Jump to ratings and reviews
Rate this book

Dieren kunnen de pest krijgen

Rate this book
Toen nog geen enkele minister ooit van ‘zoönosen’ had gehoord, agendeerde Esther Ouwehand deze bedreiging voor de volksgezondheid al. Dat was in 2007, toen zij net een jaar lid was van de Tweede Kamer voor de enige politieke partij die de belangen van andere levende wezens als uitgangspunt kiest. Inmiddels is 75% van de infectieziekten die de mens bedreigen afkomstig uit het dierenrijk. De oorzaken? Menselijk ingrijpen in natuurgebieden, wereldwijde handel in dieren en uiteraard de intensieve veehouderij.

Ouwehand laat zien hoe ons land daarin al jaren een twijfelachtige koppositie inneemt én hoe gevaarlijk dat is. Geen land ter wereld huisvest op zó weinig grond zóveel dieren als Nederland. Jaarlijks worden in ons land 640 miljoen dieren na een kort en miserabel leven gedood. Ons land is daarmee een ware kweekvijver voor zoönosen. Toch weigeren de traditionele partijen in politiek Den Haag al jaren om in te grijpen, ondanks waarschuwingen van virologen. Nu het leven van mensen bedreigd wordt door covid-19, Q-koorts, levensgevaarlijke vormen van vogelgriep en tal van andere virussen en bacteriële infectieziekten, zullen we ons ernstig moeten bezinnen op onze omgang met dieren, natuur en het klimaat. Ouwehand zet in Dieren kunnen de pest krijgen. En dan? de grond­ oorzaken van de huidige pandemie op een rij én laat zien hoe we nieuwe pandemische dreigingen kunnen voorkomen. Oplossingen die niet moeilijk hoeven te zijn, maar die wél politieke moed vereisen. Een zeer actueel schrijversdebuut van de partijleider van de Partij voor de Dieren.

136 pages, Paperback

Published February 3, 2021

11 people are currently reading
247 people want to read

About the author

Esther Ouwehand

2 books10 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
174 (36%)
4 stars
213 (45%)
3 stars
75 (15%)
2 stars
11 (2%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 30 of 81 reviews
Profile Image for Peter.
195 reviews6 followers
March 16, 2021
Ouwehands eerste boek is geen zwaar leesbare pil. In tegendeel: het boekje telt 127 pagina's en ik vloog er in een ochtend doorheen.

Wel had ik aanvankelijk juist het idee dat er misschien te weinig verluchtiging in zat en te veel gedreund werd met feiten, onderzoeken en citaten van wetenschappers. Het gaat van virologen die al jaren waarschuwen voor pandemieën uit de intensieve dierhouderij tot CDA-rapporten die al rond de eeuwwisseling waarschuwden dat het landbouwbeleid danig op de schop moest en de veestapel flink moest worden ingekrompen --- in dat geval niet zozeer om bedreiging van zoönosen maar om de druk van bijvoorbeeld de enorme hoeveelheden mest die geproduceerd werden.

Toch schrijft Ouwehand helder, in wat soms moeizaam laveert tussen een politiek pamflet en een toegankelijke introductie over de impact van het houden van zo veel dieren op zo'n klein oppervlak. De grote afwezige in het boek is bijvoorbeeld GroenLinks. Ik kan daar geen conclusies aan verbinden --- het zou kunnen dat ze simpelweg weinig moties samen met de Partij voor de Dieren indienen, zoals de af en toe genoemde SP, en het is sowieso een gegeven dat ze geen onderdeel zijn geweest van het grote Dieronvriendelijke coalities met VVD & CDA, waardoor een ChristenUnie en D66 wel veelvuldig aan de orde komen --- maar ik vind het wel opvallend in een onderwerp waar ik GroenLinks als nauwe bondgenoot verwacht. Dat lijkt om mij onduidelijke redenen dus minder evident.

"Tijdens de coronacrisis hielden overheden zich vast aan wat de wetenschappers te zeggen hadden over het virus. We hoorden vele verzuchtingen van politici die niet begrepen dat mensen zich niet aan de maatregelen hielden die de wetenschap adviseerde," schrijft Ouwehand op de voorlaatste bladzijde (p.126), om daaraan in navolging van Greta Thunberg toe te voegen, dat Overheden zelf zich niet houden aan adviezen van wetenschappers als het gaat om de klimaatcrisis. En Dieren Kunnen de Pest Krijgen illustreert op overtuigende wijze, dat de Nederlandse regering boter op het hoofd heeft als het gaat om niet luisteren naar wetenschappelijke inzichten, ook als het gaat om (dreigende) pandemieën en zoönosen (vaak zelfs met hetzelfde argument, dat het economische belang zwaarder moet wegen).

Minder dieren, minder problemen. Het lijkt een vreemd motto voor de Partij voor de Dieren, maar het gaat daarbij natuurlijk niet over biodiversiteit, maar het fokken, houden en doden van miljoenen dieren voor onze consumptie. Ik weet niet of Ouwehand met dit boek vooral predikt voor eigen parochie, maar ik hoop dat het veel mensen nieuw inzicht verschaft in de ernstige noodzaak van sommige veranderingen in de samenleving. Waarin we ons realiseren dat we als mens onderdeel zijn van een natuur waar we niet buiten kunnen.
Profile Image for Kim Bergshoeff.
91 reviews9 followers
February 21, 2021
Helder en goed onderbouwd betoog dat niet alleen een 'zie je nou wel' is maar ook met oplossingen komt.
Laten wij, de kiezers, er nou eindelijk eens voor zorgen dat er een regering komt die die oplossingen ook wet durft te maken.
Profile Image for Niki Sixx.
37 reviews1 follower
February 22, 2021
Een aanrader voor mensen die de pest hebben aan corona, die meer willen weten, of die denken dat Nederland te klein is om een aandeel te hebben in global warming en andere crisissen.
Profile Image for Max.
940 reviews43 followers
March 18, 2021
Listened to this as an audio book in Dutch. Very important book on zoonosis, covid-19 and the current situation here in the Netherlands. Most of the things were known to me, but it's good to have it bundled in a small book. It's well researched and well written. I think it's important everyone reads this, especially if you're concerned with the climate & what we do to farm animals. Hoping for a translation for my English friends soon.
Profile Image for Vera Pleijsier.
141 reviews
May 15, 2022
Als bijna dierenarts wist ik al het een en ander over zoönosen en heb ik de neiging naar wetenschappers te luisteren, maar zo'n goede samenvatting had ik niet paraat. Duidelijk een PvdD boek, maar heel gevat en met goede, ondersteunde informatie. Must-read, juist voor iedereen, ongeacht politieke kleur!
Profile Image for Robert Lambregts.
813 reviews29 followers
March 18, 2022
LEES OF LUISTER DIT BOEK!! Esther Ouwehand doet een boekje open. Letterlijk en met informatie die ons als burger vaak niet ter ore komen, of overschaduwd worden door ander nieuwsgeweld. Ik zal niet in detail treden, maar vond bepaalde dingen zeer stuitend. (ok 1 voorbeeld: dat nertsenfokkers die eigenlijk niet meer in Nederland nertsen voor bont zouden fokken grote hoeveelheden geld kregen tijdens de coronacrisis, terwijl op dat moment de horeca en cultuur naar compensatie konden fluiten laat heel duidelijk zien waar de prioriteiten hebben gelegen). En dat terwijl er met oog voor oplossingen gedacht wordt bij dit verhaal. Onze overheid heeft zeer zeker het motto 'Geld gaat voor levens', liegt burger en mede politieke partijen voor en is niet bezig met volksgezondheid zoals dat zou moeten. Ik ben bang helaas dat Ouwehand door haar betrokkenheid bij Partij voor de Dieren meteen aanloopt tegen mensen die deze partij niet serieus nemen. Die het groen gezever vinden, gericht op dieren ipv mensen. Maar wat er in dit boekje wordt uitgelegd makes sense, en toont aan hoe er voorkomen kan worden dat we binnen kort weer in een vergelijkbare crisis als de coronacrisis terecht komen. Iedereen, wat voor politieke kleur je ook hebt, zou dit boekje moeten lezen of luisteren. Puur om een beeld te krijgen dat helpt te nuanceren waar we momenteel staan in onze maatschappij en wat er nodig is om te voorkomen dat we weer een paar jaar op slot moeten. Dus lees het, luister het, deel het met iedereen. En ik zeg dat terwijl ik geen aanhanger van PvdD of Ouwehand-volger ben.
Profile Image for Gian.
63 reviews
December 28, 2025
Moedig voorwaarts naar de volgende, en vele malen dodelijkere, pandemie!
Profile Image for Guus van der Peet.
327 reviews38 followers
Read
April 17, 2021
Grondig beargumenteerd betoog tegen de bio-industrie waarin niet zozeer op het ethische argument wordt gehamerd (wat naar mijn mening al reden genoeg is voor verandering), maar vooral wordt gewezen op de praktische onhoudbaarheid van de sector. Net als COVID-19 waren de Spaanse Griep, Q-koorts en Mexicaanse Griep afkomstig uit de vleesindustrie. De huidige pandemie was onvermijdelijk en zonder structurele verandering gaan er de komende decennia nog meer – mogelijk veel dodelijkere – ziektes bijkomen. Af en toe is de toon misschien iets te propagandistisch, maar desondanks zeer toegankelijk en leerzaam leesvoer.
Profile Image for Danny.
19 reviews1 follower
February 21, 2021
Feitelijke uiteenzetting van de tikkende tijdbom die de (Nederlandse) bio-industrie is. Een bom die bovendien al meermaals is afgegaan, waar veel rapporten over zijn geschreven, beloftes over zijn gemaakt, maar nog steeds niet ontmanteld is. Ook niet nu we de pijn er allemaal zo direct van ervaren.
Profile Image for Mike Van Helden.
186 reviews1 follower
July 19, 2025
In 2020, Esther Ouwehand (party leader of Party for the Animals, PvdD) published her first book: "Dieren kunnen de pest krijgen. En dan?"

In the book, she explains how zoonoses (deceases who spread from animals to humans, like Covid-19) are not an exceptional situation and will be more common in the future. And it is an explanation of how parties like CDA, D66 and VVD sacrifice health and nature for economic growth. In other words, change is needed.

The book is explained pretty clearly and shows how a lot of things are connected with each other: intensive agriculture, health, nature, neoliberalism, etc. My only problem with the book is the lack of sources, since I would have looked to look up and read further on certain things.
Profile Image for Sarah.
326 reviews9 followers
March 21, 2021
Ja de verkiezingen zijn al geweest, maar dat is niet de reden waarom iedereen dit boekje zou moeten lezen. Het is trouwens gratis te beluisteren op Spotify, voorgelezen door Babette Van Veen.

En als je na het lezen van dit boekje dan nog niet inziet dat we nu actie moeten nemen om het klimaat/milieu/de dieren en onszelf te redden, dan weet ik het ook niet meer.
Profile Image for S.V. Veen.
Author 2 books10 followers
May 24, 2022
Iedereen moet dit boek lezen. Dit laat zien wat er achter de schermen gebeurt. En hoe de politiek reageert op een crisis zoals een pandemie. Wat heeft de prioriteit? De gezondheid van onze planeet of het in stand houden van de consumptiemaatschappij...
Profile Image for fae.
81 reviews11 followers
June 2, 2021
Als veganist die al langer roept dat het écht anders moet, was wat hier betoogd werd geen nieuws voor mij. Toch las ik dit boekje graag weg; de nadruk lag op de feitelijke onhoudbaarheid van de manier waarop wij nu vee houden (en de veesector in zijn geheel), iets waar iedereen wat mij betreft enige basiskennis over zou moeten hebben.
Profile Image for Femke.
18 reviews
March 26, 2025
"Het is onze minachting voor de natuur en ons gebrek aan respect voor dieren die deze [corona]pandemie hebben veroorzaakt." - Jane Goodall
Profile Image for Anneke de Bundel.
326 reviews7 followers
May 31, 2021
Een aardige introductie op hoe t anders kan/moet en ja ontluisterend als t om dierenleed gaat, maar ik mis een notenapparaat waardoor t wetenschappelijke karakter aan geloofwaardigheid inboet.
Profile Image for Stephan Brusche.
273 reviews27 followers
August 24, 2024
In dit korte en vlot leesbare boek wordt helder uiteengezet dat de veehouderij met zijn megastallen alleen maar verliezers kent en niet alleen de natuur maar vooral de mens een duistere toekomst geeft (nog erger dan corona). Het goeie nieuws is, heel veel ellende is in één klap op te lossen. Namelijk; kappen met die onzin.
Profile Image for Petra.
43 reviews1 follower
March 13, 2021
Must read! Of in mijn geval 'listen' tijdens het klussen. Helder en duidelijk betoog over de oorzaken van zoönosen (zoals Covid-19) en de oplossingen om toekomstige zoönosen te voorkomen.
Profile Image for Kirsten Van lienden.
70 reviews
March 18, 2022
Makkelijk te lezen boekje dat een andere kijk geeft op de Corona-crisis en andere pandemiën die gaan volgen (de vraag is niet óf deze gaan komen, maar wanneer). De informatie die zo belangrijk is, is helder uitgelegd en geïllustreerd met interessante weetjes (en een paar sprekende illustraties door Steve Cutts). Wat ik zelf (ook als lid van de Partij voor de Dieren) wel jammer vindt, is dat de tekst erg geschreven is vanuit het oogpunt van de partij, zodat het af en toe een beetje leest als een partijprogramma. Hierdoor is het misschien wat minder toegankelijk voor niet-leden van de PvdD, die het sneller weg zullen leggen. Zo bereikt het juist niet de groep mensen die deze informatie het hardst nodig heeft.
Profile Image for Tessa.
214 reviews6 followers
June 14, 2021
4 sterren: aardig propaganda, maar wel interessant.

De informatie: interessant om te zien welke overwegingen en aanknopingspunten de PvdD neemt rond zoönosen en hoe die samenhangen met hoe we in Nederland met onze wilde en gedomesticeerde dieren omgaan. Het is duidelijk dat het vanuit de PvdD is geschreven: een groot deel van het boek gaat over wij vs. zij, waar 'zij' de andere tweede kamer partijen zijn, en dan met name de coalitie. Het boek is relevant en hopelijk duidelijk genoeg om mensen te overtuigen wat minder vlees te eten. Maar aangezien het een boek van de PvdD is, zullen de meeste lezers al weinig vlees eten.

De leesbaarheid: de zinnen zijn goed leesbaar, en voor dingen die langer geleden zijn gebeurd is er altijd een geheugen opfrisser. Handig voor iemand die tijdens de Q-koorts uitbraak naar tekenfilmseries keek in plaats van het nieuws.

De structuur: de opbouw van het boek loopt goed, hoewel het niet per se een vaste lijn aanhoudt (bijvoorbeeld chronologisch of steeds meer de diepte in).

Beste deel: wanneer het over de Q-koorts ging. Een hele duidelijke link tussen Corona, wat is ontstaan ver weg van Nederland, en Q-koorts, dat we zelf gekweekt hebben.
Profile Image for Annemarie.
94 reviews7 followers
February 19, 2022
Zo'n duidelijk en overzichtelijk geschreven boek lees je niet vaak. Iedereen zou het moeten lezen zodat men eens en voor altijd inziet dat veeteelt, zoönosen en pandemieën volledig met elkaar verbonden zijn. Dat de politiek alleen maar korte termijn denken is en de meeste politici niets geven om de natuur, de mensen en helemaal niet om de dieren. Enkel het BNP telt. En herverkiezing. Lees dit boek en praat er over met je vrienden, hopelijk zal het je ook doen inzien dat alle mooie praatjes van de Minsters van Landbouw bullshit zijn en helpt het je om voor een eerlijke partij te stemmen bij de volgende verkiezingen. Oh ja, en dat dieren eten alles te maken heeft met de huidige shitstorm die Covid heet en dat je daar dus beter direct mee stopt, als je nog dierlijke producten eet of drinkt of draagt uiteraard.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Brigitte.
16 reviews
January 18, 2025
"Als we als mens willen voortbestaan op deze aarde, dan zullen we substantieel rekening moeten houden met andere soorten. En daar moeten we ook iets voor willen doen. Of eigenlijk vooral laten" - Thijs Kuiken

"Wie straks nog wil kunnen zeggen: 'Ik was al vegan voordat het mainstream werd!' moet haast maken."

"De dieren verdienen dat we de moed opbrengen om de romantische voorstelling van zaken over de veehouderij door te prikken...die geheimhouding blijven bestrijden, de feiten blijven benoemen, de beelden blijven tonen. Niet het maken van die beelden is immers de schande, maar de inhoud ervan."

Wat een frustrerend boek, eerlijk gezegd heb ik de hoop op een goede toekomst voor dier (en mens) zelf al lang opgegeven.
Profile Image for Suze Geuke.
349 reviews9 followers
November 21, 2021
pijnlijke inzichten in hoe het nederlands parlement uren kan bakkeleien, moties opstelt en aanneemt om deze vervolgens ofwel compleet onbehandeld onder een kleedje te schuiven, ofwel bij de minste of geringste lobby alle principes in het water te laten vallen. geen wonder dat er een plaag broedt, wonder dat het er niet meer zijn in zo'n ziek land.

volgens mij doet de PvdD echt grondig onderzoek, zo komt het over. daarbij komt wel dat dit boek pleit voor geen menscentrisch beeld en vervolgens alleen op directe consequenties van bioindustrie voor de mensheid ingaat. en soms op een beetje een drammerige toon, dat vond ik jammer.
Profile Image for Hans van der Veeke.
516 reviews4 followers
May 16, 2021
Een schokkend boekje, zelfs als je het wc-eend effect niet meerekent.
Ik wist al hoe we er een zooitje van maken. Met de planeet, de dieren de natuur. Je doet wat je kunt. Niet vliegen, minder vlees en duurzaam leven.
Maar de grote veranderingen moeten via de politiek komen. En dat blijkt nu een grote corrupte bende te zijn die aan de leiband hangen van de boeren, de multinationals en het (grote) geld. Schokkend om te lezen dat 30(!) jaar geleden al bekend was dat stikstof een probleem zou worden. Er was ook al een oplossing maar ondanks elke keer beloftes uit de politiek, wordt er niets gedaan. Er wordt gewoon gehard gelogen, ontkent en de andere kant op gekeken. Ik dacht dat Nederland anders was dan bijvoorbeeld de corrupte Russische staten. Maar dat is een illusie. Totale deceptie, ik ga maar in een hoekje zitten huilen.
Profile Image for Maarten.
42 reviews
May 4, 2023
Goed makkelijk leesbaar werkje en zeker nuttig om een keer te lezen. Verband tussen COVID-19, klimaatverandering en hoe we omgaan met dieren duidelijk uitgelegd door Ouwehand. Als fractievoorzitter van Partij voor de Dieren praat ze wel behoorlijk voor eigen parochie, en sluipt er hier en daar vooral tevredenheid met zichzelf en haar partij in door. Ook noemt ze referenties maar een bronnenlijst met wetenschappelijke artikelen had niet misstaan. Feiten en meningen staan nu een beetje door elkaar heen en dat doet het boek met deze belangrijke boodschap tekort.
Profile Image for Laura.
8 reviews
June 3, 2024
Heel goed boek! Heel interessant om te lezen wat voor effect de voedselindustrie heeft op alles om ons heen. Ook confronterend en stof tot nadenken. Wel fijn om dit nog even gelezen te hebben voor donderdag, ben nu al helemaal zeker over waar ik op ga stemmen. 🌞
Profile Image for Manoek.
34 reviews1 follower
August 23, 2021
Yes, jup, ja helemaal mee eens, maar dit boekje is en blijft gewoon campagnemateriaal.
13 reviews1 follower
December 13, 2024
Een boek dat iedereen in Nederland zou moeten lezen.
Profile Image for Rikkie.
16 reviews
August 7, 2025
Ik hoop dat meer mensen dit boek lezen. Ik snap nu de lobby veel beter dan alleen het beeld dat het slecht is, bovendien is het interessant om te lezen waarom de bio-industrie precies nou zo dieronvriendelijk en mensonvriendelijk is.

Hoewel het boek dus over een ‘oud’ onderwerp gaat, is het ontzettend relevant en juist nu belangrijk om te lezen, nu we kunnen terugblikken op de pandemie
Displaying 1 - 30 of 81 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.