อาณานิคมสมบูรณาญาสิทธิราชย์: การก่อรูปรัฐไทยสมัยใหม่จากศักดินานิยมสู่ทุนนิยมรอบนอก

by Chaiyan Rajchagool, ไชยันต์ รัชชกูล, พงษ์เลิศ พงษ์วนานต์ (Translator)

หนังสือเรื่อง อาณานิคมสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ซึ่งแปลมาจากหนังสือเรื่อง The Rise and Fall of the Thai Absolute Monarchy: Foundations of the Modern Thai State from Feudalism to Peripheral Capitalism อันเป็นผลงานที่ปรับปรุงมาจากวิทยานิพนธ์ในชั้นปริญญาเอกของอาจารย์ไชยันต์ รัชชกูล เล่มนี้ช่วยให้ผู้เขียนคำนำเสนอเห็นมุมมองที่แตกต่างออกไปจากที่เคยรับรู้เกี่ยวกับพัฒนาการของรัฐไทย กล่าวให้ถึงที่สุดแล้วหนังสือเล่มนี้ชวนให้ตั้งคำถามถึงสิ่งที่เรียกว่า “รัฐไทย” หรือ “สยามประเทศ” ในศตวรรษที่สิบเก้าเลยทีเดียวว่ารัฐไทยคืออะไร


(บางส่วนจาก คำนำเสนอ โดย วรเจตน์ ภาคีรัตน์)

270 pages, Paperback

First published January 1, 1994

Reviews

[Apisit Ruenmoon · Rating 5 out of 5]

หนังสือเล่มนี้เป็นดั่งเกราะชั้นเยี่ยมที่คอยป้องกันเอกราชสมอง ไม่ให้ถูกช่วงชิงไปโดยเหล่ากาฝากที่กำลังล่าอาณานิคมภายในสมองไป อีกทั้งยังเป็นเคียวที่แหลมคมมากพอ สำหรับการฟาดฟันกาฝาก ไม่ว่าจะเป็นกาฝากที่ได้มีการจับจองพื้นที่แล้วอยู่เดิม หรือกาฝากที่กำลังพยายามลุกลามเข้ามาใหม่อยู่เรื่อย ๆ

งานชิ้นนี้ของไชยันต์ ได้วาดภาพถึงการเปลี่ยนผ่านและการก่อตัวขึ้นของกาฝากไว้อย่างชัดเจน ตลอดยังแอบวาดไปถึงยุคหลังกาฝากเล็กน้อย (แน่นอนว่า ในการใช้คำว่า “หลัง” บ่งบอกถึงการยังมีกาฝากอยู่) โดยการวาดนี้นับว่าเป็นการใช้พู่กันยี่ห้อ Marxist อย่างคล่องแคล่ว ถึงขนาดที่ตอนอ่านเรายังต้องตกตะลึงถึงฝีแปรงที่เขาได้ตวัดเอาไว้ ถึงแม้จะรู้อยู่แก่ใจดีว่าเขา เป็นปรมาจารย์ชั้นครูของสำนักนี้มาก่อนอยู่แล้วก็ตาม

ภาพที่ไชยันต์วาดออกมานี้ อาจเรียกได้ว่าเป็นภาพที่แสดงให้เห็นถึงความมืดมิดที่ถูกกลบให้อยู่ภายใต้แสงที่ส่องอำไพไปทั่วทุกหนแห่ง และยังชวนสงสัยมากยิ่งขึ้นไปอีกว่า แสงสว่างที่เราเห็นในตอนนี้ได้ซ่อนเงามืดไว้อีกมากเพียงใด หรือบางทีแสงสว่างที่เราเห็นอยู่นั่นแหละ คือเงามืดที่กำลังปรากฎอยู่โดยที่เราไม่รู้ตัว