Husitská revoluce

by Petr Čornej

„Byla to vzrušená doba. Evropský kontinent se po roce 1400 zmítal v nejistotě.“
Církev byla rozpolcena, brány Evropy už téměř vyvraceli z pantů Turci, politický systém se ocital v krizi. Roku 1413 však svitla naděje, protože kostnický koncil měl od příštího roku konečně nejpalčivější problémy řešit. Jeho výsledkům kontinent zatleskal a vzápětí strnul nad bouří, kterou v jeho srdci vyvolala poprava Mistra Jana roku 1415. Jako vzrušená novela o krátkých, svižných kapitolách působí Čornejovo líčení revoluce, četných přelévání jejích sil, střetů, zvratů, politického kvasu i jejích klíčových aktérů od počátků a ideových zdrojů až po vládu husitského krále Jiřího z Poděbrad.

Populární formou osvětluje evropský kontext událostí, dobovou mentalitu, náboženské souvislosti, vojenskou strategii husitů a jejich protivníků i význam husitství pro české dějiny. Tato historie „do kapsy“ shrnuje vše podstatné o jedné z nejslavnějších kapitol českých dějin. Nabízí skvělé čtení i možný doplněk ke studiu.

Genres: History, Nonfiction, Czech Literature, Historical, War

224 pages, Paperback

First published January 1, 2021

About the author

Petr Čornej is a prominent Czech historian who focuses on the history of the late Middle Ages, especially on Hussites, the history of historiography and the research of historical memory.

His scientific and pedagogical career is connected with the Institute for Czech and World Literature of the Academy of Sciences of the Czech Republic, the Faculty of Philosophy and Pedagogy of Charles University, the Literary Academy and the current Academy of Sciences of the Czech Republic.

He has won the Magnesia Litera Book of the Year 2020 award for his monograph Jan Žižka: Život a doba husitského válecníka.

Reviews

[mateusz szum era · Rating 4 out of 5]

ouu shi👀

[Thanasis Stylianopoulos · Rating 4 out of 5]

Ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις για μια σημαντική περίοδο της Τσέχικης ιστορίας που επηρέασε ολόκληρη την κεντρική Ευρώπη του 15ου αιώνα.

[Universal · Rating 4 out of 5]

Bez wątpienia krótka historia - zbiór kilkunastu tematycznych artykułów z gazety, zamkniętych w niewielkim tomiku. Ogólny przegląd husyckiego rozdziału w dziejach Czech, z zarysem przyczyn, omówieniem przebiegu i nakreśleniem rezultatów - głównie od strony społecznej i politycznej. Kolejne krucjaty zostały sprowadzone do krótkich akapitów, grabieżczym rejzom husytów również nie poświęcono wiele miejsca. Takie są koszty przyjętych założeń, miało być krótko, rzeczowo, dość przystępnie - i generalnie jest.

Brakowało mi lepszych map (te obecne nie grzeszą czytelnością i jest ich tylko osiem) czy większej liczby grafik (ograniczono się do reprodukcji historycznych obrazów) - nie pogardziłbym przedstawieniem wyglądu przeciętnego bożego bojownika i uśrednionego krzyżowca czy paroma grafikami przybliżającymi wizerunki kluczowych postaci (Žižka, Prokop, Zygmunt, papieże itd.). Można było w ten sposób nieco rozwinąć walor popularyzatorski. Celem autora było bowiem dotarcie do szerokiego grona odbiorców - bogatsze ilustrowanie tylko by w tym pomogło. Czego nie dało się zrobić w formie gazety, można było uzupełnić w książce.

Rewolucja husycka to tytuł, który zatrzymał się w połowie (a nawet 1/3) drogi do bycia kompleksową monografią. Nie każdemu to będzie odpowiadać, ale myślę że jeśli kogoś interesuje temat, i tak warto się zapoznać, by wiedzieć czego szukać dalej. Bibliografia niekoniecznie wiele pomoże - spośród najważniejszych nazwisk wymienić można Františka Šmahela, Josefa Pekařa, samego Petra Čorneja czy Stanisława Bylinę. Reszta to tytuły bardziej biograficzne, monografie zajmujące się szczegółami czy biografie pojedynczych bohaterów dziejów husytyzmu.

[Róbert Šedivý · Rating 5 out of 5]

Po všetkých stránkach vyvážená kniha. Nech žije táto edícia.

[Szuwaks · Rating 5 out of 5]

Krótka (jak podtytuł wskazuje), ale ciekawa i treściwa popularyzacja o wojnach husyckich. Z okazji 600-lecia rewolucji, na zlecenie dziennika "Lidové noviny", Petr Čornej przygotował serię 18 artykułów przybliżających ten przełomowy dla czeskiej historii okres. Od genezy nauk Jana Husa i jego śmierć w Konstancji, przez wybuch rewolucji, podziały na łonie ruchu, postaci Jana Žižki i Zygmunta Luksemburskiego, aż po klęskę radykałów pod Lipanami i porozumienie utrakwistów z katolikami. Zaznaczone są też zmiany w strukturach władzy w Królestwie Czeskim oraz konsekwencje gospodarcze, społeczne i polityczne. Każdy rozdział uzupełniony jest również biogramem istotnej postaci, o której wspomina autor w tekście.

Książkę czyta się sprawnie i przyjemnie. Autor ma dobre pióro i klarownie przedstawia różne elementy rewolucji husyckiej. Jeśli jednak ktoś potrzebuje pogłębionych analiz, szczegółów, itd. to zdecydowanie nie tutaj. Ten tytuł będzie najlepszy dla osób, których wiedza o rewolucji jest żadna, podstawowa, albo po prostu lubią dobrą popularyzację o średniowieczu. Mi się podobała i polecam

[Luboš · Rating 5 out of 5]

Kniha Jan Žižka: Život a doba husitského válečníka byla pochopitelně značně úzce zaměřena. Ač mě to bavilo, tak šlo o velmi hutné a místy nesnadné čtení. Samozřejmě jsem si doplňoval znalosti v mapách a na Wikipedii, ale celkem pochopitelně jsem sáhl po této knize, která mi připomněla širší kontext. Kniha vychází z novinových článkům a pro potřeby populárně naučné literatury je to ideální. Nakladatelství Paseka bohužel nevydalo elektronicky, takže mi chvíli trvalo, než jsem se dostal k papírovému vydání.

Ve skutečnosti jsme dědici celé naší minulosti, z níž husitskou revoluci nelze vyškrtnout

[Vassilis Xanthakis · Rating 3 out of 5]

Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον ιστορικό θέμα που καταπιάνεται με την επανάσταση των οπαδών του Γιάν Χους, Τσέχου πρύτανη και θεολόγου που εκτελέστηκε ως αιρετικός. Η ίδια η εξέγερση θεωρείται προοίμιο των πολέμων της μεταρρύθμισης που ακολούθησαν και αποτελεί σημείο καμπής στην τσέχικη ιστορία. Βάζω τρία αστεράκια διότι ο συγγραφέας ακολούθησε μια μάλλον ασύνδετη πορεία εξιστόρησης που είχε αλλού κενά κι αλλού υπερβολικές λεπτομέρειες..