“Niemand wil nog achteromkijken. De tijd dat iedereen onderweg was en op de vlucht is allang vergeten. Ook door mij, leek het lange tijd. Maar nu zijn er de grote gaten in de aarde bij de metrostations, waar de lichamen rechtop in de grond steken.”
Vincent Merjenberg zijn debuut, ‘De grijzen’, is een fascinerend verhaal over vluchtelingen en mensensmokkel, over het leven en de dood… en zoveel meer.
Bij de aanleg van een nieuwe metrolijn in de grensstad stuit men op de vondst van rechtopstaande lichamen in de grond. Lena, journaliste, verruilt de hoofdstad voor de grensstad om daar voor de redactie van de krant te gaan werken en onderzoek te doen naar die mysterieuze lichamen. Haar voorganger, Glas, is in alle stilte verdwenen en de meeste mensen zijn in stilzwijgen gehuld. Er komt pas vordering in haar onderzoek als Lena een bijzonder manuscript in handen krijgt. Helpt dit haar om de geheimen te ontrafelen?
Er lopen nog twee andere verhalen parallel met het verhaal van Lena.
De herinneringen van een oude man die alles vanuit de hoogte gadeslaat. Wat weet hij van de vondsten?
En dan is er nog het verhaal van de jonge Jona uit een nabijgelegen dorpje dat grotendeels onder een modderstroom bedolven is. Jona helpt Havas met het onderzoek naar de lichamen.
Op het einde komen de verhaallijnen op een verrassende manier samen, knap gedaan!
“Lichamen verdwijnen, altijd. Maar er ontstaat iets doordat er iets verdwijnt. Een lichaam verliest zijn vorm en zo wordt er iets anders gevormd. Leegte heeft ook contouren.”
Doordat het vertelperspectief steeds verandert moet je als lezer zeer aandachtig blijven. Ook is het soms aanvankelijk onduidelijk of een bepaald fragment zich in het heden of verleden afspeelt. Waar en wanneer dit verhaal zich afspeelt blijft ook raadselachtig. Dit geeft het verhaal wel een universeel karakter. De korte hoofdstukken lezen aangenaam, ik was steeds benieuwd naar meer.
‘De grijzen’ is een fascinerend verhaal. Is het een mythe, een modern sprookje? Het verhaal stemt tot nadenken. Gaat het enkel over de vluchtelingen, de letterlijke oversteek? Of ook over een figuurlijke oversteek na het leven? Wat is waarheid, wat wordt er verzwegen, hoe kunnen woorden misleiden?
Vincent Merjenberg heeft zeker geen gemakkelijk en misschien ook geen zeer toegankelijk verhaal geschreven. Maar ik heb zeker genoten van dit ingenieus debuut, van de zeer mooie en poëtische schrijfstijl.
“Betrapt op het moment dat ik sterf, voor altijd in het niets, gestold tot in de eeuwigheid.”