What do you think?
Rate this book
Serbest İnsanlar Ülkesinde
Paperback. 13,00 / 19,00 cm. In Turkish. 160 p. Prep. by Oguzcan Acar Cumhuriyet rejiminin manevî ideolojisini kurmak amaciyla yazilmis bir ütopya! "Ben bir esir idim; hür olmak istedim." Hür olmayi istemek, belki de insan tabiatinin arzuladigi en mukaddes sey.Özellikle istibdat denilen zulmü bilahare tecrübe etmis kisiler için. Iste bu mukaddes istek Ahmet Agaoglu'nun kelimelere döktügü bu eserde somutluk kazaniyor! "Hem sade, hem yüksek! Iste yasamak sanati!" Ütopya edebiyatimizin sinirli sayidaki mahsullerinin en kiymetlilerinden biri olan Serbest Insanlar Ülkesi'nde, bugün dahi geçerliligini yitirmemis fikirleriyle bir kez daha yayinda. Döneminin en dinamik ve mühim fikir insanlarindan olan Ahmet Agaoglu, bir özgürlük ütopyasi ile karsinizda! "Açik düsünür, açik söyler, açikça hareket eder." Cumhuriyetin henüz emekledigi çagda, bu kutlu rejime siyasî, içtimaî, manevî bir boyut kazandirmak gayesiyle kaleme alinan bu eser; özgürlügün mümkün oldugu bir ülkeyi okuyucuya sunuyor. Türk edebiyatinin ilk ütopya ülkelerinden olan Serbest Insanlar Ülkesi' Hos geldiniz!
160 pages, Paperback
First published January 1, 1930
3 people are currently reading
35 people want to read
About the author
Ahmet Ağaoğlu
12 books6 followersAhmet Ağaoğlu, also known as Ahmed bey Agayev (Azerbaijani: Əhməd bəy Ağayev; 1869–1939) was a prominent Azerbaijani and Turkish publicist, journalist and politician.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 8 of 8 reviews
April 15, 2019
Əhməd bəyin bu fəlsəfi-psixoloji, bir qədər də mistik əsəri "Azadlıq mələyi"nə vurulmuş bir aşiqin dastanıdır. Oxumağa dəyərmi? Məncə, dəyər.
July 21, 2021
“ İnsanlar qorxaq doğulmazlar. Onları qorxağa çevirən bizlərik. Ailə və məktəbdə verdiyimiz tərbiyö, hökümətdə istifadə etdiyimiz üsullardır vətəndaşı qorxağa çevirən. Uşağa cinlərdən, pərilərdən, süpürgəsaqqallardan, divlərdən, ruhlardan söz açıb qorxutmaq istəyirsinizsə, həmin uşağın ruhuna ta beşikdən qorxaqlıq toxumu əkmiş olacaqsınız! “
Azadlıq mələyinə vurulmuş, istibdaddan qaçan, məntiqi, ağlı, ruhu və qəlbi ilə bütün qanunlarını, nizamanməsini qəbul etdikdən sonra Sərbəst İnsanlar Ölkəsinin vətəndaşına çevrilən Əhməd bəy Ağaoğlunun fəlsəfi, siyasi, psixoloji və sosioloji analizləri əsasında qələmə aldığı əsər.
Şuşalı Əhməd bəyin bu əsəri bir növ sual-cavab əsasında hekayə şəklində qələmə alınmışdır, qədim yunan filosofu Sokratın üslubuna bənzəyir. Hekayə 1930-cu ildə nəşr olunub və hardasa 100il ötsə də cəmiyyət eyni problemlərlə doludur.
Əsərdə təhsilin, qorxaqlığın, ikiüzlülüyün, yalançılığın, xəbərçiliyin və s kimi məsələlərin dərininə enir və azadılıqla birbaşa əlaqəsi izah olunur.
Sərbəst İnsanlar Ölkəsinə daxil olmaq istəyən insana qapıda keşikçilər əsas dörd sualı verir:
1. Tamahına yiyə durursanmı?
2. Doğrunu sevirsənmi?
3. Həqiqətə dözümün varmı?
4. Ləyaqət sahibisənmi?
Və Sərbəst İnsanların Əsas Yasası 14 qanundan ibarətdir.
Yeni vətəndaş olmaq istəyən şəxsə bu qanunları oxuyub qavramağa və and içməyədək vaxt verilir. Vətəndaş tam hazır və bütün qanunları qəbul etməyə hazır olduqdan sonra vətəndaşlıq andı içir.
Hekayənin yazılış üslubu çox maraqlıdır. Hər bir məhfum izah edilir və misallar çəkilərək göstərilir. Bir növ tədqiqat metodları dərsini xatırladır.
Məncə mütləq oxunmalı və dərs çıxarılmalı əsərdir. Xüsusən də, valideynlərin, müəllimlərin və ictimai işlərlə məşğul olan şəxslər tərəfindən.
Azadlıq mələyinə vurulmuş, istibdaddan qaçan, məntiqi, ağlı, ruhu və qəlbi ilə bütün qanunlarını, nizamanməsini qəbul etdikdən sonra Sərbəst İnsanlar Ölkəsinin vətəndaşına çevrilən Əhməd bəy Ağaoğlunun fəlsəfi, siyasi, psixoloji və sosioloji analizləri əsasında qələmə aldığı əsər.
Şuşalı Əhməd bəyin bu əsəri bir növ sual-cavab əsasında hekayə şəklində qələmə alınmışdır, qədim yunan filosofu Sokratın üslubuna bənzəyir. Hekayə 1930-cu ildə nəşr olunub və hardasa 100il ötsə də cəmiyyət eyni problemlərlə doludur.
Əsərdə təhsilin, qorxaqlığın, ikiüzlülüyün, yalançılığın, xəbərçiliyin və s kimi məsələlərin dərininə enir və azadılıqla birbaşa əlaqəsi izah olunur.
Sərbəst İnsanlar Ölkəsinə daxil olmaq istəyən insana qapıda keşikçilər əsas dörd sualı verir:
1. Tamahına yiyə durursanmı?
2. Doğrunu sevirsənmi?
3. Həqiqətə dözümün varmı?
4. Ləyaqət sahibisənmi?
Və Sərbəst İnsanların Əsas Yasası 14 qanundan ibarətdir.
Yeni vətəndaş olmaq istəyən şəxsə bu qanunları oxuyub qavramağa və and içməyədək vaxt verilir. Vətəndaş tam hazır və bütün qanunları qəbul etməyə hazır olduqdan sonra vətəndaşlıq andı içir.
Hekayənin yazılış üslubu çox maraqlıdır. Hər bir məhfum izah edilir və misallar çəkilərək göstərilir. Bir növ tədqiqat metodları dərsini xatırladır.
Məncə mütləq oxunmalı və dərs çıxarılmalı əsərdir. Xüsusən də, valideynlərin, müəllimlərin və ictimai işlərlə məşğul olan şəxslər tərəfindən.
June 2, 2023
"Hûda göstermesin asarı izmihlâli bir yerde
Ahibba şiveyi yağmada mebhut eyler adayı"
("Allah göstermesin çöküş emarelerini bir yerde / Yoksa dostun yağması şaşkın bırakır düşmanı")
(1) Nefsine hâkim misin?
(2) Doğruyu sever misin?
(3) Hakikate tahammülün var mı?
(4) İzzeti nefis sahibi misin?
"Umumi Esaslar"
(1) Hürriyet yüce bir vergidir. Hür olabilmek için pek yüce olmalıdır. Fikir temizliği, söz temizliği ve hareket temizliği hürriyetin esaslarıdır.
(2) Nefislerine hâkim olmayanlar hür olamazlar.
(3) Söz sadeliği ve yaşayış sadeliği hürriyetin şartlarıdır.
"Serbest İnsanlar Ülkesi'nin Esas Yasası"
(1) Hürriyet; doğruya ve cesarete dayanır.
(2) Yalan, Serbest İnsanlar Ülkesi'nde katiyen yasaktır. Bu illete tutulan, ülke haricine çıkarılır.
(3) Riya ve tabasbus en ağır cürümdür. Bu cürmü işleyenler umum tarafından taşa tutulurlar.
(4) Habercilik yapanlar, Serbest İnsanlar Ülkesi vatandaşlığı sıfatını taşıyamazlar.
(5) Korkaklıkla Serbest Ülke vatandaşlığı birleşemez.
(6) Başkasına sözle veya işle tecavüz eden, ülke dışına atılır.
(7) Hile ve fesat, vatandaşlık sıfatının kaybolunması ile cezalanır.
(8) Hakkı müdafaa vazifedir. Vazifeyi ifa etmeyen, ülkeden tard olunur.
(9) Çalışmak vazifedir. Çalışmadan yaşamak isteyen ülke hesabına ücretsiz çalışmaya icbar olunur.
(10) Tesanüt vazifedir. Bu vazifeyi ifa etmeyenler ülke vatandaşlığı sıfatını kaybederler.
(11) Ülkenin işlerini görmek yalnız tecrübe ve ihtisas sahiplerinin hakkıdır.
(12) Her vatandaş ülke memurlarını murakabe etmekle mükelleftir.
(13) Her memur ve her cemaat adamı yaptığı işler ve elindeki servet hakkında her an hesap vermekle mükelleftir. Bu hesaptan kaçınanlar ağır cezaya ve vatandaşlık sıfatının alınmasına mahkûm olurlar.
(14) Yukarıdaki maddeleri ezberlemek ve onlara bakmak her vatandaşın borcudur.
Her bireyin okuması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. Hürriyet denen kavramın ne kadar önemli ve zor olduğunu gözler önüne seriyor.
Ahibba şiveyi yağmada mebhut eyler adayı"
("Allah göstermesin çöküş emarelerini bir yerde / Yoksa dostun yağması şaşkın bırakır düşmanı")
(1) Nefsine hâkim misin?
(2) Doğruyu sever misin?
(3) Hakikate tahammülün var mı?
(4) İzzeti nefis sahibi misin?
"Umumi Esaslar"
(1) Hürriyet yüce bir vergidir. Hür olabilmek için pek yüce olmalıdır. Fikir temizliği, söz temizliği ve hareket temizliği hürriyetin esaslarıdır.
(2) Nefislerine hâkim olmayanlar hür olamazlar.
(3) Söz sadeliği ve yaşayış sadeliği hürriyetin şartlarıdır.
"Serbest İnsanlar Ülkesi'nin Esas Yasası"
(1) Hürriyet; doğruya ve cesarete dayanır.
(2) Yalan, Serbest İnsanlar Ülkesi'nde katiyen yasaktır. Bu illete tutulan, ülke haricine çıkarılır.
(3) Riya ve tabasbus en ağır cürümdür. Bu cürmü işleyenler umum tarafından taşa tutulurlar.
(4) Habercilik yapanlar, Serbest İnsanlar Ülkesi vatandaşlığı sıfatını taşıyamazlar.
(5) Korkaklıkla Serbest Ülke vatandaşlığı birleşemez.
(6) Başkasına sözle veya işle tecavüz eden, ülke dışına atılır.
(7) Hile ve fesat, vatandaşlık sıfatının kaybolunması ile cezalanır.
(8) Hakkı müdafaa vazifedir. Vazifeyi ifa etmeyen, ülkeden tard olunur.
(9) Çalışmak vazifedir. Çalışmadan yaşamak isteyen ülke hesabına ücretsiz çalışmaya icbar olunur.
(10) Tesanüt vazifedir. Bu vazifeyi ifa etmeyenler ülke vatandaşlığı sıfatını kaybederler.
(11) Ülkenin işlerini görmek yalnız tecrübe ve ihtisas sahiplerinin hakkıdır.
(12) Her vatandaş ülke memurlarını murakabe etmekle mükelleftir.
(13) Her memur ve her cemaat adamı yaptığı işler ve elindeki servet hakkında her an hesap vermekle mükelleftir. Bu hesaptan kaçınanlar ağır cezaya ve vatandaşlık sıfatının alınmasına mahkûm olurlar.
(14) Yukarıdaki maddeleri ezberlemek ve onlara bakmak her vatandaşın borcudur.
Her bireyin okuması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. Hürriyet denen kavramın ne kadar önemli ve zor olduğunu gözler önüne seriyor.
April 22, 2025
“Sərbəst insanlar ölkəsi şüurun və azadlığın məbədidir”.
Şübhəsiz ki, Əhməd bəy böyük fikir adamı, idealları uğruna dayanmadan çalışmış, özündən sonra da miras qoymuş biridir. Ziddiyyətli tərəfləri də olub, məsələn Xalq Cümhuriyyətinin Osmanlıya birləşdirilməsi tərəfdarı olub, hətta 1918 iyul hökumət böhranının səbəbkarıdır.
Amma ötən əsrin əvvəllərində cəmiyyətimizin inkişaf səviyyəsini göz önünə gətirəndə belə bir miqyasda şəxsin yetişməsi fəxr edilməli haldır.
Əsərə gəldikdə, milli ədəbiyyatda utopiya janrında yazılmış bənzəri nəsə xatırlaya bilmədim. Bir məhbus qaçır və “qəribə” qaydaları olan sərbəst insanlar ölkəsinə gəlib çıxır. Qaydaları öyrənir, ustadlardan dərs alır, mənəvi transformasiyadan keçir, sonda isə azadlıq mələyinə aşiq olur.
Sözsüz dəyərli fikirlər çoxdur, amma mətni aktual olsa da ağırdı. Yazıldığı konteksti bilsən biraz pafosu da sezmək olur.
“Respublika fəzilətə dayanır. Yəni respublika zamanı vətəndaşların ləyaqətli olmaları şərtdir”.
Layiqli vətəndaş yetişdirmək üçün dərslik ola bilər, məktəblərdə tədris proqramına salınmalıdı.
Hüquqşünaslar üçün isə: “Ləyaqətli vətəndaşlar yetirməkdən ötrü hər cür vasitədən yararlanmayan bir cəmiyyət, suçlu vətəndaşı cəzalandırmaq yetkisi qazana bilməz”.
“Pul və qorxu ilə ələ alınan seçkin adamların daxili ilə xarici arasında faciəli bir təzad və çəkişmə yaranır. Belələri şeytana çevrilir. Xarici daxilindən incik və küskün olur, içi də çölünə lənət oxuyur”.
Şübhəsiz ki, Əhməd bəy böyük fikir adamı, idealları uğruna dayanmadan çalışmış, özündən sonra da miras qoymuş biridir. Ziddiyyətli tərəfləri də olub, məsələn Xalq Cümhuriyyətinin Osmanlıya birləşdirilməsi tərəfdarı olub, hətta 1918 iyul hökumət böhranının səbəbkarıdır.
Amma ötən əsrin əvvəllərində cəmiyyətimizin inkişaf səviyyəsini göz önünə gətirəndə belə bir miqyasda şəxsin yetişməsi fəxr edilməli haldır.
Əsərə gəldikdə, milli ədəbiyyatda utopiya janrında yazılmış bənzəri nəsə xatırlaya bilmədim. Bir məhbus qaçır və “qəribə” qaydaları olan sərbəst insanlar ölkəsinə gəlib çıxır. Qaydaları öyrənir, ustadlardan dərs alır, mənəvi transformasiyadan keçir, sonda isə azadlıq mələyinə aşiq olur.
Sözsüz dəyərli fikirlər çoxdur, amma mətni aktual olsa da ağırdı. Yazıldığı konteksti bilsən biraz pafosu da sezmək olur.
“Respublika fəzilətə dayanır. Yəni respublika zamanı vətəndaşların ləyaqətli olmaları şərtdir”.
Layiqli vətəndaş yetişdirmək üçün dərslik ola bilər, məktəblərdə tədris proqramına salınmalıdı.
Hüquqşünaslar üçün isə: “Ləyaqətli vətəndaşlar yetirməkdən ötrü hər cür vasitədən yararlanmayan bir cəmiyyət, suçlu vətəndaşı cəzalandırmaq yetkisi qazana bilməz”.
“Pul və qorxu ilə ələ alınan seçkin adamların daxili ilə xarici arasında faciəli bir təzad və çəkişmə yaranır. Belələri şeytana çevrilir. Xarici daxilindən incik və küskün olur, içi də çölünə lənət oxuyur”.
August 19, 2024
1930 cu ildə yazılmasına baxmayaraq bu gün də öz aktuallığını saxlayan bir əsər. Düşünürəm ki, Azərbaycan cəmiyyəti üçün çox faydalı ola biləcək bir əsərdir. Hər kəsə tövsiyə edirəm.
April 18, 2021
Türk edebiyatında çok karşılaşmadığımız bir tür olan ütopya türünde 1930 yılında yazılan bu eserde yüzyıllar boyunca çeşitli yöntemlerle her alanda geri bırakılan bir toplumun Cumhuriyet aydınlanması ve rasyonalitesiyle nasıl kalkınmış milletlerin arasında yerini alacağı hayali bir ülke üzerinden anlatılıyor. Bu kıymetli eseri bizlerle buluşturan Mavi Gök Yayınları'na teşekkür ederim. Kitaptan aldığım ibretlik bir kısmı (ve ne yazık ki aradan 91 yıl geçmesine rağmen bugün de halen geçerli olan) aşağıda takdirlerinize bırakıyorum.
"Üstat, sizde fikir ayrılığı yok mu?
-Hem de ne kadar! Hürriyet olan yerde fikirlerde ayrılık pek tabiidir.
-Fakat bundan dolayı memleketin idaresi güçleşmiyor mu?
-Asla! İdare etmek sanatı, zaten fikirlerin ayrı olduğu yerde kendisini gösterir. Asıl hüner, serbest insanları idare etmektir. Yoksa gözleri, eli, kolu, ağzı, kafası bağlı insanları herkes idare eder.
-Üstat! Söyledikleriniz beni hayretten hayrete sürüklüyor.
-Evet, biliyorum! Alışkın değilsiniz! Siz istibdatın tahakkümü altında büyümüş insanlarsınız. Susturmak, hakaret ettirmemek, vatandaşların ağızlarını, gözlerini, kulaklarını, beyinlerini bağlamak istibdat usulünün idare sistemidir. Zaten bu usul kendi necat ve selametini bu sistemde arar. Fakat sonuna kadar muvaffak olan birisine tesadüf ettiniz mi?"
"Üstat, sizde fikir ayrılığı yok mu?
-Hem de ne kadar! Hürriyet olan yerde fikirlerde ayrılık pek tabiidir.
-Fakat bundan dolayı memleketin idaresi güçleşmiyor mu?
-Asla! İdare etmek sanatı, zaten fikirlerin ayrı olduğu yerde kendisini gösterir. Asıl hüner, serbest insanları idare etmektir. Yoksa gözleri, eli, kolu, ağzı, kafası bağlı insanları herkes idare eder.
-Üstat! Söyledikleriniz beni hayretten hayrete sürüklüyor.
-Evet, biliyorum! Alışkın değilsiniz! Siz istibdatın tahakkümü altında büyümüş insanlarsınız. Susturmak, hakaret ettirmemek, vatandaşların ağızlarını, gözlerini, kulaklarını, beyinlerini bağlamak istibdat usulünün idare sistemidir. Zaten bu usul kendi necat ve selametini bu sistemde arar. Fakat sonuna kadar muvaffak olan birisine tesadüf ettiniz mi?"
January 3, 2024
Şu zamanlarda okumak kitabın zaten kuvvetli olan etkisini katbekat arttırıyor. Olması gerekenin ütopyaya dönüşümünü bu kitapta daha iyi anladım. Türkçe açısından da gayet anlaşılır bir dile sahip.
March 6, 2024
"Ağ zanbaqlar ölkəsində" kitabı ilə bir yerdə oxumaq tövsiyə olunur.
(ardı var)
(ardı var)
Displaying 1 - 8 of 8 reviews