STRANNIK gibt einen Einblick in das alltägliche Leben eines 46-jährigen obdachlosen Kampf-sportlers in Russland – einem Land, in dem Millionen von Menschen auf der Straße leben. Aus vier Tagen voll mit Gesprächen über seine Träume, Ideen und Erinnerungen wurde dieser eindrucksvolle dokumentarische Short-Comic.
Im Herbst 2015 hörten die Autorin Anna Rakhmanko und der Comiczeichner Mikkel Sommer zum ersten Mal von Vyacheslav, der im Ring besser bekannt ist als Ali Baba. Einige Wochen später trafen sie sich in einem Café in Moskau. Vyacheslav erzählte von seinem Leben – ein Leben, in dem der ganze Besitz in eine Plastiktüte passt und dessen Rahmen die Treppenhäuser in den Vorstadthäusern, die lauten Fast-Food-Restaurants, die billigen Kinosäle, die warme Metro und die endlosen Kämpfe bilden. Die drei verbrachten einige intensive Tage zusammen in Moskau und reisten dann in eine abgesperrte Militärstadt im Süden Russlands. Dort hatte Ali Baba seinen nächsten Kampf.
«Δίπλα στο σχολείο μας ήταν μια φυλακή και από την άλλη πλευρά ένα νεκροταφείο. Ο δάσκαλός μας συνήθιζε να λέει πως αν δεν φερόμασταν σωστά και αν δεν δουλεύαμε σκληρά θα καταλήγαμε σε ένα από αυτά τα δυο μέρη». Αυτή είναι η πραγματικότητα που μας παρουσιάζει το «Strannik» των Anna Rakhmanko & Mikkel Sommer, που κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τη Jemma Press, στα πλαίσια του stayCOMICDOM στις 10-12 Απριλίου, 2020.
Αυτός ο περίεργος τίτλος, σημαίνει στα ρώσικα περιπλανώμενος. Το κόμικς έχει μια αφήγηση, σα ένα μικρό ντοκιμαντέρ. Μας δείχνει την ιστορία ενός άστεγου πυγμάχου, ονόματι Βιατσεσλάβ, ή Αλή Μπαμπά για τα ρινγκ, το πως περνάει τη ζωή του στους δρόμους της Μόσχας, πως η φτώχεια φέρνει την κοινωνία στην εξαθλίωση.
Το κόμικς είναι ένα ψυχογράφημα, και μας περιγράφει χαμένους έρωτες, χαμένα όνειρα, όσο και χαμένα παιδικά χρόνια σε σελίδες από κόμικς. Δεν βλέπει το μέλλον, τον νοιάζει πως θα περάσει και αυτή η μέρα, αν θα καταφέρει να επιζήσει, αν θα μπορέσει να πάρει ένα μεροκάματο… Η ηλικία του δεν του επιτρέπει πολλά πολλά, ωστόσο συνεχίζει να πυγμαχεί, καθώς είναι το μόνο που η ζωή του προσφέρει.
Το σχέδιο από τον Mikkel Sommer μπορεί να μην προσφέρει κάτι ιδιαίτερο οπτικά, καθώς είναι στο χέρι, δίχως κάποια τρομερή επιμέλεια. Ωστόσο, παρουσιάζει τον πρωταγωνιστή και τους υπόλοιπους χαρακτήρες, ταλαιπωρημένους, απρόσωπους, δίχως να ξεχωρίζουν στο πλήθος. Το σχέδιο εξυπηρετεί σε μεγάλο βαθμό το σενάριο, ενώ έχει δοθεί πολύ μεγάλη προσοχή στην σκηνοθεσία, στην τοποθέτηση των καρέ, αναδεικνύοντας το ντοκιμαντέρ-στυλ του, σε όλες τις εκφάνσεις του. Ενδιαφέρον έχει και η απεικόνιση των φτωχών γειτονιών της Μόσχας, που κάνει ακόμα και ασφυχτική και τραγική την αφήγηση του κόμικς…
Η ιστορία αν και είναι γεμάτη συναίσθημα και μελόδραμα, επιτρέπει την δημιουργία ενός διαλόγου γύρω από τις οικονομικές συνθήκες της Ρωσίας, όσο και μας προβληματίζει, μας ευαισθητοποιεί στους εκατομμύρια άστεγους που ζουν στους δρόμους, μας κάνει να σκεφτόμαστε την επόμενη φορά που θα δούμε κάποιον άστεγο στο δρόμο… Το μήνυμα του κόμικς είναι δυνατό, είναι παγκόσμιο, και φωνάζει την επιθυμία για κοινωνικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις.
Η έκδοση του κόμικς όπως και στο εξωτερικό, έτσι και εδώ, δεν έχει φιλοκερδή σκοπό. Για αυτό και όλα τα έσοδα της έκδοσης θα πάνε στο περιοδικό δρόμου «Σχεδία». Όπως αναφέρουν και οι δημιουργοί στο κλείσιμο της ελληνικής έκδοσης, «Με αυτή την έκδοση ελπίζουμε να μπορέσουμε να φέρουμε μια αλλαγή, έστω και μικρή, στη ζωή κάποιου. Σας ευχαριστούμε για την υποστήριξη!».
Неприметная книжка, которая отлично показывает, какие преимущества есть у документального комикса перед романом или фильмом: этот формат позволяет добавить к рассказу визуальное измерение, при этом художник с карандашом и блокнотом сможет попасть туда, куда человеку с камерой путь заказан — и, соответственно, показать то, чего не покажут другие.
Et prisværdigt projekt der beskriver en hjemløs mand i Moskvas liv - hans familie i Kasakhstan, hans kampe som MMA-bokser og som hjemløs bums (som fortælleren, måske en jeg-fortæller) kalder det. Desværre er historien ikke så velfungerende eller helstøbt, som de andre titler jeg har læst af duoen Rathmanko & Sommer. Men pengene går til hovedpersonen, så køb den for det gode formåls skyld?