Котячі листи

by Oya Baydar, Оя Байдар, Ольга Чичинська (Translator)

Люди й коти шукають відповідь на важливе питання. Чи здатна людина, яка його ставить, знову знайти спокій? Чи зможе котисько, яке поставило те саме питання, продовжити своє котяче життя?
Люди, які прочитають роман "Котячі листи", ніколи більше не дивитимуться на котів, як раніше...
Жоден з котів, прочитавши роман "Котячі листи", ніколи більше не ставитиметься до людей, як раніше...

Genres: Turkish Literature, Fiction, Turkish, Cats, Roman, Contemporary

304 pages, Paperback

First published January 1, 1992

Reviews

[WrittenbySahra · Rating 5 out of 5]

از قهرمانان این رمان تنها گربه ها واقعی اند.
(یک صفحه قبل از شروع فصل اول)
اولش خیال میکردم داستان این یکی هم شاید شبیه کتاب سرگذشت گربه ی مسافر باشه. اینکه شرح وابستگی گربه ای باشه نسبت به صاحبش، اینکه کشف کنه دنیای اطرافش رو. اما نه. این کتاب چیز دیگه ای بود. فراتر بود. زیباتر بود. داستان از زبون گربه هایی روایت می شد که صاحبانشون، خصوصیات و ویژگی های منحصر به فرد خودشون رو داشتن، با این حال فلسفه وجودی انسان، سرازیر شده بود توی ظرف و قالب گربه هاشون. تا به این لحظه، هرگز چیزی نخونده بودم که با وجود المان های مختلفی درون داستانش این اندازه گیرا و خوش خوان باشه. درون مایه ی سیاسی کتاب، مفهوم وطن، مهاجرت، جنگ، نگهداشتن یا از دست دادن ایمان، اینکه خودکشی میتونه یه حق باشه یا نه، اینکه مسئله ی پرسش و پاسخ یعنی خود زندگی و از نظر گربه ها زندگی یعنی جواب نهایی، یعنی همه چیز برام حکم دسترس به گنج پنهانی رو داشت که انگار سالها در جستجوی اون بودم.
قلم اویا بایدار شیرینه، اما در دل اون شیرینی دلچسب، تلخی زندگانی رو چه از نوع انسانی و چه از نوع گربگانه ! رو به زیبایی تشریح و تفسیر میکنه.
حالا که اولین کتاب 2023 رو تموم کردم باید بگم که دلم برای نینای مادر و فرزندش " کثیفه" از همین حالا تنگ شده. حقیقتا که گربه های این کتاب، واقعی ترین قهرمان هاش بودن.

[Yasemin · Rating 5 out of 5]

Talks about the lives and dilemmas of exiled left wing people through the point of view of their cats that send each other "letters" along with their owners' letters. It is a perfect read that shows great observational skills on the part of the talented author.

[Joy · Rating 4 out of 5]

Kimsenin nedeni anlamadığı olayları kediler anlamaya çalışıyor, ve tabii onlarda da bir anlam olmuyor. Çok temel bir soru aslında; Neden? Bie insan neden farklı düşündüğü, farklı olduğu, farklı soru sorduğu için suçlu olabilir? Kedişlerimizin güzel beyincikleri de anlamıyor. Bu bence çok güzel bir ironi, hayvan diye küçümsediğimiz varlıklar bile bizim saçma sapan hırslarımıza, kararlarımıza akıl erdiremiyor. Özgürlük, eşitlik diye bas bas bağırırken, ev hayvanımızın üzerinde karalar alıyoruz, türcülüğün daniskasını yapıyoruz. Bir kaç mart ayı sayfası dışında genel olarak beğendim. Yoldaş’a üzüldüm, Gece’ye imrendim, Kirli kadar güzel olmama sevindim.

[Yusuf · Rating 5 out of 5]

Başta kedi besleyen, seven herkesin okuması gereken bir kitap.

Oya Baydar, o kadar güzel bir roman yazmış ki şimdi nerede bir kedi görsem "kesin anlıyor bizi." diyorum.

Çok keyifli, mutlaka okuyun

[Yeşim Başaran · Rating 4 out of 5]

12 Eylül nedeniyle yurtdışına sürgün gitmiş solcular ve onların kedileri. Oya Baydar kedilerin yaşamlarına dair o kadar tutarlı ve inandırıcı bir kurgu yapmış ki. Okurken kendimi bir kedi bedeni içine girmiş ve dünyaya oradan bakıyormuş gibi hissettim doğrusu. Doğa ve kedi duyguları tasvirleri çok güçlü. Tasvir deyince birden sıkıcı edebiyat dersleri geldi aklıma, yok hayır korkmayın, öyle değil :)

Kitaptan bende kalan en güçlü düşüncelerden biri de, siyasi görüşle inancın çok paralel yaşanabileceği, bu kitaptaki insanların görüşlerinin "büyüklüğü" ile yaşamak zorunda kaldıkları hayatın "küçüklüğü" arasındaki uçurumu inançlarının kırılması olarak yaşamaları. "Hayallerimizi büyütmeden yaşamalı" diyesim geldi okuduktan sonra.

[Judy Abbott · Rating 5 out of 5]

Okuduğum en güzel romanlardan...

[Vasyl · Rating 5 out of 5]

Ще одна книга про людей, написана котами. Ну майже. Люди тут не зовсім звичайні, вони вимушені поїхати з батьківщини, на новому місці почуваються не дуже, але й повернутися тривалий час не можуть. У них є коти, серед своїх буденних котячих справ, ті коти ще й листуються поміж собою й усвідомлюючи що хазяї не дуже звичні, намагаються зібрати більше відомостей про них і розгадати цю незвичність. Певною мірою це історія людей, розказана через призму їх котів, доволі сумна історія.

Люди - це турецькі комуністи, які після чергової “хунти” втекли до Німеччини, і після десятиліття імміграції опинилися у перших рядах глядачів розвалу соцтабору, розвалу того самого комунізму, у який вони колись вірили і хотіли будувати. Хтось розчарований, хтось зневірений, хтось все ще вірує але усвідомлює що вже нічого не можна змінити. Про комунізм як такий в книзі достатньо мало: трапляються імена і поняття, але без ідеології, здебільшого все таки про таку собі екзистенційну кризу. Люди в щось вірили, постраждали за свою віру, а потім ще й те в що вірили припинило існування, й що тепер робити? Відповідь намагаються шукати і люди і їхні коти, але яка тут в решті може бути відповідь.

Для нас зараз туга за Совком сприймається скоріше як туга за ковбасою по два-двадцять, і здебільшого воно так і є, бо під кінець майже ніхто в світлі комуністичні ідеали не вірив, просто навчилися вдавати. Так само як зараз вдають віру в Бога на Різдво і Великдень. В цій книзі все трохи по іншому. Це якби взяти упоротих комуністів з якої-небудь “Невеличкої драми” чи “Майстра корабля” і перенести їх на шістдесят років вперед. От вони б офігивали з того що відбувається напевно так само як герої “Котячих листів”.

“Концепція кота” тут не дуже прорахована і доволі непослідовна. В один момент коти можуть не розуміти чи не знати якихось дуже банальних речей з людського світу, а в інший - будуть сипати складними думками завʼязаними на дуже абстрактні поняття. Але, як би там не було, вони все одно залишаються котами: розумними, милими, примхливими, несподіваними, кожен зі своїм характером і непростою долею.

[Yasemin Macar · Rating 4 out of 5]

Canım Gece, canım Kirli çok sevdim ben sizi...💞💞💞

Kediler üzerinden anlatılan etkileyici bir ironi olmuş. Kedilerin dünyasına farklı bakış açısı olmuş; hatta neler neler düşünebiliyorlar da dedirtmiyor değil 😅 Bu mektuplar sayesinde 68 kuşağının düşünce suçlularının hayatlarına da konuk oluyoruz. Başka ülkede yaşayan bu kediler koku alfabesi kullanıyor ve mektuplarını da kokular sayesinde bırakıyorlar. Ben sevdim içinde her şeyi bulup, sizi de düşündürüyor. Tavsiye ederim okumanızı😉💫

[Nazanin · Rating 5 out of 5]

کتاب رو خیلی دوست داشتم. برام تجربه‌ی متفاوتی بود و اینکه از زبان گربه‌ها در مورد آدم‌ها می‌خوندم خیلی جالب بود📖

یکی از قسمت‌های کتاب که خوندنش رو دوست داشتم بحث گربه‌ها درمورد اینکه چه‌طور می‌شه هم استقلال داشت و هم سیر بود و بازی «چه خواستم، چه شد» آدم‌ها بود📖

کتاب پر از جملات قشنگ و غمگین بود که خوندنشون باعث می‌شد به فکر فرو برم؛ هم به گربه‌ها و زندگی‌هاشون فکر کنم و هم به نسل پدرانمون که دنبال چه آرمان‌هایی بودن و درنهایت چی نصیبشون شد📖

من نویسنده رو هم بین شخصیت‌های کتاب می‌دیدم. انگار خودش هم یکی از صاحب‌های گربه‌ها بود📖

[Mehrnaz · Rating 4 out of 5]

وقتی کتاب رو خریدم از روی طرح جلد گوگولیش و عنوانش فکر می کردم که فقط راجع به زندگی یک سری گربه باشه که شرح داستانشون رو میگن ولی کتاب واقعا عمیق تر از یک شرح حال ساده بود،موضوعی که نویسنده از زبان گربه ها مطرح کرده بود و گره خوردن اینکه در شرایط خاص گربه ها و یا صاحبانشون قهرمان داستان هستند خیلی جالب و جذاب بود

[Inna Zolotar · Rating 4 out of 5]

Я не знаю жодного туриста, який, повернувшись зі Стамбулу, не запостив би фото кота (-ів) "...у великому місті". Туреччина має репутацію однієї з найбільш котолюбних країн у світі. Але не світлинами єдиними... Є ще література.
Оя Байдар написала книгу, головними героями якої є коти. У неї вони говорять, пишуть, спілкуються, спостерігають, аналізують та приймають рішення, виходячи з власних висновків та досвіду. Кожна тварина - особистість зі своєю біографією та характером.
Але, як відомо, тварини є зручними героями саме тоді, коли є непроговорені теми, або події, які ще не "оформились" словами чи не мають власної назви. Або коли і назва, і форма є, але зміст є нейпринятним, непопулярним чи, навіть, небезпечними. Як виявилось, для Туреччини - це комунізм та його послідовники.
Власниками котів в романі є люди, які змушені були покинути Туреччину в 1970-1980 роках через свою прихильність комуністичним ідеям, симпатії до СРСР та активну політичну діяльність. Після падіння берлінського муру та розпаду Радянського союзу вони мусять пережити крах ілюзій, переоцінку цінностей, переосмислити власні ідеї, вирішити, чи варто повертатись додому, та спробувати будувати власне життя інакше, чи залишитись на місці та бути вірними своїм ідеалам попри все.
За тими страстями, роздумами, розпачами та депресіями спостерігають коти, і, звичайно, мають свою власну думку. Вони радяться, обмінюються спостереженнями та зауваженнями щодо поведінки власних господарів, тікають, залишаються, ображаються, тішаться та намагаються залишатись, при цьому, собою, тобто, справжніми котами.
Це і весела, і сумна історія водночас. Якщо ви бодай кілька днів провели в компанії кота, то точно впізнаєте багацько фокусів та котячих "штучок", де можна посміхнутись. Натомість, вибори як людей, так і котів, в момент, коли знецінюється все, в що ти вірив, будуть різними, і їх просто варто прийняти.
Насправді, це книга про життєву кризу, коли рушиться система координат. І твоя "віра" може мати різні напрямки та відтінки, це не суть важливо. Важливо, що ти зробиш, щоб вилізти з-під уламків. Чи не зробиш.
Написання цього роману поклало початок плідній літературній (і не тільки) діяльності авторки, та допомогло впоратись з власною кризою після поверення в Туреччину з політичного вигнання.
Рекомендую перед усім любителям котів 🙂, а також тим, хто може читати романи без динамічного сюжету та з монологами-діалогами героїв в пошуках сенсу життя. Приємних вражень!

[Sandra || Tabibito no hon · Rating 3 out of 5]

dziwne uczucie, bo trochę mi głupio, że nie podobała mi się bardziej...

sama treść super (chociaż od razu nastawiam na stereotypowe wyobrażenie o kotach, ale to stara książka, z 99, więc wiecie), ale jakoś tak forma ze mną nie współgrała. I MA BARDZO DŁUGIE ROZDZIAŁY. Jeden około 80 stron. I momentami ciężko mi się czytało.

Ale treść na pewno warta poznania. Nie no, naprawdę mi się podobało tak ogólnie patrząc, więc polecam! Przypomina mi ,,Jestem kotem", a ja to kocham, więc wiecie. Po prostu zabrakło mi mocniejszego wydźwięku? chyba tak.

krzyczy od niej wrażliwość

6/10 ⭐

[Sirunmanug · Rating 5 out of 5]

Kitap hepimizin hayatına bir ayna, içinde de geçtiği gibi “kedilere dair dişe dokunur birşey yok ama insanı anlamak için güzel bir kaynak”. İkirciklerimizi, korkularımızı, yıkılışlarımızı, kırgınlıklarımızı kah kalkıp kah tekrar düşüşümüzü anlatan sıcacık, çok içten bir kitap. Bazı kısımlarda insanlar bazı kısımlarda kediler vasıtasıyla kendi hayatımızı sorgulatan yanları var.

[Cherniakhivska]

Книжка з моєю ілюстрацією на обкладинці, читала переклад в рукописі під час підготовки до виходу українського видання

[Niyousha · Rating 4 out of 5]

خوندن این کتاب بهم حس یه آغوش گرمو میداد یا یه شب زمستونی که زیر پتو با نور گرم و یه لیوان چای داغ کتاب بخونی.

[Beatrix · Rating 1 out of 5]

I tend to like novels which describe "serious"/"adult" topics from the point of view of someone (e.g. a child) who doesn't really understand the thing he's speaking about. It's usually an interesting (and entertaining) experience to try to uncover the reality hidden somewhere behind the naivety of the narrator or focalizer, and I don't mind at all if I have to do some brain-work while reading. However, it's still necessary that the naive/unknowing/ignorant narrator share just a little bit of information, so that I have some chance to understand the novel without studying a heap of college textbooks (in this case: history textbooks). It might be just a pet peeve of mine, but I like to think that when it comes to reading fiction, there's the book and there's me, and if I pay attention and think a little bit (or more), then I will be able to grasp what's going on, without having to consult other sources. (I may want to consult other sources afterwards.)

But this was not the case here. I read carefully, and paid attention, etc., but all I understood from this story written from the perspective of cats was that there are a couple of disillusioned Turkish socialists, either living in Turkey, or somewhere in Europe (I would think the neat little country with a lot of canals must be the Netherlands), and they all go through some terrible crises in their lives. Well - okay.

I'm not cynical. But the thing is, I can't feel their crises, I can't feel all this emotional turmoil they are supposedly experiencing - perhaps because their cats from whose POV I'm seeing all this can't feel what's going on with their owners, either -, I don't get to know anything about them, and they don't manage to kindle the tiniest sparkle of interest in me. (And the cats aren't any better than their owners.)

[B. · Rating 5 out of 5]

Kedilerin dunyasindan post-komunizm donemi ve ideolojileri yuzunden yurtlarini terk etmek zorunda kalan insanlarin icler acisi hikayeleri. Nar taneleri gibi dagilan hayaller, yikilan hayatlar ve belirsiz bir gelecek. Oya Baydar o kadar muthis bir yazar ki sadece post-komunizm donemini anlatmakla yetinmemis bize evrensel bir tablo da cizmis insanlik uzerine. Okurken bogaziniza bir seyler dugumleniyorsa, susup kaliyorsaniz ve gunumuz toplumunda olup bitenlerin bundan cok da farkli olmadigini dusunuyorsaniz tebrikler! Duyarli bir insansiniz demektir. Oya Baydar'i insanlari seven, adalet ve esitlik isteyenler okusun lutfen. Oya Baydar bizim duyulmamis cigligimiz, gecmisimiz ve gelecegimiz.

[Deniz · Rating 5 out of 5]

siyasi temeli olmasına rağmen çok farklı ve sevimli bir anlatıma sahip.Orjinal bir kurgu. Kediseverlere özellikle hitap edecek, hatta bence herkesin kedilere bakış açısını değiştirecek bir kitap.Ben bayıldım.

[Marija Đurđević · Rating 4 out of 5]

Oja Bajdar - „Pisma turskih mačaka“


„Ova slika mora da je napravljena pre nego što je spalio svoje brodove. Možda zbog toga ne može da se vrati; jer su svi njegovi brodovi izgoreli. Hmm. To znači da na svetu mora da ima vrlo malo brodova. Kada se samo nekoliko njih spali, to čini svaku nadu u povratak nedostižnom.“

Roman koji sam čitala relativno dugo. A ne znam zbog čega. Baš su mi se dopale mačije avanture. Prirasli su mi za srce Nina, Noćka, Flekica, Artur, Drug… Kako je ovo priča iz ugla mačaka, mi kroz njihove razgovore upoznajemo i vlasnike, njihove živote koji se prepliću. Jer ove mačke su prijatelji jedni drugima, jer su to isto i vlasnici između sebe. Sam način slanja pisama je specifičan sam po sebi, sledeći put kada mi se neka mačka bude umiljavala, znaću da želi nekome da poruči nešto. I čuvaću njena pisma najbolje što mogu, sakriću tu tajnu koju nam je autorka otkrila. Setiću se da negde postoji verovatno jedna hrabra, mudra mačka kao što je Nina, svoja, emotivna i drugačija kao što je Noćka, Drug koji je zamena za nekog prethodnog ljubimca… Iz romana Oje Bajdar shvatila sam da su mačke nalik ljudima, teško se navikavaju na nove stvari, odlaze kada su nevoljene i neželjene. Iako umeju da budu verne, onog trenutka kada se osete kao teret znaju da je došao čas da nestanu bez traga. Tako da, pazite da li ćete nekada uvrediti vaše krznate ljubimce. Sviđa mi se što je autorka pred kraj sebe uvrstila u jednu od vlasnica. Ali, nemojte da vas zavara, iako su mačke vrcave u ovoj knjizi punoj njihovih dogodovština. Ovo ipak nije roman sa srećnim krajem. 🥺 Svaka mačka je odabrala svoj put, a neke nisu imale mogućnost ni da izaberu. 😞 Od mene ogromna preporuka za ovaj roman, meni je baš prijao. ❤️
Nemam zamerke, ali nije me baš izulo iz cipela, stoga ipak 4,5⭐️.

[Aleksandra · Rating 5 out of 5]

И колку да си давам себеси простор да пишувам краток преглед на оваа книга би било попусто. Топло ви ја препорачувам, како измислена е за ова време. Ќе се сретнете со прекрасни описи, описи коишто досега не сте ги сретнале никаде. Навистина откако ја прочитав и последната страница, целосно ми се промени мислењето кое го имав оформено за мачките. Од денес им ја припишувам филофозијата, оти гледам дека подобро се справија со животот отколку ние со него. Ќе научите неколку важни нешта, дека може да се плаче и без солзи, да се зборува низ нечии зборови, да и' дозволиш на револуцијата да избувне, да оставиш нештата да се случат, да сфатиш дека она што не било, не можело ни да биде. Да не поставуваме прашање за кое нема одговор, оти така само ќе трпиме болка. За зборовите кои ги оставаме зад себе. Спомените, облиците, мирисите, вибрациите.

[nihan · Rating 4 out of 5]

Okul için okuduğum bir kitaptı, ilk defa güzel bir seçim yapmış cnm hocam. Keyifli bir okumaydı.

“Kusursuzu, güzeli, doğruyu aramak bütün hayatlarını doldurmuş; hayatlarının anlamı, yaşamalarının nedeni olmuş. Sonra tam bulduklarını sandıkları anda bir de bakmışlar ki, doğru sandıkları yanlış, kusursuz sandıkları eksik, güzel sandıkları çirkinmiş.”

Ayrıca Paşa'nın da Sahiplerin Sırlarını Araştırma Grubu üyesi olduğundan şüpheleniyorum, beni anlıyormuş gibi bakıyor hep, hareketleri de bir değişik ᨐฅ.

[Büşra Orhan Seymen · Rating 4 out of 5]

Düşünce suçlusu olarak görülen ve sürgünde olan bir arkadaş grubunun kedileri arasındaki mektuplaşmayı okuyoruz kitapta. Hem kedilerin dünyasındaki tatlı ve güzel olayları hem de toplumsal olayları onların görüşüyle okumak çok hoşuma gitti. Storytel aracılığı ile dinlediğim bu kitaba hayat veren Gökçe Eyüboğlu’nun ağzına sağlık

[Aylin G · Rating 5 out of 5]

Kitaba başlarken bu kadar güzel bir hayal gücü ile tanışacağımı düşünmemiştim. Kedilerin mektubu nasıl benim aklıma gelmedi şimdiye kadar, gerçekten hayatımda ilk defa bir yazarın düş gücünü kıskandım! Onun yanında insanların hayat akışı ve kurgusu çok güzeldi. Yazara büyük bir alkış!

[Beril · Rating 4 out of 5]

4.5

[Andrei · Rating 5 out of 5]

Или по нашки - Мачешки писма.
Оваа книга е од оној тип на книги кои ги читаш чисто за уживање, без некои големи очекувања за развој на некаква каузална поврзаност, иако сите ликови (мачки и луѓе) имаат тенка (не)раскинлива врска. Реков дека е за мачки и луѓе, секако паралелно развивајќи се едниот свет крај другиот. Иако во романов, мачките имаат по мене, натприродни моќи на меѓусебна комуникација и разбирање на се` што се случува во нивниот свет, сепак мислам дека описот е исклучително интересен да се прочита, особено ако сте обожавател на овие четириножни крзнени суштества. Паралелно на тоа, подлабоката приказна, особено изразена во релацијата меѓу мачките и стопан(к)ите, како и на луѓето меѓусебно, покажува затскриена порака на ревност и бунтовност на системот кого човекот, а преку него и мачката го изразува во тешките моменти и како домаќин, и како политички бегалец, туѓинец во друга држава. Не за џабе некаде на почетокот има еден познат цитат (и неизбежна мала паралела меѓу кучиња и мачки): Мачката се приврзува кон домот, кучето кон стопанот. И ред други mainstream „заговори“ како и неизбежното трагање на смисол на животот од страна на луѓето како и поставувањето на прашањето „зошто?“ од страна на мачките.
Кој е обожавател на овие миленичиња, секако дека ќе ужива во прочитаниов релативно кус роман.

[Rawan Baybars · Rating 3 out of 5]

من المتوقع أن يلفت العنوان نظر محبي القطط .. لذلك لفت نظري :)
فكرة الكتاب لطيفة، حيث تسرد مجموعة من القطط قصص أصحابها من خلال رسائل "شمية" تتبادلها فيما بينها على رسائل بريدية ومعاطف وحقائب أصحابها وهم دائرة من النشطاء السياسين تربطهم صداقة وزمالة تعرضوا لملاحقة في الثمانينات والتسعينات ولذلك سكنوا في المهجر وكانوا يتزاورون ويتبادلون الرسائل فيما بينهم.
من الواضح أن الكاتبة - ذات النشاط الطلابي والميول الشيوعي - تروي قصتها من خلال شخوصها؛ القطط وأصحابهم. حيث هناك إضاءات على ما تعرض له أشخاص ذوي ميول سياسية مشابهة في نفس الفترة في تركيا، وكيف كانت حياتهم في ألمانيا والكراهية للأجانب التي كانوا يتعرضون لها من قبل العجائز الألمان.

برأيي من ليس لديه قطة ربما لن يستمتع كثيراً بالكتاب لأن فيه الكثير من التفاصيل والتي أظن أنها ستجعل من يقتنون القطط ويعيشون معها يبتسمون. عدا عن ذلك فإن التفاصيل في بعض المواضع كانت مملة قليلاً.

ملاحظة أخرى وهي إخراج الكتاب. لم يكن من السهل أو السلس الاسترسال في قراءته لأن الفقرات كانت متلاحقة دون أي فواصل بينها. فتارة تكون تقرأ في رسالة أحد القطط، لتكتشف بعد فترة أن جزءاً جديداً عن قطة أخرى بدأ.
ربما تقيد المترجم بطريقة الكاتبة في تلاحق الفقرات لكن - برأيي - هذا لا يمنع من وضع فواصل (ولا داعٍ لاستحداث فصول) وإنما وضع مجموعة من النجوم
***
أو على الأقل سطر فارغ ليوحي للقارئ والقارئة أن هناك تغير في الشخصية التي ستروي الفقرات اللاحقة

[Zeynep Beyza · Rating 1 out of 5]

Üzülerek söylüyorum, arka kapakta sözü edilen kitap bu değil. Anlatım tarzı da ayrıca hoşuma gitmedi. Üçte birinden fazlasını okudum ama sanırım devam etmeyeceğim.

[Yeşim · Rating 3 out of 5]

Söylediklerimi anladıklarını her davranışlarının bir anlamı olduğunu ve benimle konuştuklarını biliyordum 🤗🥰

[Emel · Rating 5 out of 5]

Harika bir hikaye. Bir kedi olarak çok memnun kaldım. Alıntılarımı bu koku defterine not etmek isterim.

Emel'in Harikulâde Serüvenleri
Emel'in Anıları

"İnsanların çok ihtiyaç duydukları; belki de evlerinde kedi, köpek beslemelerinin asıl nedeni olan bir şey: acıma duygusu; yani, kendi üstünlüğünü hissetmenin hazzı, birine yardım ederek onu bağımlılaştırmanın doyumu..."

"Şu insanların sorunları bizimkilerden de büyük. Çaresizlikleri de. Hep bir şeyler hayal ediyorlar, bir şeyler yapmak istiyorlar. Hiç ulaşamayacakları hedeflere yöneliyor, o hedefleri kaybettikleri zaman yıkılıyorlar. Kurtarıcılık peşindeler. Dünyayı, insanları, hatta kedileri kurtarma peşinde. Oysa kimseyi kurtarabildikleri yok. Hatta kendilerini bile."

"Gece, belli belirsiz gülümsüyor, insanların bazen ne kadar saf olabileceklerini düşünüyordu. 'Belki de kendilerine bu kadar güvendikleri için bu kadar kolay kandırılabiliyorlar. Üstün yaratıklar olduklarına inandıkları için küçümsüyorlar bizleri. Küçümsedikçe de, bilmeden güçsüzleşiyorlar aslinda.'"

"'Kimse aç kalmasın, kötülük olmasın demekte kızılacak ne var?' diye düşündü Nina. 'Kim istemez ki bunu. Biz kediler hepimiz komünistiz demek ki!'"

(İnsanların monogamık yapısı, evlilikler ve bu süreçteki kıskançlıklar hakkında) "Kendilerini çok akıllı sanan bu yaratıkların, hazların ve bedenlerin, onların deyişiyle 'sevişmekle' tükenmeyeceğini, sevginin paylaşmakla azalmadığını, hatta zenginleşip büyüdüğünü kavrayamamaları gerçekten çok şaşırtıcı."

"'Hayatın anlamı nedir?' sorusu çok saçma geldi Gece'ye. 'Havadaki binlerce, milyonlarca koku; renk renk, biçim biçim, koku koku, titreşim titreşim kaynaşan hayat; rüzgârın ürpertisi, suyun ıslak serinliği, güneşin ışınlarının ılık mutluluk iğneleri, çiçeklerin renkleri, otların kokusu; karnın acıkması, sonra açlık geçtikten sonra duyulan haz, tüylerin uçlarındaki tatlı ürperti, bir kedi üstünüze çöküp ensenizi dişleyerek mırnavlarken hissedilen ince şimşek çakışı, daha bunun gibi binlerce duygu, milyonlarca titreşimdir hayatın anlamı...'"

(Kedi bir kuşu avladıktan sonra) "Kuzularla, danalarla, tavuklarla, çeşitli hayvanlarla beslenmeye bayılan insanlann, küçücük bir kuş için neden bu kadar gürültü ettiklerini bir türlü kavrayamamıştı. 'Senden iğreniyorum, vahşi yaratık!' diye bağırmıştı hanımı. Korkudan saklandığı köşeden, 'Miyav, mav! Ben bir etoborum. Siz kendinizden iğrenin önce. Yalnızca hayvanlan değil birbirinizi bile öldürüyorsunuz, üstelik de aç olmadığınız halde,' diye yanıt vermişti, ama tabii kimse anlamamıştı."

"Her şeyin güzel ve kusursuz olmasını istemek suc değil tabii. Ama insanlardan kusursuz olmalarını beklemek, sonra da niye kusurlular diye onlara kızmak, tam insanca bir saçmalık."

"'Bırakmak bazen tercih değil zorunluluktur,' dedi sahibi. 'Tek kolay bırakamadığımız şey olan hayatı sürdürebilmek için bir zorunluluk...'"

"Soru da, yanıt da hayatın kendisidir."

"İnsanın belki de en büyük yeteneği, sorunun mutlak yanıtı olmadığını bildiği halde yine de hayatı yaşanmaya değer kılan yanıtlar bulabilmesi."

"Üstünlük diye bir şey varsa yaratıklar arasında, o da tam, yanıtını veremeyeceği soruyu sorabilmekte gibi geliyor bana. Mutlu olabilme yeteneğinden söz edilecekse, o başka. Yanıtı olmayan sorunun yaratığı mutlu etmediği açık."

"Yıllarca bir şeylerin hayalini kuruyorsun. Ona ulaştığın zaman mutlu olacağını sanıyorsun. Sonra bir gün hayaller gerçekleşince, amaca varılınca, bir de bakıyorsun ki o şey değişmiş, başkalaşmış. Ya da sen hayalinde güzelleştirmiş, hayalinde süslemişsin onu. Boğaz tepelerinde, denize bakan yamaçlarda bir ev özlemiştik, ama o eve çıkan yokuşun taşını, çamurunu, çöpünü, karanlığını düşünmemiştik. İskele meyhanesinde bir kadeh rakı hayat iksiri olmuştu hayallerimizde. Ama o bir kadehi bizim bütçemizin bile artık kaldırmaz olacağını getirmemiştik aklımıza. İnsanlara, ilişkilere gelince: Hiçbiri kalmamış hemen hemen. İnsanlar, ilişkiler, ilgiler değişmiş. Herkes kendi başını kurtarma davasına düşmüş. Kimsenin birbirine verecek şeyi kalmamış... Neyse, sen aldırma benim söylediklerime. Bugün bütün işlerim ters gitti. Hiçbir randevuma yetişemedim. Canım sıkıldı biraz."

"Hayatla inatlaşmak başlı başına bir güç kaynağı, insanı diri tutan bir şey," dedi kadın.

[Benan · Rating 5 out of 5]

Koku alfabesiyle yazılmış mektuplar bunlar, insanın içini ısıtan, okura zaman zaman bir soba önünde uzanmış yatan bir kedi gevşekliği ve keyfi veren. Kedi köpek fobisi olan biri olarak romanda aktarılan kedileri o kadar sevdim ki, bu fobinin üzerine gitsem mi diye düşünmeden edemedim. :-) Gerçekten, artık ne zaman bir kedi görsem, Artur, Nina, Yoldaş ya da Kısmet falan gelecek aklıma sanırım. :-)

Baydar'ın “Elveda Alyoşa” ve “Hiçbiryer'e Dönüş” isimli kitaplarını da kapsayan üçlemesinin ikincisi Kedi Mektupları. Üçlemenin ilkini okumadıysanız bile bu ikincisini zevkle okuyabilirsiniz ama bence üçleme olarak okunması daha keyifli ve hatta önemli. Aslında, “Aşktan ve Devrimden Konuşuyorduk: Oya Baydar İle Nehir Söyleşi”yi hepsinden önce okusanız daha da şahane olur! Bir yazarın kişisel hayatının, gerçek duygu ve düşüncelerinin izlerini yazdığı eserlere ne şekilde bıraktığını çok net gözlemleme fırsatı yakalayabilirsiniz.

Üçlemenin birincisi "Elveda Alyoşa", Oya Baydar'ın 12 Eylül sonrası, bir dönem siyasi sürgün olarak Almanya'da yaşarken, hayal ettiği sosyalizm düzeninin hayata geçirilemeden çökmesi, bunun en somut işaretlerinden biri olan Berlin Duvar'ının yıkılmasına bizzat tanıklık etmesi sebebiyle, yaşamının en güzel yıllarını uğruna harcadığı amacıyla ve kendi kendisiyle hesaplaşmasına odaklanan hikayelerinden oluşuyor. Üçlemenin ikincisi Kedi Mektupları'nda ise, hesaplasmayı, aynı hayali paylaşan diğer insanları ve bu insanlar arasındaki ilişkileri de kapsayacak şekilde genişletiyor. Büyük bir hayal kırıklığının, zamanında bu hayali paylaşan farklı insanlar tarafından nasıl yaşandığını, hangi düşünce ve duygularla hangi tepkileri doğurduğunu her bir karakterin farklı kişisel geçmişlerini de dahil ederek, bu insanların kedilerinin ağzından hikayeleştiriyor. Aslında insana hüzün veren bir konuyu sevimleştiren şey de işte bu kedi dili oluyor. Kedi dilinde sevişmenin mırnavlaşmak, mart ayının da mırtav olduğunu okurken tatlı, sıcak bir tebessüm yayılıyor insanın yüzüne. :-)

Ana karakterleri kedilerin oluşturduğu romanda insanlar sadece falanca ya da filanca kedinin sahibi olarak anılıyorlar. Kedi Mektupları'nda, üçlemenin ilkinde yapılan hesaplaşmalar devam ettirildiği gibi bana göre bir sonuca da bağlanıyor. Kediler de sahiplerini hüzne hatta kedere boğan sırları çözüyor. Sanırım Hiçbiryer'e Dönüş'te de, sürgünden memlekete dönen bazı karakterlerin, daha önceki yüzleşmelerinin sonuçlarıyla uyum içinde kurmaya çalıştıkları yeni hayatları anlatılıyor.

Sosyalizm hayalinin neden gerçekleşemediği konusunda düşünüp iyi kötü bir sonuca varıyorsunuz roman sayesinde. Hem de her ne kadar benim gibi Marks ve Lenin'in kuramları hakkında neredeyse hiçbir şey bilmeseniz bile. :-) Sosyalizmin ele aldığı meselelerin sanırım en azından bir kısmı kedilerin dünyası üzerinden aktarılıyor romanda. Örneğin kedilerin de ev ve sokak kedisi gibi farklı sınıfları olması, kendi doğalarından uzaklaşmaları ve köleleşmeleri gibi.

Oya Baydar'ı güncelde az çok takip ediyorsanız, fikirlerinde, tutumlarında bulunduğu noktaya nasıl geldiğini çok net göreceksiniz okuyunca. Ona dönek falan gibi yakıştırmalarda bulunanların farkında olmadığı şeyleri anlamak da garanti. Atlamayın bence.