بهارستان جامی

شاهکارهای ادبیات فارسی #19

by Jami

بهارستان، یا روضة الاخیار و تحفة الابرار، نام کتابی منثور (به زبان بیان عادی، و نه شعر و نظم)، اما آمیخته به نظم و شعر، از عبدالرحمن جامی است که بخش‌هایی از آن را به پیروی و تقلید از گلستان سعدی نگاشته است. این کتاب، دارای هشت بخش یا فصل با نام روضه، یک مقدمه و یک خاتمه است. جامی، دوستدار سعدی بود و این، او را بر آن داشت تا در نگارش بهارستان، از سعدی تأثیر پذیرد. در آغاز کتاب، جامی می‌گوید که از آنجا که فرزندش، مشغول آموختن و تحصیل است؛ او این کتاب را برای وی به شیوه، سبک و سیاق سعدی می‌نگارد.

هشت روضهٔ بهارستان جامی در معانی و موضوعات گوناگون هستند:

روضه اول: در ذکر مشایخ صوفیه و اسرار احوال آنان
روضه دوم: متضمن حِکَم و مواعظ و حکایت، مناسب مقام
روضه سوم: دربارهٔ اسرار حکومت و حکایات شاهان
روضه چهارم: دربارهٔ بخشش و بخشندگان
روضه پنجم: در تقریر حال عشق و عاشقان
روضه ششم: حاوی مطایبات و لطایف و ظرایف
روضه هفتم: در شعر و بیان حال شاعران
روضه هشتم: در حکایتی چند از زبان احوال جانوران
بهارستان نیز همچون گلستان سعدی، مشتمل بر نکات، مطالب و توصیه‌های اخلاقی و دستورها و نصایحی دربارهٔ زندگی است و در جای مناسب، حسب معنا و محتوا، از شعر و نظم در آن استفاده گردیده است. در بهارستان جامی، کمتر از گلستان سعدی، از شعر استفاده شده است. شمار اشعار در بهارستان ۴۶۹ بیت است که ۱۶ بیت آن به عربی و همهٔ ابیات، به جز ۱۳۶ بیت در روضهٔ هفتم که شرح احوال یا زندگینامهٔ شاعران است، سرودهٔ خودِ جامی است.

180 pages, Paperback

First published January 1, 1968

About the author

Nur ad-Din Abd ar-Rahman Jami (Persian: نورالدین عبدالرحمن جامی), one of the greatest Persian poets in the 15th century and one of the last great Sufi poets.

https://en.wikipedia.org/wiki/Jami

Reviews

[Saied Davoodi · Rating 3 out of 5]

بهارستان کتابیه که جامی به گفتۀ خودش به تقلید از سبک گلستان نوشته و هدفش برای نوشتن باقی گذاشتن کتابی برای پسرش بوده.
کتاب به نثر ساده و روانی نوشته شده و متن اون بیش از آنچه انتظارش می‌ره رو به سادگی است. شدر جای جای کتاب اشعاری به فارسی و عربی هم به چشم می‌خوره که اشعار هم متن ساده و روانی داره. شاید یکی از دلایل سادگی نثر و اشعار کتاب، تمایل داشتن جامی به اختصاص دادن کتاب برای تربیت فرزندش بوده. کتاب در هشت باب نوشته شده و در هر باب جامی مطالب اخلاقی و دستورهای مهمی رو در قالب حکایات و اشعار گنجونده.

[Schin · Rating 5 out of 5]

*شاعري خواند پر خلل غزلي
كاين به حذف الف بود موصوف
گفتمش نيست صنعتي به از آن
كه كني حذف از آن تمام حروف

*همي گفتي به دعوي دي كه باشد
به پيش شعر عذبم انگبين هيچ
ز هر جا جمع كردي چند بيتي
به ديوانت نبينم غير از اين هيچ
اگر هر يك به جاي خود رود باز
به جز كاغذ نماند بر زمين هيچ.

[Khodam · Rating 4 out of 5]

به کعبه رفتم و ز آنجا هوای کوی تو کردم

جمال کعبه تماشا به یاد روی تو کردم

شعر کعبه چو دیدم سیاه ، دست تمنا

دراز جانب شعر سیاه موی تو کردم

چو حلقه در کعبه به صد نیاز گرفتم

دعای حلقه گیسوی مشک بوی تو کردم

نهاده خلق حرم سوی کعبه روی عبادت

من از میان همه روی دل به سوی تو کردم

مرا به هیچ مقامی نبود غیر تو کامی

طواف و سعی که کردم به جست و جوی تو بودم

به موقع عرفات ایستاده خلق دعا خوان

من از دعا لب خود بسته ، گفت و گوی تو کردم

فتاده اهل منی درز پی منی و مقاصد

چو جامی از همه فارغ ، من آرزوی تو کردم

[Maryam · Rating 4 out of 5]

عبپالرحمن جامی شاعر عارف بااشعار عرفانی زیبا و دلنشبن با زبانی زیبا اشعار عرفانی اخلاقی را بین میکند لینک دانلود رایگان هفت اورنگ جامی
https://taaghche.com/book/4301