve Sumer bilimine olağanüstü bir önem vermiştir. Üniversitelerin kurulması, kurumlaşması ve bilimsel araştırmalar yapabilmeleri için çok önemli somut tedbirler almıştır. Türkiye’de arkeoloji ve özellikle de Anadolu’nun eskiçağ tarihi, esas olarak Atatürk’ün bilimsel zekâsı sayesinde gelişmiş ve kurumlaşmıştır. Atatürk’ün önderlik ettiği tarihsel köklerimizin öğrenilmesi çalışması, ulusal bilincimizi pekiştirmiştir. Muazzez İlmiye Çığ bu sürecin doğrudan tanığıdır. Kitap bu tanıklığı içeren değerli bilgiler sunmaktadır.

Genres: History, Nonfiction

142 pages, Paperback

First published January 1, 2009

Reviews

[Anıl Hatiboğlu · Rating 4 out of 5]

Tarihin ve Türkiye Cumhuriyeti'nin başlangıcını aynı anda seyredebildiğiniz bir eser. Atatürk'ün Sumer çalışmalarına ne kadar önem verdiğini ve öneminin gerçekten de ne denli büyük olduğunu kavrayabiliyorsunuz. Kitap ufak makalelerden oluşmakta(aynı onsözleri defalarca okumak durumunda kalıyorsunuz) ve bu makaleler Sumer tarihi ile kısıtlı değil. Yine de, yeri geldiğinde 4000 sene önceki medeniyetin günümüz medeniyetine olan üstünlüklerini size trajikomik biçimde kanıtlayabiliyor İlmiye Çığ. Hem Osmanlı'nın son dönemlerine, hem Cumhuriyetin kuruluşuna ve tüm hayat serüvenine tanık olduğundan dolayı, kimi zaman heyecanlı, duygusal; kimi zaman sitemkar yazmış makalelerini. Kitabın en can alıcı noktalarından biri belki de, İlmiye Çığ' ın genç bir öğretmen iken sürekli dile getirdi gibi, "Biz çok büyük bir milletiz. Fransa'nın yüz yılda yaptığı devrimi biz on yılda yaptık, bizim devrimimiz onlarınkinden de daha kapsamlı".

[Didem Gürpınar · Rating 4 out of 5]

Muazzez İlmiye Çığ, kurtuluş savaşı dönemi, cumhuriyetin ilanı ve sonraki muazzam gelişim yaşadığımız dönemi ve sonrasını yaşayan bir Cumhuriyet kadını, yaşayan bir tarih.

Yazdıklarını okurken gözlerim doldu, o dönemlerdeki gelişimimizin ne kadar muhteşem olduğunu bir kez daha hatırladım.

Onun yazdıkları hakkında yorum yapacak seviyede olmadığımı, hatta kimsenin de olamayacağını düşünüyorum. Kitap, Sümerlerden ziyade Atatürk ve devrimlerini, cumhuriyet dönemini anlatmaktadır. Sümerleri daha iyi anlamak adına kitapta geçen Nosh Kramer’in eserlerini okumaya karar verdim. Zaten “Tarih Sümer’de Başlar” isimli eserini de Muazzez Hanım çevirmiş.

[Köksal KÖK · Rating 5 out of 5]

içindekiler:

-atatürk devrimleri,
-yazı devrimi,
-atatürk ve türkiyede arkeoloji,
-atatürk ile arkeoloji ve çiviyazılı bilimlerin başlaması,
-atatürk ve çiviyazılı belgeler,
-atatürk ve sumer-Türk İlişkisi
-sümerolog kramerin ardından,
-türk sümerolog muazzez ilmiye çığ: kültürün başlangıcı, orta asya sumer kültürüdür.
-atatürkün bilime verdiği önem,
-cumhuriyet devrimi ve rönesans,
-cumhuriyet devriminin birgideki izleri,
-köylerde aydınlanma,
-kadınlar için cumhuriyetin önemi,
-kadın erkek eşitliği,
-türk kadını,
-başörtüsünün arkasındaki gerçekler,
-laiklik ve demokrasi,
-atatürkün çocuklarımız için yaptıkları,
-atatürk ve müzik,
-atatürk ve spor,
-dünden bugüne atatürk üzerine,
-atatürk hakkında yalanlar,
-13 bilim insanına;

-şükrü elçin, 1912
-Muazzez İlmiye Çığ, 1914
-ihsan doğramacı, 1915
-süleyman kazmaz, 1915
-oktay aslanapa, 1915
-halil inalcık, 1916
-kazım mirşan, 1919
-zeynep korkmaz, 1922
-hamza eroğlu, 1922
-ethem ruhi üngör, 1922
-bozkurt güvenç, 1926
-bozkurt güvenç, 1927

[Özlem Güzelharcan · Rating 4 out of 5]

Ben Birinci Dünya Savaşı'nın yokluklarını, Kurtuluş Savaşı'nın acı günlerini, Cumhuriyet'in getirdiği ve bir daha tadamadığımız o mutlu günleri yaşadım.

Ne zaman bir Çığ kitabı okumaya başlasam heyecanlanıyorum çünkü biliyorum ki bir sürü başka yeni kitabı okumak üzere buraya kaydedeceğim ve bir çok cümlenin de altını çizeceğim. Ve bir de 10 küsür sene önce neredeyse kendisiyle tanışacağım bir fırsatın doğup da kendisiyle nasıl bir türlü tanışamadığımı düşünüp hayıflanıyorum. Bu psikolojik haller her kitapta bu şekilde ilerliyor!

Atatürk ve Sümerliler'de evet, Atatürk'ün Sümerliler hakkındaki görüşleri ve çalışmaları, Dil ve Tarih üzerine yaptığı müthiş, inanılmaz reformanlar anlatılıyot ama aynı zamanda Atatürk'ün Türkiye'de 15 senede gerçekleştirdiği diğer tüm devrimler de Çığ'ın gözünden anlatılıyor ve yorumlanıyor. Kadın erkek eşitliği, harf devrimi, spor, kılık kıyafet, eğitim, ekonomi.. İnsan bir kez daha okurken Atatürk'e ve kurtuluş savaşı sonrası dönemde yaşananlara şaşkınlık ve hayranlık duymadan edemiyor elbette.

Ama beni her seferinde en çok etkikeyen şey 1914 doğumlu bu kadının müthiş hayatı oluyor. Düşünsenize, Eskişehir'de bir ilkokul öğretmeniyken Atatürk'ün emriyle Ankara'da kurulan Dil Tarih-Coğrafya Fakültesi'ne akademisyen olarak atanıyorsunuz, hem de daha önce adını bile duymadığınız Hititoloji bölümüne. Hitler'in gazabından kaçan Yahudi profesörlerle çalışıyorsunuz, binlerce kil tableti ilk defa okuyor, sınıflandırıyor, kopyalıyor, dünyaya tanıtıyor ve tarihin seyrinde değişiklikler yapma şansına erişiyorsunuz. Atatürk'ün ölüm anını radyodan dakika dakika dinliyor, ağlıyorsunuz, o günün üstünden tam 85 sene geçmiş, siz hala hayattasınız ve hala 9'u 5 geçe aynı anıyı hatırlayıp hüzünleniyorsunuz!

Kitapta bir kaç yerde bahsi geçen başörtüsü/türban yorumlarından rahatsızlık duyabilirsiniz. Çığ, dini kıyafetlerle devlet kurumlarına girilmemesi gerektiğini savunuyor-1972 ve 2009 arası makalelerinin yer aldığı bir kitap bu- hala aynı mı düşünüyor bilimiyorum ama kendisine bu konuda katılmasam da geldiği yere, yaşadıklarına, bakış açısına göre onu çok iyi anlayabiliyorum.

Kız çocuklarını diri diri gömen bir toplumdaki kadınlara oldukça geniş haklar sağlayan İslamiyet, erkeğiyle hemen hemen başbaşa giden Türk kadını için bin yıldan fazla bir gerileme devri açmıştır. cümlesinin ise altına imzamı atmak istiyorum!

Ve her seferinde Anadolu'daki medeniyetlere, Sumerliler'e hayranlık duymadan edemiyorum!

Boş vakit geçirdin neye yaradı? Mademki biliyorsun, neden öğretmiyorsun?

İyi ki bu Sümer atasözünü yerine getirmişsin sevgili Çığ.

[Osman Başar · Rating 4 out of 5]

Muazzez İlmiye Çığ yaşayan aydınlanma efsanesi. Bildiklerini aydınlanma güneşiyle bizlere sunmuş. Teşekkürler.

[Gizem Çadıroğlu Bildik · Rating 3 out of 5]

“....“Her başarılı erkeğin arkasında bir kadın vardır” denir. Ben de her başarılı kadının arkasında birer erkek vardır, diyorum. İlk erkek Mustafa Kemal Atatürk’tü...”

Kitap, Muazzez İlmiye Çığ’ın makalelerinden oluşuyor. İlk 40-50 sayfada verilen makalelerde giriş ve gelişme kısımları tarih ile ilgili olduğundan ve aynı dönemin koşullarını açıkladığı için birbirini tekrar ediyor. O makaleler ileriki sayfalarda yer alan makalelerin arasına yedirilmiş olsaydı, sıkılma hissi yaşamazdım bence. Onun dışında Cumhuriyet dönemi, Atatürk’ün tarihe, arkeolojiye verdiği önem, Sümerliler ile ilgili bilgiler var. Ben bir tık daha fazla Sümerliler ile ilgili bilgi almayı beklerdim.

[Sebahat · Rating 2 out of 5]

Çok hevesle başladığım ama hayal kırıklığı ile bitirdiğim bir kitap oldu.
Kaynak yayınlarının "Muazzez İlmiye Çığ Eserleri" serisinden okuduğum 2. kitap, ikisi de maalesef özensiz derlenmiş kitaplar.
Muazzez İlmiye Çığ değerli bir akademisyen, anlattığı konular da bir o kadar değerli keşke daha fazla özen gösterselerdi.
İlk 5-6 makalede aynı konuları aynı cümlelerle tekrar tekrar okuyorsunuz.
Kitabın adına bakarak, içeriğin Atatürk ve Sümerliler ağırlıklı olmasını bekliyorsunuz ama bu konuda verilen bilgi çok kısıtlı ve yine aynı şeyler tekrar ediyor.
Daha çok cumhuriyet devrimleri üzerinde duruluyor. Belki de isimlendirme buna göre yapılmalıydı.

[Anıl Burak · Rating 3 out of 5]

L