Monólogos: Mrs. Caldwell habla con su hijo; San Camilo 1936; Oficio de tinieblas, 5

by Camilo José Cela

Un volumen con tres novelas en las que destacan la inmediatez, la vocación experimental y la maestría técnica de Camilo José Cela

El rasgo más destacable que comparten las tres obras aquí reunidas es la libertad y la audacia insólitas con que fueron escritas. Las tres retan al lector desprevenido y le exigen abandonar sus expectativas relacionadas con lo que debe ser una novela. Mrs Caldwell habla con su hijo tienemucho de soliloquio alucinado afín al poema en prosa. Oficio de tinieblas 5 es quizá la más visceral de las novelas del autor, que la definió como «la purga de mi corazón». Y San Camilo 1936 es sin duda una de las obras maestras de Cela y acaso la novela más importante y veraz que se ha escrito sobre las raíces de la guerra civil española.

La crítica ha «Cela fue el restaurador de la función de la literatura en una sociedad aturdida y pragmática.» José-Carlos Mainer

«Uno de los escritores más radicales de todo el siglo XX. [...] Los relojes corren a favor de Camilo José Cela, segundo a segundo, minuto a minuto, hasta marcar la hora exacta de su eterna maestría.» Alberto Olmos

«El último gran escritor español, creador de fábulas, de lenguaje, de palabras, con una capacidad prodigiosa para expresarse.» Francisco Umbral

«Su escritura es un deslumbrante artificio multiplicado en páginas, para decirlo con un verso suyo, que alumbraron tan fuerte como si ardieran versos.»El País

«Cela ha vuelto a poner en marcha sobre los caminos de la Península al viejo héroe literario, con espíritu muy logrado e indudables aciertos en su reactualización.» Alonso Zamora Vicente

«Cela es [...] un heredero de la tragedia clásica, capaz de sumergirnos en las simas de la angustia y del dolor; y también un heredero de la picaresca española.» Juan Manuel de Prada

Genres: Spanish Literature, Literature, Fiction, Classics, Spain

875 pages, Kindle Edition

First published January 1, 1953

About the author

Camilo José Cela Trulock was a Spaniard writer from Galicia. Prolific author (as a novelist, journalist, essayist, literary magazine editor, lecturer ...), he was a member of the Royal Spanish Academy for 45 years and won, among others, the Prince of Asturias Prize for Literature in 1987, the Nobel Prize for Literature in 1989 ("for a rich and intensive prose, which with restrained compassion forms a challenging vision of man's vulnerability.") and the Cervantes Prize in 1995.

In 1996 King Juan Carlos I granted him, for his literary merits, the title Marquis of Iria Flavia.

His son, Camilo José Cela Conde is also a writer.

See also http://en.wikipedia.org/wiki/Camilo_J...

Reviews

[Eylül Görmüş · Rating 5 out of 5]

Beni mahvettiniz Bayan Caldwell, mahvettiniz. Çok olağanüstü şeyler olmazsa bu kitabı 2023 sonunda "en sevdiklerim" arasında görürsünüz. Çok, çok, çok sevdim. Bitirdim, oturdum biraz ağladım, azıcık uyudum, rüyamda Bayan Caldwell'i ve vişne çürüğü rengi perdelerini gördüm, kendimi toplayıp bu yorumu yazmak üzere geldim.

Ege Denizi'nde boğulmuş olan oğlu Elia'ya hiçbir zaman yerine ulaşmayacak küçücük mektuplar yazıyor Bayan Caldwell. Ama nasıl mektuplar... Gidip gelen aklının diline düşürdükleri öyle hüzünlü, öyle kuvvetli, öyle acıklı ve öyle şiirli ki. Bazı kelimeler ta kalbimin içine işledi.

Mesela şu minik mektup: "Seni sonsuza kadar kalbimin yanı başında taşıyabilmek için, bir yusufçuk ya da yusufçuk kadar küçük ve zarif bir şey olmanı isterdim, oğlum." Ah.

Ancak bu mektupların hepsi böyle naif ve çocuksu değil. Kimisi çok garip, kimisi çok öfkeli, kimisi çok hüzünlü. Çünkü yas tam da bu işte. Bunların hepsi. Aklınızın sizi terk ettiği, çok karanlık yerlere gittiği anlar var. Onlara karşı koyabilirseniz sağ çıkabiliyorsunuz bu süreçten. Yani okurken unutmamalı: Bayan Caldwell iyi değil. Olamaz. Hiç olmayacak.

Ama işte; bence bu kitap tam da bu: Bilgelik ve delilik arasındaki çizginin ne kadar ince olduğunu olağanüstü biçimde ortaya koyuyor Cela. Hatta belki bir adım ötesi: bilgeliğin, deliliğe içkin bir şey olduğunu diyebilirim. Akıl bildiğimiz anlamda çalışmayı bırakınca içinden her ikisi de çıkıyor çünkü, çünkü her ikisi de sınırların ötesinde bulunuyor: büyük kavrayış, büyük çöküşün içinde gizlenebiliyor.

1989'da Nobel Edebiyat Ödülü'nü alan İspanyol yazar Camilo José Cela'nın ülkemizde de en bilinen eseri olan Pascal Duarte ve Ailesi'nden çok daha güçlü bir eser bence bu. (Bu arada yazarın ön sözü de okuduğum en güzel ön sözlerden biriydi.)

Lütfen okuyun. Lütfen Bayan Caldwell ile tanışın. Tuhaf zihni ve hüzünlü kelimeleriyle size de sarılsın.

"Artık hiç kimse sağlıklı bir tepki deyip durmuyor bana, Elia. Kimse benimle ilgilenmiyor. Son sağlıklı tepkiye, denize düşenin yılana sarılması gibi tutunabilirim. Gitgide azalıyorum, oğlum."

[Maziyar Yf · Rating 2 out of 5]

خانم کالدول با پسرش صحبت می کند ، کتابی ایست از کامیلو خوسه سلا ، کتاب او داستان خانم کالدول ، زنی داغدار است که با نامه نگاری به پسر مرحومش، مرهمی بر زخم های خود می جوید .
خانم کالدول با نوشتن نامه هایی سرشار از عشق و خاطرات، تلاش می کند تا با پسرش ارتباط برقرار کند. تا شاید این گونه ، روح او را در دنیایی دیگر زنده نگاه دارد . سطور نامه های او، آینه ای از عشقی بی قید و شرط و مادرانه است. خاطرات شیرین گذشته، درد فراق، و روایت روزمرگی های زندگی، در هم می آمیزند و تصویری از زنی را ترسیم می کنند که در تلاطم امواج غم و اندوه، غرق شده است. سلا با نشان دادن رفتارها و نوشته های غیرمعمول خانم کالدول، خواننده را به چالش می کشد تا سلامت روان او را مورد قضاوت قرار دهد .
در حالی که نامه نگاری او به پسر مرحومش می تواند به عنوان نشانه ای از عشق عمیق و مادرانه تلقی شود، اما رفتارهای نا متداول او داشتن باورهای غلط، سوالاتی را در مورد ثبات ذهنی او ایجاد می کند . گویی سلا خواننده را در تاریکی ذهن خانم کالدول غوطه ور می کند، بدون اینکه به طور قطعی مشخص کند که او دیوانه است یا خیر. این ابهام، فضا را برای تفسیرهای مختلف از داستان باز می کند و خواننده را به تأمل در ماهیت واقعیت، غم و اندوه و عشق سوق می دهد.
در پایان خانم کالدول با پسرش صحبت می‌کند اثری است که به دلیل ساختار روایی تکراری، شخصیت‌های غیرقابل ارتباط و فضایی غم‌انگیز و ملال‌آور، جایگاه بسیار پایین تری در کارنامه‌ی ادبی خوسه سلا دارد.

[Banu Yıldıran Genç · Rating 3 out of 5]

”bayan caldwell oğluyla konuşuyor” oğlunu denizde kaybeden bir kadının onun ardından sayıklamaları olarak okunacak bir roman. bu sayıklamalar bir bütünlük taşımıyor. hani olur ya sayıklamalarla koca bir hayatın izini süreriz. hayır kesinlikle değil, biz kitap boyunca ardından yas tutulan ilia’nın hayatını kopuk kopuk, karakterini oradan buradan öğreniyoruz. ama dibine kadar hissettiğimiz tek bir şey var: annenin yası.
öyle bir yas ki bu tam tutulamamış. neredeyse iki sevgili gibi hatırlıyor bazen kendisini oğluyla, çocukluğunu, verdiği cezaları ama en çok veremediklerini, kararlarını, kararsızlıklarını, kendisine bazen kötü davrandığını hatırlıyor hatırlıyor ve hep seslenişle bitiyor bu hatırlamalar.
bir gün kavuşacaklarına, bir gün karşısına çıkacağına, bir gün oğlunun mezarı olacağına inanıyor bayan caldwell çünkü denizde kaybolarak ölüm, gerçekten tutulması zor bir yas. kayıp olarak gelen ölümler beni çok etkiler. ölenin isterse kemikleri bulunsun, ama bulunsun. budur istenen. çünkü gömemeyince, vedalaşamayınca o yas başlamıyor. biliyorsunuz yasın başlaması lazım, yas tutmanız lazım. tutulamayan yas başka ruhsal problemler olarak çıkar. ki bayan caldwell’de de gidişat bu yönde.
bu tip kayıplarda en çok cumartesi anneleri’ni düşünürüm. onların bulamadıkları yakınlarını, sadece yas tutmak istedikleri için her hafta gözaltına alınmalarını…
bu arada konuyu dağıtmayayım ama camilo josé cela’nın önsözü okuduğum en güzel önsözlerden. nasıl uğraşmış, her romanda anlatıcıyı, tekniği değiştirmiş, öyle samimi anlatmış ki.
hatta şöyle söyleyeyim önsözü romandan daha çok sevdim. roman fazlasıyla kopuk olduğu için okuru içine almakta biraz başarısız bence. yas hissinden daha çok şey hissetmek, bilmek isterdim. bayan caldwell’in giderek artan halüsinasyonları, garip rüyaları bir yerden sonra roman değil hiçbir yere bağlanmayacağını bildiğimiz bir günlüğü okuyormuşuz duygusu veriyor.
bu arada gökhan aksay yine müthiş çevirmiş. bazı yerlerde seçilen sözcükler nasıl nüans, incelik ve birikim kokuyor.

[Alejandro Teruel · Rating 4 out of 5]

Para un venezolano, cuesta acercarse a la obra de Camilo José Cela (1916-2002), Premio Nobel de Literatura 1989, por su escandalosa y oprobiosa colaboración con el regimen perezjimenista. Se considera que se prestó para atentar o al menos hacerle contrapeso a una obra clave de la literatura venezolana, la novela Doña Bárbara de Rómulo Gallegos, novelista que posteriormente fue electo presidente de Venezuela y a quien el dictador Marcos Pérez Jiménez, junto con otros militares depuso. Para ello, Cela escribiría, por encargo, una novela La catire. Según Wikipedia, Cela

Tenía pactadas con el régimen del dictador venezolano Marcos Pérez Jiménez a precio de oro y para los siguientes 10 años, una serie de cinco o seis novelas (Historias de Venezuela) propagandísticas para aquella dictadura. La catira fue la primera, publicada en 1955. Cela quiso refundar literariamente Venezuela; incluso se aplicó para crear una nueva lengua, la llanera, que fue una impostura absoluta. Se parecía al español rústico, una lengua barbárica que cortaba las palabras por el final.

Más detalles pueden encontrarse en la detallada investigación que conforma Historia de un encargo: «La catira» de Camilo José Cela: Literatura, ideología y diplomacia en tiempos de la Hispanidad de Gustavo Guerrero (2008). Los artistas pueden ser genios en su disciplina pero también pueden ser perfectos inconscientes en política y absolutamente ruines en su vida pública o privada. Para mencionar tan solo un ejemplo, el gran poeta estadounidense Ezra Pound no sólo fue abiertamente antisemita, sino que llegó a trabajar como propagandista al servicio de Mussolini, por lo que, al terminar la segunda Guerra Mundial, Pound enfrentó un juicio por traición en su país de origen.

Hecha la advertencia y el recordatorio de una actuación del Cela franquista, pongámosla de lado para reseñar esta obra del Cela novelista, obra que encuentro poéticamente más emparentada Industrias y andanzas de Alfanhuí de Rafael Sánchez Ferlosio, que con, digamos, La Colmena del propio Cela.

Más que una novela, Mrs. Caldwell habla con su hijo es una hermosa e inquietante colcha de 212 retazos, de asociaciones prosaicas, poéticas, absurdas, ácidas, fantasiosas, reales, instantáneas, rumiadas, vengativas, edípicas, ásperas pero sobre todo íntimas producto de una conversación imaginaria e impregnada de melancolía de la almidonada y algo tiesa Mrs. Caldwell con su hijo ahogado Eliacim. Mrs. Caldwell no es dada a los suspiros ni a llantos desconsolados, ni a lamentos desgarradores. Es una madre que más bien y sala por medio luce flemática, bastante british y por ende algo excéntrica; con su hijo va dibujándose como a veces distante, otras asaz entrometida y hasta celosa. La aparentemente impertubable Mrs. Caldwell se va mostrando más bien íntimamente perturbada, hundiéndose en un sospechoso e incesante mar de vínculos, señas secretas y duelo que se debate entre oleadas de negación, ira contenida y depresión e ira contenida. Algunos títulos de retazos dan una idea de la curiosa variedad de temas que toca la protagonista

Yo bien sé por qué saltas, mi pequeño Eliacim
Una velada literariomusical con la presencia, incluso, de algún ex-ministro
Las moscas
¡Boticelliano! ¡Boticelliano!
Los pensamientos del túnel
¿Es pecado el dinero?
La ruleta de aquel balneario que parecía “El cementerio marino” de Paul Valéry
El vello
Un viaje alrededor de la cama
El mar, un mar, ese mar
Las ancestrales costumbres del Tibet
Los muebles convertibles
Los miedos inexplicables
Aquella tómbola de caridad en que siempre florece la ilusión
Deséase amante de cintura estrecha
Ese aire maldito que duerme entre las casas
El portamonedas del ahogado
No ignoro tus más velados pensamientos
Me siento desesperada, aunque no desesperada con entusiasmo

Los títulos no dan idea cabal de las verdaderas boutades del que es capaz Mrs. Caldwell:

Los valses vieneses, Eliacim, no son propicios para el amor, los dos lo sabemos. Los valses vieneses, hijo mío, son más bien aptos para adiestrarse en las acompasadas artes del matrimonio. El amor, Eliacim es una arritmia.

...entre mis amigas o conocidas de la vecindad, Eliacim, sobran las que tienen el alma sorda como un pez muerto, el alma sorda y envenenada como una culebra muerta.

La sed, Eliacim, es el cable que la Providencia tiende a los cariñosos, a los enfermos, a quienes, como yo, aunque a mi me la haya negado, vivimos con la espalda apoyada entre la inercia y la casualidad, como de milagro.

A mi juicio, una excelente, original y peculiar obra. Para quien esté interesado en leer más sobre la novela, recomiendo la reseña escrita por Alejandro Jiménez que puede encontrarse en http://la-pasion-inutil.blogspot.com/...

[Alejandro Saint-Barthélemy · Rating 4 out of 5]

Nadie estudia para millonario, Eliacim, como nadie estudia para poeta: se estudia para economista o para profesor de preceptiva, pero se muere pobre y sin inspiración.
(Camilo José Cela)

Algunas de las mejores entradas del libro, por si alguien no gusta de las primeras pero siente curiosidad por si la cosa mejora:
33, 34, 73, 123, 133, 136, 167, 178, 187 y 197.

[Jonathan · Rating 4 out of 5]

Good stuff.

[Andrew]

Mrs. Caldwell is a bit of an enigma. We don't know much about her herself, other than her being an English lady of a certain age, but we know a great deal about her bloviating opinions. It becomes clear that she's not exactly playing with a full deck. Sure, her opinions are not too different than those of your relatives you dread seeing at Thanksgiving, but they're so much goddamn weirder, and it becomes increasingly apparent that she's not exactly someone anyone wants to spend much time with. Somewhere between the stiff-lipped voices of the prewar European grande bourgeoisie and the babbling narrator of Wittgenstein's Mistress, not all that different from the trashcan dwellers in Endgame talking about a more romantic era when they could take bicycle trips in the Ardennes, it's a pretty unique work, and wildly different from Cela's other two novels I've read, which were wildly different from each other.

[Tülay · Rating 4 out of 5]

Ama öyle anlaşılıyor ki, acı çeke çeke duygusuzlaşiyor insan, kalbi nasirlasiyor .s. 139.Bayan Caldwell Oğluyla Konuşuyor Camilo José Cela.
John Berger'in Ucusan Etekleri, Fournier'in Dul'u , Barthes'in Yas Günlüğü , Gorz'un Son Mektubu gibi yasla dolu bir metin Bayan Caldwell Ogluyla Konusuyor metni. Birbirinden bagimsiz konularin, daginik, absurd cumlelerin oldugu metinde kederin yuzunu goruyoruz. Bayan Caldwell oglu Elia'yi Ege Denizi'nde kaybetmis acili bir anne. Ogluna olan butun duygularini mektuplar yazarak anlatiyor. Bu mektuplarda herhangi bir konu butunlugu yok. Bazen absurd bazen de derin bir huzun var. Bayan Caldwell bu aciyla ruh sagligini da kaybediyor. Kitabin sonuna yaklaştıkça yas duygusu daha on plana cikiyor. Cela özellikle hastane notlari bölümünü hava, su, toprak ve ates diye isimlendirilerek , Caldwell'in ruh sagligi hakkinda okuyucuya bilgi veriyor. Bu bolumde beni cok etkiledi. Soyutlanmayi , yasın o karanlik dunyasini iliklerinize kadar hissediyorsunuz. Barthes Yas Gunlugu isimli kitabinda her kederin bir ritmi vardir der. Caldwell icindeki kederin ritmini absurd, hüzünlü, yer yer degisik bir uslubla anlatiyor . Cela okuyucuya farkli bir keder ritmi sunuyor. Okuyunuz efendim. 📚📚📚

[Lidia · Rating 3 out of 5]

Una novela epistolar en el que una mujer inglesa lamenta la muerte de su hijo mientras estaba como marine en la armada en el mar Egeo. El truco está en que la mujer sufre un completo complejo de Edipo y está literalmente enamorada emocional y físicamente de su hijo, quién tenía una visión de su madre más bien despectiva según ella.

En muchas palabras: sigue la linea bastante experimental que tiene Camilo José Cela. No existe cohesión entre entradas del diario, muchas expresan emociones bastantes confusas y la mayoría son monólogos sin sentido. El libro tiene valor sólo por existir y ser tan curioso.

En pocas palabras: bastante tedioso y se hace largo justo por lo explicado antes.

[sologdin · Rating 2 out of 5]

Modernist experiment by ex-falangist. Like Frankenstein, this is probably an epistolary novel wherein the addressee never receives the epistles. That unanswerability is the tragedy of form; the tragedy of content is that addressee died, presumably in the world war, and the narrator, addressee’s mother, has lost her mind therefor.

A preface added to a later-uncensored edition lays out a bizarre geometric theory: characters are identified as platonic solids, here dodecahedron and icosahedron (or as “vegetable cucumbersome ones”). The censor had cut out certain scenes (typically sexual, associated with the grotesque realism of Cela’s tremendismo)--these scenes are listed out as castrations as well as corruptions of the perfect platonist geometry of the text. So, yeah.

The text could be read is tragic epistolary novel or as collection of short shorts because the narrator writes a letter a day to her dead son, each with its own concern, but there’s no macro-narrative development. The letters are collections of petty observations, snide prejudices, and so on: we are told, fr’instance, that, were orphans and the impecunious given cigarettes, “there would be from then on many fewer people classified as orphans or needy to receive welfare,” presented as a lament that it has not yet been done (chapter 129). There’s also some nifty pregnant bits, such as the uncle who collects rivers, which collection mother inherits and wishes to set free (chapter 76) and the predicted coming of the super compass, “a hysterical little needle that will point off many more norths than necessary” (chapter 85).

One refrain is the interpenetrations of the world market, such as reference to the son’s training voyage, which stopped at many places around the world, where he purchased many manufactures from still other places: “And now I see the list of your purchases,” “the collection of postal cards which you kept sending me, like a dutiful son, from all over the world, with a cold sensation of strangeness” (chapter 130). It’s strange because she is nothing if not a feudal monarchist: “let us defend our own monarchy for it is the last stronghold of our heart” (chapter 43). Progressive developments such as inchoate globalization will not be satisfactory. She is nevertheless concerned that “if the colored peoples disappeared suddenly, who would fill the immense vacuum which they would leave in the world?” (chapter 124), noting that it’s best that “the colored peoples, by dint of listening to us, realized in time that the best and most relaxed thing was to let us have our way.”

The central conceit, famously, is that the letters, to the extent that there is a sustained narrative, reveal the mother’s incestuous desire for her dead son. She insists on wearing “black silk lingerie” for him, but is willing to compromise with “pastel shades adorned with a simple little bit of white lace” (chapter 31). There are other more subtle hints throughout, but it culminates in mother’s dream that “you and I were getting married” (chapter 204). This does not stop her from writing letters about her non-incestuous liaisons, which is also weird, such as the “lawyer without cases” inter alia.

Plenty of weirdness and nifty insights on display, and writing (in translation at least) is proficient at sentence level.

Recommended for those to whom the devil appears almost every night, people who would be proud to make a sybarite of you, and readers who think the strangest and healthiest women have a scorpion’s nest in their bosoms, a crowd of scorpions lashing them on their high powerful breast.

[Melek · Rating 2 out of 5]

Beni içine alamayan bir kitap oldu.

[Seval Ekmekçi · Rating 3 out of 5]

Tek çocuğunu genç yaşta Ege Denizi nin sularında kaybeden Bayan Caldwell, sonraki yıllarda, aklına gelen hemen her konuda oğluna mektuplar yazar.

📌Yalnızlık, parmak uçlarımı kazili adının üzerinde gezdirebilecegim güzel bir ağaç değil, Elia.

📌Denizin altinda geçirdiğin o upuzun boş zamanlarda beni düşündüğün oluyor mu, Elia ?

📌Susuzluk, senin önünde söylemeye kalkismamam gereken bir sözcük, oğlum. Çünkü sen, o kadar çok suyun içinde susuzluk çekiyorsun

Ahhh, Bayan Caldwell 😢😢

[Wendy · Rating 5 out of 5]

A great novel written according to a geometric constraint. Mrs. Caldwell is a dodecahedron and her son Eliacim is her implicit icosahedron. She has been "castrated" by losing one face and five vertices. She is mad and he is dead. She is in love with him and writes him letters. How can you not want to read this book?

[kübra terzi · Rating 5 out of 5]

Bana ölümün ötesinde, aklın diri diri tüm ruhani varlığı lime lime edişine ayna tutan Bayan Caldwell söyleyeceğim onca sözü harfi harfine adıyorum sana.

Aklım başımdan gitti.
İnanın toparlayamıyorum kendimi.
Yasın insani bir duygu olmadığına kelimenin tek ve esas anlamı ile i-n-a-n-ı-y-o-r-u-m artık!

Yasın kimi zaman narin gözyaşlarına, kimi zaman fırtınalı öfkelerine kabuk bağlamış sevgili Caldwell, sonsuza kadar kalbinin yanı başında taşıyabilmen için bir yusufçuk ya da yusufçuk kadar küçük ve zarif oğlun Elia’yı sana getireceğim.

Uçuşan böceklerin, küçük beyaz bulutların üzerine yaldızlı harflerle Elia’nın adının işlendiği mevsim baharı da getireceğim.
Şöminenin bir başına Elia’nın oturmaktan kaçındığı koltuğu izlemene söz birlikte eşlik edeceğim.

Yoldaki taş gibi yapayalnız olacak yaşta değiliz biz; can çekişmekte olanların, ahenkli bir ıslıkla eski melodileri çalarak geçen trenlerin mevsimi yazı pas geçip kışa geçeceğiz.
Lanetli hisseden kuşlardan da olmayacağız biz.

İnanç gözle görülmeyen şeye inanmak değil mi Bayan Caldwell?
Sana gerçeği ve yalnız hissettiklerimi söylüyorum Bayan Caldwell.

Ben de bundan sonraki zaman kafamın sol göğsümde olduğunu düşünüyor olacağım hep. Ansızın akıl yürütmeyi bırakacak, o mutlu anların keyfini süreceğim!
Ama kimi zaman -işte tam okuyup bitirdiğim şu zaman-sol göğsümün kafamda olduğunu, yüksekteki en yüksekteki o sakar kuştan bile sakar olmayı seninle dener ellerimi parçalamayı düşler oluyorum.

Bulanık, solgun, çekicilikten yoksun hayalin artık doğru olmadığına inanıyorum.

Ahh Elia , ahhh Caldwell hem üzüntüden hem de böyle içsel duyguları isabetle içime işlediğiniz için oturdum ağlıyorum.

*Sokaktan geçen insanların, hayatın içinde debelenirken hafızasız olmaları ya da hafızalarının musluğunun bir cam bilyeyle tıkalı olması çok insancıl, çok daha mantıklıyken, ortalıkta kendi isimleri ve babalarından tevarüs eden soyadlarıyla dolaşmalarını anlayamıyorum.

Her bir şey sabun köpüğü Elia!

[Alma❤️ · Rating 1 out of 5]

Este libro es la versión textual de lo que se queda en el pañuelo después de una paja

[Howard · Rating 3 out of 5]

This is a novel written by Nobel winner Cela in 1953. I’ve read several of this Spanish author’s works including Christ versus Arizona (which is brilliant), Pascual Duarte and Boxwood but each are very different in style as is this novel again.

Well Mrs Caldwell is the English mother of Eliacim who has died a while ago (not clear but possibly in WW2 or at least between the world wars). She is writing a sort of diary of her thoughts as she ponders her relationship with her now grown son. The book has about 200 pages with about 200 short chapters, each with a descriptive heading. She is going mad and the basic suggestion (though not clear since this is definitely not a simple narrative story, but in my view) is because of her guilt in having had incestuous thoughts about him since he was a boy. Each chapter is basically a thought picture with little connectivity with the others as Caldwell brings to mind Eliacim’s possible loves, his career in the navy (he dies aboard ship and is buried at sea), objects that spark a memory, avoids but alludes to her inappropriate behaviours and so on. There is a possible thread of ideas associated with water, wood of coffins, sin, time and her own youth. I was always looking for clues or facts which would comprise a story such as how long after his death she was writing, when and how he died, what she might really have done to him but none of this is clear to me and I guess that was the intention of the writer. The work is so surreal one could imagine allsorts of metaphors and allusions. We do however have a final few chapters and postscript detailing her ultimate end. The final section is the author’s own preface to the original story detailing philosophical and his Boolean logic ideas in constructing the story. The basic style is fundamentally disjointed though still very readable overall.

I was somewhat amazed at the apparent coincidence that only having just finished reading Confession of Zeno by Svevo, chapter 34 mentions the original Greek Zeno and the next chapter has ‘suicide by Veronal’ which is a significant episode in Svevo’s novel – I wonder if Cela was deliberating referencing this famous 1923 work?

OK here are some quotes:

“As long as an heroic and almost revolutionary step is not taken, I’ll go on bound to the rack of being unable to decide for myself in which day of the week I’m living, and in which day of the week I want to live”

“At other times, on the other hand, I think that I have my left breast in my head, and that my fencing master is going to put out my eyes”

“You my son, when you were a little child, lived in constant fear, your eyes inhabited by atrocious and permanent inexplicable fears”

“he was, from all appearances, officially nice, although I think that his niceness did not exceed a relative, although without doubt very plausible, niceness”

“a river, Eliacim, is always a little bit the memory of a horrible crime, of a crime committed on the little girl with swollen features who was strolling darkly though the narrowest and most lonely streets of the city.”

“Decisive steps, my son, leave no trace: the pact with the devil is as aseptic as a well equipped operating room”

Overall I definitely think this is the least enjoyable of the 3 other Cela novels above. I suppose (although I can appreciate the style) I just wanted some guidance or detail as to what had really happened between her and her son. So though a good read I’ll score modestly.

[Vartan · Rating 4 out of 5]

آقای جهانبانی عزیز، واقعا دست‌مریزاد که بعد از سالها دو کتاب دیگه از کامیلو خوسه سلا ترجمه کردید.
این غول‌بزرگِ اسپانیایی در ایران فقط با کتاب کوچکی که مرحوم فرهاد غبرایی ترجمه کرده بود شناخته می‌شد و با اینکه جایزه نوبل رو گرفته بود مترجمی سمت آثارش نمی‌رفت.
خانم کالدول بر پایه نامه‌هایی می‌چرخد که مادری داغ‌دیده برای فرزند از دست رفته‌اش می‌نویسد. در کتاب با چنان روانشناسی و توصیفات و نقدها و روایتهایی مواجه شدم که مرتب این سوال در ذهنم شکل می‌گرفت که چرا کسی زودتر سراغ ترجمه آثار خوسه‌سلا نرفته بود؟!

اضافه کنم که قبل از خریدن کتاب حتمن چند صفحه‌اش رو بخونید چون دوستی که من کتاب رو بهش معرفی کردم اصلا از خوانش کتاب دل خوشی نداشت.

[chani · Rating 3 out of 5]

Me gustó, las cartas de Mrs. Caldwell no son lamentos de su vida o de la muerte de su hijo (sí, eso está, pero no es el tema por el que atraviesa la novela), sino que ella le escribe sobre temas de los que podría hablar como si él estuviese a su lado, reclamando furiosamente su presencia. Noticias cotidianas, chismes, algo que le llamó la atención. Es en lo anodino donde el libro logra conmover, y al final la soledad de Mrs. Caldwell termina encontrando su acomodo en la demencia.

[Roosje De Vries · Rating 4 out of 5]

Camillo José Cela, Mrs. Caldwell spreekt met haar zoon, 1953


Geen gewone roman, dit vijfde - meen ik - boek van nobelprijswinnaar - 1989 - Cela. Ik geloof dat dit misschien een van de eerste Spaanse romans is die ik lees, afgezien van Don Quichotte. Geen roman in de zin van een doorlopend verhaal met een bepaalde structuur, chronologische gebeurtenissen en personages die zich ontwikkelen. Het is een vreemd boek, een zeer apart boek. Ik kan me zo 1, 2, 3 geen ander boek herinneren dat zo ongewoon is als dit. Die zijn er ongetwijfeld. En ik heb wel een voorkeur voor afwijkende romans.
Goed dan, deze roman van Cela is, als ik zijn voorwoord goed glezen heb, zijn vijfde roman.
Het gegeven is dat mrs Caldwell, een Engelse dame, maar ook een kosmopoliet, haar zoon, Eliacim, verloren heeft. Hij stierf in de Aegeïsche zee. Door middel van brieven die zij aan hem schrijft, houdt zij de herinnering aan hem levend en misschien zit er ook wel een Orfeusmotiefje in: zij probeert hem terug te krijgen van Poseidon en Hades door middel van deze smartelijke, poëtische en humoristische pennenvruchten. Een omgekeerd Oidipouscomplex is dit boek absoluut. Op allerlei manieren verklaart mrs C, de moeder, haar zoon de liefde: geestelijk, emotioneel en fysiek. Behalve moeder is zij absoluut ook zijn minnares.
Deze ‘brievenroman’ bestaat uit 213 ‘hoofdstukken’: aforismen, parabels, poëziefragmenten, taalexperimenten met woorden - bijv taille, gedetailleerd (‘zonder taille’), als mrs C schrijft over zwangerschap, experimenten met grammaticale verbanden en zinsvolgorden. Cela schrijft ons nog een woord vooraf, sluit af met ‘Nog een mededeling’ en een ’Postscriptum’; dat laatste past natuurlijk in de idee van de brief en brievenroman.
Het heeft er de schijn van dat Cela de lezer werkelijk iets serieus wil mededelen in dit voorwoord, maar gaandeweg krijg je in de gaten dat hij je ook bepaald in het ootje neemt. Deze brievenroman is een amfora vol associaties en zaken uit het ongerijmde, het absurde. Misschien een beetje zoals de schilderijen van Dalì.
Talloze motieven drijven de lezer tegemoet: zee, water, rivieren, zwemmen, vissen, schipbreukelingen (je kunt hier natuurlijk ook niet om de Odyssee heen), verdrinken, lijken in het water, zwembad, foetus in utero, etc.
Dat water is het belangrijkste motief, denk ik. Het heeft ook te maken met het puur vrouwelijke element, het oceanische, het voorgeboortelijke: het onbewust gelukzalig ronddrijven in de moederlijke zee (in utero); het is onbewust en onvrijwillig. Ik zie hier wel een link met vrouwelijke verslindende heksen, zoals Kirke en Calypso uit de Odyssee, die onze Griekse held gevangen nemen om voor zichzelf te houden, hem verslinden als het ware. Ook denk ik aan Medusa, het vrouwelijk monster dat mannen doet verstenen; als mannen haar aanzien, raken zij totaal in haar ban (worden tot steen; hebben geen eigen wil meer).
Ik denk aan Medea, die haar kinderen offerde op het altaar van de versmade liefde om haar ontrouwe echtgenoot genadeloos te straffen. Ik denk uiteindelijk ook aan de Schikgodinnen, die in elke mythologie, de levensdraad van de mensen weven en als ze het goed vinden, knippen ze die draad door en ben je er geweest. Die Schikgodinnen moet je te vriend houden!
Mrs C is ook een verslindende moeder - denk ook aan de Italiaanse moeder of de Jiddische mama. Heeft mrs C misschien schuld aan de dood van haar zoon?
Dit oceanische staat tegenover het mannelijke element, het Apollinische, de kunst, de wetenschap (die zien dan bijv terug in het Postscriptum van Cela in de meetkundige vergelijkingen; en in zijn kunst van het schrijven wellicht).
Ondanks deze ‘ongezonde’ moederliefde kun je je als lezer heel goed verplaatsen in haar onmetelijk verdriet. Vrouwen die moeder zijn, kunnen zich voorstellen of weten misschien zelfs, hoe erg het is als een kind vóór jou sterft.
Maar mrs C is natuurlijk ook de minnares van haar zoon en in die zin voelt ze zich enorm in de steek gelaten door hem en kan zij hem niet loslaten. Met hem verdrinkt zij in de zee van haar eigen tranen.

Eliacim is een figuur uit de Bijbel, ook uit de Hebreeuwse Bijbel - zoals dat op Wikipedia genoemd wordt -. Deze Eliakim is minister onder de rechtvaardige koning Hezekiat, 715-686 v Chr. Mij zegt het niks en ik weet niet of het werkelijk de bedoeling is dat deze naam symbolisch is. Misschien ook wel.

Er zit ook heel veel humor in; absurde situaties.

Het boek eindigt met hoofdstukjes die de naam dragen van de vier elementen: lucht, aarde, vuur en water. Dat is het leven! De vier elementen.

De mededling dat mrs C is opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis vind ik jammer. Voor mij had die mededeling niet gehoeven. Ik heb in de loop van het boek heel goed begrepen dat er een steekje los zit in deze vrouw, maar dat hoeft de schrijver toch niet zo expliciet te zeggen?

Het Postscriptum lijkt me een proeve van het ongerijmde. Ik heb weinig verstand van meetkunde, maar het is duidelijk dat het absurd is, zoals de perspectieven in het werk van Esscher, denk ik.

Ik heb me er wel een beetje toe moeten zetten in dit boek door te lezen. Ieder hoofdstukje is een wereld op zich, een juweeltje. Maar je moet ook wel een beetje doorlezen om je te laten betoveren door deze magister magicus Camillo José Cela.


De nobelprijs kreeg Cela: "Voor rijk en intensief proza, dat met ingehouden compassie een uitdagende visie op de kwetsbaarheid van de mens vormt."

[Derya Karasu Kurşun · Rating 5 out of 5]

Arı Kovanı' na da bayılmıştım. Edebi tat almak için tekrar tekrar okunur, şiir gibi. Elbette çevirmene de buradan saygılarımı gönderiyorum.

syf 64: Sen, pek erken çekildin hayattan. Şifresi ancak olgunlaşınca çözülebilen en temel şeylerin farkına varamayacak kadar erken.

syf 67: insan, insan olduğunun farkına varabilmek için kendisini zehirleme ihtiyacı duyan bir varlıktır.

syf 83: şatafatlı köpekler, toplumsal gereklerin büsbütün dışında yaşarlar, oğlum. Kahramanların annelerini birbirine bağlayan bağların kıyısında yaşarlar.

syf 85: Kaybetmeyi bilmek yaşını başını almış kadının kaderidir.

syf 89:umudun yeşermesi için düzenlenir piyangolar, meyve vermesi için değil.

syf 90: Aileleri dağıtan, aileleri aptallaştıran bir uyuşturucudur aile hayatı.

syf 90 Mitolojik, edebi ve tarihi karakterleri temsil eden bronz kağıt ağırlıkları, bir daha çıkmamacasına girer kimi evlere....

syf 117: Kabul edilmiş doktorinlere karşı çıkmak, bozuk para gibidir, oğlum. İki Yüzü olmasının yanı sıra, daima üzerinde mutabık kalınmış bir değeri vardır.

syf 136: viyana valsleri : Tuna dalgaları, Patenciler, Bahar Sesleri...

syf 139 : ama öyle anlaşılıyor ki, acı çeke çeke duygusuzlaşıyor insan, kalbi zamanla nasırlaşıyor

syf 146 : defalarca okunmaktan harfleri solgunlaşan eski kitapların o kirli görüntülerinin altında, pek az insanın sırtlanmayı göze alabildiği ağır bilgelik anahtarlarının olduğu derin mağaranın girişi gizlidir

syf 154 : Gölgelerin ve kimselerin duymadığı sözcüklerin kol gezdiği metruk bahçelerde oğullarını kaybeden annelere ne mutlu, Elia! Onlar bıkıp usanmadan , yorulmak nedir bilmeden, bir gün, hiç beklemedik bir anda onların kalbine dokunabilme umuduyla, sonsuza kadar oğullarını arayarak avunabilirler.

syf 162 :.. şu yeryüzünde en çok sevdiğim şeyi, damarlarımda her gece senin için ürettiğim siluetleri terk ettiğimi söyleyemeyecek.

syf 168 : ahşabın duygularını tanımakla ilgili özle dersler alamamak, ne kadar üzücü bir şey...

syf 178 : gitgide azalıyorum, oğlum.

[Erdem Yılmaz · Rating 3 out of 5]

Bayan Caldwell Oğluyla Konuşuyor (Mrs. Caldwell habla con su hijo 🇪🇸 1953)
Camilo José Cela (1916-2002, 86y)
1989 Nobel Edebiyat 🏅
Çeviri: Gökhan Aksay (1956, 69y)

1916’da İspanya Galiçya bölgesinde doğuyor. Ailesi başkente taşınınca 9yaşından sonra kilisede eğitim görüyor. 15 ile 17yaşlarını tbc nedeniyle senatoryumda kitap okuyarak 2yılını geçiriyor. 18yaşında tıp fakültesine kaydoluyor ama edebiyat derslerini takip ediyor. İlk şiir ve yazılarını okuttuğu hocası Pedro Salinas’tan çok etkileniyor ve saygı duyuyor. İç savaş nedeniyle dönemindeki diğer entellektüeller gibi öğrenimi yarıda kesiliyor. Milliyetçi tarafta yer alıyor ve yaralanıyor.
24 yaşında hukuk okumaya başlar. 26 yaşında ‘Pascal Duarte ve Ailesi’ yayımlanıyor, büyük başarı sonrası hukuğu da yarıda bırakıp hayatını yazmaya adıyor.
Gençliğindeki görüşleri ve sınıfına rağmen Franco rejimi ile uyuşamıyor. Cervantes ödülü alıyor. 1989’da 73 yaşında Nobel ödülü alıyor. 2002’de 86 yaşında ölüyor.

..suların altında yatan oğula mektuplar.. okuyoruz.
190 sayfa boyunca yarım-1-en fazla 2 sayfa olan mektuplar bunlar. Bağlamları birbirinden çok çok farklı olduğundan birinden diğerine geçmek anlama ve metnin içine girebilme adına çok zor olabiliyor.
Ama hepsinde de tabii ki burukluk ve özlem var. Oğlunu zamansız kaybı sonucu çocuğuna duyduğu derin özlemle birlikte Bayan Caldwell’in çok da başarılı olamasa da hayata tutunabilme çabalarını da sezinliyoruz.

[Eliana Rivero · Rating 2 out of 5]

Radio Patio. Reto de primavera
E: una novela escrita por un escritor ESPAÑOL

[...]Pero el tiempo, Eliacim, es algo contra el cual aún no se ha descubierto la manera de luchar (p.58).

No me ha gustado casi nada. Una novela bastante experimental, donde las cartas de Mrs. Caldwell a Eliacim, su hijo muerto, nos dejan ver una extraña e íntima relación familiar.

Llegó a aburrirme, porque no le llegué a encontrar sentido a la mayoría de las cartas/capítulos (212). El personaje de Mrs. Caldwell algunas veces era simpática, aunque obviamente está al límite de la locura. Eliacim, a pesar de ser el centro de todo, y de describirse muy bien su personalidad, me parece desdibujado. Me gustó el final, porque ya la locura toma su puesto.

No hay mucho más. Me aburrí.

[Yobaín Vázquez · Rating 5 out of 5]

No estamos leyendo como se debe a Camilo José Cela. Esta es una novela con una prosa bellísima, poética y dolorosa. Mrs Caldwell le escribe a su hijo muerto en combate, de ahí podemos ver su relación retorcida y profundísima (como el mar en que se ahogó su hijo jeje). Lanza constantemente frases lapidarias. Les dejo un fragmento:

"Yo no me explico, hijo mío, por qué la gente que pasa por la calle tiene un nombre propio y un apellido heredado de su padre, cuando mucho más humano y mucho más lógico hubiera sido que cruzasen por la vida sin memoria, o con la espita de la memoria obstruida con una bolita de cristal".

[Gaby Vicente · Rating 1 out of 5]

Hay demasiados libros para leer, y el tiempo es poco para gastarlo en un libro sobre incesto. Las cartas son aburridas, incoherentes, y las que dejan ver esta relación que la madre cuenta, son repulsivas. Intenté seguir la lectura tras abandonarla varias veces preguntándome ¿qué estoy leyendo???
Hay demasiados libros bien escritos que merecen el tiempo que perdí con este. Lamento haber empezado a leer a este autor por este libro. Sin dudas me sacó toda la curiosidad y ganas por leer el resto de su obra.

[Mirella · Rating 2 out of 5]

Me ha costado un poco leer esta novela. Aunque ya desde el principio uno va sobreavisado de que es un experimento, se trata de un formato extraño y a veces difícil de descifrar. Esta gran colección epistolar, tiene momentos brillantes y hermosos, pero la mayoría resultan aburridos. Si me tengo que quedar con algo de la novela es con las cartas finales, donde la conclusión es demoledora.

[Nilay Konuk · Rating 5 out of 5]

Hüznünden kalbimi parça parça eden Bayan Caldwell. Gücüne ve zihninin sınırlarına hayran kaldığım Bayan Caldwell. Acının bitimsizliğinin içinden ruhumda yarattığı endişelerle geçtim. Sözün özü olağanüstü bir kitap.

Şu alıntıyla vedalaşayım:
“Yalnızlık, parmak uçlarımı kazılı adının üzerinde gezdirebileceğim güzel bir ağaç değil, Elia.”

[Rafaela Freire · Rating 5 out of 5]

Ligero a pesar de tanta tristeza oculta que va apareciendo a medida que avanza el libro, juguetón aunque sin perder una sensación similar a la melancolía. Si bien no tan fácil de leer, la dinámica de breves “capítulos” permite racionar el libro y dedicar el tiempo necesario a cada uno. Un buen libro para tener a mano y ojear en cada ratito libre. Gracioso, triste y poético.

[Pedro Peñuela Florido · Rating 3 out of 5]

La quinta novela de Cela es, como el mismo afirma en el prólogo, de un estilo distinto a las otras cuatro. En ella se sirve de las cartas que le escribe la señora Caldwell a su hijo para ahondar en su relato en segunda persona. Canos conociendo los pensamientos de la madre ante la pérdida del hijo y la pérdida se su cordura y salud.

[Eric Phetteplace · Rating 5 out of 5]

Weird & wonderful. Many short (usually less than a page) chapters written in a fanciful style, sometimes hallucinatory. Has an Oulipo vibe at times. I loved Cela's delightfully odd postscript, offering a geometric interpretation of the book and just generally going off the wall.

[Christina Widmann · Rating 3 out of 5]

Poético - sí.
Sorprendente y surrealista - sí.
Un poco largo - también.