What do you think?
Rate this book
Hikâye #1
Memleket Hikâyeleri
Memleket Hikâyeleri Türk edebiyatında Anadolunun en hakiki hikâyeleridir. Anadolu Memleket Hikâyelerinde bütün gerçek varlığı ve iç dünyasıyla karşımıza getirilmiştir.
- Nihad Sami Banarlı
Geniş ününü mizah ve siyasal yergi yazılarıyla sağlayan Refik Halidin mizah yazıları gibi hikâyeleri de edebiyatımızın bu alanında bir aşama olmuştur. O zamana kadar İstanbul sınırları
dışına çıkamayan Türk hikâyesini Anadoluya yöneltmekle hikâyeciliğimize yeni bir ufuk açmış, yeni bir soluk getirmiştir.
- Cevdet Kudret, Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman
Refik Halidin anlattığı olaylar bütünüyle yaşadığı dönemin olaylarıdır. Memleket Hikâyeleri ile Gurbet Hikâyelerinde canlandırılan kişilerin çoğu adeta canlıdır. Bütün bu yönleriyle Halide Edip onun yalnız Türk edebiyatının değil, Rus ve Amerikan edebiyatlarından sonra, hikâyecilikte cihan ölçüsünde ön planda bir yer işgal edebilecek bir hikâyecimiz olduğunu belirtir.
- Tanzimattan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi
- Nihad Sami Banarlı
Geniş ününü mizah ve siyasal yergi yazılarıyla sağlayan Refik Halidin mizah yazıları gibi hikâyeleri de edebiyatımızın bu alanında bir aşama olmuştur. O zamana kadar İstanbul sınırları
dışına çıkamayan Türk hikâyesini Anadoluya yöneltmekle hikâyeciliğimize yeni bir ufuk açmış, yeni bir soluk getirmiştir.
- Cevdet Kudret, Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman
Refik Halidin anlattığı olaylar bütünüyle yaşadığı dönemin olaylarıdır. Memleket Hikâyeleri ile Gurbet Hikâyelerinde canlandırılan kişilerin çoğu adeta canlıdır. Bütün bu yönleriyle Halide Edip onun yalnız Türk edebiyatının değil, Rus ve Amerikan edebiyatlarından sonra, hikâyecilikte cihan ölçüsünde ön planda bir yer işgal edebilecek bir hikâyecimiz olduğunu belirtir.
- Tanzimattan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi
199 pages, Paperback
First published January 1, 1919
39 people are currently reading
885 people want to read
About the author
Refik Halid Karay
81 books66 followersMudurnu'dan İstanbul'a göçen Karakayış ailesinden Maliye Başveznedarı Mehmed Halit Bey'in oğlu olarak 15 Mart 1888’de İstanbul’da doğdu. Galatasaray Sultanisi'nde ve Hukuk Mektebi'nde okudu. Maliye Nezaretinde memur olarak çalıştı. II. Meşrutiyet'in ilanından sonra gazetecilik ile uğraşmaya başladı; Tercüman-ı Hakikat gazetesinde mütercimlik ve muhabirlik yaptı. Yazıları yüzünden ilk önce Sinop'a daha sonra Çorum, Ankara ve Bilecik'e sürgün olarak gönderildi. İstanbul'a dönünce bir süre Türkçe öğretmenliği yaptı. PTT (Posta Telefon Telgraf) Genel Müdürlüğü'ne getirildi. Bu sırada Hürriyet ve İtilaf Fırkası'na üye oldu ve İstiklal Savaşı aleyhine yazdığı yazılarından ötürü vatan hainliği suçuyla yüzellilikler listesine girerek Beyrut ve Halep'te sürgün hayatı yaşadı.
Atatürk'e yazdığı şiir ve mektuplarla 150'likler listesindekilerin affedilmesinde çok büyük rol oynadı. Af kanunu ile yurda döndü, daha önceden çıkardığı Aydede adlı mizah dergisini tekrar yayınladı. Türk Edebiyatı'nda ilk defa Anadolu'yu tanıtan eserleri ile ismini duyurmuş, yergi ve mizah türündeki yazıları ile de ün yapmıştır. Gözleme dayanan eserlerinde, tasvirler, portreler, benzetmeler kullanarak, sade, akıcı dili, güçlü tekniği ile 20. yüzyıl romancıları arasında seçkin bir yere sahip olmuştur. İstanbul'u bütün renk ve çizgileriyle yansıtarak Türkçeyi ustalıkla kullanan Refik Halit, Türk edebiyatına birçok eser kazandırmıştır.
Yazar 18 Temmuz 1965’te İstanbul’da yaşamını yitirdi.
Atatürk'e yazdığı şiir ve mektuplarla 150'likler listesindekilerin affedilmesinde çok büyük rol oynadı. Af kanunu ile yurda döndü, daha önceden çıkardığı Aydede adlı mizah dergisini tekrar yayınladı. Türk Edebiyatı'nda ilk defa Anadolu'yu tanıtan eserleri ile ismini duyurmuş, yergi ve mizah türündeki yazıları ile de ün yapmıştır. Gözleme dayanan eserlerinde, tasvirler, portreler, benzetmeler kullanarak, sade, akıcı dili, güçlü tekniği ile 20. yüzyıl romancıları arasında seçkin bir yere sahip olmuştur. İstanbul'u bütün renk ve çizgileriyle yansıtarak Türkçeyi ustalıkla kullanan Refik Halit, Türk edebiyatına birçok eser kazandırmıştır.
Yazar 18 Temmuz 1965’te İstanbul’da yaşamını yitirdi.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 91 reviews
June 14, 2019
Kitapta 18 kısa hikaye var. Özellikle Yatık Emine çok etkileyici bir öykü. Sadeleştirilmemiş olan baskıyı okudum. Yer yer mizahi öğeler içermekle birlikte toplumun bir fotoğrafını çekmiş.
"... insanlar yalnız kendi saadetlerini iyice duymak için yalnız başkalarının felaketlerini arar ve hodbinliklerinin böyle bazı nevilerine fazilet unvanı vererek mesela aldatılan bir kocayı ikaz etmeyi 'ahlak' addederler. Halbuki bunun aslı, başkasının felaketinden duyulan vahşi zevk, kendisini ondan mesut görmek için hazırlanmış garip bir delildir."
"... insanlar yalnız kendi saadetlerini iyice duymak için yalnız başkalarının felaketlerini arar ve hodbinliklerinin böyle bazı nevilerine fazilet unvanı vererek mesela aldatılan bir kocayı ikaz etmeyi 'ahlak' addederler. Halbuki bunun aslı, başkasının felaketinden duyulan vahşi zevk, kendisini ondan mesut görmek için hazırlanmış garip bir delildir."
July 31, 2017
R. Halid Karay'ı uzun zamandır merak ediyordum. Hakkındaki tüm değerlendirmelerin ortak noktası Türkçe'yi çok iyi kullandığıydı. Gerçekten de öyle.
İnkilap yayınlarının yeniden yayımladığı seri oldukça güzel hazırlanmış. Sanırım 2010'ların başındaki baskılarda dili "gereksiz yere" sadeleştirilmişken gelen tepkiler üzere yeni basımlarda bazı eski kelimelerin açıklamaları dipnota konmuş, aslına dokunulmamış.
Zamanında milli mücadeleye ve Atatürk'e muhalif olmuş Karay, sırf bu yüzden cumhuriyetin ilk yıllarında haksız yere edebi sansüre uğramış, küçümsenmiş hatta okul kitaplarında bir cümlede geçilmiş. Türkçe'de toplumsal gerçekçiliğin öncülerinden R.Halid Karay birçok türde onlarca eser vermiş. Bence edebiyatımızda gözden kaçırmamamız gereken yazarlardan biri. Özellikle romanlarını çok merak ediyorum.
İnkilap yayınlarının yeniden yayımladığı seri oldukça güzel hazırlanmış. Sanırım 2010'ların başındaki baskılarda dili "gereksiz yere" sadeleştirilmişken gelen tepkiler üzere yeni basımlarda bazı eski kelimelerin açıklamaları dipnota konmuş, aslına dokunulmamış.
Zamanında milli mücadeleye ve Atatürk'e muhalif olmuş Karay, sırf bu yüzden cumhuriyetin ilk yıllarında haksız yere edebi sansüre uğramış, küçümsenmiş hatta okul kitaplarında bir cümlede geçilmiş. Türkçe'de toplumsal gerçekçiliğin öncülerinden R.Halid Karay birçok türde onlarca eser vermiş. Bence edebiyatımızda gözden kaçırmamamız gereken yazarlardan biri. Özellikle romanlarını çok merak ediyorum.
July 27, 2022
Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında/erken Cumhuriyet döneminde eserler veren yazarlardaki söyleyiş güzelliğini yakalayamıyor çoğu çağdaş edebiyatçı. Bu tür kitapları okuduktan sonra beğenemiyorum her metni.
Kitapta hikayelere eşlik eden tasvirler sıkmıyor asla. Doğadaki canlı ve cansız tüm unsurlara başka bir ruh katılmış adeta. Yazarı, özellikle ay ışığını betimlemesiyle aklımda tutacağım.
Üslup yanında içerik de başarılı. Genellikle 1900'lu yılların başında yazılmış öykülerde erkek karakterler baskın olmak üzere müthiş bir Anadolu panoraması var.
Çok sevdim, yazarın diğer eserlerini okumaya devam edeceğim.
Kitapta hikayelere eşlik eden tasvirler sıkmıyor asla. Doğadaki canlı ve cansız tüm unsurlara başka bir ruh katılmış adeta. Yazarı, özellikle ay ışığını betimlemesiyle aklımda tutacağım.
Üslup yanında içerik de başarılı. Genellikle 1900'lu yılların başında yazılmış öykülerde erkek karakterler baskın olmak üzere müthiş bir Anadolu panoraması var.
Çok sevdim, yazarın diğer eserlerini okumaya devam edeceğim.
July 30, 2019
İngilizce tabirleri çok kullanmamaya çalışıyorum; ancak son bir haftada yaşadığım tam olarak "reading slump" idi. Bu sebeple bir türlü oturup da okuyamadım kitabımı. Bundan dolayı da yorum yapmayı çok istemiyorum. Sadece benim için öne çıkan öyküleri belirtmek istiyorum. O öyküler de şunlar:
- Yatık Emine
- Şeftali Bahçeleri
- Yılda Bir...
- Hakkı Sükût
- Bir Taarruz
- Ayşe'nin Talihi
- Garaz
- Yatık Emine
- Şeftali Bahçeleri
- Yılda Bir...
- Hakkı Sükût
- Bir Taarruz
- Ayşe'nin Talihi
- Garaz
June 5, 2019
1910'lar türkiye'sinin muhtelif köşelerinden fotoğraf karesi gibi kısa hikayeler. her bir öykü, memleketin başka bir köşesinden, her tür karakteriyle; mutaassıp bir köyünden eğlence düşkünü bir kasabasına, çekingen bir memurundan inatçı bir öküzüyle ilgili olanına kadar hepsi tam bir bütünü oluşturuyor. hepsi de çok güzel. ama bazıları bayağı güzel bir romanı dahi oluşturabilirmiş, keşke daha uzun okuma şansım olsaydı diye üzüldüm bittiğinde.
bu kitabı ve Gurbet Hikâyeleri / Yeraltında Dünya Var'ı takriben lisedeyken okumuş olmam lazım; bazılarını biraz hatırladım zaten. iyi de yapmışım, gerçekten genç yaşta okumayı sevdirecek sadelikte ve kalitede öyküler. bu yaşta da ayrı bir tat veriyor tabi.
bu kitabı ve Gurbet Hikâyeleri / Yeraltında Dünya Var'ı takriben lisedeyken okumuş olmam lazım; bazılarını biraz hatırladım zaten. iyi de yapmışım, gerçekten genç yaşta okumayı sevdirecek sadelikte ve kalitede öyküler. bu yaşta da ayrı bir tat veriyor tabi.
Read
April 18, 2018Sevmiyorum, sevmiyorum, sevmiyorum!
Üzerinde oynanmış eserleri okumaktan hiç ama hiç keyif almıyorum! Yani, yazarın kelimelerini alır, sırf insanlar anlamıyor diye değiştirirseniz kitabın ruhuna ne olur? Bana sorarsanız kitabı okumak isteyen dilini bu seviyeye getirsin.
Daha önce Refik Halit okudum ama aynı tadı vermesi ne mümkün! Kitabın sadeleştirilmiş baskı olduğunu çok sonradan fark ettim ve çok üzgünüm. En kısa sürede aslına riayet edilmiş bir baskı okumak istiyorum.
Üzerinde oynanmış eserleri okumaktan hiç ama hiç keyif almıyorum! Yani, yazarın kelimelerini alır, sırf insanlar anlamıyor diye değiştirirseniz kitabın ruhuna ne olur? Bana sorarsanız kitabı okumak isteyen dilini bu seviyeye getirsin.
Daha önce Refik Halit okudum ama aynı tadı vermesi ne mümkün! Kitabın sadeleştirilmiş baskı olduğunu çok sonradan fark ettim ve çok üzgünüm. En kısa sürede aslına riayet edilmiş bir baskı okumak istiyorum.
May 1, 2023
Memleket Hikayeleri, Anadolu’ya dair birbirinden farklı hikayelerden oluşuyor. Yazılalı yüz yıldan fazla olmasına rağmen hikayelerin güncelliklerini büyük oranda koruduklarını düşünüyorum. Kuşkusuz bunda en büyük pay Anadolu insanının değişmez iki yüzlülüğü. Refik Halid Karay da ülke insanın fotoğrafını güzel çekmiş. Biraz daha erken yaşta okusam kuşkusuz daha çok etkilenirdim ama yine de okunması gerektiğini düşünüyorum.
June 13, 2016
Okurken sık sık başa sardım.. Berrak ve sağlam dili, 'dış'ı anlatır gibi dururken 'iç'i tane tane önünüze döküvermesi hayranlık uyandırıcı!.
November 20, 2017
"Bir aralık polislerden biri, yeni kaydolmuş bir delikanlı, merhamete geldi çantasını açtı, bir kuruş çıkardı. Bir kuruş koca bir ekmek demekti. Lâkin nasılsa bu sadaka hazırlığı komiserin gözüne ilişti; tutuşmuş gibi bir hamlede gözleri dönmüş, kendisini dışarı attı:
-Verme, verme! diye bağırdı...
Emine'nin uzattığı el boşta kaldı. Hayatın dayanılmaz bir sarsıntısı bu kadını bir defa yere kapatmış, sonra her halkası başka biçim eza ve mihnetlerden yapılma bir uzun, ağır zincir vücuduna dolanarak onu yaralıya, bereliye sürüklemiş, paramparça etmişti. Bu, manevi değil âdeta maddi bir zincirdi.. Bu, teşbih değil, vak'a idi. O bunlara ne derin bir tevekkülle katlanmıştı. Fakat bu derece hainliğe daha rasgelmemişti. Gözlerini çevirdi, içinden on beş senelik müsibetlerin hazmedilmemiş acısı taşan bir bakışla komiseri uzun uzun seyretti. Sonra gene bir şey demeden, aç bir kurt gibi atılıp ısırması iktiza eden bu vücuda karşı hâlâ isyan etmek arzusu duymadan salına salına hükûmet avlusundan çıkıp gitti."(s.32)
-Verme, verme! diye bağırdı...
Emine'nin uzattığı el boşta kaldı. Hayatın dayanılmaz bir sarsıntısı bu kadını bir defa yere kapatmış, sonra her halkası başka biçim eza ve mihnetlerden yapılma bir uzun, ağır zincir vücuduna dolanarak onu yaralıya, bereliye sürüklemiş, paramparça etmişti. Bu, manevi değil âdeta maddi bir zincirdi.. Bu, teşbih değil, vak'a idi. O bunlara ne derin bir tevekkülle katlanmıştı. Fakat bu derece hainliğe daha rasgelmemişti. Gözlerini çevirdi, içinden on beş senelik müsibetlerin hazmedilmemiş acısı taşan bir bakışla komiseri uzun uzun seyretti. Sonra gene bir şey demeden, aç bir kurt gibi atılıp ısırması iktiza eden bu vücuda karşı hâlâ isyan etmek arzusu duymadan salına salına hükûmet avlusundan çıkıp gitti."(s.32)
April 30, 2017
Çok güzel bir dil ve çok akıcı bir anlatımla bizden hikayeler yazmış Refik Halid Karay. Ne ise o ama bir eksik bir fazla yok, kimseye iltimas geçmek de yok. Kim neyi ne kadar hak ediyorsa yazmış. Çok iyi yapmış çok güzel anlatmış bizi bizlere. Mutlaka okunmalı ve okutulmalı.
March 19, 2024
Refik Halid Karay’ın sanırım ilk kitabı Memleket Hikayeleri. 1909-1919 yıllarında yazılmış hemen hemen tümü. Yani Karay 20’li yaşlarındayken. İleride kazanacağı ustalığın işaretlerini vermiş. Güçlü bir dil, etkileyici bir gözlem gücü var bu hikayelerde. Bilecik, Yozgat gibi sürgün gittiği yerlerden çarpıcı Anadolu manzaraları çizmiş. Tasvirler şiirsel. Cinselliği de az lafla çok etkili bir şekilde işlemiş. İlk hikaye Yatık Emine kitapta özellikle öne çıkıyor. Bu kitap Karay’ın en güçlü eserleri aradında değil belki ama ben keyifle okudum.
Bir eleştirim Karay’ın ve diğer bazı klasik yazarlarımızın yayıncısı İnkılap’a. Bu devirde hala böyle yayıncılık anlayışı olması üzücü. Bir önsözden, kısa bir sunuştan vazgeçtim, öykülerin başlıkları ile sayfa numaralarını gösteren tek sayfalık bir içindekiler bölümü konulmasına bile gerek görülmemiş! Yazık.
Bir eleştirim Karay’ın ve diğer bazı klasik yazarlarımızın yayıncısı İnkılap’a. Bu devirde hala böyle yayıncılık anlayışı olması üzücü. Bir önsözden, kısa bir sunuştan vazgeçtim, öykülerin başlıkları ile sayfa numaralarını gösteren tek sayfalık bir içindekiler bölümü konulmasına bile gerek görülmemiş! Yazık.
August 6, 2025
18 adet öykü bulunmakta bunlardan bazilari Osmanlı döneminde bazilari ise Cumhuriyet döneminde yazilmis öyküler. Şu var bir ülkenin halki hiç mi değişmez evet bu öykülerden aziz nesin'den dolayi artik şaşmıyorum bizim insanimiz cin fikirli,namusa düşkün görünen ama aslında namussuz,hileden olaylar yapabilen ve dine düşkün görünen ama sadece görünen insanlar... işte bu öykülerde bunlar var. En çok zavallı hayvanlara yapılanlara üzüldüm. Hayvana şiddette hep varmış. Zavallı bizler ne diyeyim bu ülkede hassas kalpli olmak feci bir şey katlanamıyorsun ve bitmiyor.
June 11, 2019
"O zaman düşündü ki insanlar yalnız kendi saadetlerini iyice duymak için yalnız başkalarının felaketlerini arar ve bencilliklerinin böyle bazı nevilerine fazilet unvanı vererek mesela aldatılan bir kocayı ikaz etmeyi "ahlak" addederler.Halbuki bunun aslı, başkasının felaketinden duyulan vahşi zevk, kendisini ondan mesut görmek için hazırlanmış garip bir delildir."
July 15, 2019
Halit Refik Memleket Hikayeleri ile tam anlamıyla bir anadolu insanı fotoğrafı çekmiş. Kişiler ve yerler idealize edilmeden bütün gerçekliği ile sunuluyor.Bu gerçeklik bazen savaş meydanından gelmiş bir asker üzerinden bazen meşrutiyet öncesi bir saray çalışanı üzerinden anlatılıyor. Bu anlamda kitap Osmanlının son dönemi ile Cumhuriyetin ilk yıllarınındaki insan manzalarından oluşuyor.
Benim en çok ilgimi çeken hikayeler: Yatık Emine, Küs Ömer, Sus Payı, Cer Hocası ve Ayşe'nin Yazgısı oldu. Özellikle Cer Hocasını bir devrin adamı bağlamında çok beğendim. Kendisi de affedilmiş bir Yüzellilikler'den olan Halit Refik acaba kendi hayatı ile Cer hocası arasında bir paralellik mi oluşturmaya çalıştı?
Benim en çok ilgimi çeken hikayeler: Yatık Emine, Küs Ömer, Sus Payı, Cer Hocası ve Ayşe'nin Yazgısı oldu. Özellikle Cer Hocasını bir devrin adamı bağlamında çok beğendim. Kendisi de affedilmiş bir Yüzellilikler'den olan Halit Refik acaba kendi hayatı ile Cer hocası arasında bir paralellik mi oluşturmaya çalıştı?
June 11, 2024
Refik Halid muhalif kişiliğiyle tam bir ayrık otu. Osmanlı’ya da Cumhuriyet’e de muhalif. Haliyle ömrü sürgünle geçiyor. Bu kitabında da Anadolu’ya sürüldüğünde yazdığı öyküler var. Öykülerin hemen hepsinde çok derin bir gözlem gücü var. Çok etkilendim. Böyle güçlü bir kalemi okumadığım için de kendime kızdım.
Yatık Emine, Ömer Kavur’un filmiyle bildiğim bir öyküydü. Ama öyküde bambaşka bir boyut daha gördüm. Filmde Emine pasif ve ezilen bir karakterdi. Refik Halit Emine’ye utanmazlığı da ekleyerek bence çok daha gerçekçi bir karakter yaratmış. Bir kadının hiçbir yere sığdırılamayışı okurken hem üzdü hem sinirlendirdi.
Şeftali Bahçeleri yine favori öykülerimden oldu. Öykünün konusundan ziyade anlatım güzelliği çarptı. Şeftali kokuları yükseliyor dilinden. Metin estetiğinin bu denli yüksek olacağını hiç düşünmemiştim.
Kalan öyküleri de çok sevdim. Refik Halid Osmanlı’nın kaderine terk ettiği Anadolu’yu çok iyi yakalamış. Halkı umursamayan memurlar, köylünün yaşam telaşı ve kuruyan insanlığı beni çok etkiledi. Köylünün tüm insani olanaklardan uzak yaşamından çok vurucu sahneler var. Cumhuriyetin nasıl bir yerde kurulduğunu görmek için bile okunmalı.
Yatık Emine, Ömer Kavur’un filmiyle bildiğim bir öyküydü. Ama öyküde bambaşka bir boyut daha gördüm. Filmde Emine pasif ve ezilen bir karakterdi. Refik Halit Emine’ye utanmazlığı da ekleyerek bence çok daha gerçekçi bir karakter yaratmış. Bir kadının hiçbir yere sığdırılamayışı okurken hem üzdü hem sinirlendirdi.
Şeftali Bahçeleri yine favori öykülerimden oldu. Öykünün konusundan ziyade anlatım güzelliği çarptı. Şeftali kokuları yükseliyor dilinden. Metin estetiğinin bu denli yüksek olacağını hiç düşünmemiştim.
Kalan öyküleri de çok sevdim. Refik Halid Osmanlı’nın kaderine terk ettiği Anadolu’yu çok iyi yakalamış. Halkı umursamayan memurlar, köylünün yaşam telaşı ve kuruyan insanlığı beni çok etkiledi. Köylünün tüm insani olanaklardan uzak yaşamından çok vurucu sahneler var. Cumhuriyetin nasıl bir yerde kurulduğunu görmek için bile okunmalı.
Read
June 22, 2018Okulların kitap okumayı sevdirmedeki becerisini şu olayla açıklamaya gerek olmadan anlatıyorum.
Yıllar önce edebiyat yazılısı için bu kitabı okumamız istendi. Sınıfta çoğu kişi özeti okudu. Ben ise kitabı okudum. Özeti okuyanlara da rahat okunan ve guzel öyküleri de olan bu kitabı (ve diger kitaplari) okumayıp bir sey başardiklarinı zannetmelerine ince bir alayla yaklaşıyordum.
Sınav günü mantıklı edebiyat hocası (ki severdim kendisini) ne sormuştu dersiniz?
"Kitapta kaç öykü vardır?"
Ve yalnızca özeti okuyanlar o soruyu yaptilar.
Yıllar önce edebiyat yazılısı için bu kitabı okumamız istendi. Sınıfta çoğu kişi özeti okudu. Ben ise kitabı okudum. Özeti okuyanlara da rahat okunan ve guzel öyküleri de olan bu kitabı (ve diger kitaplari) okumayıp bir sey başardiklarinı zannetmelerine ince bir alayla yaklaşıyordum.
Sınav günü mantıklı edebiyat hocası (ki severdim kendisini) ne sormuştu dersiniz?
"Kitapta kaç öykü vardır?"
Ve yalnızca özeti okuyanlar o soruyu yaptilar.
November 1, 2020
Ortalama yüz yaşındaki öyküler. Döneme, dönemin şartlarına, insanlara o kadar güzel ışık tutuyor ki. Savaş dönemi, ardından gelen yoksulluk ve yozlaşma, birbirinden kopuk ve yoksul halkın gün geçtikçe ahlaksızlaşması... Çok çok uzak bir tarih de değil halbuki, yine de sanki bazı şeyler hiç değişmemiş gibi.
October 19, 2015
Akla gelen köy hikayelerinin aksine bu hikayeler köylerin, orada yaşayan insanların görünmeyen yüzlerini anlatıyor. Dili sadelestirildigi içindir belki ama bana anlasilir, hafif geldi.
January 16, 2025
Refik Halid’in Memleket Hikâyeleri, toplam 18 hikâyeden oluşuyor. Hikâyelerin yazılış tarihleri 1909-1919 arası. Sadece son hikâye 1947 tarihli. Hikâyelerin yazıldığı yerlere bakınca aslında Refik Halid’in memleketin çeşitli yerlerinde yaşayan insanları anlattığını görüyoruz. Bu hikâyelerin hemen hepsini sürgüne gönderildiği yıllarda yazmış. Önce Sinop’a sürülen yazar, daha sonrasında Çorum, Ankara ve Bilecik’e gönderilir. Hikâyeler de hep buralarda yazılmış. Kitapta sürgünden önce tarihlendirilmiş hikâyeleri de var.
Kendisi edebiyatımızda gözlemci gerçekçiliğin önemli temsilcilerinden biridir. Toplumun içinden insanları anlatmayı, günlük olayları hikâyelerinde kullanmayı da çok sever. Hâliyle anlattığı gerçek olaylar ve memleket manzaraları, akıcı diliyle de birleşince kendisini Türk hikâyeciliğinde farklı bir yere koymamızı sağlıyor.
Özellikle Millî edebiyat anlayışına kadar hikâye ve romanlarımızda İstanbul’un dışına çıkıldığını görmek pek mümkün değil. Refik Halid ve yine o dönemin bazı önemli hikâyecileriyle birlikte bu algı kırılmış, hikâyelerde Anadolu mekân olarak yer bulmuş. Bunu başaran ilk yazarlardan biri olması sebebiyle Refik Halid, edebiyatımız için çok önemli bir isim.
Edebî hayatı belki Fecriâtî ile başlamıştır fakat sonrasında çok farklı bir edebiyat anlayışı benimsemiş, özellikle 1920’lerden sonra kullandığı sade, akıcı Türkçeyle edebiyatımıza yeni bir soluk getirmiştir. İstanbul Türkçesini en iyi kullanan yazarlardan biri olarak kabul edilmiştir.
Özellikle hikâyelerindeki gözlem gücü dikkat çekiyor. Gerçekçi tasvirleri, kullandığı sağlam dil onun üslubunun bence en kuvvetli yönleri. Hikâyelerinde zaman zaman anlaşılması güç kelimelerle de karşılaşmak mümkün. Onun için de yayınevi dipnotlar koymuş.
Refik Halid, sadece hikâye ve romanlarıyla değil; aynı zamanda gazetecilik ve dergicilik faaliyetleriyle de önemli bir isim. Dönemin önemli gazetelerinde yazdığı gibi Aydede adlı mizah dergisini de çıkarmış.
Sürgünlerle geçen hayatında birçok farklı türde eser vermiş, Türk hikâyeciliğinin günümüzdeki şekline kavuşmasında önemli katkıları olmuş. O sebeple kendisini sadece hikâyeci ya da romancı olarak görmemek, çok yönlü bir yazar olduğunu bilmek lazım.
Kitaptaki hikâyelerin hemen hepsi hoşuma gitti diyebilirim. Refik Halid, dönemin hâkim anlayışına uygun olarak olay hikâyeciliğinin güzel örneklerini vermiş. Bazı hikâyelerdeki ters köşe sonları da ayrıca beğendim. Hikâyelerde genel olarak biraz karamsar, biraz acıklı bir havanın hâkim olduğunu da söyleyebilirim. Zaman zaman dönem ve toplum eleştirisi yaptığı hikâyeler de mevcut. Bunlar arasında ‘‘Şeftali Bahçeleri’’ni söyleyebilirim ki çok severek okuduğum bir hikâye oldu. Yine namus meselesi, yazarın özellikle üzerinde durduğu bir konu olarak birçok hikâyede dikkat çekiyor. Özellikle Hakkı Sükût, Bir Taarruz, Şaka, Ayşe’nin Talihi gibi hikâyeleri çok beğendim.
Hemen okur muyum bilemiyorum ama yıl içerisinde mutlaka Gurbet Hikâyeleri’ni de okuyacağım. Sonrasında yazardan okumak istediğim bazı romanlar da var. Hikâyelerini severek okudum, hikâye okumayı sevenlere bu kitabı tavsiye ederim.
Kendisi edebiyatımızda gözlemci gerçekçiliğin önemli temsilcilerinden biridir. Toplumun içinden insanları anlatmayı, günlük olayları hikâyelerinde kullanmayı da çok sever. Hâliyle anlattığı gerçek olaylar ve memleket manzaraları, akıcı diliyle de birleşince kendisini Türk hikâyeciliğinde farklı bir yere koymamızı sağlıyor.
Özellikle Millî edebiyat anlayışına kadar hikâye ve romanlarımızda İstanbul’un dışına çıkıldığını görmek pek mümkün değil. Refik Halid ve yine o dönemin bazı önemli hikâyecileriyle birlikte bu algı kırılmış, hikâyelerde Anadolu mekân olarak yer bulmuş. Bunu başaran ilk yazarlardan biri olması sebebiyle Refik Halid, edebiyatımız için çok önemli bir isim.
Edebî hayatı belki Fecriâtî ile başlamıştır fakat sonrasında çok farklı bir edebiyat anlayışı benimsemiş, özellikle 1920’lerden sonra kullandığı sade, akıcı Türkçeyle edebiyatımıza yeni bir soluk getirmiştir. İstanbul Türkçesini en iyi kullanan yazarlardan biri olarak kabul edilmiştir.
Özellikle hikâyelerindeki gözlem gücü dikkat çekiyor. Gerçekçi tasvirleri, kullandığı sağlam dil onun üslubunun bence en kuvvetli yönleri. Hikâyelerinde zaman zaman anlaşılması güç kelimelerle de karşılaşmak mümkün. Onun için de yayınevi dipnotlar koymuş.
Refik Halid, sadece hikâye ve romanlarıyla değil; aynı zamanda gazetecilik ve dergicilik faaliyetleriyle de önemli bir isim. Dönemin önemli gazetelerinde yazdığı gibi Aydede adlı mizah dergisini de çıkarmış.
Sürgünlerle geçen hayatında birçok farklı türde eser vermiş, Türk hikâyeciliğinin günümüzdeki şekline kavuşmasında önemli katkıları olmuş. O sebeple kendisini sadece hikâyeci ya da romancı olarak görmemek, çok yönlü bir yazar olduğunu bilmek lazım.
Kitaptaki hikâyelerin hemen hepsi hoşuma gitti diyebilirim. Refik Halid, dönemin hâkim anlayışına uygun olarak olay hikâyeciliğinin güzel örneklerini vermiş. Bazı hikâyelerdeki ters köşe sonları da ayrıca beğendim. Hikâyelerde genel olarak biraz karamsar, biraz acıklı bir havanın hâkim olduğunu da söyleyebilirim. Zaman zaman dönem ve toplum eleştirisi yaptığı hikâyeler de mevcut. Bunlar arasında ‘‘Şeftali Bahçeleri’’ni söyleyebilirim ki çok severek okuduğum bir hikâye oldu. Yine namus meselesi, yazarın özellikle üzerinde durduğu bir konu olarak birçok hikâyede dikkat çekiyor. Özellikle Hakkı Sükût, Bir Taarruz, Şaka, Ayşe’nin Talihi gibi hikâyeleri çok beğendim.
Hemen okur muyum bilemiyorum ama yıl içerisinde mutlaka Gurbet Hikâyeleri’ni de okuyacağım. Sonrasında yazardan okumak istediğim bazı romanlar da var. Hikâyelerini severek okudum, hikâye okumayı sevenlere bu kitabı tavsiye ederim.
June 13, 2024
Geçen hafta Ayfer Tunç’un “Memleket Hikayeleri”ni okumuştum. Kitabın sunuş yazısında “Refik Halit Karay’ın Memleket Hikayeleri’ne selamla” cümlesinden içimde uyanan merak bana bu kitabı aldırdı. İyi ki almışım.
“Halbuki denizin öbür yakasında Kadıköyü, gurup eden güneşin ışıklarına boyalı çehresini, aynaya eğilmiş bir şuh kadın gibi, uzatmış, renkler, şaşaalar içinde bahtiyar bir gülüşle parlıyor, için için kızarıyordu”
“Halbuki denizin öbür yakasında Kadıköyü, gurup eden güneşin ışıklarına boyalı çehresini, aynaya eğilmiş bir şuh kadın gibi, uzatmış, renkler, şaşaalar içinde bahtiyar bir gülüşle parlıyor, için için kızarıyordu”
January 9, 2015
Well, even I am a native Turkish speaker and also like to read a book I am not very kin with the Turkish writers; especially the old ones. Probably it is because crap (sorry for my language) Turkish education system. It is shame on me!
Anyway, with this book I can say that Mr.Karay was very good storywriter. As a reader I know that being a storywriter quite hard and needs different talent. So, he was the one of them.
Anyway, regarding this book specially the stories which was about women they were very good. He explained very well the environment, feelings and women.
Also his stories specially Yatık Emine, Komsu Namusu, Sus Payı are very powerful stories. He touched malevolent side of human (or rather men). I wish there was a women storywriter beginning of 20. century in order to read those times and stories from the women eyes. So, read it!
Anyway, with this book I can say that Mr.Karay was very good storywriter. As a reader I know that being a storywriter quite hard and needs different talent. So, he was the one of them.
Anyway, regarding this book specially the stories which was about women they were very good. He explained very well the environment, feelings and women.
Also his stories specially Yatık Emine, Komsu Namusu, Sus Payı are very powerful stories. He touched malevolent side of human (or rather men). I wish there was a women storywriter beginning of 20. century in order to read those times and stories from the women eyes. So, read it!
September 20, 2017
Anadolunun köy, kasaba gibi küçük yerleşim yerlerindeki farklı insanların hikayeleri konseptiyle yazılmış bir eser. On sekiz hikayenin tamamı aynı kalitede olmasa da özellikle "Yatık Emine" hikayesi gibileri oldukça iyi.
Çoğunlukla 1907-1918 arası dönemde kaleme alındığını düşündüğümüzde sanıyorum ki Türkiye'nin ilk "toplumcu gerçekçi" izler içeren hikayeleri bunlardır. "Hakk-ı Sükut" hikayesinde olduğu gibi çok ve kötü şartlarda çalıştırılan işçilerin durumu ile fabrikatörün kazanç hırsı; bunların çatışması bunun apaçık örneğidir.
Ayrıca Kemal Tahir romanlarında yer yer rastladığımız, Kuyucaklı Yusuf'ta Sabahattin Ali'nin bilhassa işlediği köylerin namus ehli yemenili kadınlar ve çalışkan, kanaatkar, dindar erkeklerden müteşekkil bir yer OLMADIĞI çıkarımı; bu hikayelerden de elde edilebiliyor. Genelde güçsüzün ezilmesi, çalışkan bir sürgün memurun da gün geçtikçe tembelleştirilip düzene uydurulması, ÖZELLİKLE gayrimeşru ilişkiler ağı; yukarıda köyler hakkında söylediğim varsayımın tersini kanıtlar nitelikte.
Üslup olarak değerlendirmek gerekirse, olay örgüsü ve karakterleri kötü denemeyecek düzeyde aktarmayı başarmasına rağmen özellikle hikayenin başında okuyucuyu hazırlama paragrafları başarısız. Tekrar tekrar okunsa da yoruyor ve anlaşılmasa dahi eksikliği hissedilmiyor.
Çoğunlukla 1907-1918 arası dönemde kaleme alındığını düşündüğümüzde sanıyorum ki Türkiye'nin ilk "toplumcu gerçekçi" izler içeren hikayeleri bunlardır. "Hakk-ı Sükut" hikayesinde olduğu gibi çok ve kötü şartlarda çalıştırılan işçilerin durumu ile fabrikatörün kazanç hırsı; bunların çatışması bunun apaçık örneğidir.
Ayrıca Kemal Tahir romanlarında yer yer rastladığımız, Kuyucaklı Yusuf'ta Sabahattin Ali'nin bilhassa işlediği köylerin namus ehli yemenili kadınlar ve çalışkan, kanaatkar, dindar erkeklerden müteşekkil bir yer OLMADIĞI çıkarımı; bu hikayelerden de elde edilebiliyor. Genelde güçsüzün ezilmesi, çalışkan bir sürgün memurun da gün geçtikçe tembelleştirilip düzene uydurulması, ÖZELLİKLE gayrimeşru ilişkiler ağı; yukarıda köyler hakkında söylediğim varsayımın tersini kanıtlar nitelikte.
Üslup olarak değerlendirmek gerekirse, olay örgüsü ve karakterleri kötü denemeyecek düzeyde aktarmayı başarmasına rağmen özellikle hikayenin başında okuyucuyu hazırlama paragrafları başarısız. Tekrar tekrar okunsa da yoruyor ve anlaşılmasa dahi eksikliği hissedilmiyor.
May 27, 2018
Memleket Hikayeleri, Refik Halit Karay'ın Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde geçen çeşitli olay hikâyelerinden oluşuyor. Daha önceki yorumumda belirttiğim gibi her hikâye kendi içinde bir politik ajitasyon taşıyor. Bu kitabın içindeki en görünürlük kazanmış olan hikâye Yatık Emine ve bu hikâye için bir kadın sömürüsü hikâyesi denebilir. Refik Halit'in hikayelerde kullandığı anlatıcının durduğu politik yer benim yakın olduğum bir noktaya yakın, dolayısıyla birçok hikayesi beni tatmin etti. Fakat anlatıcının taraflı bakış açısı, gözlemlediği çeşitli Anadolu bölgeleri, İstanbul sokakları gibi mekanlarda rahatsız edici bir şekilde göze batıyor. Anlatıcı yalnızca dışardan neredeyse elitist bir ahlak anlayışıyla tiplerin tercihlerini sorgulamamızı istiyor. Bu bazı noktalarda olayları karikatürleştiriyor. Bu da hikayelerin gücü oldukça azaltıyor. Yine de, Refik Halit'in Türkiye toplumuyla ilgili söylediği şeylerin haksız olduğunu iddia edemeyiz. Sonuç olarak, benim için ilginç bir okuma oldu.
Read
January 11, 2018Memleket Hikayeleri, dilimizin yaklaşık bir asırda geçirdiği değişiklikleri görebilmek bakımından iyi bir eser. Bendeki kitap, 1990 yılında basılmış, sadeleştirilmiş bir versiyon olmasına rağmen, birçok farklılığa rastladım. Mesela "konuşmaya" değil, "konuşmağa" yazılmış. Eski tarihli kitaplarda bunlara rastlamak gayet olası tabi ama benim her seferinde dikkatimi çekiyor, hele de Türkçe'yi kullanış şekliyle övgüye mazhar olmuş bir yazar söz konusu olunca, dilin kullanımına daha ayrıntılı bakıyorum.
Öyküleri okurken canım sıkıldı. Bu sıkkınlık edebi açıdan değil, işlenen konular bakımındandı. Karay'ın satırlarında insanlığın en kötü hallerinden bir kısmına rastlayabilirsiniz. "Yatık Emine"yle başlayan acı silsilesi diğer hikayelerle devam ediyor. "Yahu hiç mi güzel bir şey olmayacak? Bu insanlık neden böyle?" diye sordum kendime. Birkaç öyküyü de okumadan geçtim dürüst olmak gerekirse.
Öyküleri okurken canım sıkıldı. Bu sıkkınlık edebi açıdan değil, işlenen konular bakımındandı. Karay'ın satırlarında insanlığın en kötü hallerinden bir kısmına rastlayabilirsiniz. "Yatık Emine"yle başlayan acı silsilesi diğer hikayelerle devam ediyor. "Yahu hiç mi güzel bir şey olmayacak? Bu insanlık neden böyle?" diye sordum kendime. Birkaç öyküyü de okumadan geçtim dürüst olmak gerekirse.
August 23, 2022
refik halid okumaya memleket hikayeleri ile başladım. yazarın kalemine hayran kaldım. her hikaye birbirinden güzel. hangisini daha çok sevdiğime karar veremiyorum.
yatık emine ne kadar ince ince işlenmiş, hüzünlü bir hikaye ise; hemen peşinden gelen şeftali bahçeleri ve koca öküz de bir o kadar eğlenceli ve komik. güler misin ağlar mısın denecek türden memleket sorunları anlatılmış her bir öyküde. boz eşekte saf köylülerin yiyemediklerini yiyen kabak hoca, yatırdaki köylü kurnazı İlistir Nuri, komşu namusundaki memur Şakir Efendi hepsi ayrı meselelere değinen şahane karakterler. değirmenciden tut tüccara kadar köylüsü, memuru her türden insan anlatılmış. hemen her öyküde görülen mizah anlayışına da bayıldım:)
yatık emine ne kadar ince ince işlenmiş, hüzünlü bir hikaye ise; hemen peşinden gelen şeftali bahçeleri ve koca öküz de bir o kadar eğlenceli ve komik. güler misin ağlar mısın denecek türden memleket sorunları anlatılmış her bir öyküde. boz eşekte saf köylülerin yiyemediklerini yiyen kabak hoca, yatırdaki köylü kurnazı İlistir Nuri, komşu namusundaki memur Şakir Efendi hepsi ayrı meselelere değinen şahane karakterler. değirmenciden tut tüccara kadar köylüsü, memuru her türden insan anlatılmış. hemen her öyküde görülen mizah anlayışına da bayıldım:)
April 26, 2017
Bureaucracy is really bad
December 30, 2017
Okura nefes aldıracak, eskimeyen ve eskimeyecek bir yazar ve çok iyi bir Türkçeyle yazılmış öyküleri... Öykü okumak isteyenler Refik Halid Karay'ın Memleket Hikayeleri'ni okumalıdır. Sırada Gurbet Hikayeleri var...
May 1, 2021
3,5/5
August 8, 2021
Ben Refik Halid'in yalın dilini çok sevdim. Memleketin farklı yörelerinden farklı hikayeler ise akılda kalıcı. Boz Eşek favorim.
August 11, 2025
Geçen yüzyılda memleketimin hikayelerinde maalesef değişen bir şey olmamış.
Displaying 1 - 30 of 91 reviews