Amen

by Marcel Möring

"Zo gaat het, het begin van het einde, het einde van het begin, het einde van het einde. Je hebt gekeken, je hebt geluisterd, je hebt gezien en gehoord en nu, zomaar op een vrijdagavond in mei, is hier de apocalyps.'

Samuel Hagenau werkt als archeoloog op het terrein van Kamp Westerbork. Op de dag waarop zijn ex-vrouw meldt dat ze haar laatste spullen komt ophalen, wandelt hij het bos in om zijn gedachten te ordenen. De opmerkelijke vondst werpt hem nog dieper terug op de vraag op wie hij was en wie hij is.
Amen is een doordingende roman over de ongrijpbaarheid van de liefde.

Genres: Dutch Literature

145 pages, Kindle Edition

First published February 1, 2019

About the author

Marcel Möring was born in 1957 in Enschede, an industrial town near the Dutch-German border, where he attended a Montessori primary school. In the late sixties his family moved north, to Assen, a small town moderately famous for its annual TT motor races. He finished secondary school and studied Dutch literature for two years, then went from one odd job to another. Since he had already decided to become a writer at the age of thirteen, he saw no point in further education. He wrote several plays in those years, producing and directing two of them, and moved to Rotterdam, the second biggest city in the Netherlands. Möring published his first novel, Mendels Erfenis, in 1990, to almost unanimous critical acclaim. His second novel, Het Grote Verlangen (The Great Longing,published in the UK by Flamingo, in the USA by HarperCollins, and in more than ten other countries) won the AKO Prize, the Dutch equivalent of the Booker Prize. Over 150,000 copies of The Great Longing have been sold in the Netherlands alone. Möring's third book was a novella: Bederf is de weg van alle vlees (Decay is the Way of All Flesh). Then came a 500 page novel: In Babylon. This book won two Golden Owls, a Flemish award for the best Dutch/ Flemish book of 1998. In Babylon was a major success in both the Netherlands (over 100.000 copies sold) and Germany and was published in the UK (Flamingo), France (Flammarion), the USA (William Morrow) and a great number of other countries. His novel, DIS, was published in 2006 and quickly became the subject of a critical debate about contemporary literature. In 2007 DIS was awarded the Bordewijk Prize for the best Dutch novel of 2006.
DIS was published in Germany (2009) as Der Nächtige Ort, in Great Britain (2009) and the US spring 2010) as In A Dark Wood. A Hebrew translation (Schocken) is currently in the works. In 2011 Möring's German publisher Luchterhand boughts the rights to 'Louteringsberg', his latest book, shortly before the novel was published in The Netherlands.

Reviews

[Eva · Rating 2 out of 5]

Een man wordt verlaten door zijn vrouw. Ze vertrekt, neemt alles mee, op 1 doos na. En die komt ze nu opeen ophalen. Bij de man maakt dat intense emoties los. Hij blijft kauwen op zijn lot, verlaten door zijn grote liefde terwijl hij probeert door te werken als archeoloog en ook nog eens stuit op een uitgebrand autowrak met daaronder een lijk. Het verhaal is één lange monologue intérieur, waarin de hoofdpersoon alle kanten van zijn emoties verkent. Hij is boos, verdrietig, eenzaam, enzovoort. In zijn gedachtenstroom komen allerlei verhaallijnen voorbij, onze, warrig. Moeilijk te volgen.

[Joachim Stoop · Rating 2 out of 5]

Een archeoloog doet opgravingen in Kamp Westerbork terwijl hij nadenkt over waarom ‘een geliefde kan ophouden van je te houden’. Zijn kersverse liefdesverdriet wordt met weeïge, platgetreden beeldspraak en citaten uit songteksten opgedreven, tot de verontwaardiging de eigenlijke liefde overschreeuwt. Enkele aangrijpende jeugdherinneringen en de zaak van een verkoolde RAF-terrorist dienen tot extra gelaagdheid, die echter in te uiteenlopende bodems schuilgaat. Een boek over diep delven dat veelal aan de oppervlakte schraapt.

[Kris —— · Rating 4 out of 5]

Prachtig boek weer! Ik geloof dat deze man één van mijn favoriete Nederlandse schrijvers is.

Het deel over de relatie was erg goed beschreven, vond ik, maar dat zat voornamelijk in zijn hoofd en herinnering. De delen in tegenwoordige tijd, in het bijzijn van Esther, of Shannon, vond ik beduidend minder: hoe vaak is het nodig iemands voor- en achternaam te gebruiken in een gesprek met diegene? Ex-RAF ook. En dat lijk? Hmmm... Het relationele drama was drama genoeg met het kampverleden erbij en zal me vermoedelijk wel bijblijven.

[Larissa · Rating 2 out of 5]

In der Geschichte geht es um einen Mann, der von seiner Frau verlassen wurde, welche sich ankündigt, um ihre letzten Sachen aus dem gemeinsamen Haus zu holen. Dies stürzt ihn erneut in eine tiefe Krise und wir bekommen Einblick in seine verworrene Gedankenwelt. In einem weiteren Handlungsstrang entdeckt er im Wald ein Autowrack, unter dem sich eine Leiche befindet, woraufhin er der Polizei dabei helfen soll, die Hintergründe dessen herauszufinden. Der Fundort befindet sich nahe seiner Arbeitsstätte, einer archäologischen Ausgrabung in einem ehemaligen Arbeitslager der Nazis.
Unser Protagonist befasst sich nun gedanklich mit seiner Trennung und vorallem mit dem Warum, mit dem Rätsel um den Toten und auch mit der Vergangenheit, sowohl mit seiner eigenen, als auch mit der Historie rund um seinen Arbeitsplatz, also den Gräueltaten von Nazideutschland in der NS-Zeit.
Diese Gedanken haben es wirklich in sich, denn es ist nicht immer leicht ihnen zu folgen. Zum Teil schreibt der Autor nur in Satzfragmenten und häufig ist mir nicht auf Anhieb klar gewesen, wen er nun mit seinem "du" anspricht (mal sich selbst, mal seine Exfrau...). Manche Gedanken fand ich jedoch sehr gelungen:
"...glaubst du nicht, dass ich, auch wenn ich nicht glücklich bin, dich trotzdem liebe, denn Liebe existiert nicht deswegen, weil alles hübsch und schön und wundervoll ist, sondern trotz allem, was nicht hübsch und schön und wundervoll ist?" S.30.
Für mich hatten seine Gedankengänge trotzdem einfach zu viel Raum, verglichen mit den wenigen Passagen, in denen die Handlung voran getrieben wurde.
Deshalb ist mir auch jetzt, nach Beenden der Lektüre, nicht ganz klar, was mir als Leserin das Buch genau geben soll. Ein paar gute Gedanken, ja, aber die Geschichte als Ganzes erschließt sich mir nicht so sehr. Da hätte ich es wohl besser gefunden, hätte man weniger Themen eingearbeitet und dafür einen etwas klareren roten Faden gefunden.

[Hendrik Dejonckheere · Rating 4 out of 5]

In dit boek fileert de hoofdpersoon zijn relatie met afscheid en verlies of zijn onvermogen zich van iets af te scheiden of zijn verlies te accepteren.Het is geschreven met interessante zinsconstructies een gebruik van een levende taal. Tussendoor worden interessante details verwerkt zoals het ontstaan van gedenkmonument Westerbork, de achtergrond van de RAF en de schaamte van overlevers.
De titel vind ik zonder vraagteken echter niet goed passen.
Alles is van zichzelf leeg.....Maar het krijgt betekenis door wat het doet of met je doet.
Een mooi geschreven boek dat vlot leest en regelmatig tot nadenken stemt.

[Anton Segers · Rating 3 out of 5]

Een interessant maar vreemd onevenwichtig boekje.
De plot is een onsamenhangend dus verwarrend mengsel van meerdere onuitgewerkte verhaallijnen, daardoor dreig je af te haken, daarvoor zou ik slechts 1,5 sterren geven.
Aan de andere kant hanteert Möring een vorm van hardop denken, hij geeft de innerlijke stroom van kolkende piekeringen en emoties trefzeker weer (een beetje zoals Tim Parks), wat heel boeiend is.
Zo betrekt hij je telkens weer in de wereld van de protagonist.
Op die momenten is de novelle 4 sterren waard.

[Matthieu Wegh · Rating 4 out of 5]

? Ik weet niet meer waarom, maar de titel en het plot spraken mij aan en ik was benieuwd wat van deze schrijver te lezen..
🤔Een mooie "koortsachtige" roman over een scheiding en wat dat doet bij een man, maar de laatste hoofdstukken vond ik wat te koortsachtig, niet mijn smaak, maar verder een heel mooi geschreven boek, dat boeiend was tot het einde (dat ik dan wel weer wat minder vond...)
MW 20/2/22

[Susan · Rating 3 out of 5]

Dit boek moet je niet lezen voor het verhaal. De zinnen, de woorden, die zijn echt mooi en slepen je door het verhaal. Ik vind het wel een echte Moring en ben niet zo negatief als de andere recensies op goodreads. Het is lang niet zo goed als In Babylon, maar toch een ‘good read’ in deze corona-tijd.

[Lot van der Sanden · Rating 3 out of 5]

Wat een ritmisch en gevoelig verhaal, weet Möring, die ik ken van het boek 'Eén Vrouw', hier neer te zetten. De gebeurtenissen zijn niet zo zeer heel boeiend, maar de manier van schrijven en het psyche van de protagonist, dat is enorm boeiend. Ik heb genoten van dit boek, omdat het gevoelig en slim geschreven is. De wisseling van de eerste, tweede en derde persoon enkelvoud is erg mooi. 


Wil je genieten van prachtige zinnen en boodschappen, lees dit boek! Ben je meer een lezer die houdt van spanning en sensatie, laat dit boek dan maar voor wat het is.

[Annders De Haes · Rating 3 out of 5]

Twijfelend tussen 2 en 3 sterren. Hoe beschrijf je het einde van een relatie? Wat haal je erbij, wat is relevant? Is het allemaal los zand, en is dat wat de hoofdpersoon ondergaat?

[Corno De · Rating 3 out of 5]

Meestal haak ik vrij snel af wanneer een boek gaat over het verbreken van een relatie, zeker als het een man/vrouw relatie is. Deze delen van het boek waren wat langdradig. Ben toch door blijven lezen vanwege de geweldige vondsten.

[Michael Madel · Rating 4 out of 5]

Teilweise nicht leicht verdauliche Lektüre, die nur die geduldigen LeserInnen belohnt.

[Sarah]

Poetic, interesting writing but sometimes confusing, sometimes bland storyline.

[Sophie · Rating 4 out of 5]

Fantastische taal! De eerste hoofdstukken zijn machtig geschreven. De zinnen waarin de tegenstellingen elkaar in het midden vinden en de gedachten van het hoofdpersonage vorm geven, zijn subliem. Is het een detectieve of zijn het mijmeringen over wat liefde had kunnen zijn? Beiden!

[Arie Kok · Rating 3 out of 5]

‘Dat er een begin is dat begint en een einde dat eindigt en dat het einde begint en het begin eindigt en dat het tij van de tijd aanspoelt en zich terugtrekt en het wrakhout achterlaat van wat was kom zaterdag de laatste doos halen oké? en jij die zegt dat het oké is, dat alles oké is…’ In lange wervelende en soms woedende zinnen lucht Samuel Hagenau zijn hart, doorspekt met citaten uit het Bijbelboek Prediker. Zijn ex Joyce komt de laatste doos ophalen. Haar bericht ontbindt de duivels in Samuels hoofd. Wat heeft het allemaal betekend? Wat was er waar en waarachtig aan hun tijd samen?

Hagenau werkt als archeoloog op het kampterrein van Westerbork in Drenthe, net bij het plaatsje Amen. Hagenau is Joods van geboorte, Kamp Westerbork is een existentiële plek voor hem. Als hij tijdens een lunchpauze het bos inloopt om alleen te zijn met zijn gedachten, ziet hij een brandende auto op de weg liggen. Hij probeert eronder te kijken of er iemand ligt. Er ligt iemand. Is het toeval dat hij kijken wil, vraagt politie-agent Shannon Sital, die dezelfde voornaam heeft als een vriendinnetje uit Samuels jeugd dat tijdens een familievakantie spoorloos verdween.

Amen is een gelaagde en bij vlagen moeilijk toegankelijke roman over een zoektocht naar de betekenis van liefde, afkomst en plaats. De taal is intens, de emoties zijn groot, hoewel het nergens pathetisch wordt. De gebeurtenissen blijven soms vaag, verhaallijntjes worden niet altijd afgemaakt. Daar lijkt het Möring ook niet om te doen. Waarom wel? Om de diepe zingevingsvragen die hij neerlegt? Wellicht.

[Maaike Soenens · Rating 4 out of 5]

Een boek wat je niet kunt wegleggen.
Samuel Hagenau is archeoloog en werkt als zodanig aan opgravingen in het kamp Westerbork.
Tezelfdertijd graaft hij in zijn eigen verleden naar de reden waarom zijn vrouw hem van de ene op de andere dag verlaat met achterlating van 1 koffer.
Wat betekenen de vondsten uit de opgravingen wat vertelt dit over het leven van die mensen en hoe staan ze in verhouding tot het heden
De hartverscheurende pijn en verdriet om deze verloren liefde gaat door merg en been. Wat heeft hij verkeerd gedaan? Waar is het misgegaan ?
Een roman die leest als poëzie met zinnen die je raken.

[Muriël Van Der Wal · Rating 3 out of 5]

Niks bijzonders. Zeker voor Möring niet.

[Livia Peeters · Rating 3 out of 5]

3,5/5

[Trees · Rating 3 out of 5]

Er zaten hele mooie stukken in, maar het eind was me te ongrijpbaar