Niemoralna. Kalina

by Ula Ryciak

Historia Kaliny Jędrusik czekała na tak wielowymiarową książkę.

Słynna aktorka odzyskuje swój głos po 30 latach.

Bezkompromisowa – liczy na wszystko albo nic. Nieustannie sprawdza, jak daleko może przesunąć granice. Wrażliwa, ale pewna siebie. Kokietuje i zatraca się w kolejnych romansach, ale pozostaje oddana mężowi. Obraz Kaliny Jędrusik jest taki jak ona sama – prowokujący, niejednoznaczny, często zaskakujący.

Ma sylwetkę Marilyn Monroe i seksapil Brigitte Bardot. Przez długi czas jest niewolnicą własnego wizerunku (zalotny trzepot rzęs, sterczący biust, talia osy, pełne biodra) – przerysowanego, epatującego kobiecością, siejącego zgorszenie. Z jednej strony pielęgnuje wypracowaną przez siebie pozę kobiety wampa, z drugiej jednak narzeka na brak zróżnicowanych ról i niedocenianie jej aktorskiego emploi.

Kalina Jędrusik daje się poznać nie tylko jako sceniczna kusicielka, aktorka teatralna i filmowa czy gwiazda Kabaretu Starszych Panów. Żywiołowa od dzieciństwa, szybko zacznie przejawiać muzyczny talent, indywidualizm, ale też kulinarny zmysł. Namiętność do smaków i dar ich łączenia ochoczo wykorzystywała, by rozpieszczać przyjaciół. Razem ze Stanisławem Dygatem, jej największą miłością, stworzy otwarty dom, w którym gościć będzie warszawska śmietanka towarzyska.

Seksbomba, uwodzicielka, gwiazda wyklęta. Wokół jej osoby krążą legendy. Ile z nich wymyślili inni, a za ile odpowiada ona sama? Które są prawdziwe, a które to wyłącznie gwiazdorska kreacja?

402 pages, Paperback

First published May 19, 2021

Reviews

[Aleksandra · Rating 3 out of 5]

Mam z tą książką problem. Czyta się ją naprawdę dobrze, jest napisana bardzo ładnym, nieco poetyckim językiem, i, co doceniałam już przy biografii Osieckiej, stylem dopasowanym. do sportretowanej postaci i jej czasów. W tym przypadku mamy dużo witalności, sensualności i cielesności, którą widać nawet w konstrukcji powieści – jest ona podzielona na rozdziały, które odpowiadają różnym częściom ciała. No właśnie. Ciała. Postać Kaliny kolejny raz sprowadzona jest do ciała, do seksualności i zmysłowości, do stereotypu seksbomby, kobiety wyzwolonej, o rozbuchanym temperamencie. Trochę za mało było dla mnie samej Kaliny, a za dużo stereotypu, zbyt wiele fantazmatu i dopowiedzeń.

[Marek Michalak · Rating 3 out of 5]

Nie do końca odpowiadał mi styl, w jakim autorka opowiada historię Kaliny Jędrusik - legendy polskiej sceny i ekranu. Poprzez gdybanie co mogła sobie myśleć w różnych momentach na bazie tego, co działo się wówczas w kraju i (pop)kulturze po dopowiadanie jej myśli tekstami piosenek, miewałem poczucie nadużycia względem postaci bohaterki. Niemniej czyta się to dobrze, jest napisane sprawnie i pewnie wielu czytelnikom odpowiednio podziała na wyobraźnię i pozwoli odkryć na nowo (lub w ogóle po raz pierwszy) tą wspaniałą polską aktorkę.

[Justyna Esz-Em (Ważę Słowa) · Rating 3 out of 5]

Kalina 10/10, ale ta biografia mnie niestety zupełnie nie porwała.

[Zuzanna]

i want her name tattooed on my skin
a jesli chodzi o sama ksiazke - chyba malo troche kaliny w tej kalinie...

[Anna rzk · Rating 3 out of 5]

Za malo Kaliny ,za duzo fantazmatu.

[Jola (czytanienaplatanie) · Rating 5 out of 5]

Lubicie czytać biografie? Intrygują Was losy ludzi, których znacie z historii, czy ekranu telewizora? Bo znamy ich nazwiska, czy twarze, ale tak naprawdę nic o nich nie wiemy.

Ja ostatnio sięgnęłam po historię Kaliny Jędrusik, którą kojarzyłam jedynie z Kabaretu Starszych Panów i filmu „Ewa chce spać” i powiem Wam, że zupełnie nie byłam świadoma jak barwną postacią była. Jak wielkie kontrowersje budziła swoim wyglądem seksbomby i wyzywającym zachowaniem w latach 60. i 70. Kochano ją, lub nienawidzono, nikt jednak nie pozostawał wobec niej obojętny. Niezależna, wyłamująca się konwenansom, przekraczająca granice i angażująca się całą sobą jeśli jej na czymś zależało. Już sam jej związek ze Stanisławem Dygatem stanowiłby tak intrygującą, że aż niewiarygodną fabułę powieści. Układ, w którym żyli i w naszych czasach wywołałby wśród wielu osób zgorszenie, czy krzywe spojrzenia.

Autorka kreśli wielowymiarowy obraz Kaliny Jędrusik opierając się zarówno na dostępnej literaturze, opiniach osób, z którymi się stykała, jej dorobku artystycznym, ale również własnych domysłach odnośnie do jej emocji. Pokazuje obraz kobiety, która kochała życie, mimo, że nie szczędziło jej również cierpień. Która potrafiła z niego czerpać garściami.

Z pewnością książka nie wyczerpuje tematu, ale dla osoby jak ja, która nie wiedziała o tej ciekawej postaci praktycznie nic, jest to prawdziwa skarbnica wiedzy wzbogacona wieloma zdjęciami zarówno z jej kariery, jak i prywatnymi. I podobnie jak wobec Kaliny Jędrusik nie można było pozostać obojętnym, tak i jej historia wywołuje silne emocje. Czasami bawi, zaskakuje, częściej porusza i skłania do refleksji. Warta uwagi.

[Olga · Rating 3 out of 5]

O postaci Kaliny (pomińmy nazwisko, Jędrusik, niech ma samo imię jak starożytna królowa) opowiada się tu jak o Kleopatrze: mit i dywagacja przesłaniają fakty. Pojawiają się pop psychologiczne interpretacje i nawet enneagram. Przynaję, nie ma horoskopu, są jakieś źródła, ale zwłaszcza na początku toną w dywagacjach typu: "Jej nogi są ciężkie, uda grube, jakby miały unieść nie tylko ją, ale i tajemnice kilku pokoleń rodu. Jak to się zdarza u kobiet przechowujących w nieświadomości przemilczany ból przodkiń, które udami zapierały się przed cudzymi instynktami".

Jeszcze więcej wymyślić, więcej rzutować można na nieznaną publiczności postać matki: "Być może (sic! - przyp. Olgi) Zofia, opiekując się córką, wraca do dni wspomnień (...)Jak tu dopuścić do głosu wypartą przeszłość, jak ukruszyć krę chroniącą ciało przed czuciem? / Krę zapomnienia. / Sen zamrożonych w ciele tkanek".

Takie psychologizowanie sprawia, że nie wiem, na ile rzetelna jest praca biografki, czy nie chodziło raczej o to, żeby przedstawić własne teorie o istocie kobiecości na przykładzie jakiegoś współczesnego mitu.

[Izabela Romańska · Rating 3 out of 5]

Warto przeczytać, bo bohaterka ciekawa i niewiele o niej wiedziałam, natomiast mam dwie uwagi.

Pierwsza uwaga jest natury merytorycznej. Biografia jest trochę rozczłonkowana, nawet dosłownie, bo każdy tytuł rozdziału, to nazwa części ciała. I dalej konsekwentnie w rozdziałach mamy historię Kaliny Jędrusik opowiedzianą mniej lub bardziej dosłownie w kontekście tytułowego dla rozdziału fragmentu ciała. Jednocześnie w tekście pojawia się następująca uwaga: "ciało mówi kobietą. To głównie ono, nie ona, ma głos. W kinie lat sześćdziesiątych, na scenie, w kabarecie. Ciało podzielone na fragmenty opowiada kobietę kawałek po kawałku. Tak łatwiej nią zawładnąć, łatwiej zmienić w zbiór fantazmatów. W marzenie senne. Ucieleśnienie męskich fantazji". Autorka pisząc o rozczłonkowaniu kobiecego ciało jako o źródle fanazmatów na temat kobiet, a takim pomysłem na rozdziały i samą książkę ten fantazmat na temat Kaliny Jędrusik utrzymuje. Jednocześnie zstało podkreślone na okładce, że to pierwsza biografia napisana przez kobietę, co ma ten proces obnażyć i przywrócić bohaterce głos. No dla mnie nie bardzo to wyszło. Takim zabiegiem mamy raczej podbicie pewnych wyobrażeń o Kalinie Jędrusik, niż odkrycie tego, co się pod nimi kryło.

Druga uwaga jest natury technicznej i dotyczy przypisów. Zamiast odnośników do konkretnego dokumentu mamy odnośnik do bibliografii i tam dopiero przy alfabetycznie uporządkowanych dokumentach pojawiają się numery stron, z których pochodzą cytatu, w czym czasem trudno się odnaleźć.

[Agata Waliczek · Rating 2 out of 5]

Mam trochę problem z tą książką. Bardziej, niż Kalinę poznałam tutaj obraz Kaliny. I porównywanie jej z Marilyn Monroe (którą kocham całym serduszkiem i ciężko jest odmówić tych podobieństw) w pełni uzasadnione, jednak było tego za dużo. Czasem miałam wrażenie, że autorka chce powiedzieć: zobaczcie, to taka podróbka Marilyn. Dodatkowo, ogromny nacisk był tu kładziony na jej wizerunku, cielesności przy jednoczesnym podkreślaniu jak często właśnie tylko do tej cielesnej strony Kalina była sprowadzana - i co więcej autorka potępiała takie podejście. Jak dla mnie było też za dużo osobistych wynurzeń, czy domniemań co Kalina pomyślała, co poczuła. Konstrukcja książki też nie do końca mi się podobała... Ciężko mi się ją czytało i liczę, że są lepsze biografie od tej. Szkoda, że ta mi się nie podobała - bardzo chciałam, żeby było inaczej.

[Judith · Rating 4 out of 5]

Kalina Jędrusik cały czas fascynuje i wzbudza ciekawość. Myślę, że nawet na dzisiejsze czasy jej styl życia jest szokujący i ekscentryczny, więc jakie emocje musiała wzbudzać w szarej Polsce lat 60tych!

Bardzo podobał mi się język jakim jest napisana "Niemoralna(...)", trochę poetycki na granicy z egzaltacją, ale nigdy jej nie przekracza. Ula Ryciak pokazuje nam Kalinę bardzo szczerze, a przy tym nie ocenia, bardzo dobra biografia.

[Binka · Rating 4 out of 5]

4.5 ☆

[esi | אסי]

biografia, która została napisana w bardzo ładny sposób, nie będę zaprzeczać. aczkolwiek czuję pewien niedosyt, bo chciałabym jeszcze głębszego spojrzenia na kalinę jędrusik jako człowieka, nie tylko rozbuchaną erotyzmem osobę.

muszę, mimo wszystko, docenić fakt, że ula ryciak spróbowała zdementować wiele mitów. jędrusik jest legendą, lecz zasługuje na prawdę.