Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela

by Henryk Sienkiewicz

Nowela przedstawia losy Michasia, jednego z uczniów w poznańskiej szkole. Główny bohater to jedenastoletni chłopiec pochodzący z polskiej rodziny szlacheckiej, który uczy się w szkole niemieckiej.
Wydarzenia noweli rozgrywają się w latach 70. XIX wieku, w okresie nasilenia akcji germanizacji, którą przede wszystkim objęto szkoły.

Genres: Classics, Polish Literature, School, Positivism, Poland, Short Stories, Fiction

25 pages, Paperback

First published January 1, 1880

About the author

Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz (also known as "Litwos"; May 5, 1846–November 15, 1916) was a Polish journalist and Nobel Prize-winning novelist. He was one of the most popular Polish writers at the turn of the 19th and 20th centuries, and received the Nobel Prize in Literature in 1905 for his "outstanding merits as an epic writer."

Born into an impoverished gentry family in the Podlasie village of Wola Okrzejska, in Russian-ruled Poland, Sienkiewicz wrote historical novels set during the Rzeczpospolita (Polish Republic, or Commonwealth). His works were noted for their negative portrayal of the Teutonic Order in The Teutonic Knights (Krzyżacy), which was remarkable as a significant portion of his readership lived under German rule. Many of his novels were first serialized in newspapers, and even today are still in print. In Poland, he is best known for his historical novels "With Fire and Sword", "The Deluge", and "Fire in the Steppe" (The Trilogy) set during the 17th-century Polish-Lithuanian Commonwealth, while internationally he is best known for Quo Vadis, set in Nero's Rome. Quo Vadis has been filmed several times, most notably the 1951 version.

Sienkiewicz was meticulous in attempting to recreate the authenticity of historical language. In his Trilogy, for instance, he had his characters use the Polish language as he imagined it was spoken in the seventeenth century (in reality it was far more similar to 19th-century Polish than he imagined). In The Teutonic Knights, which relates to the Battle of Grunwald in 1410, he even had his characters speak a variety of medieval Polish which he recreated in part from archaic expressions then still common among the highlanders of Podhale.

In 1881, Sienkiewicz married Maria Szetkiewicz (1854-1885). They had two children, Henryk Józef (1882-1959) and Jadwiga Maria (1883–1969).

Reviews

[vivernaven · Rating 4 out of 5]

4⭐️ Jak kazda nowela Sienkiewicza smutna i nieco dobijajaca, ale zecydowanie sklania do myslenia. Moim zdaniem powinna to przeczytac kazda osoba, ktora kiedykolwiek ma zamiar wizac sie za nauczanie lub ma zwiazek z edukacja. W tragiczny sposob pokazuje do czego system edukacji moze doprowadzic i jak fatalne konsekwencje moze za saoba pociagnac... Pomimo innych czasow i okolicznosci, jednak niestety niewiele sie zmienia...

[diana:) · Rating 1 out of 5]

nie wiem za bardzo jak tą książkę ocenić xd zastanawiam się co mnie skłoniło aby po nią sięgnąć

[Martyna · Rating 5 out of 5]

przepiękna, wzruszająca, godna uwagi nowela

[Ola · Rating 3 out of 5]

3,5?
Nie jestem pewna jak to ocenić.

[s. ostrowski · Rating 5 out of 5]

coś we mnie pękło…

[martynka | ostatnisnap · Rating 5 out of 5]

jest mi tak strasznie przykro z powodu Michasia. Strasznie przykra książka, ale jednocześnie bardzo mi się podobała

[blawatekk · Rating 4 out of 5]

nie spodziewałam się, że zrobi mi się przykro na czymś od Sienkiewicza. końcówka chwyta za serce, a ostatnie zdanie mocno zapada w pamięć.

[monini · Rating 5 out of 5]

Taki nastrój idealny przed sesją

[julia · Rating 3 out of 5]

3.5

[smiechuwarte · Rating 5 out of 5]

:(

[g_alexandra · Rating 3 out of 5]

“Dzis, gdy to pisze, upłynęło już od tego czasu blisko rok, ale pamiętam cię i żal mi ciebie, mój mały Michasiu, mój kwiatku. za wcześnie uwiędły”

[Wiktor Seweryn · Rating 4 out of 5]

[8/10] – (2026) – Sienkiewicz ma doprawdy jakąś perwersyjną obsesję na punkcie umierających dzieci

[8,5/10] – (2025) – a morał z tego taki: nauka zabija

[Mana-tasia · Rating 2 out of 5]

Unfortunately it was a very disappointing read. Although I'm all for inspiring future generations through creativity and independent thinking, the book was fine until the ridiculous ending. Wouldn't recommend reading it. At the same time, the story made me think about my schooling years in Poland and I have noticed many similarities. I say that with great sadness, though. Nothing useful can come out of cramming lots of useless knowledge...

[Nananula · Rating 4 out of 5]

Przeczytałam to, ponieważ mój nauczyciel od polskiego powiedział, że ta nowela pasuje do nas - klasy maturalnej. Bardzo boli mnie to, że tak w sumie to się on nie pomylił. W tej nowelce momentami widziałam dokładnie te same rzeczy, które ja wykonuje - brak odpoczywania i zarywanie nocy tylko po to by się uczyć, ogromny wpływ ocen na moje samopoczucie.

[Tytka na książki · Rating 4 out of 5]

“Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” okazało się być zdecydowanie najlepszą nowelą Sienkiewicza jaką czytałem. Piękna historia nauczyciela i jego chorowitego ucznia, opowiedziana z niesamowitą wrażliwością. Warto sobie przypomnieć, co to znaczy wymagać ponad miarę i dostosować wszystkich do jednolitych standardów.

[Pebro · Rating 3 out of 5]

Króciutkie opowiadanie nauczyciela, który pilnuje ucznia gimnazjum i dopinguje go do nauki. Chłopak wie, że dla matki najważniejsze jest otrzymywanie dobrych wyników w nauce i poświęca temu dużo o wiele za dużo. Problemem jest nieznajomość języka okupanta, czyli rosyjskiego. Bo Poznań w tytule jest tylko przykrywką dla cenzorów, a rzecz dzieje się w zaborze rosyjskim.

[Olka · Rating 5 out of 5]

Nie pamiętam kiedy ostatnio płakałam i byłam tak poruszona zadaną książką… Coś niesamowitego, sposób ukazania trudu tego dziecka i dalszego braku sukcesu - no coś niesamowitego. Takie prawdziwe i takie tragiczne. Człowiek czyta i przeżywa razem z tym dzieckiem i nauczycielem. Narracja pierwszoosobowa dużo tutaj robi. Naprawdę coś niesamowitego.

[Emilia · Rating 2 out of 5]

2,5/5

[Oskar · Rating 3 out of 5]

3.6

[Oliwia · Rating 5 out of 5]

Przepiekna <3

[abstrakcja · Rating 5 out of 5]

absolutnie piekna nowela, cos we mnie poruszyla

[Marysia · Rating 5 out of 5]

Idealnie ukazuje problemy i tamtego świata, i teraźniejszego. Bardzo wzruszająca, naprawdę nie mam nic do dodania. 5/5 ♡

[Milena · Rating 4 out of 5]

Żal mi chłopca

[Gabriela Błachnio · Rating 5 out of 5]

6⭐😭😭😭😭😭😭😭😭😭

[Wojtek Breitenbach · Rating 5 out of 5]

Książka smutna i dająca do myślenia.

Najsmutniejsze w tym jest to, że ta książka jest lekturą szkolną, a w szkole praktycznie tak samo jak w pamiętniku

[goetel · Rating 5 out of 5]

rel

[Szymon Łapiński · Rating 4 out of 5]

Piękna nowela, jednak o bardzo smutnym zakończeniu
:(. Nie jest to jedna z najlepszych nowel Sienkiewicza, ale polecam bardzo!

[kapi]

Ja kiedy językowe przedmioty

[malgida · Rating 4 out of 5]

💔

[Paula Skrepnicka · Rating 5 out of 5]

Bardzo smutna nowela o bardzo smutnym uczniu. Sienkiewicz zwraca w niej uwagę na nieelastyczny i niedopasowany do indywidualnych potrzeb system nauczania (co właściwie od tamtych czasów nie bardzo się zmieniło) oraz na presję otoczenia na "dobre oceny" oraz jej wpływ na młodego człowieka (co również chyba niewiele się zmieniło). Ta książka świetnie pokazuje, że aby zwrócić uwagę na ważny społecznie problem nie trzeba pisać długich elaboratów.