What do you think?
شاه میمیرد
شاه: دستهامان هم درد میکنند. یعنی داره شروع میشه؟ نه. اگه همیشگی نبود پس چرا ما به دنیا آمدیم؟ لعنت به والدینمان. چه مسخره، چه مضحک! پنج دقیق پیش به دنیا آمدیم، سه دقیقه پیش ازدواج کردیم.
مارگریت: دویست هشتاد و سه سال میشه.
شاه: دو دقیقه و نیم پیش بود به تخت سلطنت نشستیم.
مارگریت: دویست و هفتاد و هفت سال و سه ماه میشه.
شاه: فرصت نکردیم بگیم اوف! فرصت نکردیم بفهمیم زندگی یعنی چی.
مارگریت: (به دکتر) برای این کار هیچ سعی نکردند.
ماری: مثل یه پیادهروی خیلی کوتاه بود تو یه خیابون پُردار و درخت، مثل قولی که عمل نشه، لبخندی که نشکفته پژمرده بشه.
مارگریت: (به دکتر، در ادامه) با اینکه بزرگترین دانشمندها دم دستشون بود، فقها، آدمهای دنیا دیده، اون همه کتاب که لاش رو باز نکردند.
شاه: وقت نداشتیم.
مارگریت: تو که میگفتی تمام وقتهای عالم مال توست.
شاه: وقت نداشتیم، وقت نداشتیم، وقت نداشتیم.
مارگریت: دویست هشتاد و سه سال میشه.
شاه: دو دقیقه و نیم پیش بود به تخت سلطنت نشستیم.
مارگریت: دویست و هفتاد و هفت سال و سه ماه میشه.
شاه: فرصت نکردیم بگیم اوف! فرصت نکردیم بفهمیم زندگی یعنی چی.
مارگریت: (به دکتر) برای این کار هیچ سعی نکردند.
ماری: مثل یه پیادهروی خیلی کوتاه بود تو یه خیابون پُردار و درخت، مثل قولی که عمل نشه، لبخندی که نشکفته پژمرده بشه.
مارگریت: (به دکتر، در ادامه) با اینکه بزرگترین دانشمندها دم دستشون بود، فقها، آدمهای دنیا دیده، اون همه کتاب که لاش رو باز نکردند.
شاه: وقت نداشتیم.
مارگریت: تو که میگفتی تمام وقتهای عالم مال توست.
شاه: وقت نداشتیم، وقت نداشتیم، وقت نداشتیم.
109 pages
First published January 1, 1962
About the author
Eugène Ionesco
464 books982 followersEugène Ionesco, born Eugen Ionescu, was a Romanian playwright and dramatist; one of the foremost playwrights of the Theatre of the Absurd. Beyond ridiculing the most banal situations, Ionesco's plays depict in a tangible way the solitude and insignificance of human existence.
Excerpted from Wikipedia.
Excerpted from Wikipedia.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 237 reviews
February 4, 2022
4.5 stars
A once mighty king is dying. He has always been "engrossed in ruling his kingdom," but now he is all but dead.
Worse, the kingdom, which allegedly flourished in the recent past, mirrors the condition of its ruler. Disasters of various kinds are coming thick and fast. Its population is rapidly shrinking, its borders are violated. Nothing is working as it should.
The king is perfectly aware that he has only around one hour left to live. His time is running out. The king's entourage knows this as well. Everyone present - his two wives, his doctor, and servants - waits for their sovereign to cease to be.
This play features absurdity that borders on reality. Ionesco, the archbishop of the paradox, skillfully combines the reign of absurdity with a sharp satire on autocratic dictatorships and their cult of personality. One person, no matter how talented he or she is or was or may have been, is a fallible human being. He or she should not be the linchpin on which everything in a state depends.
The king's ordeal also suggests that hardly anyone can be prepared to leave this world. The king must let go of all his desires or, as his queen puts it, stop "clinging to pictures of the outside world."
The dialogues are at once funny and rueful. They combine tragedy with comedy and are relatable despite their seeming lack of sense. Several layers hidden behind often ironic phrases can be unearthed without much difficulty.
Let's have a look at a few examples.
Now it's so normal to be abnormal, there's no such thing as abnormality. So that's straightened that out.
KING: It hurts to move my arms, too. Does that mean it's starting? No. Why was I born if it wasn't forever? Damn my parents! What a joke, what a farce! I came into the world five minutes ago. I got married three minutes ago.
MARGUERITE: Two hundred and eighty-three years.
KING: I came to the throne two and a half minutes ago.
MARGUERITE: Two hundred and seventy-seven years and three months.
KING: Never had time to say knife! Never had time to get to know life.
MARGUERITE: He never even tried.
MARIE: It was like a brisk walk through a flowery lane, a promise that's broken, a smile that fades.
MARGUERITE (to the DOCTOR, continuing): Yet he had the greatest experts to tell him all about it. Theologians, people of experience, and books he never read.
KING: I never had the time.
MARGUERITE: You used to say you had all the time in the world.
KING: I never had the time, I never had the time, I never had the time!
A once mighty king is dying. He has always been "engrossed in ruling his kingdom," but now he is all but dead.
Worse, the kingdom, which allegedly flourished in the recent past, mirrors the condition of its ruler. Disasters of various kinds are coming thick and fast. Its population is rapidly shrinking, its borders are violated. Nothing is working as it should.
The king is perfectly aware that he has only around one hour left to live. His time is running out. The king's entourage knows this as well. Everyone present - his two wives, his doctor, and servants - waits for their sovereign to cease to be.
This play features absurdity that borders on reality. Ionesco, the archbishop of the paradox, skillfully combines the reign of absurdity with a sharp satire on autocratic dictatorships and their cult of personality. One person, no matter how talented he or she is or was or may have been, is a fallible human being. He or she should not be the linchpin on which everything in a state depends.
The king's ordeal also suggests that hardly anyone can be prepared to leave this world. The king must let go of all his desires or, as his queen puts it, stop "clinging to pictures of the outside world."
The dialogues are at once funny and rueful. They combine tragedy with comedy and are relatable despite their seeming lack of sense. Several layers hidden behind often ironic phrases can be unearthed without much difficulty.
Let's have a look at a few examples.
Now it's so normal to be abnormal, there's no such thing as abnormality. So that's straightened that out.
KING: It hurts to move my arms, too. Does that mean it's starting? No. Why was I born if it wasn't forever? Damn my parents! What a joke, what a farce! I came into the world five minutes ago. I got married three minutes ago.
MARGUERITE: Two hundred and eighty-three years.
KING: I came to the throne two and a half minutes ago.
MARGUERITE: Two hundred and seventy-seven years and three months.
KING: Never had time to say knife! Never had time to get to know life.
MARGUERITE: He never even tried.
MARIE: It was like a brisk walk through a flowery lane, a promise that's broken, a smile that fades.
MARGUERITE (to the DOCTOR, continuing): Yet he had the greatest experts to tell him all about it. Theologians, people of experience, and books he never read.
KING: I never had the time.
MARGUERITE: You used to say you had all the time in the world.
KING: I never had the time, I never had the time, I never had the time!
September 21, 2026
the stage opens. the curtain is closed.
- open the curtain.
- it’s open.
- i can’t see.
- then it’s closed.
- close it.
the curtain opens.
bérenger enters. he has a crown on his head and a watch in his hand. the watch isn’t working.
- what time is it?
- the end.
- what time is the end?
- exactly.
- exactly what?
- enough for you.
bérenger throws the watch to the floor.
- bring me another one.
no one does.
- bring me another one!
ivan ilyich enters from the other side of the stage. he picks up the watch, holds it to his ear.
- it’s broken.
- fix it, says bérenger.
- i’m a judge.
- then pass judgment on the watch.
ivan ilyich thinks.
- the watch is innocent.
- so am i.
- that has nothing to do with it.
death has everything to do with it, but death isn’t onstage. death never comes to rehearsals. it only signs its name on the attendance sheet.
death?
here.
where?
here.
i can’t see you.
then you aren’t looking properly.
bérenger looks properly. he sees nothing. he looks a little more properly. he sees even less.
- the rehearsal hasn’t started, he says.
- it has, says the voice.
- it hasn’t.
- it has.
- i’m not ready.
- you don’t need to be.
- i’m the king.
- you don’t need to be that either.
bérenger holds his crown with both hands, as if the moment he lets go of it, his head will fall with it.
ivan ilyich, meanwhile, takes a file from his pocket.
- my case is different.
- everyone’s is.
- but mine is truly different.
- everyone says that.
- i lived properly.
- that doesn’t mean you’ll die properly!
- i was promoted.
- death wasn’t impressed!
- i got married.
- death still wasn’t impressed!
- i chose curtains.
- death didn’t like the curtains!
ivan ilyich looks offended for the first time. bérenger looks at him.
- what colour?
- a respectable colour.
- there’s no such thing as a respectable colour.
- there is.
- who respects it?
- everyone.
- who is everyone?
- i don’t know.
- are you the king?
- yes.
- then why are you dying?
bérenger falls silent.
silence is the worst answer a king can give in the face of death. because as long as a king is speaking, he is still a king. he gives orders, corrects things, cancels them, renames them. he can ban the word death. instead of saying “i’m dying,” he can say “the country is temporarily without a king.”
- i ban the verb to die, says bérenger.
- banned, says the voice.
- good.
- now die.
bérenger starts to cry.
- but i banned it.
- it isn’t obeying the ban.
- arrest it.
- whom?
- death.
- address?
bérenger turns to ivan ilyich.
- you’re a judge. do something.
ivan ilyich opens his file.
- first, we need a formal complaint.
- write it.
- subject?
- death.
- grounds?
- i don’t want to.
ivan ilyich holds his pen in mid-air.
- that isn’t a legal argument.
- i’m the king!
- neither is that.
a chair leaves the stage. no one has taken it.
bérenger shouts.
- bring the chair back!
another chair leaves.
- not that one!
a third chair leaves.
- stop!
part of the wall disappears.
- bring the wall back!
the ceiling lowers slightly.
- don’t touch the ceiling!
the light dims.
- turn the light up!
the light goes out completely.
- are you doing this on purpose?
- no.
- that’s worse.
the light returns. bérenger has aged a little more.
this is where laughing and embarrassment begin to blur into each other. bérenger’s panic is so immense, so childish, so absurd that you want to grab him by the shoulders and say, “yes, you’re going to die.” then, just as you think it, i look at ivan ilyich. he rejects the very same thing, only more seriously, more politely.
their real objection isn’t to the existence of death. it’s to the fact that their turn has come.
- who was here before me? asks bérenger.
- everyone.
- and after me?
- everyone.
- where am i?
- in between.
- a king isn’t in between.
- he is now.
ivan ilyich looks at his file again.
- why is my name written so small here?
- you’re getting smaller.
- i don’t get smaller.
- you are.
- i’m not getting smaller.
- you were taller a moment ago.
ivan ilyich tries to stand straighter. the stage lowers.
bérenger starts laughing.
- you’re dying too.
ivan ilyich looks at him.
- so are you.
bérenger stops laughing.
final rehearsal.
- now accept death, says the voice.
bérenger:
- no.
ivan ilyich:
- why?
the voice:
- why what?
ivan ilyich:
- why should we accept it?
the voice:
- you don’t have to.
bérenger brightens.
- did you hear that?
the voice:
- you’re still going to die.
bérenger starts crying again.
- that’s a trick!
- which part?
- all of it.
- life too?
bérenger thinks.
ivan ilyich doesn’t think anymore. for a while, no one speaks.
then the crown falls to the floor.
- my crown fell, says bérenger.
no one answers.
- my crown fell.
ivan ilyich bends down to pick it up.
- don’t touch it!
- it’s on the floor.
- it’s still mine!
- things on the floor belong to no one.
- who said that?
- the floor.
bérenger looks down.
there is no floor.
- where’s the floor?
- it left.
- where?
- outside.
- is it coming back?
- no.
- why?
- it died.
bérenger laughs for the first time. then he laughs harder. ivan ilyich laughs too. neither of them knows why they’re laughing. the audience doesn’t know either.
this is the most absurd thing about death: all our lives, we think of ourselves as exceptions, and then we’re surprised to discover that exceptions die too.
the light doesn’t go out. the curtain doesn’t fall.
bérenger waits. ivan ilyich waits. the audience waits.
- is the play over? asks bérenger.
- yes.
- then why are we still here?
no one answers.
●
sahne açılır. perde kapalıdır.
- perdeyi açın.
- açık.
- ben göremiyorum.
- o halde kapalıdır.
- kapatın.
perde açılır.
bérenger içeri girer. başında tacı, elinde bir saat vardır. saat çalışmıyordur.
- saat kaç?
- son.
- son kaç?
- tam.
- tam kaç?
- size yetecek kadar.
bérenger saati yere atar.
- yenisini getirin.
kimse getirmez.
- yenisini getirin!
ivan ilyiç sahnenin öbür tarafından girer. saati yerden alır, kulağına götürür.
- bozuk.
- tamir edin, der bérenger.
- ben hâkimim.
- o halde saate hükmedin.
ivan ilyiç düşünür.
- saat suçsuz.
- ben de suçsuzum.
- bunun konuyla ilgisi yok.
ölümün konuyla ilgisi vardır fakat sahnede ölüm yoktur. ölüm hiçbir zaman provalara gelmez. yalnızca yoklama kâğıdına adını yazdırır.
ölüm?
burada.
nerede?
burada.
göremiyorum.
o halde iyi bakmıyorsunuz.
bérenger iyi bakar. hiçbir şey görmez. biraz daha iyi bakar. daha az şey görür.
- prova başlamadı, der.
- başladı, der ses.
- başlamadı.
- başladı.
- ben hazır değilim.
- hazır olmanız gerekmiyor.
- kralım.
- bu da gerekmiyor.
bérenger tacını iki eliyle tutar. sanki tacı bıraktığı anda kafası da onunla birlikte düşecekmiş gibi.
ivan ilyiç ise cebinden bir dosya çıkarır.
- benim durumum farklı.
- herkesinki farklıdır.
- ama benimki gerçekten farklı.
- herkes öyle söylüyor.
- ben düzgün yaşadım.
- düzgün öleceğiniz anlamına gelmez!
- terfi ettim.
- ölüm etkilenmedi!
- evlendim.
- ölüm yine etkilenmedi!
- perde seçtim.
- ölüm perdeleri beğenmedi!
ivan ilyiç ilk kez rahatsız olur. bérenger ona bakar.
- hangi renk?
- saygın bir renk.
- saygın renk diye bir şey yoktur.
- vardır.
- kim saygı duyuyor?
- herkes.
- herkes kim?
- bilmiyorum.
- siz kral mısınız?
- evet.
- o hâlde neden ölüyorsunuz?
bérenger susar.
bir kralın ölüm karşısında verebileceği en kötü cevap sessizliktir. çünkü kral konuştuğu sürece kraldır. emir verir, düzeltir, iptal eder, yeniden adlandırır. ölüm kelimesini yasaklayabilir. "ben ölüyorum" yerine "ülke geçici olarak kralsız kalıyor" diyebilir.
- ölmek fiilini yasaklıyorum, der bérenger.
- yasaklandı, der ses.
- güzel.
- şimdi ölün.
bérenger ağlamaya başlar.
- ama yasakladım.
- yasağa uymuyor.
- tutuklayın.
- kimi?
- ölümü.
- adresi?
bérenger ivan ilyiç’e döner.
- siz hâkimsiniz. bir şey yapın.
ivan ilyiç dosyasını açar.
- önce şikâyet dilekçesi gerekli.
- yazın.
- konu?
- ölüm.
- gerekçe?
- istemiyorum.
ivan ilyiç kalemi havada tutar.
- bu hukuki gerekçe değil.
- kralım!
- bu da değil.
bir sandalye sahneden çıkar. kimse çıkarmamıştır.
bérenger bağırır.
- sandalyeyi geri getirin!
başka bir sandalye çıkar.
- onu demedim!
üçüncü sandalye çıkar.
- durun!
duvarın bir parçası kaybolur.
- duvarı geri getirin!
tavan biraz alçalır.
- tavana dokunmayın!
ışık azalır.
- ışığı artırın!
ışık tamamen söner.
- bunu özellikle mi yapıyorsunuz?
- hayır.
- daha kötü.
ışık geri gelir. bérenger biraz daha yaşlanmıştır.
işte burada gülmekle utanmak birbirine karışıyor. bérenger’in paniği o kadar büyük, o kadar çocukça, o kadar absürd ki onu omuzlarından tutup "evet, öleceksin" demek istiyorsun. sonra tam bunu düşünürken ivan ilyiç’e bakıyorum. o daha ciddi, daha terbiyeli biçimde aynı şeyi reddediyor.
ikisinin de asıl itirazı ölümün varlığına değil. sıralamanın kendilerine gelmesine.
- daha önce kim vardı? diye sorar bérenger.
- herkes.
- benden sonra?
- herkes.
- ben neredeyim?
- arada.
- kral arada olmaz.
- artık oluyor.
ivan ilyiç tekrar dosyasına bakar.
- benim adım burada neden küçük yazılmış?
- küçülüyorsunuz.
- ben küçülmem.
- siz küçülüyorsunuz.
- ben küçülmüyorum.
- az önce daha uzundunuz.
ivan ilyiç doğrulmaya çalışır. sahne alçalır.
bérenger gülmeye başlar.
- siz de ölüyorsunuz.
ivan ilyiç ona bakar.
- siz de.
bérenger gülmeyi bırakır.
son prova.
- şimdi ölümü kabul edin, der ses.
bérenger:
- hayır.
ivan ilyiç:
- neden?
ses:
- neden ne?
ivan ilyiç:
- neden kabul edelim?
ses:
- etmezseniz de olur.
bérenger sevinir.
- duydunuz mu?
ses:
- yine öleceksiniz.
bérenger yeniden ağlar.
- bu hile!
- hangi kısmı?
- hepsi.
- hayat da mı?
bérenger düşünür.
ivan ilyiç düşünmez artık. bir süre kimse konuşmaz.
sonra taç yere düşer.
- benim tacım düştü, der bérenger.
kimse cevap vermez.
- tacım düştü.
ivan ilyiç eğilip almak ister.
- dokunmayın!
- yerde.
- hâlâ benim!
- yerdeki şeyler kimsenin değildir.
- bunu kim söyledi?
- zemin.
bérenger yere bakar.
zemin yoktur.
- zemin nerede?
- çıktı.
- nereye?
- dışarı.
- geri gelecek mi?
- hayır.
- neden?
- öldü.
bérenger ilk kez güler. sonra daha çok güler. ivan ilyiç de güler. neden güldüklerini bilmezler. seyirci de bilmiyordur.
ölümün karşısındaki en absürd şey budur: bütün hayatımız boyunca kendimizi istisna sayarız, sonra istisnaların da öldüğünü görünce buna şaşırırız.
ışık kapanmaz. perde inmez.
bérenger bekler. ivan ilyiç bekler. seyirci bekler.
- oyun bitti mi? diye sorar bérenger.
- evet.
- o zaman neden hâlâ buradayız?
kimse cevap vermez.
- open the curtain.
- it’s open.
- i can’t see.
- then it’s closed.
- close it.
the curtain opens.
bérenger enters. he has a crown on his head and a watch in his hand. the watch isn’t working.
- what time is it?
- the end.
- what time is the end?
- exactly.
- exactly what?
- enough for you.
bérenger throws the watch to the floor.
- bring me another one.
no one does.
- bring me another one!
ivan ilyich enters from the other side of the stage. he picks up the watch, holds it to his ear.
- it’s broken.
- fix it, says bérenger.
- i’m a judge.
- then pass judgment on the watch.
ivan ilyich thinks.
- the watch is innocent.
- so am i.
- that has nothing to do with it.
death has everything to do with it, but death isn’t onstage. death never comes to rehearsals. it only signs its name on the attendance sheet.
death?
here.
where?
here.
i can’t see you.
then you aren’t looking properly.
bérenger looks properly. he sees nothing. he looks a little more properly. he sees even less.
- the rehearsal hasn’t started, he says.
- it has, says the voice.
- it hasn’t.
- it has.
- i’m not ready.
- you don’t need to be.
- i’m the king.
- you don’t need to be that either.
bérenger holds his crown with both hands, as if the moment he lets go of it, his head will fall with it.
ivan ilyich, meanwhile, takes a file from his pocket.
- my case is different.
- everyone’s is.
- but mine is truly different.
- everyone says that.
- i lived properly.
- that doesn’t mean you’ll die properly!
- i was promoted.
- death wasn’t impressed!
- i got married.
- death still wasn’t impressed!
- i chose curtains.
- death didn’t like the curtains!
ivan ilyich looks offended for the first time. bérenger looks at him.
- what colour?
- a respectable colour.
- there’s no such thing as a respectable colour.
- there is.
- who respects it?
- everyone.
- who is everyone?
- i don’t know.
- are you the king?
- yes.
- then why are you dying?
bérenger falls silent.
silence is the worst answer a king can give in the face of death. because as long as a king is speaking, he is still a king. he gives orders, corrects things, cancels them, renames them. he can ban the word death. instead of saying “i’m dying,” he can say “the country is temporarily without a king.”
- i ban the verb to die, says bérenger.
- banned, says the voice.
- good.
- now die.
bérenger starts to cry.
- but i banned it.
- it isn’t obeying the ban.
- arrest it.
- whom?
- death.
- address?
bérenger turns to ivan ilyich.
- you’re a judge. do something.
ivan ilyich opens his file.
- first, we need a formal complaint.
- write it.
- subject?
- death.
- grounds?
- i don’t want to.
ivan ilyich holds his pen in mid-air.
- that isn’t a legal argument.
- i’m the king!
- neither is that.
a chair leaves the stage. no one has taken it.
bérenger shouts.
- bring the chair back!
another chair leaves.
- not that one!
a third chair leaves.
- stop!
part of the wall disappears.
- bring the wall back!
the ceiling lowers slightly.
- don’t touch the ceiling!
the light dims.
- turn the light up!
the light goes out completely.
- are you doing this on purpose?
- no.
- that’s worse.
the light returns. bérenger has aged a little more.
this is where laughing and embarrassment begin to blur into each other. bérenger’s panic is so immense, so childish, so absurd that you want to grab him by the shoulders and say, “yes, you’re going to die.” then, just as you think it, i look at ivan ilyich. he rejects the very same thing, only more seriously, more politely.
their real objection isn’t to the existence of death. it’s to the fact that their turn has come.
- who was here before me? asks bérenger.
- everyone.
- and after me?
- everyone.
- where am i?
- in between.
- a king isn’t in between.
- he is now.
ivan ilyich looks at his file again.
- why is my name written so small here?
- you’re getting smaller.
- i don’t get smaller.
- you are.
- i’m not getting smaller.
- you were taller a moment ago.
ivan ilyich tries to stand straighter. the stage lowers.
bérenger starts laughing.
- you’re dying too.
ivan ilyich looks at him.
- so are you.
bérenger stops laughing.
final rehearsal.
- now accept death, says the voice.
bérenger:
- no.
ivan ilyich:
- why?
the voice:
- why what?
ivan ilyich:
- why should we accept it?
the voice:
- you don’t have to.
bérenger brightens.
- did you hear that?
the voice:
- you’re still going to die.
bérenger starts crying again.
- that’s a trick!
- which part?
- all of it.
- life too?
bérenger thinks.
ivan ilyich doesn’t think anymore. for a while, no one speaks.
then the crown falls to the floor.
- my crown fell, says bérenger.
no one answers.
- my crown fell.
ivan ilyich bends down to pick it up.
- don’t touch it!
- it’s on the floor.
- it’s still mine!
- things on the floor belong to no one.
- who said that?
- the floor.
bérenger looks down.
there is no floor.
- where’s the floor?
- it left.
- where?
- outside.
- is it coming back?
- no.
- why?
- it died.
bérenger laughs for the first time. then he laughs harder. ivan ilyich laughs too. neither of them knows why they’re laughing. the audience doesn’t know either.
this is the most absurd thing about death: all our lives, we think of ourselves as exceptions, and then we’re surprised to discover that exceptions die too.
the light doesn’t go out. the curtain doesn’t fall.
bérenger waits. ivan ilyich waits. the audience waits.
- is the play over? asks bérenger.
- yes.
- then why are we still here?
no one answers.
●
sahne açılır. perde kapalıdır.
- perdeyi açın.
- açık.
- ben göremiyorum.
- o halde kapalıdır.
- kapatın.
perde açılır.
bérenger içeri girer. başında tacı, elinde bir saat vardır. saat çalışmıyordur.
- saat kaç?
- son.
- son kaç?
- tam.
- tam kaç?
- size yetecek kadar.
bérenger saati yere atar.
- yenisini getirin.
kimse getirmez.
- yenisini getirin!
ivan ilyiç sahnenin öbür tarafından girer. saati yerden alır, kulağına götürür.
- bozuk.
- tamir edin, der bérenger.
- ben hâkimim.
- o halde saate hükmedin.
ivan ilyiç düşünür.
- saat suçsuz.
- ben de suçsuzum.
- bunun konuyla ilgisi yok.
ölümün konuyla ilgisi vardır fakat sahnede ölüm yoktur. ölüm hiçbir zaman provalara gelmez. yalnızca yoklama kâğıdına adını yazdırır.
ölüm?
burada.
nerede?
burada.
göremiyorum.
o halde iyi bakmıyorsunuz.
bérenger iyi bakar. hiçbir şey görmez. biraz daha iyi bakar. daha az şey görür.
- prova başlamadı, der.
- başladı, der ses.
- başlamadı.
- başladı.
- ben hazır değilim.
- hazır olmanız gerekmiyor.
- kralım.
- bu da gerekmiyor.
bérenger tacını iki eliyle tutar. sanki tacı bıraktığı anda kafası da onunla birlikte düşecekmiş gibi.
ivan ilyiç ise cebinden bir dosya çıkarır.
- benim durumum farklı.
- herkesinki farklıdır.
- ama benimki gerçekten farklı.
- herkes öyle söylüyor.
- ben düzgün yaşadım.
- düzgün öleceğiniz anlamına gelmez!
- terfi ettim.
- ölüm etkilenmedi!
- evlendim.
- ölüm yine etkilenmedi!
- perde seçtim.
- ölüm perdeleri beğenmedi!
ivan ilyiç ilk kez rahatsız olur. bérenger ona bakar.
- hangi renk?
- saygın bir renk.
- saygın renk diye bir şey yoktur.
- vardır.
- kim saygı duyuyor?
- herkes.
- herkes kim?
- bilmiyorum.
- siz kral mısınız?
- evet.
- o hâlde neden ölüyorsunuz?
bérenger susar.
bir kralın ölüm karşısında verebileceği en kötü cevap sessizliktir. çünkü kral konuştuğu sürece kraldır. emir verir, düzeltir, iptal eder, yeniden adlandırır. ölüm kelimesini yasaklayabilir. "ben ölüyorum" yerine "ülke geçici olarak kralsız kalıyor" diyebilir.
- ölmek fiilini yasaklıyorum, der bérenger.
- yasaklandı, der ses.
- güzel.
- şimdi ölün.
bérenger ağlamaya başlar.
- ama yasakladım.
- yasağa uymuyor.
- tutuklayın.
- kimi?
- ölümü.
- adresi?
bérenger ivan ilyiç’e döner.
- siz hâkimsiniz. bir şey yapın.
ivan ilyiç dosyasını açar.
- önce şikâyet dilekçesi gerekli.
- yazın.
- konu?
- ölüm.
- gerekçe?
- istemiyorum.
ivan ilyiç kalemi havada tutar.
- bu hukuki gerekçe değil.
- kralım!
- bu da değil.
bir sandalye sahneden çıkar. kimse çıkarmamıştır.
bérenger bağırır.
- sandalyeyi geri getirin!
başka bir sandalye çıkar.
- onu demedim!
üçüncü sandalye çıkar.
- durun!
duvarın bir parçası kaybolur.
- duvarı geri getirin!
tavan biraz alçalır.
- tavana dokunmayın!
ışık azalır.
- ışığı artırın!
ışık tamamen söner.
- bunu özellikle mi yapıyorsunuz?
- hayır.
- daha kötü.
ışık geri gelir. bérenger biraz daha yaşlanmıştır.
işte burada gülmekle utanmak birbirine karışıyor. bérenger’in paniği o kadar büyük, o kadar çocukça, o kadar absürd ki onu omuzlarından tutup "evet, öleceksin" demek istiyorsun. sonra tam bunu düşünürken ivan ilyiç’e bakıyorum. o daha ciddi, daha terbiyeli biçimde aynı şeyi reddediyor.
ikisinin de asıl itirazı ölümün varlığına değil. sıralamanın kendilerine gelmesine.
- daha önce kim vardı? diye sorar bérenger.
- herkes.
- benden sonra?
- herkes.
- ben neredeyim?
- arada.
- kral arada olmaz.
- artık oluyor.
ivan ilyiç tekrar dosyasına bakar.
- benim adım burada neden küçük yazılmış?
- küçülüyorsunuz.
- ben küçülmem.
- siz küçülüyorsunuz.
- ben küçülmüyorum.
- az önce daha uzundunuz.
ivan ilyiç doğrulmaya çalışır. sahne alçalır.
bérenger gülmeye başlar.
- siz de ölüyorsunuz.
ivan ilyiç ona bakar.
- siz de.
bérenger gülmeyi bırakır.
son prova.
- şimdi ölümü kabul edin, der ses.
bérenger:
- hayır.
ivan ilyiç:
- neden?
ses:
- neden ne?
ivan ilyiç:
- neden kabul edelim?
ses:
- etmezseniz de olur.
bérenger sevinir.
- duydunuz mu?
ses:
- yine öleceksiniz.
bérenger yeniden ağlar.
- bu hile!
- hangi kısmı?
- hepsi.
- hayat da mı?
bérenger düşünür.
ivan ilyiç düşünmez artık. bir süre kimse konuşmaz.
sonra taç yere düşer.
- benim tacım düştü, der bérenger.
kimse cevap vermez.
- tacım düştü.
ivan ilyiç eğilip almak ister.
- dokunmayın!
- yerde.
- hâlâ benim!
- yerdeki şeyler kimsenin değildir.
- bunu kim söyledi?
- zemin.
bérenger yere bakar.
zemin yoktur.
- zemin nerede?
- çıktı.
- nereye?
- dışarı.
- geri gelecek mi?
- hayır.
- neden?
- öldü.
bérenger ilk kez güler. sonra daha çok güler. ivan ilyiç de güler. neden güldüklerini bilmezler. seyirci de bilmiyordur.
ölümün karşısındaki en absürd şey budur: bütün hayatımız boyunca kendimizi istisna sayarız, sonra istisnaların da öldüğünü görünce buna şaşırırız.
ışık kapanmaz. perde inmez.
bérenger bekler. ivan ilyiç bekler. seyirci bekler.
- oyun bitti mi? diye sorar bérenger.
- evet.
- o zaman neden hâlâ buradayız?
kimse cevap vermez.
September 15, 2025
نمایشنامهی «شاه میمیرد» نگاهی طنزآمیز و تأملبرانگیز به مسئلهی مرگ و شیوهی مواجههی انسان با این پدیدهی اجتنابناپذیر دارد. شاه، شخصیت اصلی نمایش، با تکیه بر قدرت و جایگاهش، نمیخواهد یا نمیتواند با واقعیت مرگ و زوال روبهرو شود. او در مسیر پذیرش، مراحل انکار، خشم و ترس را پشت سر میگذارد....
.
این روند روانی، با دقت و ظرافتی مثالزدنی نوشته شده و نشان میدهد که چگونه انسان در مقام قدرت و سلطنت در برابر مرگ ناتوان است. نمایشنامه بهخوبی فروپاشی اقتدار و بیپناهی مقامات در لحظهی مرگ را به تصویر میکشد....
.
کتاب سرشار از پیامهای فلسفی، اجتماعی و روانشناختی است و یادآور این حقیقت که مرگ شاید تنها نقطهی اشتراک میان همهی انسانها باشد. قدرت، ثروت، زیبایی و کمال، همگی توهماتی شکنندهاند که در برابر مرگ رنگ میبازند. در نهایت، انسان در مواجهه با مرگ، تنها و بیپناه است...
.
این روند روانی، با دقت و ظرافتی مثالزدنی نوشته شده و نشان میدهد که چگونه انسان در مقام قدرت و سلطنت در برابر مرگ ناتوان است. نمایشنامه بهخوبی فروپاشی اقتدار و بیپناهی مقامات در لحظهی مرگ را به تصویر میکشد....
.
کتاب سرشار از پیامهای فلسفی، اجتماعی و روانشناختی است و یادآور این حقیقت که مرگ شاید تنها نقطهی اشتراک میان همهی انسانها باشد. قدرت، ثروت، زیبایی و کمال، همگی توهماتی شکنندهاند که در برابر مرگ رنگ میبازند. در نهایت، انسان در مواجهه با مرگ، تنها و بیپناه است...
February 9, 2022
یکی دو سالی میشه که «مرگ» شده فکر اصلی روزهام. با مرگ از خواب بیدار میشم و کار میکنم و میخورم و دوباره میخوابم. شاید برای همینه که این کتاب تا این حد برام تأثیرگذار بود؛ نمایشی از چند دقیقهی پایانی زندگی انسان.
همه باید این کتاب رو بخونن و خودم باید بارها بهش برگردم.
پشت جلد کتاب:
شاه: دستهامان هم درد میکنند. یعنی داره شروع میشه؟ نه. اگه همیشگی نبود پس چرا ما به دنیا آمدیم؟ لعنت به والدینمان. چه مسخره، چه مضحک! پنج دقیق پیش به دنیا آمدیم، سه دقیقه پیش ازدواج کردیم.
مارگریت: دویست هشتاد و سه سال میشه.
شاه: دو دقیقه و نیم پیش بود به تخت سلطنت نشستیم.
مارگریت: دویست و هفتاد و هفت سال و سه ماه میشه.
شاه: فرصت نکردیم بگیم اوف! فرصت نکردیم بفهمیم زندگی یعنی چی.
مارگریت: (به دکتر) برای این کار هیچ سعی نکردند.
ماری: مثل یه پیادهروی خیلی کوتاه بود تو یه خیابون پُردار و درخت، مثل قولی که عمل نشه، لبخندی که نشکفته پژمرده بشه.
مارگریت: (به دکتر، در ادامه) با اینکه بزرگترین دانشمندها دم دستشون بود، فقها، آدمهای دنیا دیده، اون همه کتاب که لاش رو باز نکردند.
شاه: وقت نداشتیم.
مارگریت: تو که میگفتی تمام وقتهای عالم مال توست.
شاه: وقت نداشتیم، وقت نداشتیم، وقت نداشتیم.
همه باید این کتاب رو بخونن و خودم باید بارها بهش برگردم.
پشت جلد کتاب:
شاه: دستهامان هم درد میکنند. یعنی داره شروع میشه؟ نه. اگه همیشگی نبود پس چرا ما به دنیا آمدیم؟ لعنت به والدینمان. چه مسخره، چه مضحک! پنج دقیق پیش به دنیا آمدیم، سه دقیقه پیش ازدواج کردیم.
مارگریت: دویست هشتاد و سه سال میشه.
شاه: دو دقیقه و نیم پیش بود به تخت سلطنت نشستیم.
مارگریت: دویست و هفتاد و هفت سال و سه ماه میشه.
شاه: فرصت نکردیم بگیم اوف! فرصت نکردیم بفهمیم زندگی یعنی چی.
مارگریت: (به دکتر) برای این کار هیچ سعی نکردند.
ماری: مثل یه پیادهروی خیلی کوتاه بود تو یه خیابون پُردار و درخت، مثل قولی که عمل نشه، لبخندی که نشکفته پژمرده بشه.
مارگریت: (به دکتر، در ادامه) با اینکه بزرگترین دانشمندها دم دستشون بود، فقها، آدمهای دنیا دیده، اون همه کتاب که لاش رو باز نکردند.
شاه: وقت نداشتیم.
مارگریت: تو که میگفتی تمام وقتهای عالم مال توست.
شاه: وقت نداشتیم، وقت نداشتیم، وقت نداشتیم.
August 5, 2013
Absurd?
Or just another great way of demonstration how life is painful and unmerciful, in the same way as Kafka and Beckett did?
I read this book when I finishing my French course in 1989 (I was 18) and maybe not as mature to see that this talks about how unprepared we are for certain aspects of life.
It is not about the death of a king. This death only illustrates absurdly what we should read between the lines.
This is so much more about how we let ourselves be conducted peaceful and unquestioned all our lives to understand life itself and then when faced with death, we see that we have never understood nothing of it and we are still unprepared for the pain or bereavement.
Or it could be seen as how difficult is to part from a loved one, not only by death, but by a divorce or when our children go to live their own lives. How should we deal with it?
How should we proceed when everything seems to be falling apart, but yet it's just life taking its inevitable course of disintegration and reshaping itself.
An obligatory for classic lovers.
Or just another great way of demonstration how life is painful and unmerciful, in the same way as Kafka and Beckett did?
I read this book when I finishing my French course in 1989 (I was 18) and maybe not as mature to see that this talks about how unprepared we are for certain aspects of life.
It is not about the death of a king. This death only illustrates absurdly what we should read between the lines.
This is so much more about how we let ourselves be conducted peaceful and unquestioned all our lives to understand life itself and then when faced with death, we see that we have never understood nothing of it and we are still unprepared for the pain or bereavement.
Or it could be seen as how difficult is to part from a loved one, not only by death, but by a divorce or when our children go to live their own lives. How should we deal with it?
How should we proceed when everything seems to be falling apart, but yet it's just life taking its inevitable course of disintegration and reshaping itself.
An obligatory for classic lovers.
January 2, 2025
هجویهای بر مرگ قدرت:
شاه میمیرد، دارای چنان سادگی حساب شدهای است که حتی با آن میتوان به کودکان نیز درس سیاسی داد. پارودی فانتزی و کوتاهی است که ساعات آخر شاه یا به بیانی تغییر شکل و در نهایت مرگ اقتدار را عرضه میکند. شاید طنز آن نازل و دیالوگها گاهی زیادی واضح و شعاری به نظر برسند اما در مجموع میتوان آن را یک متن آبرومند و به دور از وراجی تلقی کرد.
حالات استعاری آن به قدری ساده شده که به شکل مدل مفهومی در مقالات درآمده، به همان میزان ساده، گویا و غیرمبتذل.
شاه میمیرد، دارای چنان سادگی حساب شدهای است که حتی با آن میتوان به کودکان نیز درس سیاسی داد. پارودی فانتزی و کوتاهی است که ساعات آخر شاه یا به بیانی تغییر شکل و در نهایت مرگ اقتدار را عرضه میکند. شاید طنز آن نازل و دیالوگها گاهی زیادی واضح و شعاری به نظر برسند اما در مجموع میتوان آن را یک متن آبرومند و به دور از وراجی تلقی کرد.
حالات استعاری آن به قدری ساده شده که به شکل مدل مفهومی در مقالات درآمده، به همان میزان ساده، گویا و غیرمبتذل.
January 26, 2024
Il sera une page dans un livre de dix mille pages que l'on mettra dans une bibliothèque qui aura un million de livres, une bibliothèque parmi un million de bibliothèques.
August 2, 2025
Lu à l'école il y a des années et j'ai bien aimé déjà à l'époque
November 24, 2020
الملك يموت: مسرحية عبثية يتخللها بعض الرمزية التي تحتاج بالطبع إلى التركيز - كما هي العادة في المسرح العبثي - لكي تنتزع المعني المقصود.
المسرحية فكرتها بسيطة: ملك يحتضر.
الجزء الأول نرى تمسك الملك بالحياة والمُلك والسلطة والنفوذ ، لكنه في الحقيقة أصبح غير قادر علي اعطاء الأوامر حتي لاصغر حارس، فهو يرى ان الكل يموت ولابد له أن يعيش لأنه ملك، فهو خالد كما قال، وهو من قام ببناء المملكة التي أصبحت الآن ( هو لايعترف بذلك) اطلال وخرابات، هاجر شعبها، سُرقت أراضيها، بارت مزارعها، وجاع سكانها.
فكانت تلك الفكرة تنبؤية جداً بما حدث ويحدث في بعض البلدان ( راجع ما حدث في الثورات العربية، الشعب مصمم علي رحيل الرئيس، لكن الرئيس متمسك بالمنصب، ويري ان لا يوجد مشكلة في موت الجميع طالما هو علي الكرسي).
الجزء الثاني من المسرحية غير مترابط وان كان هذا هو السمة الأساسية لمسرح العبث، حوارات وهذيان ما قبل الموت ( من الممكن ان نطلق عليه ما قبل التغيير، فبموت الملك ستتغير المملكة) بين الملك والشخصيات ومحاولة إقناعه بمصيره المحتوم، وشخصيات مؤيدة وأخرى رافضة بالرغم من إيمانها بالموت، وحوار الملك وجولييت والتي أرى انها تمثل عامة الشعب الفقير الكادح.
المسرحية قابلة للتأويل، وان كان النص في ظاهرة فضفاض غير واضح، إلا انه قابل لبث افكار مختلفة لكل شخص حسب ما استوعبه من القراءة.
المسرحية فكرتها بسيطة: ملك يحتضر.
الجزء الأول نرى تمسك الملك بالحياة والمُلك والسلطة والنفوذ ، لكنه في الحقيقة أصبح غير قادر علي اعطاء الأوامر حتي لاصغر حارس، فهو يرى ان الكل يموت ولابد له أن يعيش لأنه ملك، فهو خالد كما قال، وهو من قام ببناء المملكة التي أصبحت الآن ( هو لايعترف بذلك) اطلال وخرابات، هاجر شعبها، سُرقت أراضيها، بارت مزارعها، وجاع سكانها.
فكانت تلك الفكرة تنبؤية جداً بما حدث ويحدث في بعض البلدان ( راجع ما حدث في الثورات العربية، الشعب مصمم علي رحيل الرئيس، لكن الرئيس متمسك بالمنصب، ويري ان لا يوجد مشكلة في موت الجميع طالما هو علي الكرسي).
الجزء الثاني من المسرحية غير مترابط وان كان هذا هو السمة الأساسية لمسرح العبث، حوارات وهذيان ما قبل الموت ( من الممكن ان نطلق عليه ما قبل التغيير، فبموت الملك ستتغير المملكة) بين الملك والشخصيات ومحاولة إقناعه بمصيره المحتوم، وشخصيات مؤيدة وأخرى رافضة بالرغم من إيمانها بالموت، وحوار الملك وجولييت والتي أرى انها تمثل عامة الشعب الفقير الكادح.
المسرحية قابلة للتأويل، وان كان النص في ظاهرة فضفاض غير واضح، إلا انه قابل لبث افكار مختلفة لكل شخص حسب ما استوعبه من القراءة.
August 10, 2024
اگه بخوایم دنیای ماورائی و ادیان و حقیقی در نظر بگیریم، توی این دنیا من عاشق عزرائیلم. نه بقیه فرشتهها، نه خدا، نه شیطان، نه پیامبران مهربان، نه اجنه، نه بچهها، فقط عزرائیل. چون براش مهم نیست من چه کسی هستم، خوشگلم یا زشتم، پولدارم یا فقیرم، باهوشم یا خنگم، بالاخره یه روزی میاد سراغم. میشه اسمشو بذارم معرفت و عدالت؟ وقتی بیاد راحت میشم، ازین همه درد و رنج (با صرف نظر از فشار شب اول قبر و آتش جهنم). خیلی شغل هیجان انگیزی داره، کلی چیز جالب داره تعریف کنه. مثل بقیه فرشتهها سفید نیست، همش ناز و نوازش و خوبی، مثل شیطان سیاه نیست، همش کارای بد بد، یه خاکستری دلپذیره. و مهمتر از همه، اگه کمکی به زندگی من نکرده، چون کاری از دستش بر نمیومده. مثل خدا نیست که قدرتشو داشته باشه و غصهمو ببینه و سکوت کنه. دوستت دارم عزرائیل جون. ولی این نمایشنامه نمایش قشنگ تورو خوب به تصویر نکشیده بود. ازت معذرت میخوام. لیاقت تو بیشتر از این حرفاست.
July 24, 2024
"شاه میمیرد" نمایشنامهای ابزورد و تأثیرگذار!
[این ریویو حاوی دیالوگهایی از نمایشنامهست. اگر به اسپویلهای اینچنینی حساس هستید، از خواندن آن امتناع کنید.]
نمایش با دودلیِ همسرانِ شاه برای اعلامِ فرا رسیدنِ مرگ شاه به خودِ شخص شاه شروع میشه.
همسرِ اول (مارگارت) بر این عقیدهست که باید حقیقتِ مرگ رو به شاه گفت و همسرِ دوم (ماری) اصرار داره که مانع این کار بشه و سعی داره با عشق، شاه رو از چنگال مرگ نجات بده. فارغ از اینکه حتی عشق هم نمیتونه با مرگ گلاویز شه.
در واقع نمایش، سِیری از رویارویی با مرگ، از انکار و ترس تا پذیرش و نیستی را به روی صحنه میبره.
شاه ابتدا به خبرِ مرگش اعتنایی نداره و اون رو جدی نمیگیره و بعد دست به انکار میزنه.
با این حال، اطرافیانِ شاه (دکتر/جلاد/ستارهشناس و مارگارت) کاملا خودشون رو برای مرگ شاه آماده کردند و حتی از برنامهریزیهای پس از مرگ شاه صحبت میکنند:
"مسؤوليتِ تهیه شرح زمانبندیشده ماجرا رو به عهده شما میگذارم. چند تا از کلمات زیبای دیگرون رو به اون نسبت میدیم. اگه لازم شد، حتی از خودمون هم کلمات زیبایی در خواهیم آورد. چند اندرز حکیمانه هم به ایشون نسبت میدیم. نهایت دقت رو میکنیم که افسانه آبرومندی ازشون بمونه."
اونها سعی دارند زندگی اشتباه شاه رو با مرگِ خوب و یا تصویرِ خوب از مرگِ او بپوشونن.
شاه کمکم با حقیقتِ مرگ مواجه میشه و باور میکنه که واقعا قراره طی چند ساعت آینده بمیره و اینجاست که ترس به وجودش رخنه میکنه. ابتدا از نابودی جسمش دچار هراس میشه:
"آه آه! هیچ نمیخواییم جسدمان را معطر کنند. جسد میخواییم چی کار. نمیخواییم بسوزانندمان. نمیخواییم خاکمان کنند. نمیخواییم طعمه لاشخورها و درندگانمان کنند. میخواییم ما را تو آغوش گرمشان بگیرند. تو دستهای ترگل ورگل. تو دستهای لطیف. تو دستهای سفت و جاندارشان."
و بعد، از نابودی یادش در زندگان به هول و ولا میفته:
"اگه یادشان بمانیم تا کِی یادشان میمانیم؟
دلمان میخواد تا آخر دنیا یادمان باشند. بعد از آخر دنیا هم تا بیستهزار سال، تا دویست و پنجاه و پنج میلیارد سال...
دیگه آن موقع کسی باقینمانده که به فکر و یاد کس دیگهای باشه یا نباشه. اما هنوز آن موقع نشده یادشان رفته. خودخواهاند، همهشان. همهشان. فقط به فکر زندگی خودشاناند. به فکر جان خودشاناند. نه به فکر زندگی ما، جان ما. اگه کل کره زمین هم قراره از هم بپاشه و ذوب بشه، خب میشه.
اگه همه کهکشان قراره منفجر بشه، خب میشه. حالا چه فردا چه هزاران قرن دیگه، فرقی نداره. چیزی که قراره یک روزی تمام بشه از همین حالا تمام شدهست."
از ترس به پشت پنجرههای کاخ میره و برای کمک از مردم، فریاد میزنه. اما با کشت و کشتاری که در طول دوران سطلنتش داشته، ملتِ زیادی براش باقی نمونده. پس دستِ یاری به سوی مردگان دراز میکنه:
"کمک کنید اِی کرور کرور کسانی که پیش از ما مردهاید، بگید ببینم چطوری تن دادید به مُردن و مُردید. به ما هم یاد بدید. بلکه سرمشق شما کمی تسکینمان بده. بلکه به شما تکیه کنیم مثل چوب زیر بغل، مثل دستهای برادرانه.
کمک کنید از دری که شما رد شدید ما هم رد بشیم! یه لحظه بیایید این طرف نجاتمان بدید. کمک کنید اِی شمایانی که ترسیده بودید و دلتان نمیخواست برید!
بگید چطوری اتفاق افتاد؟ کی شما رو حمایت کرد؟ کی کشیدتان آنجا؟ کی هُلتان داد آنجا؟ تا آخرش ترس داشتید؟ وای شمایانی که قوی و دلدار بودید و مرگ را با آرامش و خونسردی پذیرفتید، آرامش و خونسردیتان را به ما هم یاد بدید، تسلیم را به ما هم یاد بدید."
شاه به تدریج میتونه به ترسش فائق بیاد و به پذیرش میرسه. میپذیره که علارغم زندگی پوچی که داشته و زمانی/زندگیای که به هدر داده، طی ساعاتی دیگر به کل از جهان محو خواهد شد.
اینجاست که متوجه لذت و زیبایی زندگی میشه و عادیترین لحظات زندگی رو <> "یکجور معجزه، جادو و یه جشن بیپایان" میدونه که تا پیش از این ازش غافل بوده.
واقعا برای من خیلی لذتبخش بود و بخشی از خودم رو در شاه میدیدم!
من میترسم که بدون لذت بردن، اونطور که شایستهی این زندگیِ شگفتانگیزه بمیرم. میترسم اونطور که باید از لحظه لذت نبرم و اینقدر خودم رو توی خاطرات گذشته و برنامههای آینده غرق کنم که یادم بره چقدر "اکنون" و دقیقا همین لحظه زیباست. این نمایشنامه برام تلنگری بود که بیشتر حواسم به زندگیِ یکبار مصرفم باشه.
[این ریویو حاوی دیالوگهایی از نمایشنامهست. اگر به اسپویلهای اینچنینی حساس هستید، از خواندن آن امتناع کنید.]
نمایش با دودلیِ همسرانِ شاه برای اعلامِ فرا رسیدنِ مرگ شاه به خودِ شخص شاه شروع میشه.
همسرِ اول (مارگارت) بر این عقیدهست که باید حقیقتِ مرگ رو به شاه گفت و همسرِ دوم (ماری) اصرار داره که مانع این کار بشه و سعی داره با عشق، شاه رو از چنگال مرگ نجات بده. فارغ از اینکه حتی عشق هم نمیتونه با مرگ گلاویز شه.
در واقع نمایش، سِیری از رویارویی با مرگ، از انکار و ترس تا پذیرش و نیستی را به روی صحنه میبره.
شاه ابتدا به خبرِ مرگش اعتنایی نداره و اون رو جدی نمیگیره و بعد دست به انکار میزنه.
با این حال، اطرافیانِ شاه (دکتر/جلاد/ستارهشناس و مارگارت) کاملا خودشون رو برای مرگ شاه آماده کردند و حتی از برنامهریزیهای پس از مرگ شاه صحبت میکنند:
"مسؤوليتِ تهیه شرح زمانبندیشده ماجرا رو به عهده شما میگذارم. چند تا از کلمات زیبای دیگرون رو به اون نسبت میدیم. اگه لازم شد، حتی از خودمون هم کلمات زیبایی در خواهیم آورد. چند اندرز حکیمانه هم به ایشون نسبت میدیم. نهایت دقت رو میکنیم که افسانه آبرومندی ازشون بمونه."
اونها سعی دارند زندگی اشتباه شاه رو با مرگِ خوب و یا تصویرِ خوب از مرگِ او بپوشونن.
شاه کمکم با حقیقتِ مرگ مواجه میشه و باور میکنه که واقعا قراره طی چند ساعت آینده بمیره و اینجاست که ترس به وجودش رخنه میکنه. ابتدا از نابودی جسمش دچار هراس میشه:
"آه آه! هیچ نمیخواییم جسدمان را معطر کنند. جسد میخواییم چی کار. نمیخواییم بسوزانندمان. نمیخواییم خاکمان کنند. نمیخواییم طعمه لاشخورها و درندگانمان کنند. میخواییم ما را تو آغوش گرمشان بگیرند. تو دستهای ترگل ورگل. تو دستهای لطیف. تو دستهای سفت و جاندارشان."
و بعد، از نابودی یادش در زندگان به هول و ولا میفته:
"اگه یادشان بمانیم تا کِی یادشان میمانیم؟
دلمان میخواد تا آخر دنیا یادمان باشند. بعد از آخر دنیا هم تا بیستهزار سال، تا دویست و پنجاه و پنج میلیارد سال...
دیگه آن موقع کسی باقینمانده که به فکر و یاد کس دیگهای باشه یا نباشه. اما هنوز آن موقع نشده یادشان رفته. خودخواهاند، همهشان. همهشان. فقط به فکر زندگی خودشاناند. به فکر جان خودشاناند. نه به فکر زندگی ما، جان ما. اگه کل کره زمین هم قراره از هم بپاشه و ذوب بشه، خب میشه.
اگه همه کهکشان قراره منفجر بشه، خب میشه. حالا چه فردا چه هزاران قرن دیگه، فرقی نداره. چیزی که قراره یک روزی تمام بشه از همین حالا تمام شدهست."
از ترس به پشت پنجرههای کاخ میره و برای کمک از مردم، فریاد میزنه. اما با کشت و کشتاری که در طول دوران سطلنتش داشته، ملتِ زیادی براش باقی نمونده. پس دستِ یاری به سوی مردگان دراز میکنه:
"کمک کنید اِی کرور کرور کسانی که پیش از ما مردهاید، بگید ببینم چطوری تن دادید به مُردن و مُردید. به ما هم یاد بدید. بلکه سرمشق شما کمی تسکینمان بده. بلکه به شما تکیه کنیم مثل چوب زیر بغل، مثل دستهای برادرانه.
کمک کنید از دری که شما رد شدید ما هم رد بشیم! یه لحظه بیایید این طرف نجاتمان بدید. کمک کنید اِی شمایانی که ترسیده بودید و دلتان نمیخواست برید!
بگید چطوری اتفاق افتاد؟ کی شما رو حمایت کرد؟ کی کشیدتان آنجا؟ کی هُلتان داد آنجا؟ تا آخرش ترس داشتید؟ وای شمایانی که قوی و دلدار بودید و مرگ را با آرامش و خونسردی پذیرفتید، آرامش و خونسردیتان را به ما هم یاد بدید، تسلیم را به ما هم یاد بدید."
شاه به تدریج میتونه به ترسش فائق بیاد و به پذیرش میرسه. میپذیره که علارغم زندگی پوچی که داشته و زمانی/زندگیای که به هدر داده، طی ساعاتی دیگر به کل از جهان محو خواهد شد.
اینجاست که متوجه لذت و زیبایی زندگی میشه و عادیترین لحظات زندگی رو <> "یکجور معجزه، جادو و یه جشن بیپایان" میدونه که تا پیش از این ازش غافل بوده.
واقعا برای من خیلی لذتبخش بود و بخشی از خودم رو در شاه میدیدم!
من میترسم که بدون لذت بردن، اونطور که شایستهی این زندگیِ شگفتانگیزه بمیرم. میترسم اونطور که باید از لحظه لذت نبرم و اینقدر خودم رو توی خاطرات گذشته و برنامههای آینده غرق کنم که یادم بره چقدر "اکنون" و دقیقا همین لحظه زیباست. این نمایشنامه برام تلنگری بود که بیشتر حواسم به زندگیِ یکبار مصرفم باشه.
August 11, 2024
این نمایشنامه صوتی که به تازگی گوش دادم، بینهایت به دلم نشست. اجرای درخشان گویندگان همیشه توانمند کشورمان، همچون آرمان سلطانزاده، آزاده رادمهر، مریم پاکذات، مهدی صفری و دیگر هنرمندان، آنچنان زنده و واقعی بود که انگار خودم یکی از شخصیتهای صحنه بودم. صدای گیرا و اجرای بینقصشان، مرا به دل داستان کشاند و لحظهای رها نکرد.
این نمایشنامه پر از جملات ناب و تاثیرگذار بود؛ آنقدر که بسیاری از آنها را هایلایت کردم. داستان درباره شاهی است که مرگ به سراغش آمده و فرصتی اندک برای زندگی دارد. باز هم، مانند همیشه، دو مفهوم جاودانهی مرگ و زندگی در جدالی بیپایان قرار دارند.
یکی از دیالوگها که در ذهنم ماندگار شد این بود:
«چیز غیرعادی داریم؟ این روزها که دیگه چیز غیرعادیای وجود نداره، چون غیرعادی بودن، عادی شده. این به اون در.»
و آنجا که شاه با نگرانی از مشکلات کشور میگوید:
«حتماً چرخدندهای، چیزی از دم و دستگاهش زنگ زده. یه چیزایی میشنوم.»
و دکتر در پاسخ میگوید:
«اون گوشتونه زنگ میزنه.»
و در ادامه:
«این انعکاس صداست که یه خرده با تأخیر شنیده میشه. تأخیر هم که یه چیز عادیه تو مملکت، همه کارها خرابند.»
این جملات نه تنها طنز تلخی دارند، بلکه تلنگری هم به ذهن میزنند. جایی از نمایش که شاه میگفت: «وقت نکردیم بهش بپردازیم» (منظور مملکتداری و مشکلات)، احساس ترسی ناخودآگاه به جانم افتاد. ترسی از اینکه من هم هنوز وقت نکردهام به امور شخصیام رسیدگی کنم.
شاید فردا دوربینم را بردارم و تمرین عکاسی کنم، یا کشوهایم را مرتب کنم و از چیزهایی که زمانی با عشق خریدهام، دوباره استفاده کنم. مبادا فردا دیر باشد.
این نمایشنامه فقط داستانی برای گوش دادن نبود، بلکه هشداری بود برای زندگی کردن.
این نمایشنامه پر از جملات ناب و تاثیرگذار بود؛ آنقدر که بسیاری از آنها را هایلایت کردم. داستان درباره شاهی است که مرگ به سراغش آمده و فرصتی اندک برای زندگی دارد. باز هم، مانند همیشه، دو مفهوم جاودانهی مرگ و زندگی در جدالی بیپایان قرار دارند.
یکی از دیالوگها که در ذهنم ماندگار شد این بود:
«چیز غیرعادی داریم؟ این روزها که دیگه چیز غیرعادیای وجود نداره، چون غیرعادی بودن، عادی شده. این به اون در.»
و آنجا که شاه با نگرانی از مشکلات کشور میگوید:
«حتماً چرخدندهای، چیزی از دم و دستگاهش زنگ زده. یه چیزایی میشنوم.»
و دکتر در پاسخ میگوید:
«اون گوشتونه زنگ میزنه.»
و در ادامه:
«این انعکاس صداست که یه خرده با تأخیر شنیده میشه. تأخیر هم که یه چیز عادیه تو مملکت، همه کارها خرابند.»
این جملات نه تنها طنز تلخی دارند، بلکه تلنگری هم به ذهن میزنند. جایی از نمایش که شاه میگفت: «وقت نکردیم بهش بپردازیم» (منظور مملکتداری و مشکلات)، احساس ترسی ناخودآگاه به جانم افتاد. ترسی از اینکه من هم هنوز وقت نکردهام به امور شخصیام رسیدگی کنم.
شاید فردا دوربینم را بردارم و تمرین عکاسی کنم، یا کشوهایم را مرتب کنم و از چیزهایی که زمانی با عشق خریدهام، دوباره استفاده کنم. مبادا فردا دیر باشد.
این نمایشنامه فقط داستانی برای گوش دادن نبود، بلکه هشداری بود برای زندگی کردن.
September 3, 2013
هذه هي أول قراءة لي للأخ يونسكو ولمسرحه العبثي.
والآن لدي سؤال ليس في مقدوري الإجابة عنه، لكن بنهاية هذا الريفيو ربما تتشكل لي إجابة ما.
كيف لي أن أكتب ريفيو عن مسرحية بهذا الشكل ! ليس في وسعك إمساكها بالقدر الكافي أو الزعم بأنك فهمتها بنسبة خمسين بالمئة!
حتي الريفيوهات الأخرى لم تساعدك بشكل أو بأخر في فهمها.
لذا دعني أتحلي بشجاعة الحمقي في إدراج محاولة فهمي لهذا النص
..
شخصيات المسرحية
تتكون المسرحية من 6 شخصيات هي
الملك بريجنيه- الملكة ماري- الملكة ماجيريت- الطبيب وهو أيضَا جلاد وجراح وعالم فلك- جولييت وهي ممرضة ومديرة القصر- وأخيرًا الحارس.
..
الملك يموت
كما يبدو لك من اسم المسرحية أن الملك يموت، لذا هذا لا يعتبر حرقًا للأحداث، بل هذا يبدو متعمدًا حينما تجد ماجيريت تحدث الملك في بداية المسرحية وتخبره بأنه سيموت في نهاية العرض فهذا لا يعني شيء أخر غير أن الملك يموت =D
،
.
يا إلهي..ما الهراء الذي اكتبه بالأعلى!
،
تدور المسرحية حول ذلك الملك وتلك الساعة الأخيرة في حياته وتشبته في الحياة والحكم والصولجان..متشبث بإحكام في الحكم والحياة..هذا ما ستراه.
سيبدو لك ديكتاتورًا.
لكن هل هذا هو مغزي المسرحية كلها!
أنت بمجرد قراءتك لها عليك أن تتأكد بأن هناك جزء من عقلك سينسف معاها ومع طريقة الحوار والأوامر.. لتكف الامطار عن السقوط..أمرك يا شمس بأن تشتعلي.
أين المدفأة! لقد رهناها للحصول علي قرض من بلد أخرى!
..
الرمزية هنا لا تتوقف علي شيء معين، كما أن الجمل لا تبدو كما هي في ظاهرها
عبثية فقط بل تحمل معني عميق..عميق جدًا في داخلها.
لا أنكر أن لولا الخطوط التي علمها أخي في قراءته السابقة لفاتني بعض الأشياء.
مثلًا عند انتحاب الملك ومحاولة التمسك بالأمل في الحياة فيضرب مثلًا بأنه كان يكسب دائمًا في أوراق اليانصيب!
> وهذا الموقف ذكرني بحادثة حدثت منذ فترة قصيرة عن قيام بنك ما بالاعلان عن جائزة يانصيب في زيمبابوي.. لتحدث المفاجأة..لقد فاز موغابي الرئيس الديكتاتور باليانصيب بفجاجة واضحة.
..
تستمر المسرحية في محاولة اقناع الملك بالتهيأ والاستسلام للموت من قبل الملكة ماجيريت والطبيب، ومحاولة التخفيف عنه من قبل الملكة ماري وجولييت أحيانًا.
..
كما ترى الرمز الواضح حتمًا أنه عن ديكتاتور وبمناقشة أخي يخبرني بفكرة الكون أيضَا!
وهنا أركز أكثر على النص.
هناك أكثر من معني وقراءة لهذه المسرحية ولا شك.. ومنها أطروحة الكون أو العالم > في نهاية المسرحية ستكون هي الأكثر حضورًا عن فكرة الملك الديكتاتور التي أخذت النصف الأول من المسرحية.
..
لكن ربما كان كل هذا لا شيء وأنها هلوسة جماعية متفق عليها..ما الذي يجعلني أفكر في هذا الاحتمال!
حينما تجد في البداية الحديث الجاري بين الخادمة جولييت والملكة مارجيريت والتي تسألها عن تنظيف حجرة العرش.
فتقول جولييت " تقصدين حجرة الصالون!"
ثم تسلم في الأخر " وتمشيها" حجرة العرش.
لنتابع قصة الملكتين والملك علي هذا المنوال.
..
أما عن شخصية الملكة ماري والملكة مارجيريت فقد فشلت بجدارة في وضع مطلق يدي عليهما.
ففي ماري أشعر بأنهاالدنيا التى سلبت الملك عقله ولبه وجعلته ينسي الاستعداد للنهاية ويؤجل التعلم من عقد لأخر لقرن فقرن من الزمان.
وأما عن الملكة مارجيريت التي تبدو صارمة -والزوجة الأولى- للملك فهي تحاول تذكيره بالنهاية بل أنها تخبره بحقيقة موته بلا مورابة وتخبره الكف عن المقاومة.
وهي الأكثر إثارة للحيرة إلي ماذا ترمز مارجيريت؟
هل هي الحياة الأخرى..هل هي الجانب الأخر الذي سيذهب إليه الملك \الكون وأنها تتعجله وتطمئنه.
..
ليس ف مقدوري استيعاب كل هذا XD
،
..
يونسكو
بالرغم من كمية المجاهيل تلك، فقد استمتعت بهذه المسرحية كثيرًا، ومنظوري لمسرح العبث بدأ يختلف بشكل كبير عنه قبل أن اقرأ له.
والآن لدي سؤال ليس في مقدوري الإجابة عنه، لكن بنهاية هذا الريفيو ربما تتشكل لي إجابة ما.
كيف لي أن أكتب ريفيو عن مسرحية بهذا الشكل ! ليس في وسعك إمساكها بالقدر الكافي أو الزعم بأنك فهمتها بنسبة خمسين بالمئة!
حتي الريفيوهات الأخرى لم تساعدك بشكل أو بأخر في فهمها.
لذا دعني أتحلي بشجاعة الحمقي في إدراج محاولة فهمي لهذا النص
..
شخصيات المسرحية
تتكون المسرحية من 6 شخصيات هي
الملك بريجنيه- الملكة ماري- الملكة ماجيريت- الطبيب وهو أيضَا جلاد وجراح وعالم فلك- جولييت وهي ممرضة ومديرة القصر- وأخيرًا الحارس.
..
الملك يموت
كما يبدو لك من اسم المسرحية أن الملك يموت، لذا هذا لا يعتبر حرقًا للأحداث، بل هذا يبدو متعمدًا حينما تجد ماجيريت تحدث الملك في بداية المسرحية وتخبره بأنه سيموت في نهاية العرض فهذا لا يعني شيء أخر غير أن الملك يموت =D
،
.
يا إلهي..ما الهراء الذي اكتبه بالأعلى!
،
تدور المسرحية حول ذلك الملك وتلك الساعة الأخيرة في حياته وتشبته في الحياة والحكم والصولجان..متشبث بإحكام في الحكم والحياة..هذا ما ستراه.
سيبدو لك ديكتاتورًا.
لكن هل هذا هو مغزي المسرحية كلها!
أنت بمجرد قراءتك لها عليك أن تتأكد بأن هناك جزء من عقلك سينسف معاها ومع طريقة الحوار والأوامر.. لتكف الامطار عن السقوط..أمرك يا شمس بأن تشتعلي.
أين المدفأة! لقد رهناها للحصول علي قرض من بلد أخرى!
..
الرمزية هنا لا تتوقف علي شيء معين، كما أن الجمل لا تبدو كما هي في ظاهرها
عبثية فقط بل تحمل معني عميق..عميق جدًا في داخلها.
لا أنكر أن لولا الخطوط التي علمها أخي في قراءته السابقة لفاتني بعض الأشياء.
مثلًا عند انتحاب الملك ومحاولة التمسك بالأمل في الحياة فيضرب مثلًا بأنه كان يكسب دائمًا في أوراق اليانصيب!
> وهذا الموقف ذكرني بحادثة حدثت منذ فترة قصيرة عن قيام بنك ما بالاعلان عن جائزة يانصيب في زيمبابوي.. لتحدث المفاجأة..لقد فاز موغابي الرئيس الديكتاتور باليانصيب بفجاجة واضحة.
..
تستمر المسرحية في محاولة اقناع الملك بالتهيأ والاستسلام للموت من قبل الملكة ماجيريت والطبيب، ومحاولة التخفيف عنه من قبل الملكة ماري وجولييت أحيانًا.
..
كما ترى الرمز الواضح حتمًا أنه عن ديكتاتور وبمناقشة أخي يخبرني بفكرة الكون أيضَا!
وهنا أركز أكثر على النص.
هناك أكثر من معني وقراءة لهذه المسرحية ولا شك.. ومنها أطروحة الكون أو العالم > في نهاية المسرحية ستكون هي الأكثر حضورًا عن فكرة الملك الديكتاتور التي أخذت النصف الأول من المسرحية.
..
لكن ربما كان كل هذا لا شيء وأنها هلوسة جماعية متفق عليها..ما الذي يجعلني أفكر في هذا الاحتمال!
حينما تجد في البداية الحديث الجاري بين الخادمة جولييت والملكة مارجيريت والتي تسألها عن تنظيف حجرة العرش.
فتقول جولييت " تقصدين حجرة الصالون!"
ثم تسلم في الأخر " وتمشيها" حجرة العرش.
لنتابع قصة الملكتين والملك علي هذا المنوال.
..
أما عن شخصية الملكة ماري والملكة مارجيريت فقد فشلت بجدارة في وضع مطلق يدي عليهما.
ففي ماري أشعر بأنهاالدنيا التى سلبت الملك عقله ولبه وجعلته ينسي الاستعداد للنهاية ويؤجل التعلم من عقد لأخر لقرن فقرن من الزمان.
وأما عن الملكة مارجيريت التي تبدو صارمة -والزوجة الأولى- للملك فهي تحاول تذكيره بالنهاية بل أنها تخبره بحقيقة موته بلا مورابة وتخبره الكف عن المقاومة.
وهي الأكثر إثارة للحيرة إلي ماذا ترمز مارجيريت؟
هل هي الحياة الأخرى..هل هي الجانب الأخر الذي سيذهب إليه الملك \الكون وأنها تتعجله وتطمئنه.
..
ليس ف مقدوري استيعاب كل هذا XD
،
..
يونسكو
بالرغم من كمية المجاهيل تلك، فقد استمتعت بهذه المسرحية كثيرًا، ومنظوري لمسرح العبث بدأ يختلف بشكل كبير عنه قبل أن اقرأ له.
September 16, 2018
È la morte dell'umanità, di un'esistenza "finita" in tutte le sue forme. L'umana condizione della precarietà, la paura dell'oblio e dello scorrere inesorabile del tempo. Ionesco riesce ad essere visionario ma essenziale; attraverso un linguaggio disarticolato, nonsense e paradossi ti avviluppa in un dibattito esistenziale fino a scuotere i pensieri del lettore, che inevitabilmente si trova a fare i conti con la verità. La stessa verità che il Re rifiuta di vedere.Con un ritmo sempre più incalzante, questo testo teatrale rievoca immagini metafisiche senza tregua: sconvolge, destruttura, impietosisce,lacera l'animo di ognuno di noi, che catarticamente si abbandona all'inevitabile esito dell'opera.
"l'unica grandezza può consistere soltanto nell'accettazione del non essere"
"l'unica grandezza può consistere soltanto nell'accettazione del non essere"
June 24, 2024
Comment dire beaucoup de n'importe quoi tout en disant des choses très profondes. C'est très fort de parler de la peur de mourir (notamment) de cette façon. Que la vie est absurde, et que les humains sont absurdes ! J'ai trouvé cette pièce d'autant plus intéressante à lire de par mes croyances personnelles (celle que nous sommes piégés sur Terre et que la réincarnation se fait souvent contre notre gré et nous empêche de retourner là où l'on vient vraiment).
Read
February 24, 2026ژولیت: شاید دوباره همهچی سبز بشه.
مارگریت: وقتی ممکن میشه که ایشون بپذیرند که برند.
شاه: ما بریم، ما بریم؟ ما بریم اونها میخندند، میلمبانند، سر قبر ما میرقصند. انگار که هیچوقت نبودهایم.
مارگریت: وقتی ممکن میشه که ایشون بپذیرند که برند.
شاه: ما بریم، ما بریم؟ ما بریم اونها میخندند، میلمبانند، سر قبر ما میرقصند. انگار که هیچوقت نبودهایم.
Read
April 20, 2010I read this one or two sentences a day, four of four or five years. It was pretty easy to follow. The king dies -- not to give away the whole plot. When I started it, the play seemed absolutely an attack on George W. Bush. By the end, Bush had been banished by history, and it now seemed a meditation on mortality. It has that near-mysticism that is "modernism," and perhaps the story never quite resolves itself. But it's great in French. Though perhaps everything is great in French. Everything I read, anyway.
I read this book for so long, that it was actually produced, at the Brooklyn Academy of Music. Of course, I didn't see it. Because I was still reading it.
Ionesco is very helpful on the question: "Everything is falling apart. But how do we proceed?" I think he's right, you just deny everything, and solve the immediate little problems.
It's a meditation on divorce, and how ultimately divorce is impossible.
I read this book for so long, that it was actually produced, at the Brooklyn Academy of Music. Of course, I didn't see it. Because I was still reading it.
Ionesco is very helpful on the question: "Everything is falling apart. But how do we proceed?" I think he's right, you just deny everything, and solve the immediate little problems.
It's a meditation on divorce, and how ultimately divorce is impossible.
March 28, 2020
Nous vivons notre vie paisiblement, sans trop nous poser de question et un jour, face à la mort, nous réalisons l'étendue de notre fragilité et de notre ignorance. Comment faire lorsque notre monde s'effondre lentement et que d'autres continuent de vivre et d'être heureux sans nous ?
"Pourquoi suis-je né si ce n'étais pas pour toujours ? [...] Je suis venu au monde il y a cinq minutes, je me suis marié il y a trois minutes. Je suis monté au trône il y a deux minutes et demie. Pas eu le temps de dire ouf ! Je n'ai pas eu le temps de connaître la vie."
Comment le monde ose-t-il continuer son chemin sans nous ?
Au final nous sommes et serons tous ce roi qui se meurt, ce n'est qu'une question de minutes.
"Pourquoi suis-je né si ce n'étais pas pour toujours ? [...] Je suis venu au monde il y a cinq minutes, je me suis marié il y a trois minutes. Je suis monté au trône il y a deux minutes et demie. Pas eu le temps de dire ouf ! Je n'ai pas eu le temps de connaître la vie."
Comment le monde ose-t-il continuer son chemin sans nous ?
Au final nous sommes et serons tous ce roi qui se meurt, ce n'est qu'une question de minutes.
January 9, 2023
I was very impressed that Ionesco was able to write a whole play on the last hour of a narcissistic tyrant! Like his other work, the text tends to be farcical but the farce masks the tragedy of authoritarian rulers, the effect they have on their kingdoms and the banal absurdity of death. If you enjoy the absurd, there is a good chance that you will enjoy this play. I certainly did.
November 24, 2023
The once mighty king has only one hour to live. The signs where there to see: The once prospering kingdom lies in ruins, the people fled the realm and the monarch himself has seen better days, too. But know that his end is near, he doesn't want to go, denying the undeniable, fighting the invincible and finally accepting the inevitable.
It is a tale of decay that works on two levels. It is a satire on authritarian political regimes and how they struggle to keep control even over a reality beyond their reach. On a more existential level, it is a tale about how humanity and death. We might feel like the crown of creation, but we're surely not (except in the sense of the dental crown as German comedian Jochen Malmsheimer once pointed out: a laborious copying of nature to compensate for erosive surface damage). Life can be painful and death inevitable and without graspable sense to us. It is the way it is. We will all perish.
Compared to other Ionesco plays I read, it is less funny and less obviously absurd. It is a rather straightforward play with a absurd detail here and there. To me, it lacked a bit the drive of his other works, but I liked the genuinly sad moments that were sprinkled throughout the text. It gives you something to think about, but perhaps there is enough crisis all around at the moment so I would have prefered something a bit more lighthearted? Well, there will has to be a reread at some point in the future to decide that.
It is a tale of decay that works on two levels. It is a satire on authritarian political regimes and how they struggle to keep control even over a reality beyond their reach. On a more existential level, it is a tale about how humanity and death. We might feel like the crown of creation, but we're surely not (except in the sense of the dental crown as German comedian Jochen Malmsheimer once pointed out: a laborious copying of nature to compensate for erosive surface damage). Life can be painful and death inevitable and without graspable sense to us. It is the way it is. We will all perish.
Compared to other Ionesco plays I read, it is less funny and less obviously absurd. It is a rather straightforward play with a absurd detail here and there. To me, it lacked a bit the drive of his other works, but I liked the genuinly sad moments that were sprinkled throughout the text. It gives you something to think about, but perhaps there is enough crisis all around at the moment so I would have prefered something a bit more lighthearted? Well, there will has to be a reread at some point in the future to decide that.
July 29, 2017
Il re sta morendo. Il suo regno si sta sbriciolando insieme a lui. Contava nove miliardi di abitanti, ora sono appena un migliaio, e sembra pieno di buchi, è diventato piccolissimo, tra poco praticamente non esisterà più. Probabilmente morirà insieme al re.
Il re però non vuole morire, si rifiuta, non accetta minimamente la sua sorte. Ha vissuto centinaia di anni e ha sempre rimandato il momento di pensare alla morte, perché ci sarebbe stato tempo. Al re avevano promesso che sarebbe morto quando fosse stato lui stesso a deciderlo. Ma invece lo faranno morire prima, alla fine dello spettacolo (con conto alla rovescia della regina Margherita, prima moglie del re, nel ruolo di Parca), perché lui non si è deciso e si è «impantanato nel fango tiepido dei vivi». La regina Maria, seconda moglie del re e prima nel suo cuore, cerca di farlo vivere attraverso il suo amore, ma in ultima analisi si rivela solo come un'egoista incapace di vivere senza l'amore del re, vorrebbe che anche negli ultimi istanti della sua vita il re pensasse a lei.
Una metafora della vita di ogni uomo, che è destinata per forza a finire, e non certo dopo trecento anni.
«Egli sarà una pagina in un libro di diecimila pagine collocato in una biblioteca di un milione di libri, una biblioteca tra un milione di biblioteche.»
Il re però non vuole morire, si rifiuta, non accetta minimamente la sua sorte. Ha vissuto centinaia di anni e ha sempre rimandato il momento di pensare alla morte, perché ci sarebbe stato tempo. Al re avevano promesso che sarebbe morto quando fosse stato lui stesso a deciderlo. Ma invece lo faranno morire prima, alla fine dello spettacolo (con conto alla rovescia della regina Margherita, prima moglie del re, nel ruolo di Parca), perché lui non si è deciso e si è «impantanato nel fango tiepido dei vivi». La regina Maria, seconda moglie del re e prima nel suo cuore, cerca di farlo vivere attraverso il suo amore, ma in ultima analisi si rivela solo come un'egoista incapace di vivere senza l'amore del re, vorrebbe che anche negli ultimi istanti della sua vita il re pensasse a lei.
Una metafora della vita di ogni uomo, che è destinata per forza a finire, e non certo dopo trecento anni.
«Egli sarà una pagina in un libro di diecimila pagine collocato in una biblioteca di un milione di libri, una biblioteca tra un milione di biblioteche.»
July 10, 2023
durant ma lecture, j'ai pris des notes dans mon carnet de notes (chose que je fais pour éviter l'excès d'annotation dans mes livres) avec un point de vie précis puisque c'était le thème que j'avais cru bien identifier. je crois que cette pièce absurde allait être une critique sur l'inévitable destruction du capitalisme et les effets sur l'environement - un vrai parallèle. après tout, j'ai toujours eu le talent de trouver une métaphore anti-capitaliste partout.
je suis allé voir sur l'internet. j'ai réalisé que j'ai regardé un peu trop loin. j'ai eu tort. c'est tout simple. en vrai, ionesco a peinturé l'humain face à la mort et l'absurdité de la mort. j'ai très honnêtement peu à dire puisque j'ai tout analyser de travers. j'ai tellement cru à mon point de vue originel, je ne peux en bonne foi écrire une analyse sur la mort alors qu'elle n'a pas été mon focus. question d'intégrité intellectuelle. oh j'étais prête à écrire une dissertation! j'ai au moins correctement identifier les bons idéaux au bon personnage (marguerite - la raison, marie - la foi aveugle, le garde - l'armée et puis aussi un peu la presse et juliette - l'âme du peuple). puisque je n'ai pas vu les véritables motifs de cette pièce dans cette première lecture, je sens que je ne peux pas examiner proprement ce que je pensais, sachant que ce n'était pas intentionnel du coté de ionesco et qu'alors, c'est juste moi qui trouve à nouveau une métaphore contre le capitalisme dans tout.
j'ai remarqué que le nom bérenger et son association à l'humanité est repris souvent par ionesco lui-même (ex: rhinocéros). en somme, si mon analyse originel était bon, j'aurais été très contente mais je suis tellement déçue d'avoir manqué le thème en entier. je crois que celui-ci se trouve à 3.5 étoiles pour la première fois. je ne fais jamais de .5 dans mes étoiles mais je fais l'exception. à relire.
je suis allé voir sur l'internet. j'ai réalisé que j'ai regardé un peu trop loin. j'ai eu tort. c'est tout simple. en vrai, ionesco a peinturé l'humain face à la mort et l'absurdité de la mort. j'ai très honnêtement peu à dire puisque j'ai tout analyser de travers. j'ai tellement cru à mon point de vue originel, je ne peux en bonne foi écrire une analyse sur la mort alors qu'elle n'a pas été mon focus. question d'intégrité intellectuelle. oh j'étais prête à écrire une dissertation! j'ai au moins correctement identifier les bons idéaux au bon personnage (marguerite - la raison, marie - la foi aveugle, le garde - l'armée et puis aussi un peu la presse et juliette - l'âme du peuple). puisque je n'ai pas vu les véritables motifs de cette pièce dans cette première lecture, je sens que je ne peux pas examiner proprement ce que je pensais, sachant que ce n'était pas intentionnel du coté de ionesco et qu'alors, c'est juste moi qui trouve à nouveau une métaphore contre le capitalisme dans tout.
j'ai remarqué que le nom bérenger et son association à l'humanité est repris souvent par ionesco lui-même (ex: rhinocéros). en somme, si mon analyse originel était bon, j'aurais été très contente mais je suis tellement déçue d'avoir manqué le thème en entier. je crois que celui-ci se trouve à 3.5 étoiles pour la première fois. je ne fais jamais de .5 dans mes étoiles mais je fais l'exception. à relire.
March 17, 2010
2007. I have made the mistake of going to a matinee performance and my heart sinks before an absurd word has been spoken. I find myself sitting in front of a group of maybe 20 kids with Down Syndrome. I don't even know any theatre going adults who admit to liking Theatre of the Absurd and who on earth could possibly have thought these kids would be an exception.
Oh. But oh. Geoffrey Rush is something special. He had the entire audience eating from the palm of his hand and the kids behind me were riveted throughout. I've never seen anybody enjoy theatre as much as they did this day.
The play, translated by Geoffrey Rush and Neil Armfield, had never been produced in Australia before. Hard to understand why as it is easy going stuff as Theatre of the Absurd goes. The audience was there to see Geoffrey - I imagine plenty of them had never been in a theatre. They were not to be disappointed. Exit the King is a one person show where the rest of the case is no more than accoutrements. Sorry, Susan Sarandon, you're gorgeous and you get some good lines, but still.
I wonder if he did this when it was on Broadway: at some point he spluttered a drink of water all over a lady in the front row. By way of apology he waggled his finger at her and said 'That's what you get for being overexcited and booking your seat too early.' Audience goes wild. How clever, I think to myself. Ah, I find out from Felicity, who is wealthy enough to see it twice. He does that every night.
Oh. But oh. Geoffrey Rush is something special. He had the entire audience eating from the palm of his hand and the kids behind me were riveted throughout. I've never seen anybody enjoy theatre as much as they did this day.
The play, translated by Geoffrey Rush and Neil Armfield, had never been produced in Australia before. Hard to understand why as it is easy going stuff as Theatre of the Absurd goes. The audience was there to see Geoffrey - I imagine plenty of them had never been in a theatre. They were not to be disappointed. Exit the King is a one person show where the rest of the case is no more than accoutrements. Sorry, Susan Sarandon, you're gorgeous and you get some good lines, but still.
I wonder if he did this when it was on Broadway: at some point he spluttered a drink of water all over a lady in the front row. By way of apology he waggled his finger at her and said 'That's what you get for being overexcited and booking your seat too early.' Audience goes wild. How clever, I think to myself. Ah, I find out from Felicity, who is wealthy enough to see it twice. He does that every night.
July 15, 2009
The second and possibly last entry in my ill fated "Read A Play Every Friday" series. Geoffrey Rush won a Tony for his role as the king in the recent New York revival of this so I thought it would be a fitting choice. I love pretty much anything Ionesco does so it was no surprise that I loved it. Very minimal (of course) but detailed account of the literal disintegration of every aspect of the king: his kingdom, attendants, lovers, and self. Existential futility to the extreme and naturally not for all tastes but if that's your cup of tea (oh baby, and it's mine) then this will find a well deserved place on your bookshelf.
March 24, 2015
It's about death. Yet it's not a tragedy. I'd never read a play, but this one, from theater of the Absurd was genuinely phenomenal.
It's a play that makes you think and return on a lot of points of your existence. It shows how we're never ready to death, how death takes us by surprise and catches us off guard...
I enjoyed this play soo much and I do truly recommend it. Plus it's a one-day reading !
It's a play that makes you think and return on a lot of points of your existence. It shows how we're never ready to death, how death takes us by surprise and catches us off guard...
I enjoyed this play soo much and I do truly recommend it. Plus it's a one-day reading !
March 28, 2018
Une pièce très psychologique, très intime, sur l'agonie du roi Bérenger et ses récriminations.
On peut le rapprocher de La mort d'Ivan Ilitch de Léon Tolstoï pour le débat intérieur contradictoire autour de la mort, de L'écume des jours de Boris Vian pour la décrépitude physique du roi que redouble la décrépitude de son environnement.
On peut le rapprocher de La mort d'Ivan Ilitch de Léon Tolstoï pour le débat intérieur contradictoire autour de la mort, de L'écume des jours de Boris Vian pour la décrépitude physique du roi que redouble la décrépitude de son environnement.
June 3, 2024
“Nu e firesc sa mori, daca nu vrei. Vreau sa exist”
August 17, 2024
le théâtre absurde c’est trop fun
June 27, 2026
من بعد از یه مدت طولانی نمایشنامه خوندم چون غالبا سبک نمایشنامه رو دوست ندارم برای خوندن و ترجیح میدم مثلا برم اون متن رو در قالب یک تئاتر ببینم. اما تجربه صوتی گوش دادن این نمایشنامه برای اولین بار فوقالعاده بود و چقدر این داستان عمیق بوووود.
یه نکته خیلی جالب اینه که یونسکو این نمایشنامه رو قبل از نظریه پردازی در مورد مراحل پنج گانه مواجهه با مرگ (انکار، خشم، چانه زنی، افسردگی و پذیرش ) نوشته و این نشون میده چقدر دیدگاهش به مرگ واقع بینانه و درست بوده.
یه مفهوم خیلی مهم دیگهای که تو این نمایش بهش پرداخته میشه و من خیلی دوستش داشتم اینه که یونسکو معتقد بود جهان هر فرد تا زمانی وجود داره که آگاهیش وجود داشته باشه؛ درواقع با مرگ هر انسان یک جهان کامل میمیره و نابود میشه.
در اول نمایش به شاه برانژه گفته میشه که تا یک ساعت و نیم دیگه میمیره و در طول این یک ساعت و نیم، کم کم تک به تک تعلقات مادیش ناپدید میشند.
برای مثال مملکت تحت سلطهش هی کوچیک و کوچیکتر میشه. مردم مملکت تعدادشون کم میشه و ملکه موردعلاقش و پزشک و خدمتکاران ناپدید میشند و شاه برانژه با وجود اینکه مخترع و خالق خیلی چیزها مثل تلفن و هواپیما بود و جنگ های زیادی پیروز شده بود و آدم های زیادی رو اعدام کرده بود در نهایت آروم آروم به طور کامل محو میشه و حتی تصور و معنای مرگ هم با اون از بنی میره و فقط نبودن محض باقی میمونه. چقدر زیبا که شاه برانژه نماد ماست، انسان مدرن که در لحظهی مرگ، هرچیز و همهچیز با نابودی و مرگش از بین میره.
یه نکته خیلی جالب اینه که یونسکو این نمایشنامه رو قبل از نظریه پردازی در مورد مراحل پنج گانه مواجهه با مرگ (انکار، خشم، چانه زنی، افسردگی و پذیرش ) نوشته و این نشون میده چقدر دیدگاهش به مرگ واقع بینانه و درست بوده.
یه مفهوم خیلی مهم دیگهای که تو این نمایش بهش پرداخته میشه و من خیلی دوستش داشتم اینه که یونسکو معتقد بود جهان هر فرد تا زمانی وجود داره که آگاهیش وجود داشته باشه؛ درواقع با مرگ هر انسان یک جهان کامل میمیره و نابود میشه.
در اول نمایش به شاه برانژه گفته میشه که تا یک ساعت و نیم دیگه میمیره و در طول این یک ساعت و نیم، کم کم تک به تک تعلقات مادیش ناپدید میشند.
برای مثال مملکت تحت سلطهش هی کوچیک و کوچیکتر میشه. مردم مملکت تعدادشون کم میشه و ملکه موردعلاقش و پزشک و خدمتکاران ناپدید میشند و شاه برانژه با وجود اینکه مخترع و خالق خیلی چیزها مثل تلفن و هواپیما بود و جنگ های زیادی پیروز شده بود و آدم های زیادی رو اعدام کرده بود در نهایت آروم آروم به طور کامل محو میشه و حتی تصور و معنای مرگ هم با اون از بنی میره و فقط نبودن محض باقی میمونه. چقدر زیبا که شاه برانژه نماد ماست، انسان مدرن که در لحظهی مرگ، هرچیز و همهچیز با نابودی و مرگش از بین میره.
Displaying 1 - 30 of 237 reviews