«Հավերժական վերադարձը» տաղանդավոր արձակագիր Վարդան Գրիգորյանի (1950-1989) առաջին պատմավեպն է՝ լույս տեսած 1981 թ.-ին։ Պատմավեպի դիպաշարի առանցքում հայոց պատմության VII դարի գուցե ոչ այնքան գլխավոր, որքան պատմական արժեքով նշանակալից ու բախտորոշ իրադարձություններն են՝ պավլիկյան շարժում, բյուզանդացիների հակազդեցություն։ Գրականագետ Սևակ Արզումանյանի բնորոշմամբ՝ «պատմության խորը ճանաչողությամբ Վարդան Գրիգորյանը բացում է անցյալի ծալքերը, իրողոյթյունները մաքրում կրոնական և պատմական կապանքներից, քննում ճշմարտության և ազատության հավերժական գաղափարների տեսանկյունից»։