1821: Διακόσια χρόνια ιστορίας - Η δημοκρατική παράδοση

by Αντώνης Λιάκος (Editor, Contributor), Σία Αναγνωστοπούλου, Δημήτρης Αρβανιτάκης

Το 1821 ήταν επανάσταση γιατί δημιούργησε έναν διαφορετικό τύπο πολιτείας από όσες είχαν υπάρξει όλους τους προηγούμενους αιώνες, γιατί μεταμόρφωσε έναν λαό σε έθνος, γιατί γέννησε πολίτες, γιατί δημιούργησε έναν καινούργιο κόσμο στον οποίο η λαϊκότητα, η ισότητα και η δημοκρατία συγκροτούσαν τον πιο φωτεινό αστερισμό στο στερέωμα, παρά τις κατά καιρούς νεφώσεις. Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες που ιδρύθηκαν μέσα από επαναστάσεις. Ποιες συνέπειες είχε αυτό για την πολιτική συγκρότηση και εξέλιξη της χώρας; Σε πολλές επίσης χώρες, η γενέθλια πράξη αμφισβητήθηκε αργότερα ή θεωρήθηκε πηγή παραμορφώσεων και δεινών. Στην Ελλάδα όμως ουδείς το διανοήθηκε. Τι σημαίνει αυτό για τη συνείδηση των πολιτών αλλά και για την πολιτική κουλτούρα;

Τα 14+1 κείμενα για την Επανάσταση του 1821 και τις κληρονομιές της χωρίζονται σε δύο μέρη: στο πρώτο η ίδια η Επανάσταση και τα προβλήματα που μας θέτει, στο δεύτερο οι δημοκρατικές υποθήκες. Στο τέλος προστέθηκε και ένας διάλογος που αφορά την πρώτη στιγμή που η ίδια η Γαλλική Επανάσταση φτάνει στις ελληνικές ακτές ανάβοντας πυρκαγιές.

Έναυσμα για τα κείμενα του βιβλίου αυτού ήταν το αφιέρωμα στην Επανάσταση του 1821 και στα 200 χρόνια ελληνικής ιστορίας, το οποίο φιλοξένησε η κυριακάτικη Αυγή από το πρώτο της φύλλο του 2021.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Αντώνης Λιάκος
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
1821-2021: ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑΚΗ ΕΝΔΟΧΩΡΑ
Αντώνης Λιάκος
ΤΟ ΕΘΝΟΣ-ΦΟΙΝΙΚΑΣ
Χριστίνα Κουλούρη
1821: ΟΤΑΝ ΟΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΕΣ ΓΚΡΕΜΙΣΑΝ ΤΟΝ ΜΟΝΟ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΤΟΥΣ ΧΩΡΕΣΕΙ
Νίκος Θεοτοκάς
ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΝΟΜΙΕΣ ΤΩΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙΡΩΝ
Πόπη Πολέμη
Η ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΟΜΠΟΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Σία Αναγνωστοπούλου
ΠΑΤΡΙΔΟΓΝΩΣΙΑ ΤΩΝ ΑΙΣΘΗΣΕΩΝ, ΣΤΕΡΕΩΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ: ΟΨΗ ΚΑΙ ΚΟΨΗ
Αριστείδης Μπαλτάς
ΟΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΗΚΕΣ
ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ "WE THE PEOPLE" ΣΗΜΕΡΑ;
Δημήτρης Χριστόπουλος
Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟΥ
Νίκος Μουζέλης
Η ΠΑΡΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ. ΤΟ 1862 ΩΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ 1821
Γιώργος Σωτηρέλης
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΛΑΪΚΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ
Γιάννης Σταυρακάκης
ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ
Πολυμέρης Βόγλης
1821 ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΕΡΑ
Βαγγέλης Καραμανωλάκης
1821-2021: Η ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ
Μαρία Ρεπούση
200 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΜΑΤΑΙΩΣΗ
Παντελής Κυπριανός
ΣΥΖΗΤΗΣΗ
Η ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΣΤΙΓΜΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ: 1797-1799 ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ
Δημήτρης Αρβανιτάκης - Αντώνης Λιάκος

144 pages, Paperback

First published March 1, 2021

About the author

Ο Αντώνης Λιάκος είναι καθηγητής νεώτερης ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947 και σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το 1969, ως φοιτητής, συνελήφθη από το καθεστώς της Χούντας των Συνταγματαρχών και φυλακίστηκε για να απελευθερωθεί τελικώς το 1973. Πραγματοποίησε, με υποτροφία του Ι.Κ.Υ. και του Συμβουλίου της Ευρώπης, τις μεταπτυχιακές σπουδές του στην Ιταλία και το 1984 αναγορεύθηκε διδάκτωρ της νεώτερης και σύγχρονης ιστορίας του ΑΠΘ. Το ίδιος έτος εξελέγη λέκτορας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, το 1990 αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και το 1994 τακτικός καθηγητής αυτού. Έχει υπάρξει επισκέπτης καθηγητής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας, στην Ecole Normale Superieure των Παρισίων και στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ καθώς και επισκέπτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον (2001, 2006). Σήμερα είναι Ομότιμος καθηγητής νεώτερης ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Έχει διατελέσει μέλος του Δ.Σ. των Ιστορικών Αρχείων του Πανεπιστημίου Αθηνών, Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής για την Ιστορία και Θεωρία της Ιστοριογραφίας, μέλος της εφορείας των Γενικών Αρχείων του Κράτους κ.α. Το 2015 τοποθετήθηκε Πρόεδρος του Εθνικού διαλόγου για την Παιδεία.

Reviews

[Cristina · Rating 5 out of 5]

Η Ελληνική Επανάσταση παρότι εμπεριέχει ξεκάθαρα τον όρο 'Επανάσταση΄ έχει ταυτιστεί με την εθνική ιδεολογία και τη δεξιά παράταξη, αγνοώντας όμως ότι είναι ακριβώς αυτό, μια Επανάσταση η οποία αποτέλεσε μια ΄μεγάλη κοινωνική τομή΄ στην ελληνική κοινωνία. Σκοπός της ήταν όντως η απελευθέρωση ενός έθνους προκαλώντας όμως και μια επαναστατική αλλαγή της κοινωνίας. Το βιβλίο αυτό είναι μια πολιτική/κοινωνική ανάγνωση της Ελληνικής Επανάστασης και δίνει έμφαση στη σημασία της Επανάστασης ως αφετηρίας συγκρότησης νέων, ελεύθερων πολιτικών θεσμών (εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, δημοκρατικός πατριωτισμός) και 'κατασκευής του πολίτη'. Με άλλα λόγια, το συγκεκριμένο βιβλίο εξηγεί, χωρίς να περιαυτολογεί, γιατί 200 χρόνια μετά, η Ελληνική Επανάσταση παραμένει επίκαιρη και δεν πρέπει να αφήνει αδιάφορη τη σύγχρονη Αριστερά.