صدها سال پیش، هرساله جشن عجیبی در ایتالیا در شهر ونیز برگزار می شد. حاکم شهر در روز مشخصی با قایق به وسط دریا می رفت. حلقه ازدواجی را از جیبش بیرون می آورد، لحظه ای آن را به طرف دریا می گرفت و بعد آن را با احترام به درون آب می انداخت. حاکم به این صورت با دریا ازدواج می کرد و صاحب آن می شد. این مراسم نشانه فرانروایی ونیز بر دریا بود؛ شهری که دریا نوردان مشهوری داشت و از تجارت دریایی به ثروت فراوانی رسیده بود.
«فاختهها لانه ندارند» جلد ششم از مجموعه کتابهای سرگذشت استعمار است. این مجموعه قصد دارد تا درباره یکی از عبرت آمیزترین و دهشتناکترین ادوار تاریخی را با زبانی ساده و قابل فهم برای نوجوانان روایت کند.
این کتاب درمورد چگونگی شکلگیری بورس و بانک و همچنین پیشرفت صنعت کشاورزی و انقلاب صنعتی در اروپاست که در اثر این تحولات و سرازیر شدن ثروت عظیمی از آفریقا و آمریکا و آسیا به قاره اروپا، سبک زندگی مردم به چه شیوهای عوض شده و نویسندگان، فیلسوفان، استادان و حتی کشیشهای اروپایی با ورود به تجارت و دربار پادشاهان به پولدارترین آدمهای کشورشون تبدیل شدند.
برای من از همه شگفتانگیزتر فصل پایانیش بود که متوجه میشدی چرا اسم چنین چیزی انتخاب شده.
این کتاب جلد ششم از مجموعه ۱۵ جلدی سرگذشت استعماره.
کتاب فاختهها لانه ندارند، ششمین جلد از مجموعه سرگذشت استعمار نوشته مهدی میرکیایی، داستان شکل گیری سرمایهداری از دل استعمار و اوج گیری اون هست. از اینکه چطور تجار سنتی و رباخوارهای قدیمی، کم کم به روش های جدید برای کسب سود روی آوردند. داستان دلیل و چگونگی شکل گیری بورس رو مطرح می کنه و اینکه چطور از همون زمان، افرادی با شایعه سازی و خرید و فروش های دروغین سرمایه مردم عامه رو جمع می کردند و ... نکته جالب این کتاب، این بود که چطور تب سرمایهداری و کسب سود جنونوار افرادی از قشرهای مختلف از تاجر تا کشیش و هنرمند و فیلسوف رو جذب خودش می کرد و حتی موجب می شد برخلاف گفتار و باورشون عمل کنند. همچنین به نقش متقابل استعمار و انقلاب صنعتی اروپا در کنار هم پرداخته و اینکه چطور انقلاب صنعتی، دامنه استعمار و استثمار رو به داخل خود اروپا کشوند و مردمان قشر فقیر و بعضا متوسط رو هم به برده هایی جدید تبدیل کرد. همین طور میزان قدرت و تاثیرگذاری ثروتمندان رو در جنگ و صلح و حتی تقسیم قدرت بین پادشاهان و حاکمان اروپا که البته در جهت کسب سود بیشتر بود رو بیان می کنه. اینکه حتی به هم وطنان و فرزندان سرزمین خودشون هم در جهت کسب سود، رحم نمی کردند. برای من، این جلد یکی از جذابترین کتب مجموعه بود که داستان چگونگی پیشرفته و ثروتمند شدن اروپا ، بر شانههای بردههایی از آسیا تا آمریکا و آفریقا و حتی خود اروپا رو به تصویر میکشه.
نام مجموعه، سرگذشت استعمار است و خب این موضوع میتواند برای هر قشر و سنی جذابیت داشته باشد. درست است که کتاب، برای ردهی سنی نوجوان نگاشته شده اما برای من هم اطلاعات دست اول خوبی داشت. دوست داشتم با یک داستان منسجم روبهرو شوم که البته این شیوه (تکداستانهای به هم مرتبط) هم به مستند بودن مجموعه یاری رسانده هم به مخاطب خاص این مجموعه یعنی نوجوانان. کتاب را دوست داشتم بالاخص تکهی پایانیاش را.
وقتی کتاب رو شروع کردم هیچ توصیف کاملی برای این سرگذشت ناجوان مردانه استعمار به ذهنم نمیرسید ولی تو صفحه های آخر نویسنده با همین توضیح کارم رو راحت کرد: فاخته پرنده ای است که در انگلستان بیش از بقیه نقاط جهان دیده میشود. این پرنده زندگی عجیبی دارد. هیچگاه لانه نمیسازد و هنگامی که میخواهد تخم بگذارد به سراغ لانه پرنده های دیگر میرود و زمانی که پرنده در لانه اش نیست تخمش را در کنار تخم های او میگذارد و از آنجا دور میشود. پرنده ای که صاحب لانه است روی تخمها میخوابد و به همه آنها گرما میدهد. پس ازمدتی جوجه ها از تخم بیرون میآیند و جوجه فاخته در حالی که هنوز چشم هایش را باز نکرده و هیچ پری روی بدنش نیست به جان جوجه های صاحب لانه می افتد و آنها را یکی یکی از لانه بیرون میاندازد. پرنده صاحب لانه برای غذا دادن به جوجه ها بر میگردد وفکر میکند از بین جوجه هایش همین یکی برایش مانده است و تمام غذا را به او میدهد.
نظام سرمایه داری امروز براساس همین نوع زندگی بنا شده و نویسنده به زیباترین شکل این داستان رو برامون تعریف کرده. همه چیز عالی بود.از شکل روایت گرفته تا انتخاب تصاویر و روند پردازش. یک پنج پرستاره همراه با توصیه به خوندن کتاب.
جلد ششم از مجموعه سرگذشت استعمار، با عنوان فاخته ها لانه ندارند، روند استعمار بخش هایی از آسیا و آفریقا توسط اروپاییان را نمایان می کند. در لابلای سطور کتاب، مخاطب با تاریخچه سرمایه داری و ریشه بسیاری از واژه هایی که امروز، در امور اقتصادی مورد استفاده قرار می گیرند، نیز آشنا می شود. اگر چه محتوای کتاب به گونه ای ترتیب داده شده که برای رده سنی نوجوانان مناسب باشد، ولی مهدی میرکیایی با گردآوری مطالبی ارزنده، این اثر را برای مخاطب بزرگسال نیز خواندنی کرده است.
نقشه های خبیث استعمارگران برای چپاول اموال مستعمرات و بهره کشی هر چه بیشتر از مردم بومی هر منطقه ... مثل فاخته که خودشون خونه نمیسازه ولی میره توی خونه یه پرنده دیگه تخم میذاره و تخم های خود اون پرنده رو میندازه بیرون و ...
ششمین جلد از مجموعه سرگذشت استعمار در این جلد، چگونگی ایجاد و رشد بانکها، بورس و بنگاههای اقتصادی در قرون 18 و 19 و رشد تجارت و اقتصاد و صنعت غرب آن هم از راه استعمار و حتی کلاهبرداریهای داخلی به خوبی بیان شده است.
این مجموعه خیلی جالبه ، در ضمن روند تاریخی مهمی که داره داستان های زیبا و جالبی رو آورده که واقعا خواننده رو مشتاق به خواندن میکنه ، یک کار تمیز ، مفید و جالب. «سرگذشت استعمار (جلد ششم: فاخته ها لانه ندارند)» را از طاقچه دریافت کنید https://taaghche.com/audiobook/141886