Teologia Tolkiena

by Stanisław Adamiak

Chrześcijańskie prawdy wiary ukryte w losach Śródziemia. Odkrywa je pasjonat literatury, który nie chrystianizuje Tolkiena na siłę, lecz opiera się na jego własnej interpretacji, zawartej w pozostawionych listach. Książka posiada imprimatur.

Genres: Catholic

196 pages, Hardcover

First published February 24, 2021

About the author

Prezbiter Kościoła katolickiego, były adiunkt naukowy Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, doktor habilitowany historii Kościoła, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Toruniu.

Pochodzi z Torunia, maturę uzyskał w IV Liceum Ogólnokształcącym w Toruniu w 1998. Po roku międzywydziałowych studiów humanistycznych na Uniwersytecie Warszawskim wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Toruniu. Święcenia prezbiteratu przyjął w 2004, w tym samym roku również uzyskał magisterium na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika. Przez rok pracował jako wikariusz w parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Grudziądzu. Studia doktoranckie z historii Kościoła podjął na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie, który ukończył w 2011 broniąc doktorat Carthage, Constantinople and Rome: Imperial and papal interventions in the life of the Church in Byzantine Africa (533-698). Od 2011 do 2014 był asystentem na Wydziale Historii i Dziedzictwa Kulturowego Kościoła tegoż uniwersytetu, wykładał też na Wydziale Teologicznym UMK. Uczestniczył w projektach badawczych: „Listy Świętego Augustyna w perspektywie interdyscyplinarnej” (2013-2016, Katedra Filologii Klasycznej UMK), „Prezbiterzy na późnoantycznym Zachodzie” (2014-2019, IH UW) oraz „Cult of Saints in Late Antiquity” (2018, University of Oxford). Od 2014 jest adiunktem naukowym Instytutu Historycznego UW. Był rezydentem warszawskich parafii pw. Trójcy Świętej oraz św. Michała Archanioła. 17 czerwca 2019 został mianowany nowym rektorem Wyższego Seminarium Duchownego w Toruniu. W 2020 uzyskał habilitację oraz tytuł profesora UMK.

Związany z Ruchem Światło-Życie, był wicepostulatorem procesu beatyfikacyjnego ks. Franciszka Blachnickiego, autor publikacji książki opartej na formacji Ruchu Zawsze jest Wyjście. Członek Zespołu Laboratorium "Więzi“. Dawny stypendysta Krajowego Funduszu na Rzecz Dzieci, a obecnie jego współpracownik i członek komisji rewizyjnej.

Reviews

[Jonasz]

Książka jest w zasadzie stenogramem serii podkastów autora, przez co normalnie podchodziłbym do niej z dystansem, na szczęście w ogóle tego nie czuć – podział na rozdziały nie wydaje się sztuczny. Nieliczne potknięcia redakcyjne są wynagradzane przez klimatyczne, minimalistyczne ilustracje (niestety nieznanego autorstwa). Co do treści, tolkienista amator z łatwością wskaże pewne nadużycia interpretacyjne – co zastanawiające, skoro ks. Adamiak kilkukrotnie przypomina, że J.R.R.T. odżegnywał się od alegorii – które jednak można potraktować jako skojarzenia odbiorcy, nie obowiązującą wykładnię. Cenne jest natomiast wskazywanie chrześcijańskich wątków nie w fabule, lecz w strukturze „Silmarillionu” i „Władcy Pierścieni”. W dodatku książkę można przeczytać na jedno posiedzenie, więc trudno nie polecić fanom legendarium.

[Wiktoria · Rating 4 out of 5]

The book may be an ideal present for a young Tolkien fan's Confirmation or other religious celebration. It does not include anything particulary suprising or new for a person well-read in Catholic and Christian commentary on Tolkien, but brings it all together in a clear way. It rather uses examples from Tolkien's books (especially The Lord of the Rings, The Silmarillion, but also The Letters - so it is necessary to know these books beforehand, as you may not be able to follow the author's train of thought and you will obviously ger spoilers) to explain issues of Catholic theology. For me as a Tolkien fan, it clarified some ideas which were more complicated to grasp in theological language, such as what the sin against the Holy Spirit really means. Thanks to the book, I now understand these concepts better. The examples from Tolkien's Middle-Earth used to clarify theology really bring them to life - at least for a Tolkien fan. I wish the book was a bit longer, though.

[Mateusz · Rating 4 out of 5]

3,5 pretty fun

[Patryk Kaczmarek · Rating 5 out of 5]

Bardzo ciekawe odczytanie powieści Tolkiena.

[Ewelina Zaczkiewicz · Rating 5 out of 5]

Chyba każdy fan J.R.R Tolkiena wie, że na powstałe dzieła miała wielki wpływ wiara katolicka i świadome nią życie. Szczególnie w "Listach" odkrywa to przed czytelnikami. Walka dobra ze złem, którą obserwujemy na kartach jego książek, ma swoje głębokie znaczenie i odzwierciedlenie w tym, że zawsze pozostał wierny wartościom w których dorastał. Pewnie dlatego tak bardzo przyciąga grono sympatyków, bo można w każdej z jego opowieści odnaleźć głębię i prawdę ukrytą w tym stworzonym przez Tolkiena, baśniowym świecie Śródziemia.

Autor książki "Teologia Tolkiena" zaprasza nas do "podróży" poznania tej głębi i wydobywa na powierzchnię ukryte znaczenia. Przy pomocy dzieł Tolkiena, próbuje nam wytłumaczyć teologię. Co też udało mu się w genialny sposób, prosto, bez zbędnych zawiłości a na dodatek jeszcze bardziej zachęca do tego aby wejść mocniej w twórczość tolkienowską i spojrzeć na nią od innej strony. Poruszone zostają ciekawe kwestie, choćby męstwa, miłosierdzia, przeznaczenia, aniołów i demonów. Zestawienia jakich dokonał w każdym rozdziale, otwierają czytelnikowi oczy na inny wymiar tych znanych i uwielbianych opowieści.

[Yang Ma · Rating 4 out of 5]

+1 za piękne wydanie.

[Julia Anuszewska · Rating 4 out of 5]

3,75