In Leuven worden op enkele dagen tijd twee mannen in hun woning door een inbreker neergeslagen: een boekenverzamelaar met een zwaar boek, een kunsthandelaar met een bronzen kunstwerk. Beide mannen bezwijken aan hun verwonding; telkens verdwijnt er iets waardevols.
Hoofdinspecteur Thomas Berg ontdekt dat er in de twee gevallen een verwijzing naar een plaatselijke, folkloristische figuur werd achtergelaten die niets met de overvallen lijkt te maken te hebben. Hij is ervan overtuigd dat de inbraken gelinkt zijn, maar zijn team denkt daar anders over.
En dan valt een derde slachtoffer, iemand die Berg kent, waardoor hij persoonlijk bij de zaak wordt betrokken en het emotioneel erg moeilijk krijgt. Tot overmaat van ramp treffen Berg en zijn team opnieuw een soortgelijke, mysterieuze verwijzing bij het lijk aan.
Jo Claes is een Vlaamse schrijver. Hij woont en werkt in Leuven. Hij schreef een aantal novelles en (misdaad)romans en publiceerde bestsellers over mythologie, hagiografie en iconografie. Zijn schrijversloopbaan begon met De Stenen Toren dat werd bekroond met de Debuutprijs. In 2008 verscheen zijn eerste misdaadroman over de Leuvense inspecteur Thomas Berg, De zaak Torfs. Met dit boek kreeg hij de smaak van het spannende genre te pakken, want daarna volgden De blinde vlek, Dood in december, Het oog van de naald, Tot de dood ons scheidt,Getekend vonnis. Zijn daaropvolgende Thomas Berg-roman De mythe van Methusalem, heeft de Hercule Poirot-publieksprijs 2014 en De Gouden Strop 2015 gewonnen.
Het verhaal gaat over 3 vrienden. Ze delen de zelfde passie voor oude boeken en beelden. Vooral de eerste latemse school. Op een dag wordt één man vermoord door een zwaar boek en de andere door een beeld. Na elke moord verdwijnt er iets kostbaars. Thomas en zijn team vinden in die twee weken zoveel aanwijzingen dat hij snel op het spoor komt. Samen met de hulp van de Leuvens geschiedenis. Hij leert ook een vrouw kennen, die later ook het slachtoffer wordt van de zelfde dader....
Voila, de nieuwe Jo Claes. 414 bladzijden, daar heb ik maar één dag voor nodig. Waar blijft de schrijver zijn verbeelding en kennis halen. Mijn bewondering is groot.
Van de in Leuven woonachtige Vlaamse auteur Jo Claes is bekend dat in zijn verhalen waarin inspecteur Thomas Berg de hoofdrol speelt, altijd een historisch thema onder de aandacht wordt gebracht. In het vijftiende deel, De doden voorbij, zijn bierkoning Gambrinus en hertog Jan 1 van Brabant door de auteur in het verhaal verweven. Naast een spannende politieroman wordt op deze manier ook nog aandacht besteed aan een stukje lokale historie die in de achterzijde van het boek door de auteur nader wordt toegelicht en de scheiding tussen werkelijkheid en fictie duidelijk maakt.
Walter Hogenhuys, Maarten Jacobs en Leopold Devos zijn oud-collega’s en hebben al enkele jaren de gewoonte in hun stamcafé Gambrinus wekelijks zes dagen samen te komen, hetzelfde tafeltje te gebruiken en ook dezelfde drankjes te nuttigen. Dezelfde interesses was de lijm die hun bij elkaar hield. Een conflictje bij het aankopen van een oud handschrift was het begin van een kleine ruzie en zou zo maar de reden zijn dat de vriendschap zijn langste tijd had gehad. Het met een leugentje wegkapen van een schrift door Maarten, was de aanleiding van de vete. Als hij de ruzie bij wil leggen blijkt Walter zwaargewond in zijn woning te liggen. Bij de entree van zijn woning is hij verrast door een inbreker die hem buiten gevecht stelt. Als blijkt dat hij de klap niet heeft overleefd wordt het team van inspecteur Thomas Berg op de zaak gezet, waarbij al snel een tweede dode te betreuren valt…
++ ‘Hij probeerde te reageren, te vragen om de zin zekerheidshalve te herhalen, maar zijn stem bleef in zijn keel steken en hij kreeg geen woord uitgebracht’ ++
In deze misdaadroman laat de auteur zijn protagonist wederom diep in de hersenen ronddolen om de complexe zaak op te kunnen lossen. Natuurlijk spelen voorwerpen en aanwijzingen die refereren aan de Leuvense historie weer een belangrijke rol en mag het onderwerp ‘geld’ daarin niet worden vergeten. Claes weet een smakelijke combi te maken van historie en politiewerk. Omdat historische onderwerpen wat meer uitleg vragen is het de vraag of de belangstelling voor iedereen wel voldoende aanwezig blijft. De oorsprong van de onderwerpen zijn wel interessant om te lezen maar nemen op hetzelfde moment wel een flinke hap uit het politieonderzoek en dus een onderbreking in de spanningslijn. De auteur weet dit te kleuren met een kleine dosis romantiek richting Thomas Berg en dat is een leuke en onverwachte evolutie van het personage. Uiteindelijk leiden een paar onverwachte twists naar een even onverwachte dader.
Samengevat is De doden voorbij een prettig lezende misdaadroman die aan de lezer geeft wat hij of zij ervan verwacht. Een gedegen opgebouwd plot, gekleurd door enkele historische elementen die als bindmiddel gelden voor het totaal. De meeste personages zijn oude bekenden en behoeven weinig tot geen toelichting. Ook al is ieder verhaal uit de Thomas Berg-serie interessant om te lezen en verveelt het niet, zou een onverwacht thema eens voor wat reuring kunnen zorgen. Het is niet de voorspelbaarheid van de uitkomst van het onderzoek maar van de combinatie met een historisch onderwerp dat het meer van hetzelfde gaat worden. Daar moet voor gewaakt worden want dat verdient de inspecteur niet!
Het vijftiende boek op rij met inspecteur Thomas Berg en zijn team in de hoofdrol. Een zeer productieve Jo Claes slaagt er nog steeds in om een uitzonderlijk hoog niveau te behouden zowel qua inhoud als vormgeving.
Tijdens minder dan de twee weken waarin het moordonderzoek speelt is er geen noemenswaardige evolutie in de karakters, dat kan ook niet echt. Maar binnen de serie hebben de vaste personages wel veel meer diepgang gekregen. Niet enkel Thomas Berg zelf komt steeds meer uit de verf, dat geldt ook voor zijn vaste helpers Jan Zeebos en Lou Vervaeke. Jo Claes is er schitterend in geslaagd om zijn personages tot leven te brengen, door de vele boeken zelfs tot vertrouwde huiskamergenoten te maken.
Zoals je van een Thomas Berg misdaadroman door Jo Claes mag verwachten zit de plot erg goed in mekaar. Eerst worden een aantal belangrijke spelers voorgesteld en krijgen we de opzet van de te onderzoeken misdaden. Dan start het onderzoek dat moeizaam verloopt en slechts kleine stapjes vooruit zet waarbij we dan als lezer telkens een nieuw stukje van de puzzel ontdekken. Na de nodige doodlopende sporen en een aantal nieuwe verwikkelingen komen we dan aan bij een einde met een laatste onverwachte plotwending. Doorheen alles zit een heleboel historische informatie over Leuven en Cambrinus naast een boel fictieve gegevens over de personages en hun omgeving.
Dat alles maakt het tot een ongemeen boeiend verhaal dat steeds de volle aandacht vasthoudt. De schrijfstijl van Jo Claes geeft het gevoel of je mee aan het onderzoek werkt, de perspektiefwisselingen, vele actiescènes en dialogen houden het tempo hoog. Complete volzinnen zonder te vervallen in ellenlange constructies geven het gevoel dat je als lezer serieus genomen wordt. Dat maakt dat het allemaal prettig wegleest zonder dat je je uitzonderlijk moet inspannen. De boeken van Jo Claes zijn realistisch en geloofwaardig, spannend, informatief en boeiend van begin tot einde.
Aan de ene kant is het boek niet erg uniek, er zitten er ten slotte nog 15 andere in dezelfde reeks over dezelfde hoofdpersonen. De specifieke details zoals de figuur van Gambrinus en de vermelding van de ziekte jongdementie geven het dan toch weer een unieke inhoud. De niet al te korte hoofdstukken maken dat je comfortabel kan lezen zonder te veel te moeten jachten of van de hak op de tak springen. De perspektiefwisselingen zorgen niet alleen voor afwisseling maar trekken ook de aandacht op wat er op elk ogenblik belangrijk is (in de ogen van de schrijver). Het laat ook toe om veel in dialoogvorm weer te geven, wat toch altijd veel vlotter leest dan ononderbroken tekst. Het is duidelijk bedoeld voor belezen mensen met toch een minimum aan culturele achtergrond. Dus geen kinderachtig gemakkelijk woordgebruik maar ook zeker geen langdradige zinnen vol moeilijke woorden zodat je de draad van het verhaal verliest. In 1 woord: meeslepend. Verder veel oog voor detail (de sfeer van het echte Leuven op de achtergrond) en zeker verfilmbaar.
‘De doden voorbij’ vertelt het verhaal van een groepje vrienden die elkaar dagelijks ontmoeten in het café Gambrinus. Walter, Maarten en Leopold zijn alleenstaande mannen. Walter was nooit getrouwd, Leopold is weduwnaar en Maarten zijn vrouw verblijft in een kliniek vanwege dementie. Walter is gepensioneerd hij was leraar Europese literatuur wetenschappen en hij verzamelt handschriften en antieke boeken. Maarten deelt zijn passie en naast het afspeuren van internet naar handschriften en boeken gaan ze 1 x per maand naar de boekenmarkt van Diest. In deze passie komen Maarten en Walter nogal eens tegenoverelkaar te staan omdat ze behoorlijk fanatiek zijn als het gaat om zeldzame stukken. Zo had Walter een beroemd, zeldzaam boek op de kop getikt en een handschrift gekocht dat apart lag voor Maarten, dat was de reden dat ze beiden ruzie hadden gekregen. Als daarna Walter om het leven komt mag hoofdinspecteur Thomas Berg de zaak oplossen. Vervolgens vindt ook een kunsthandelaar de dood, het lijkt alsof hij een inbreker betrapte en dat met de dood moest bekopen. Alles lijkt te draaien om de figuur Gambrinus of is het toch toeval. Als uiteindelijk iemand om het leven komt die Thomas Berg erg na aan het hart ligt wordt het ineens persoonlijk en lijken alle lijnen bij elkaar te komen. Het boek begint met de latijnse spreuk die vertaalt het volgende vertelt: “De dingen zijn niet altijd wat ze lijken te zijn.” Dat is ook in dit boek het geval. Je wordt als lezer voortdurend op het verkeerde been gezet of aan het twijfelen gebracht. De twist aan het eind geeft het boek net wat extra’s. Het boek is duidelijk en chronologisch opgebouwd met een nauwkeurige precisie worden de hoofdstukken begonnen met datum en tijdsaanduiding. Ik merk dat dit prettig leest. De spanning wordt langzaam opgebouwd en haast filmisch beschreven. Door de actieve vorm waarin het boek is geschreven lijkt het alsof je zelf mee kan speuren met Thomas en zijn collega’s waarvan ik Lou deze keer erg sterk naar voren vond komen. De historie van Leuven die in zijn boeken verweven zitten geven een perfecte mix. Het leest lekker weg maar biedt ook de ervaren lezer voldoende uitdagingen. Kortom ik heb weer genoten van Jo Claes en wat mij betreft hoeft dit niet het laatste boek uit de reek te zijn.
Verrassende en intelligente detective Ik vind het sowieso knap dat je een serie-personage opvoert die al veertien delen weet te boeien. Ook in het vijftiende deel is Thomas Berg een aansprekende personage. Hij is vooral bezig met het oplossen van de zaak, denkt veel na, observeert en weet mooie dwarsverbanden te leggen met de historie van Leuven. Het boek wisselt af tussen setting en personages. In het begin is dat bedoeld om kennis te maken met verschillende personages, maar het is niet alleen inleidend omdat het meteen begint met de eerste overval. Per hoofdstuk staat bovenaan op welke datum, welk tijdstip het hoofdstuk zich afspeelt, waarmee een chronologisch geheel neergezet wordt. Het boek is opgedeeld in zes delen, die zie als verschillende fasen in het onderzoek.
In Leuven worden in korte tijd twee mannen neergeslagen, neemt de inbreker een verzamelobject mee en lijkt hij een verwijzing achter te laten. Thomas gaat met zijn team op zoek naar degene die verantwoordelijk is, terwijl hij allerlei culturele en historische linken denkt te ontdekken. Qua ontwikkeling is het mooi om te lezen hoe Thomas geraakt wordt door het overlijden van het derde slachtoffer waarbij duidelijk is dat iets van verdriet tussendoor opspeelt, wat hem echter alleen maar verbetener maakt. Deze speurtocht is qua gebeurtenissen en denkwerk goed opgebouwd
Jo gebruikt actief taalgebruik als het gaat om de dialogen, gebeurtenissen en soms bij de gedachten. Dat leest prettig omdat je meer in de situatie zit. Hij wisselt dit af met weetjes over de historie van Leuven, over bepaalde woorden en over de omgeving. Dat zijn soms wat langere beschrijvingen die aan bod komen omdat iemand zich het bedenkt of omdat Thomas het opzoekt en dwarsverbanden legt. Dit belemmert de leessnelheid of het tempo in het verhaal niet. Ik vind de schrijfstijl van Jo intelligent aandoen omdat hij er zoveel informatie in verwerkt en omdat hij qua woordkeuzes en gedachtenlijnen niet de makkelijkste weg kiest. Omdat er ook voldoende aandacht is voor opbouw van relaties, menselijke gedachten en vooral motieven doet het ook realistisch en geloofwaardig aan. Verrassende en intelligente detective!
Ik heb alle boeken uit de Bergserie gelezen. Dit boek is bij een van de beste. Het plot leidt je duidelijk op een verkeerd, te vanzelfsprekend spoor, of toch niet? Dat maakt het spannend. Klassiek voor Claes is dat het boek vanaf de tweede helft erg spannend wordt. Ook was de symboliek in dit boek mooi zeer mooi. Het plot is vernuftig in elkaar geweven, zo goed dat je je soms afvraagt hoe Claes met alle details rekening kan houden. Als iemand ooit een perfecte moord wil plegen (eventueel op basis van een beeldje), dan kan het de moeite lonen om eens bij Claes te raad te gaan. Enkele minpunten: de betekenis van het hoofdrekwisiet/moordwapen, de codex, wordt amper bellicht. Wie was nu die Koning Jan I eigenlijk? Ik heb er niet veel over geleerd. Ook is dit boek belachelijk hard gespekt met taalfouten, voor een leraar-schrijver, een bloemlezing: Berg keek verwezen; Zowel Joris als Tania wilde: Iedereens; Zo zit hij niet elkaar; Veertiguizend; Alle belang bij om de zaak zo te voor te stellen; Dat hij niet dader is; Wil je proef op de som nemen?; Ontwijkingsmnoeuvre; Te wijten zijn iets anders; Berg stond hij op.
Alweer een intelligente misdaadroman met een ingenieuze plot, die na behoorlijk speur- en puzzelwerk door Thomas Berg en zijn ondertussen vertrouwde team wordt opgelost. Leuk dat in dit boek rechercheur Lou Vervaeke iets meer aandacht krijgt. En jammer dat Tania Devreese, met wie Thomas duidelijk een klik heeft, al snel een van de dodelijke slachtoffers wordt. Ik had Thomas zo langzaamaan wel weer iets van een ontluikende romance gegund... Naar mijn mening een van de beste boeken uit de reeks. 4½ ster
Weeral een hele les over Leuvense bezienswaardigheden en geschiedenis. Nog een pareltje van Jo Claes. Ik kan niet meer door Leuven wandelen of rijden zonder de verschillende plaatsen te zoeken en aan zijn boeken te denken. De plot op zichzelf is ook weer boeiend. Met tijden krijg je er fameus kippenvel van. Ik kan het dus alleen maar aanraden.
Claes zet een hele fijne misdaadroman neer met gekende ingrediënten, Hoofdinspecteur Berg, een paar lijken, Leuven, een leuke geschiedenisles... Aangename whodunit.