Suç ve Ceza 1

by Fyodor Dostoevsky

Suç ve Ceza; parası için bir tefeci kadını öldürmeyi tasarlayan, Saint Petersburg'da yaşayan fakir bir öğrenci olan Rodion Romanoviç Raskolnikov'un, manevi ıstırabı ve ahlaki ikilemlerine odaklanır. Öldürmeden önce, Raskolnikov parayla kendini yoksulluktan kurtarabileceğine ve büyük işler yapmaya devam edeceğine inanır fakat karışıklık, tereddüt ve şans, ahlaki olarak haklı bir öldürme planını bulanıklaştırır.Dostoyevski 1865 yazında Suç ve Ceza fikrini tasarladı. Yazar, alacaklılara yüklü miktarda para borçluydu ve 1864 yılının başlarında vefat eden kardeşi Mihail'in ailesine yardım etmeye çalışıyordu. Ayyaşlar adıyla tasarlanan eserde ana gaye "mevcut sarhoşluk sorununu, özellikle bir aile tablosu ve çocukların bu koşullarda yetiştirilmesini vs." ele almaktı. Dostoyevski, Raskolnikov'u ve suçunu, Pierre François Lacenaire olayından esinlenerek tasarladıktan sonra, bu tema, Marmeladov ailesinin öyküsünü merkeze almasına yardımcı oldu.
Dostoyevski, türünün prestijli bir yayını olan ve hem İvan Turgenyev hem de Lev Tolstoy'un çıkış yeri olan aylık edebiyat dergisi Rus Habercisi'nden yayıncı Mikhail Katkov'a hikâyesini veya novella tabir edilen uzun hikâyesini (o dönemde Dostoyevski, bunu bir roman olarak düşünmüyordu) teklif etti. Ancak Dostoyevski, 1860'ların başında Katkov'la aralarında olan oldukça kırıcı polemiklerini sürdürdü ve derginin sayfalarında hiçbir şey yayımlamadı. Yine de, durumundan dolayı mecbur kalan Dostoyevski, Katkov'a son çare olarak gitti ve önerilen katkı için avans talep etti. 1865 yılının Eylül ayında Katkov'a yazdığı bir mektupta Dostoyevski çalışmanın "bazı garip, 'tamamlanmamış' ancak havada kalan fikirlere sahip" bir genç hakkında olduğunu açıkladı ve "radikalizm" ideolojisinin ahlâki ve psikolojik tehlikelerini keşfetme planına başladı. 1865 yılının Kasımında yazılan mektuplarda önemli bir kavramsal değişim meydana geldi: "Hikâye" bir "roman" haline geldi ve bundan sonra Suç ve Ceza'ya yapılan tüm referanslar bir romana yönelik oldu.
Dostoyevski, hem Kumarbaz'ı hem de Suç ve Ceza'yı zamanında bitirmek için zaman ile yarışmak zorunda kaldı. Kısa süre sonra ikinci eşi olacak olan stenograf Anna Snitkina, bu görevi sırasında Dostoyevski'ye çok yardımcı oldu. Suç ve Ceza'nın birinci parçası, Rus Habercisi'nin Ocak 1866 sayısında ve son parçası ise Aralık 1866 sayısında yayımlandı.
Romandaki mekânların tümü, Dostoyevki'nin bu romanı ve Kumarbaz romanını yazarken Saint Petersburg'da yaşadığı Hazine Caddesi'ndeki evinin yakınlarında bulunmaktadır.
Dostoyevski'nin Sovyetler Birliği'nde yayımlanan yazılarının tam baskısında editörler, yazarın Suç ve Ceza üzerine çalışırken tuttuğu defterleri, kompozisyonun çeşitli aşamalarına kabaca karşılık gelen bir sırayla yeniden kurguladı ve bastı. Bu işçilerin sayesinde şu an elde metnin ilk iki haliyle birlikte tasarlanan öykünün parçalı bir taslağı, ya da novellası mevcuttur. Bunlar Wiesbaden baskısı, Petersburg baskısı ve nihai plan olarak ayırt edilmiştir ve birinci şahıs anlatıcıdan Dostoyevski tarafından icat edilen üçüncü şahıs formunun yerli çeşitliliğine geçişleri içermektedir.
Wiesbaden baskısı, cinayetten sonra anlatıcının tümüyle ahlakî ve psikolojik tepkilerine yoğunlaşmaktadır. Dostoyevski'nin Katkov'a yazdığı mektubunda anlattığı öyküyle kabaca örtüşmektedir.
Dostoyevski'nin ilk versiyonu neden terk ettiği, spekülasyon meselesi olmaya devam etmektedir. Joseph Frank'e göre, "Dostoyevski'nin kahramanı, ilk önce tasarlandığı sınırların ötesine geçmeye başlaması" olası bir ihtimaldir. Frank, not defterlerinde Dostoyevski'nin Raskolnikov'un olay örgüsündeki hareketliliğin ilerleyeni olmasıyla karakterin yeni yönlerinin ortaya çıkmasının farkında olduğunu ve romanı bu "metamorfoz" ile uyumlu hale getirdiğini söylemiştir. Böylece Dostoyevski, hikâyeyi Ayyaşlar adlı roman için kurguladığı önceki fikriyle birleştirmeye karar verdi. Suç ve Ceza'nın son versiyonu, ancak 1865 Kasım'ında, Dostoyevski'nin üçüncü kişi anlatıcıyla romanını yeniden düzenlemeye karar verdiğinde ortaya çıktı. Karar verdikten sonra Dostoyevski eserini sıfırdan yeniden yazmaya başladı ve ilk el yazması metinlerin bölümlerini nihai metne kolayca entegre edebildi; Frank, Dostoyevski'nin, Wrangel'e söylediği gibi, daha önce yazdığı hiçbir şeyi yakmadığını söyledi.
Nihai taslak, Rus Habercisi editörleriyle yaşanan bir çatışma dışında sorunsuz bir şekilde ilerledi. Dostoyevski'nin Katkov'a teslim ettiği el yazması kaybolduğundan editörlerin asıl neye itiraz ettiği belli değildir.

352 pages, Paperback

First published January 1, 1866

About the author

Фёдор Михайлович Достоевский (Russian)

Works, such as the novels Crime and Punishment (1866), The Idiot (1869), and The Brothers Karamazov (1880), of Russian writer Feodor Mikhailovich Dostoyevsky or Dostoevski combine religious mysticism with profound psychological insight.

Very influential writings of Mikhail Mikhailovich Bakhtin included Problems of Dostoyevsky's Works (1929),

Fyodor Mikhailovich Dostoevsky composed short stories, essays, and journals. His literature explores humans in the troubled political, social, and spiritual atmospheres of 19th-century and engages with a variety of philosophies and themes. People most acclaimed his Demons(1872) .

Many literary critics rate him among the greatest authors of world literature and consider multiple books written by him to be highly influential masterpieces. They consider his Notes from Underground of the first existentialist literature. He is also well regarded as a philosopher and theologian.

(Russian: Фёдор Михайлович Достоевский) (see also Fiodor Dostoïevski)

Reviews

[Okan Ergul · Rating 4 out of 5]

Psikolojik derinliklere ustaca dalıp çıkan bu klasikle nihayet tanışmak bahsi geçen insanlık halleri açısından acıtıcı, ama okuma olarak gayet güzel bir tecrübe oluyor. İkinci cildine aynı hızla devam edeceğim.