Μεγάλοι Ρώσοι συγγραφείς

by Τάσος Λειβαδίτης (Editor), Γιάννης Μπακογιαννόπουλος (Contributor), Θανάσης Συλιβός (Editor)

Επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μετρονόμος το βιβλίο «Μεγάλοι Ρώσοι συγγραφείς – Ντοστογέφσκι, Τολστόι, Παστερνάκ, Λέρμοντοφ: Συνοπτική απόδοση των αριστουργημάτων τους από τον Τάσο Λειβαδίτη».

Ο ποιητής Τάσος Λειβαδίτης την εποχή της χούντας, αναλαμβάνει το τρομερό εγχείρημα να συνοψίσει αριστουργήματα της ρώσικης λογοτεχνίας και να τα παρουσιάσει στο περιοδικό Φαντάζιο που ήταν συνεργάτης του. Οι δημοσιεύσεις άρχισαν το 1969, με το μυθιστόρημα του Τολστόι Άννα Καρένινα.

Όπως σημειώνει στο επίμετρο ο Θανάσης Νιάρχος που έχει επιμεληθεί και την έκδοση: «Η επιλογή των λέξεων, ο τρόπος που πυκνώνει την εκάστοτε ατμόσφαιρα (κοινωνική και συναισθηματική), η έγνοια ώστε η συγκίνηση που δημιουργείται να είναι, κατά κάποιον τρόπο, ισόποση με κείνη που προκαλείται όταν διαβάζει κανείς τα πρωτότυπα κείμενα, όλα αυτά κάνουν να συμπεραίνει κανείς πως τον Τάσο Λειβαδίτη τον διακατείχε το πάθος που σε κυριεύει τον χρόνο της πρωτότυπης προσωπικής δημιουργίας. Και, προπαντός, να μην απιστήσει, συνοψίζοντας και συμπυκνώνοντας, στο εσωτερικό ήθος της εποχής που υπήρξε, μαζί με τον συγγραφέα, ο συνδημιουργός του αριστουργηματικού μυθιστορήματος.»

Στην έκδοση περιλαμβάνονται τα έργα: «Αδελφοί Καραμάζοφ», «Ταπεινοί και καταφρονεμένοι», «Ο σωσίας», «Ο παίκτης», «Έγκλημα και τιμωρία», του Ντοστογέφσκι, «Η Ανάσταση», «Άννα Καρένινα», «Και οι ταπεινοί αγαπούν», του Τολστόι, «Δόκτωρ Ζιβάγκο», του Παστερνάκ και «Εραστές μιας νύχτας», του Λέρμοντοφ.

Όταν καλείσαι να γράψεις αναμνήσεις από την συμπόρευσή σου με έναν φημισμένο και απόντα πια καλλιτέχνη, κινδυνεύεις να περιαυτολογήσεις δεινά. Ζητώντας συγγνώμη, λοιπόν, για την αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο, όπως και για τις πιθανές αβλεψίες του μνημονικού, θα αποπειραθώ, με συντομία, να αναστήσω ένα μικρό χρονικό από μια ελάσσονα (αλλά πολύτιμη!) δημιουργία ενός ποιητή. Αφήνοντας στον αρμοδιότερό μου Θανάση Νιάρχο τη φιλολογική αποτίμηση. Έγραψα ποιητή, με πλήρη συνείδηση. Αληθινού ποιητή και όχι κοινωνικού τιτλούχου, όπως συχνά συμβαίνει. Ο Τάσος Λειβαδίτης ήταν ποιητής μέχρι μυελού οστέων. Η ψυχοσύνθεση, η προσωπικότητα, η όψη, η επικοινωνία, η αφιέρωση της ζωής του ήταν ποίηση, σε μια εποχή χρησιμοθηρική, όπου οι αξίες αποτιμώνται μόνο με χρήμα. Συνέχιζε, κατά κάποιον τρόπο, την «ολοκληρωτική» παράδοση του Μπάιρον, του Σικελιανού, του Ελύτη. Στα νιάτα του αφιερώθηκε συναισθηματικά, με ενθουσιασμό, στην υπηρεσία του λαού, στην έξαρση των κοινωνικών αγώνων, στην απόλυτη (ποιητικά ανεδαφική;) αισιοδοξία για το «δίκαιο» μέλλον. Η ωρίμανση έφερε πικρή γνώση, αλλά και βαθύτερο κραδασμό. Ο πόνος μετουσιώνεται σε λέξεις λιγοστές και καίριες σαν αναγκαιότατες ψηφίδες νοητού μωσαϊκού, σε συνειρμούς και αστραπιαίες εικόνες, που ανοίγουν καταπακτές σε εσωτερικά βάραθρα, λάμψεις τρυφερότατης απελπισίας, φωνές ραγισμένες και μνήμες αρχαίας ευτυχίας, βιώματα οδύνης και σπαραγμού. Τελικά ματαιότητα, παραίτηση; Όχι, απαντά με τον λόγο του ο ποιητής. Ο Λειβαδίτης απαραίτητος και σήμερα.

(Γιάννης Μπακογιαννόπουλος, Απόσπασμα από το "Μικρό χρονικό")

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ: Μικρό χρονικό

ΦΙΟΝΤΟΡ ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ
Αδελφοί Καραμάζοφ
Ταπεινοί και καταφρονεμένοι
Ο σωσίας
Ο παίκτης
Έγκλημα και τιμωρία

ΛΕΟΝ ΤΟΛΣΤΟΪ
Η Ανάσταση
Άννα Καρένινα
Και οι ταπεινοί αγαπούν

ΜΠΟΡΙΣ ΠΑΣΤΕΡΝΑΚ
Δόκτωρ Ζιβάγκο

ΜΙΧΑΗΛ ΛΕΡΜΟΝΤΟΦ
Εραστές μιας νύχτας

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ
ΘΑΝΑΣΗΣ Θ. ΝΙΑΡΧΟΣ: Μετά σαράντα χρόνια

410 pages, Paperback

First published January 1, 1971

About the author

Ο Τάσος Λειβαδίτης (Αναστάσιος-Παντελεήμων Λειβαδίτης; English: Tasos Livaditis), γιος του Λύσανδρου και της Βασιλικής, γεννήθηκε στην Αθήνα το βράδυ της Αναστάσεως του 1922. Σπούδασε νομικά, όμως τον κέρδισε η λογοτεχνία και συγκεκριμένα η ποίηση. Ανέπτυξε έντονη πολιτική δραστηριότητα στο χώρο της αριστεράς με συνέπεια να εξοριστεί από το 1947 έως το 1951. Στο Μούδρο, στη Μακρόνησο και μετά στον Αϊ Στράτη κι από κει στις φυλακές Χατζηκώστα στην Αθήνα, απ’ όπου αφέθηκε ελεύθερος το 1951. Το «Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου» θεωρήθηκε «κήρυγμα ανατρεπτικό» και κατασχέθηκε. Τελικά το δικαστήριο τον απάλλαξε λόγω αμφιβολιών.

Στο ελληνικό κοινό ο Τάσος Λειβαδίτης εμφανίστηκε το 1946, μέσα από τις στήλες του περιοδικού Ελεύθερα Γράμματα (τεύχ. 55,15-11-46) με το ποίημα «Το τραγούδι του Χατζηδημήτρη». Το 1952 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική σύνθεση με τίτλο «Μάχη στην άκρη της νύχτας» και εργάστηκε επίσης σαν κριτικός ποίησης στην εφημερίδα Αυγή, από το 1954.Στίχοι του μελοποιήθηκαν από τον Μίκη Θεοδωράκη, στο δίσκο «Πολιτεία» (1961), «Της εξορίας» (1976), «Πολιτεία Γ' - Οκτώβρης '78» (1976), «Τα Λυρικά» (1977), «Λειτουργία Νο2: Για τα παιδιά που σκοτώνονται στον πόλεμο» (1987), τον Μάνο Λοΐζο στο δίσκο «Για μια μέρα ζωής» (1980), τον Γιώργο Τσαγκάρη στο δίσκο «Φυσάει» (1993) με ερμηνευτή το Βασίλη Παπακωνσταντίνου και τη συμμετοχή του ηθοποιού Γιώργου Μιχαλακόπουλου, τον Μιχάλη Γρηγορίου στο δίσκο «Σκοτεινή πράξη, ένα Ορατόριο σε ποίηση Τάσου Λειβαδίτη» (1997) και από το συγκρότημα Όναρ στο δίσκο «Αλαντίν, τελειώσαν οι ευχές σου» (2003).

Ο Τάσος Λειβαδίτης πέθανε στην Αθήνα 30 Οκτωβρίου 1988, στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο από ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής. Μετά το θάνατό του εκδόθηκαν χειρόγραφα ανέκδοτα ποιήματά του με τον τίτλο «Χειρόγραφα του Φθινοπώρου».