مجالس مذهبی در ایران معاصر. ج1

by محسن‌حسام مظاهری

مجالس مذهبی در دوره‌ی معاصر از ابزارهای گوناگونی برای اطلاع‌رسانی و تبلیغ برنامه‌های خود و جذب مخاطبان بهره گرفته‌اند. یکی از این ابزارها، انتشار آگهی (اعلان) در مطبوعات است که از اواخر دوره‌ی قاجار و با گسترش روزنامه‌ها و مجلات، مورد اقبال مجالس مذهبی قرار گرفته است. این اعلانات مطبوعاتی، منبعی غنی برای مطالعات اجتماعی ـ تاریخی مناسک شیعی و اسنادی ارزشمند از تاریخ اجتماعی شیعه در ایران معاصر به‌شمار می‌روند. کتاب حاضر،‌ محصول پژوهشی است که با هدف گردآوری، بررسی و تحلیل این اسناد انجام شده است. در این پژوهش، روزنامه‌ی «اطلاعات» به‌عنوان روزنامه‌ی سراسری فارسی‌زبانی که طولانی‌ترین دوره‌ی انتشار تا امروز را داراست، برای مطالعه‌ی موردی انتخاب شده و همه‌ی اعلانات مجالس مذهبی که از نخستین شماره‌ی این روزنامه‌ در سال 1305 تا پایان سال 1394 (جمعاً 90 سال) در ماه‌های محرم و صفر منتشر شده‌اند (جمعاً 5131 اعلان) استخراج و تدوین شده‌ است. متن کامل این اعلانات به ترتیب تاریخ انتشار در فصول مجزا به تفکیک هر دهه آورده شده و اعلانات از نظر گونه‌های مجالس و اقسام محل‌های برگزاری آن‌ها بررسی شده‌اند. ارایه‌ی مدلی تجربی برای گونه‌بندی مجالس مذهبی (شامل 26 گونه)، شناسایی و معرفی اقسام تبلیغات مجالس مذهبی (شامل 14 مورد)، شناسایی و دسته‌بندی محل‌های برگزاری مجالس مذهبی (شامل 9 دسته)، بررسی روند تغییرات اعلانات مطبوعاتی مذهبی، تحلیل آماری اعلانات مجالس مذهبی در هر دهه، تدوین فهرست سخنرانان و مداحان در هر دهه و تعیین افراد شاخص و پرمخاطب و بررسی موضوعات سخنرانی‌های مجالس از دیگر موضوعات و مباحثی است که در کتاب حاضر بدان‌ها پرداخته شده است. نهایتاً در فصل پایانی کتاب، تلاش شده است با جمع‌بندی تحلیل‌ها، تجمیع آمارها و تطبیق داده‌های فصول قبلی تصویری کلی از یک قرن برگزاری مجالس مذهبی در ایران ارایه شود.
*
جلد اول به بررسی اعلانات دهه‌های 1300 تا 1330 اختصاص دارد

524 pages, Unknown Binding

Published January 1, 1399

About the author

نویسنده و پژوهشگر مطالعات اجتماعی دین، اسلام، تشیع و مناسک شیعی
عضو حلقه‌ی شیعه‌پژوهی سرو


/کتاب‌ها/
جشن‌های اسلامی شیعی در ایران
مجالس مذهبی در ایران معاصر. 5ج
تراژدی جهان اسلام. 3ج
رسانه شیعه: جامعه‌ شناسی آیین‌های سوگواری و هیئت‌های مذهبی در ایران
فرهنگ سوگ شیعی
کرونا و امر دینی
مأمور سیگاری خدا
بنی‌ هندل: مردم نگاری گفتگوهای تاکسی
شخم در مزرعه: نقدی بر روایت رسمی از جنگ
اسطوره‌ همت: نشانه‌ شناسی شهید همت
خطر سقوط بهمن: سه مقاله درباره‌ خاطرات جنگ
پیاده روی اربعین: تأملات جامعه شناختی
ساکن خیابان ایران
رنگ، رنگ، جنگ
کتاب کافی
کتاب راشد


/مسئولیت‌ها/
دبیر شورای نشر آرما
دبیر مجموعه کتاب‌های سرو
مدیر سابق انتشارات خیمه
سردبیر نشریه‌ هابیل


/حوزه‌ های پژوهشی/
مطالعات اجتماعی دین
مطالعات اجتماعی تشیع
مطالعات اجتماعی جنگ ایران و عراق
زندگی روزمره
تاریخ اجتماعی ایران و اسلام