Over het Nederlandse slavernijverleden bestaan honderden kilometers archief, maar zelden komen daarin de mannen, vrouwen en kinderen die gedwongen in slavernij leefden aan het woord. Op basis van soms niet meer dan een snipper archiefmateriaal weten Karwan Fatah-Black en Camilla de Koning de dagelijkse realiteit van de Atlantische slavernij bloot te leggen.
Zo lezen we over de gruwelen van de overtocht, de publieke veiling en het brandmerken, het dagelijks leven op de plantage en de positie van (vroed)vrouwen in de koloniale wereld. Ook volgen we de vaak frustrerende pogingen van slaafgemaakten om zich langs legale weg te bevrijden en de lotgevallen van hen die kozen voor vlucht of opstand.
Ooggetuigen van de Nederlandse slavernij geeft ons een nieuwe kijk op het slavernijverleden vanuit eeuwenlang verzwegen perspectieven.
Karwan Fatah-Black (1981) is assistant professor at Leiden University. Karwan is expert in Dutch Colonial History. The early modern Atlantic world is the context for his study of the transformational effects of globalization on society. Karwan is often seen in the (Dutch) media to explain news on Dutch Colonial History.
Er zijn al veel boeken gepubliceerd over de slavernij waar Nederland bij betrokken is geweest. Het meeste daarvan is logischerwijze geschreven door (de ogen van) de kolonisator. Dit boekje probeert een aantal tot slaaf gemaakten een stem te geven. De schrijvers hebben koloniale archieven nageplozen op stukjes relevante tekst. Er zijn interessante voorbeelden met het nodige detail gevonden over de ‘levensloop’ van de tot slaaf gemaakten; het moment dat zij uit Afrika worden weggerukt, de overtocht, veiling en brandmerken, het werk op de plantages, de rol van de vrouwen (o.a. als vroedvrouw), opstand, en vrijlating voor een enkeling. Stuk voor stuk zijn het leesbare hoofdstukjes, maar door de beperkte hoeveelheid beschikbare documentatie is het lastig gebleken om er een volledig aaneengesloten verhaal van te maken.
Ooggetuigen van de Nederlandse slavernij is een toegankelijk en helder geschreven boek dat de geschiedenis van slavernij volgt vanaf de ontworteling in Afrika, de overtocht en het leven in slavernij tot aan opstanden en uiteindelijk de vrijlating. De auteurs proberen nadrukkelijk het perspectief van de tot slaaf gemaakten zichtbaar te maken. Ondanks het beperkte aantal bronnen en ooggetuigenverslagen, slagen zij erin een ander en menselijker beeld te schetsen dan het traditionele perspectief van de kolonisator. De combinatie van persoonlijke verhalen en historische context maakt het boek indringend zonder zwaar of ontoegankelijk te worden. Bovendien is het overzichtelijk en niet te lijvig geschreven, waardoor het prettig leest. Voor mij heeft dit boek mijn kennis over de Nederlandse slavernijgeschiedenis zeker vergroot en verdiept.